Hukuki Makaleler

Askerlikten Muaf Olma Şartları

24 Ara 2025· Av. Fatih Tahancı ·~14 dakika okuma
Askerlikten Muaf Olma Şartları

Türk Silahlı Kuvvetleri’nde (TSK) askerî rütbeler, hiyerarşik düzen, görev yetkisi ve sorumluluk alanı esas alınarak belirlenmiştir. 2026 yılı itibarıyla geçerli olan TSK asker rütbeleri; er ve erbaş rütbeleri, astsubay rütbeleri ve subay rütbeleri olmak üzere üç ana grupta toplanmaktadır. Bu sistem, emir-komuta zincirinin sağlıklı işlemesini ve görev dağılımının netliğini amaçlar.

Özet Bilgi

  • Askerlikten muaf olma şartları sağlık, yaş, eğitim gibi nedenlere dayanır.
  • Askerlik göz muafiyeti için; bir gözde 7 derece ve üzeri miyop/astigmat, iki göz arasında 7 derece fark, veya toplamda 11 diyoptriden fazla kırma kusuru gereklidir.
  • Askerlik için minimum boy 165 cm (erkek), 160 cm (kadın) ve vücut kitle indeksi (VKİ) 19-26 aralığında olmalıdır.
  • Kilo problemi olan bireylere 1 yıl süre tanınır; 3 yıl içinde iyileşmeyenler askerlikten muaf tutulur.

TSK’daki en alt askerî rütbe er rütbesidir. Erlerin bir üst kademesinde onbaşı ve çavuş rütbeleri yer alır. Bu grup, erbaş rütbeleri olarak adlandırılır. Er ve erbaşlar, genellikle zorunlu askerlik veya sözleşmeli askerlik kapsamında görev yapar ve verilen emirleri yerine getirmekle yükümlüdür. Bu rütbeler, askerî disiplinin sahadaki temel uygulayıcı kadrosunu oluşturur.

Astsubay rütbeleri, teknik bilgi, mesleki deneyim ve idari sorumluluk gerektiren görevleri kapsar. 2026 yılı itibarıyla astsubay rütbeleri sırasıyla Astsubay Çavuş, Astsubay Kıdemli Çavuş, Astsubay Üstçavuş, Astsubay Kıdemli Üstçavuş, Astsubay Başçavuş ve Astsubay Kıdemli Başçavuş şeklindedir. Astsubaylar; birliklerin eğitim, bakım, sevk ve idare süreçlerinde aktif rol oynar. Terfiler, hizmet süresi, sicil durumu ve mevzuatta öngörülen şartlara göre gerçekleştirilir.

Subay rütbeleri ise TSK’nın komuta ve yönetim kadrosunu oluşturur. Subaylık mesleği, harp okulları veya fakülte mezuniyetinden sonra alınan askerî eğitimle başlar. 2026 yılı itibarıyla subay rütbeleri Teğmen, Üsteğmen, Yüzbaşı, Binbaşı, Yarbay ve Albay olarak sıralanır. Subaylar; birlik komutanlığı, karargâh görevleri ve stratejik planlama gibi yüksek sorumluluk gerektiren görevleri üstlenir.

TSK rütbe sistemi, kıdem, disiplin, başarı ve hizmet süresi esaslarına dayanmaktadır. 2026 yılında da askerî rütbeler, ilgili kanun ve yönetmelikler çerçevesinde belirlenen objektif kriterlere göre uygulanmaktadır. Bu yönüyle asker rütbeleri, yalnızca bir unvan değil; görev alanı, yetki sınırı ve sorumluluk düzeyini belirleyen temel bir askerî statüdür.

Askerlik hizmeti ülkemizde belirli bir yaşa gelen vatandaşların belirli bir süreyle zorunlu olarak yapması gereken görevdir. Muafiyet kelimesi ise bilindiği üzere kendisine uygulanmamak ya da ayrı tutulmak anlamında kullanılmaktadır. Askerlik muafiyeti kişinin sağlık, eğitim, yaş ya da muafiyeti gerekli kılacak diğer nedenler ile askerlik hizmetinden tamamen ya da geçici olarak muaf tutulmasıdır. Alt başlıklarımızda konuya ilişkin ayrıntılı bilgilere yer vereceğiz.

Askerlik Muafiyeti Nedir?

Askerlik çağına gelmiş olan vatandaşların zorunlu askerlik görevlerini yerine getirmeleri gerekmektedir. Burada askerlik çağından kastedileni açmak gerekirse erkeklerin yirmi yaşına girdiği yılın ocak ayından başlamak suretiyle devam eden süreçtir. Bu süreç bir bütün olarak askerlik çağı olarak adlandırılmaktadır. Ancak askerlik çağına gelmiş olmakla birlikte kanunda ve çeşitli yönetmelikte sayılan özel haller nedeniyle askerlik görevini ifa etmekten kaçınabilmesi durumunda askerlik muafiyeti ortaya çıkmaktadır.

Askerlikten Muaf Olma Şartları Nelerdir?

Askerlikten muaf olma şartlarına geldiğimizde birçok başlık karşımıza çıkmaktadır. Askerliğin vücut gücü gerektiriyor olması nedeniyle bu nedenler genellikle sağlıkla alakalı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sağlık sorunlarına örnek vermek gerekirse; göz hastalıkları, iç hastalıkları, ürogenital organ hastalıkları gibi hastalıklar sayılabilmektedir. Bununla birlikte kişinin kilo sınırının üstünde olması, düz taban olması gibi nedenler de sayılabilmektedir. Askerlikten muaf olmaya neden olan durumlara aşağıdaki başlıklarda ayrıntılı açıklamalarıyla yer vereceğiz. 

Askerlik Göz Muafiyeti

Askerlik göz muafiyetine ilişkin şartlar yasal düzenlemeler çerçevesinde belirlenmiştir. Bunlardan ilki bir gözde ya da iki gözde de birden 7 derece miyop veya astigmat söz konusu olan kişiler askerlikten muaftır. Bununla birlikte görme bozukluğunda iki göz arasında yedi derecenin üzerinde fark olması durumunda da bu kişiler yine askerlikten muaf tutulmaktadır. Yine altı derece ve üzerinde miyop olması, dört derece ve üzerinde hipermetrop olması ya da astigmat olması durumunda bu kişiler askerlikten muaf tutulmaktadırlar. Yine her iki gözde de miyop, uzağı görememe ya da astigmat derece toplamlarının derece ve bunun üzerine çıkması halinde bu kişiler de askerlikten muaf tutulmaktadır.  Kişilerin görme keskinliğine bakılmaksızın iki gözün kırma gücünün küresel eş değeri farkı on bir diyoptriden büyük olan miyop, hipermetrop ve astigmatınız varsa bu kişiler de askerlikten muaf tutulmaktadır. Bir gözün tam görüp diğer gözün on bir derecenin üzerinde olması durumunda da kişi askerlik yapamamaktadır. 

Askerlik Boy ve Kilo Sınırları

Askerlik için başvuruda bulunan adaylarda boy ve kilo şartları belirli standartlara göre değerlendirilmektedir.

  • Erkek askeri öğrenci adayları için minimum boy şartı 165 cm olarak belirlenmiştir.
  • Kadın askeri öğrenci adayları için ise minimum boy sınırı 160 cm’dir.

Kilo değerlendirmesinde ise vücut kitle indeksi (VKİ) esas alınır. Buna göre:

  • Alt sınır 19 kg/m²,
  • Üst sınır ise 26 kg/m² olarak uygulanmaktadır.

Bu ölçütler, adayların sağlık ve fiziksel yeterliliklerini standart bir seviyede tutmayı amaçlamaktadır.

Aşağıya askerlik başvurularında kullanılan boy-kilo tablosunu ekledim. Bu tablo, belirlenen vücut kitle indeksi (VKİ) 19–26 aralığına göre hazırlanmıştır.

Askerlik Boy Kilo Tablosu

Boy (cm)Alt Kilo (kg)Üst Kilo (kg)
1604967
1614968
1625069
1635070
1645171
1655272
1665273
1675374
1685476
1695577
1705578
1715679
1725680
1735781
1745882
1755883
1765984
1776085
1786086
1796187
1806288
1816390
1826391
1836492
1846593
1856594
1866695
1876796
1886898
1896999
19069100

🔹 Not: Bu tablo, genel Milli Savunma Bakanlığı kriterlerine göre hazırlanmıştır. Askeri okullar veya farklı dönemlerde yapılan düzenlemelerde ufak değişiklikler olabilir.

Askerlik Kilo Muafiyeti Kilo Hesaplama

 

Kişinin fazla kilolu ya da ya da fazla zayıflık gibi geçici sağlık sorunu bulunması halinde kişinin iyileşmesi ve ardından tekrar muayene olması için 1 yıl süre verilmektedir. Bu şekilde kişinin kilo problemi devam ediyorsa yine 1 yıl olacak şekilde ertelenir. Bu şekilde 3 yıl boyunca herhangi bir iyileşme göstermeyen kişiler askerlikten muaftır yazısı alırlar. Askerden muaftır yazısı alan kişinin artık askerlikle ilişkisi kalmamaktadır. Burada hesaplamanın nasıl yapılması gerektiğine değinmek gerekirse boy ölçülür ve çıkan sonucun son iki rakamından 3 çıkarılır. Kalan rakama 30 eklenir. Ortaya çıkan rakam kişinin olabileceği maksimum ağırlığı göstermektedir. 

Düz Taban Askerlik Muafiyeti

Bilindiği üzere düztabanlık askerlikten muaf hastalıklar içinde sayılmaktadır. Ancak burada önemle belirtmek gerekir ki her düztaban hastası “askerliğe elverişli değildir raporu” alamaz. Burada kişinin ağrısı ve yürüme zorluğunun olup olmaması, radyolojik görüntülemede çıkan sonuç, düztabanlık derecesi ve şikayetleri değerlendirilmektedir. Türk Silahlı Kuvvetleri sağlık yönetmeliğinde askerlikten muaf olma şartları düzenlenmiştir. Düztabanlıkta kalkaneal yükseklik açısı on derecenin altında olması durumunda askerlikten muaf olunabilmektedir. Eğer derece on derecenin üstündeyse ağrı ve yürüme zorluğu bulunması gerekmektedir.

Trans Bireyler Ve Askerlik Muafiyeti

Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nde Ruh Sağlığı ve Hastalıkları başlığı altında trans bireylere ilişkin düzenleme yapılmıştır. 

D) 1. Tekrarlayan uyum bozukluğu. 

AÇIKLAMA: Askerlik hizmetinin gerektirdiği uyum becerisini sağlayamadığı, Türk Silahlı Kuvvetlerinde bulunmasının psikiyatrik açıdan belirgin derecede risk yarattığı veya yaratacağı kanaatine varılan, uyum sürecindeki bozulmanın ruhsal muayene bulguları ve/veya psikometrik değerlendirme ve/veya kıta işlevsellik belgeleri ile değerlendirildiği olgular.

2. Madde kullanım bozukluğu. 

3. Mental retardasyon ve zeka yetersizlikleri. 

4. Cinsel kimlik ve davranış bozukluğu.

Trans bireylerin askerlikten muaf belgesi alabilmesi için tamamlaması gereken aşamalar bulunmaktadır. Öncelikle askeri hastanede tek bir uzman doktor (psikiyatr) ile görüşülmektedir. İkinci aşamada ise konseyle görüşülmesi gerekmektedir. Bu konseyde psikolog, psikiyatr ve psikiyatrik hemşire bulunmaktadır. Konsey kişinin eşcinsel/trans olduğu yönünde rapor hazırlar ve kişiyi askeri heyete gönderir. Tabi burada bu raporun alınabilmesi için konseyde kişinin askerlik yapamayacağı yönünde kanaat oluşması gerekmektedir. Askeri heyet raporu olduğu gibi onaylayabilir. Ancak heyet raporu kabul etmeyerek kişinin askerliğe elverişli olduğu yönünde rapor hazırlarsa bu rapora 30 gün içerisinde itiraz edilebilir. İtirazın ardından kişi başka bir hastaneye yönlendirilir ve şansını tekrar dener.

Askerlik Çürük Raporu

Halk dilinde çürük raporu olarak adlandırılan rapor esasında “Askerliğe elverişli değildir” raporudur. Bu rapor askerlik hizmetini yerine getirecek olan bireyin sağlık durumunun uygun olmadığını belirleyen resmi bir rapordur. Bu raporun verilme nedeni bireyin psikolojik ya da fiziki sağlık sorunları olabilir. Askerlik çürük raporunu alan bireyler askerlik hizmetinden muafiyetleri söz konusu olmaktadır. Bu raporun alınabileceği dönemlere baktığımızda kişinin askere alınmasından önce ya da askerliğe başladıktan sonra alınabildiği görülmektedir.

Eğitim Ve Yurt Dışı Sebepleriyle Askerlik Muafiyeti

Eğitim sebebiyle ülkemizde askerlik muafiyeti olmamakla birlikte belli başlı yönetmelikler çerçevesinde askerlik yükümlüsü birey askerliğini tecil ettirebilmektedir. Tecil ettiren kişinin eğitimi bitene kadar askerlik yükümlülüğü ertelenmiş olmaktadır. Farklı nedenler dolayısıyla yurt dışında bulunanların askerlik muafiyeti söz konusu olabilmektedir. Burada önemli olan husus dövizle askerlik hizmetlerinden yararlanma mevcut olup olmadığıdır. Çok vatandaşlık hakkı olan vatandaşların tabiiyetinde bulundukları ülkelerde bulundukları süreler bulunma sürelerinden sayılmaktadır. Yurt dışında doğup yurt dışında ikamet eden süresiz ikamet iznine sahip olan vatandaşların ise bu ülkede bulundukları süreler bulunma süresi olarak kabul edilmektedir. Yine 7179 sayılı Kanunda belirtilen şartlar çerçevesinde birden fazla ülkede çeşitli zaman aralıkları dahilinde çalıştıkları süreler çalışma ve bulunma sürelerinden sayılır. Bu işlemler dövizle askerlik hizmeti kapsamında yürütülmektedir. 

Bedelli Askerlik Ve Askerlik Muafiyeti

Bedelli askerlik yapmak suretiyle askerlik muafiyeti sağlanabilmektedir. 

1. Bedelli askerlik müracaat şartları şunlardır;

a. Askerlik çağına girmiş yükümlülerden herhangi bir yaş sınırlandırması olmaksızın fiilî askerlik hizmetine başlamamış olmak.

b. Yoklaması olmayan yükümlüler için, yoklamaya esas sağlık muayenelerini tamamlayarak “Askerliğe Elverişlidir” kararı verilmiş olmak.

c. Kura veya sınıflandırma işlemini müteakip bedelli askerlikten yararlanma hakkı elde edip de bu haktan vazgeçmemiş olmak.

ç. Askerlik çağına girdiği tarihten bedelli askerliğe müracaat tarihine kadar, bu tarih dâhil, herhangi bir dönemde yoklama kaçağı, saklı veya bakaya kalanlar için bedelli askerliğe müracaat tarihinden itibaren iki ay içinde ödemesini yapmak ve kura veya sınıflandırma öncesi bedelli askerlikten vazgeçmemiş olmaktır.

2. Bedelli askerlik yararlanma şartları şunlardır:

a. Askerlik çağına girdiği tarihten bedelli askerliğe müracaat tarihine kadar, bu tarih dâhil, herhangi bir dönemde yoklama kaçağı, saklı veya bakaya kalmamış olanlar için ödeme yaptığı tarihte geçerli olan Kanun’un 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında belirlenen bedel tutarını, müracaat tarihinden itibaren iki ay içinde peşin ödemek.

b. Askerlik çağına girdiği tarihten bedelli askerliğe müracaat tarihine kadar, bu tarih dâhil, herhangi bir dönemde yoklama kaçağı, saklı veya bakaya kalanlar için ödeme yaptığı tarihte geçerli olan Kanun’un 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında belirlenen bedel tutarı ile Kanun’un 9’uncu maddesinin yedinci fıkrasına göre belirlenen ek bedel tutarını, müracaat tarihinden itibaren iki ay içinde peşin ödemek.

c. Kura veya sınıflandırma işlemi sonucunda bedelli askerliğe seçilmek.

ç. Bir aylık temel askerlik eğitimini tamamlamaktır.

Kaç Yaşında Askerlikten Muaf Olunur?

Kaç yaşından itibaren askerlikten muaf olunacağı merak edilen konulardan biridir. Öncelikle belirtmek gerekir ki muafiyet belgesi Asal ve Seferberlik Şube Müdürlüğüne müracaat edilerek alınmaktadır. Muafiyet yaşında ikili bir ayrıma gidilmektedir. 7179 sayılı Asker Alma Kanunu’nun 43’üncü maddesince vatandaşlığa alındığı tarihte 22 yaşında veya 22 yaşından büyük olanlar silah altına alınmamaktadır. Bununla birlikte diğer yaş nedeniyle muafiyet de özel statü kapsamında olup bu statüyü koruyarak 49 yaşını dolduranlar askerlikten muaf tutulmaktadır. 

Kaç Kilo Askere Gitmez?

Burada belirli bir kilodan bahsetmek mümkün değildir. Yazımızın üst kısmında da yer verdiğimiz üzere bunun ayrı bir hesaplanması yapılmaktadır. Bu hesaplama yapılırken boy ölçülür ve çıkan sonucun son iki rakamından 3 çıkarılır. Kalan rakama 30 eklenir. Ortaya çıkan rakam kişinin olabileceği maksimum ağırlığı göstermektedir. Örnek bir hesaplama yapmak gerekirse 1.83 boyundaki vatandaşın sahip olabileceği kilo en fazla 110 kilodur.

Askerliğe Elverişlidir Raporunu Kim Verir?

Askerliğe elverişlidir raporunun nereden alınması gerektiği merak edilen konulardan biridir. Bu rapor TSK sağlık raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarınca verilebilmektedir. Bu rapor aile hekimliğinden alınabilir. Ancak ilgili aile hekimliği gerekli görürse sevk verilebilmektedir.

Muaf Ve Çürük Aynı Mı?

Çürük kelimesinin halk dilinde kullanıldığından yukarıda bahsetmiştik. Çürük raporundan kasıt “askerliğe elverişli değildir” raporudur. Bu raporu alan kişilerin sağlık sorunları nedeniyle askerlikten muafiyetleri söz konusu olmaktadır. Ancak yukarıdaki başlıklarımızda da bahsettiğimiz üzere muafiyet yalnız askerliğe elverişli değildir raporu sebebiyle olmayıp farklı muafiyet nedenleri de olabilmektedir. Bu sebeple halk dilinde her ne kadar bu iki kelime birbiriyle bağdaştırılmış olsa da aynı değildir. 

Nasıl Çürük Raporu Alınır?

Burada çürük raporundan kasıt “askerliğe elverişli değildir raporu” dur. Bu rapor TSK sağlık raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarınca alınabilmektedir. Bu süreçte kanun ve yönetmeliklerde gösterilen yöntemler uyarınca tetkik çalışması yapılmaktadır. Yapılan tüm muayeneler sonucunda kişinin askerlik görevini yerine getiremeyeceği sonucuna ulaşılırsa “askerliğe elverişli değildir”, halk dilindeki adıyla çürük raporu verilmektedir.

Askerlikte kilo sınırı ve boy-kilo endeksi nasıl hesaplanır?

Askerlikte kilo değerlendirmesi tek başına tartı sonucuna göre değil, boy ile birlikte yapılır. Uygulamada boy uzunluğu santimetre olarak ölçülür, ilgili sağlık cetvelindeki boya karşılık gelen alt ve üst kilo aralığı esas alınır. Bu nedenle askerlik kilo sınırı, kişinin yalnız kilosuna değil askerlik için boy kilo endeksi niteliğindeki boy-kilo dengesine göre belirlenir.

  • Önce boy ölçülür.
  • Ardından kilo tespit edilir.
  • Boy için kabul edilen kilo aralığı cetvelden karşılaştırılır.
  • Alt veya üst sınır dışında kalınması halinde ek muayene ve kurul değerlendirmesi yapılabilir.

Askerlikte boy sınırı var mı? Boy-kilo değerlendirmesi nasıl yapılır?

Askerlikte boy sınırı değerlendirmesi, tek başına boy uzunluğu üzerinden değil, boy ve kilonun birlikte incelenmesiyle yapılır. Zorunlu askerlik boy sınırı şeklindeki aramalar çoğu zaman yanıltıcıdır; esas ölçüt askerlikte boy kilo sınırı ve sağlık yeteneği cetvelindeki karşılıklardır. Bu nedenle kısa veya uzun boy, tek başına muafiyet sebebi oluşturmaz.

  • Boy ölçümü resmî sağlık muayenesinde yapılır.
  • Kilo, aynı muayene sürecinde tespit edilir.
  • Askerlik boy kilo hesaplama sonucu cetvel dışına çıkarsa sevk işlemi gündeme gelir.
  • Kesin karar, yetkili sağlık kurulu değerlendirmesiyle verilir.

Askerlikten kilodan muaf olma şartları nelerdir?

Kilodan dolayı askerlik muafiyeti, boya göre belirlenen kabul aralığının önemli ölçüde dışında kalınması halinde gündeme gelir. Ancak her boy-kilo uyumsuzluğu doğrudan muafiyet sonucu doğurmaz. Askerlik kilo muafiyeti ile geçici erteleme arasında fark vardır; kalıcı nitelikte görülen durumlarda muafiyet, düzelme ihtimali bulunan durumlarda ise erteleme uygulanabilir.

  • Boya göre aşırı düşük kilo
  • Boya göre aşırı yüksek kilo
  • Durumun süreklilik göstermesi
  • Yetkili hastane ve sağlık kurulunun elverişlilik değerlendirmesi

Askerlikte geçici erteleme ile kilodan kesin muafiyet arasındaki fark nedir?

Geçici erteleme, kişinin mevcut boy-kilo durumunun belirli bir süre sonra yeniden değerlendirilmesine karar verilmesidir. Kesin muafiyet ise sağlık kurulunun, mevcut durumun askerlik hizmetine elverişli olmadığı yönünde kalıcı nitelikte karar vermesidir. Askerlik kilo sınırı bakımından sınır aşımı her zaman aynı sonucu doğurmaz; takip, kontrol ve yeniden muayene süreci belirleyicidir.

DurumSonuç
Geçici nitelikte boy-kilo uyumsuzluğuErteleme ve yeniden muayene
Süreklilik gösteren ağır boy-kilo uyumsuzluğuMuafiyet kararı ihtimali
Sınır içinde kalan boy-kilo durumuAskerliğe elverişli kabul edilme ihtimali

Askerlikte çürük raporu kilo sınırı ve süreç nasıl işler?

Askerlik çürük raporu ifadesi halk arasında yaygın kullanılır. Resmî uygulamada esas olan, askerlik sağlık muayenesi sonunda verilen askerliğe elverişlilik kararıdır. Kiloya bağlı değerlendirmede önce yoklama muayenesi yapılır, ardından gerekirse tam teşekküllü hastaneye sevk edilir. Hastane sağlık kurulu kararı sonrasında kişi hakkında elverişli, ertelemeli veya askerliğe elverişli değildir sonucu oluşur.

  • Yoklama ve ilk muayene
  • Boy-kilo ölçümü
  • Gerekirse uzman hekim incelemesi
  • Sağlık kurulu raporu
  • Nihai askerlik kararı

Askerliğe elverişli değildir raporu nedir, nasıl alınır?

Askerliğe elverişli değildir raporu, kişinin sağlık durumu nedeniyle askerlik hizmetini yapamayacağına ilişkin resmî sağlık kurulu kararını ifade eder. Bu karar, tek hekim beyanıyla değil, sevk edilen hastanede yapılan muayeneler ve kurul incelemesi sonucunda verilir. Askerliğe elverişli değildir raporu, kiloya, görmeye, ortopedik sorunlara veya diğer sağlık nedenlerine dayanabilir.

  • Askerlik yoklaması yapılır.
  • Şüphe görülen durumda hastaneye sevk düzenlenir.
  • Uzman branş muayeneleri tamamlanır.
  • Sağlık kurulu değerlendirmesi yapılır.
  • Karar, askerlik makamlarınca işlenir.

Askerlik göz muafiyeti şartları ve derece hesaplaması nasıl değerlendirilir?

Askerlik göz muafiyeti, yalnız numara toplamına bakılarak değil, görme keskinliği, iki gözün birlikte durumu, kırma kusurunun türü ve kalıcılığı dikkate alınarak değerlendirilir. Miyop, hipermetrop, astigmat ve iki göz arasındaki belirgin derece farkı ayrı ayrı incelenir. Kesin sonuç, göz hastalıkları uzmanı muayenesi ve sağlık kurulu kararıyla belirlenir.

Göz durumuDeğerlendirme ölçütü
MiyopDerece, görme seviyesi ve iki gözün toplam durumu
HipermetropDerece ve işlevsel görme kaybı
AstigmatEksen ve derece ile birlikte görme etkisi
İki göz arası farkAnizometropi düzeyi ve görme dengesi
Ameliyat geçmişiKalıcı sonuç ve mevcut görme düzeyi

Askerlik göz muafiyetinde hangi haller öne çıkar?

Gözden muafiyet değerlendirmesinde ileri derece kırma kusurları, ciddi görme azlığı, tek gözde veya iki gözde işlev kaybı, retina ve kornea hastalıkları ile göz içi basıncı gibi durumlar önem taşır. Askerlik göz muafiyeti bakımından numara tek başına yeterli değildir; günlük yaşam ve askerlik hizmetine etkisi esas alınır.

  • İleri miyop veya hipermetrop
  • Yüksek astigmat
  • Tek gözde ileri görme kaybı
  • İki göz arasında ciddi görme farkı
  • Retina, kornea veya optik sinir hastalıkları

Askerlik şartları: yaş, sağlık ve temel uygunluk kriterleri nelerdir?

Askerlik yükümlülüğünde temel kriterler yaş, vatandaşlık statüsü, yoklama işlemleri ve sağlık uygunluğudur. Sağlık yönünden değerlendirme yalnız fiziksel hastalıklarla sınırlı değildir; görme, işitme, ortopedik durum, iç hastalıkları, ruh sağlığı ve boy-kilo dengesi birlikte ele alınır. Eğitim veya diğer yasal nedenler ise çoğu durumda muafiyet değil, erteleme sonucunu doğurur.

  • Askerlik çağına girilmiş olması
  • Yoklama işlemlerinin tamamlanması
  • Sağlık muayenesinden geçilmesi
  • Sevk ve sınıflandırma işlemlerinin yapılması
  • Kanuni erteleme nedenlerinin ayrıca değerlendirilmesi

Kaç yaşından sonra askere alınmaz veya muaf olunur?

Askerlik çağı, ilgili kanunda belirlenen yaş esasına göre başlar ve yoklama ile sevk yükümlülüğü bu çerçevede yürütülür. Yaş nedeniyle askere alınmama, doğrudan her ileri yaşta kendiliğinden oluşan bir muafiyet değildir. Burada askerlik çağı, yoklama kaçağı durumu, erteleme nedenleri ve çağ sonu hükümleri birlikte değerlendirilir.

  • Askerlik çağı kanuni yaşta başlar.
  • Eğitim ve benzeri nedenlerle sevk ertelenebilir.
  • İleri yaşta ilk kez başvuru yapanlar bakımından çağ sonu hükümleri önem taşır.
  • Kesin sonuç, kişinin dosya durumuna göre askerlik şubesince belirlenir.

Nasıl muaf olunur? Resmî süreç adım adım nasıl ilerler?

Muafiyet süreci, kişinin kendi beyanıyla tamamlanmaz; resmî muayene ve kurul aşamalarının tamamlanması gerekir. Sağlık nedeniyle muafiyet isteyen yükümlü önce yoklamaya katılır, mevcut rahatsızlığını bildirir ve belge sunar. Gerek görüldüğünde hastaneye sevk edilir. Uzman muayeneleri ve sağlık kurulu sonrası askerlik hizmetine elverişlilik kararı verilir.

  • Yoklama başvurusu yapılır.
  • İlk sağlık muayenesi gerçekleştirilir.
  • Rahatsızlık belgeleri ibraz edilir.
  • Gerekirse yetkili hastaneye sevk edilir.
  • Uzman hekim muayeneleri tamamlanır.
  • Sağlık kurulu kararı düzenlenir.
  • Karar askerlik sistemine işlenir.

Kaç kilo askere gidemez?

Bu sorunun tek bir sayısal cevabı yoktur. Askerlik kilo hesaplama işlemi, kişinin boyuna göre yapılır. Aynı kilo, farklı boydaki iki kişi için farklı sonuç doğurabilir. Bu nedenle asker kilo sınırı sabit değildir; askerlik için boy kilo endeksi ve resmî cetvel birlikte değerlendirilir. Sonuç, yoklama muayenesi ve kurul incelemesiyle netleşir.

Kaç kilo üstü askere alınmıyor?

Üst kilo sınırı da tek başına belirli bir kilogram rakamına bağlanmaz. Askerlik boy kilo sınırı hesabında esas olan, ölçülen boy için kabul edilen üst aralıktır. Boya göre üst sınırın aşılması halinde önce geçici erteleme, durumun devamı veya ağırlığı halinde ise askerliğe elverişli değildir kararı gündeme gelebilir.

Kaç kilo altı askere gidemez?

Alt kilo sınırı bakımından da değerlendirme boya bağlıdır. Düşük kilo tespiti halinde, kişinin genel sağlık durumu, beslenme bozukluğu, kronik hastalık bulunup bulunmadığı ve durumun kalıcılığı araştırılır. Boya göre alt sınırın altında olmak, doğrudan her durumda askerlik çürük raporu sonucunu doğurmaz; yeniden muayene ve takip yapılabilir.

Sağlık nedeniyle muafiyet nedenleri nasıl sınıflandırılır?

Sağlık nedeniyle muafiyet sebepleri kendi içinde farklı başlıklara ayrılır. Uygulamada boy-kilo uyumsuzluğu, göz hastalıkları, ortopedik sorunlar, nörolojik rahatsızlıklar, iç hastalıkları, işitme kaybı ve ruh sağlığına ilişkin durumlar ayrı değerlendirilir. Eğitim veya yaşla ilgili sonuçlar ise sağlık muafiyeti kapsamında değil, farklı hukuki statüler içinde ele alınır.

  • Boy-kilo değerlendirmesi
  • Göz ve görme kusurları
  • İşitme ve denge sorunları
  • Ortopedik ve hareket sistemi rahatsızlıkları
  • İç hastalıkları
  • Psikiyatrik durumlar
  • Nörolojik hastalıklar

İlgili Hukuki Konular

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için hukuki danışmanlık almak üzere bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Denetim

Av. Fatih Tahancı · Denetlenme Tarihi: 19 Ocak 2026

A

Yazar

Av. Fatih Tahancı

Danışmanlık için arayın

12 Yorum

M
Mert 28 Mar 2025

merhaba, yoklama kaçağı olduğuma dair bir mesaj geldi dün, göz derecelerim -5,75 -6,50 miyop ve astigmatım iki göz için de -3.50. Çürük alabilir miyim, internette astigmat toplamının yarısı üzerinden toplam 14 üzeri olmasının çürük için yeterli olduğu yazıyor.

K
kerem 4 Nis 2025

Merhabalar benim sizden farklı olarak göz astigmatım -3.00. Miyop derecelerimiz ise birebir. Araştırmalarınızın sonucunda herhangi bir bilgi edinebildiniz mi?

Ş
Şaban Doğan 28 Mar 2025

boyum 173 cm kilom 46.5 askere elverislimiyim

M
mahmut 11 Nis 2025

merhabalar, sınırında 25 kilo üstündeysek tek seferde mi muafiyet verilir? yoksa yine 3 yıl bakılır mı? ya da "askerde zayıflarsın" gibi bir insiyatif alınıp yollanılma ihtimali var mı?

K
Kerem 14 Nis 2025

Merhabalar boy 180 kilo 108 çürük alırmıyım veya kaç kilonun üstündeyken çürük alınıyor

C
Cagdas 1 May 2025

Merhaba Sizlere kuzenim için yazıyorum. Kendisi İngiliz vatandaşı ve hiç Türkçe bilmiyor.Annesi de ingiliz.Babası Türk vatandaşı olduğundan zamanında kendisini Türk vatandaşı yapmış. Kendisi Türkiye de hiç yaşamamış.Şuan 37 yaşında ve dövizli askerlik yapması gerekiyor. Böyle durumda olan birinin dövizli askerlik yapmadan muaf olma durumu olabilir mi? Saygılarımla

A
Abdullah Celik 31 May 2025

merhabalar.44 yaşım var boyum 176 kilom 112 yurtdışında yaşıyorum askerlik tapmadım bankaya durumundayim.Turkiye gelsem giriş kapisinda problem yaşacigami biliyorum kilo problemim olduğu için beni askerlere almazlar bu işlərə göre beni kaç gün askerlik subesinde tutarlar ve nereye sevk etmeleri gerekicek.yeniden yurtdışına çıkış yapabilirmiyim.Tsk ederim

M
Mustafa 13 Haz 2025

Merhaba bende ayni durumdayim. 188 boyum ve 140 kilo. Risk alip gideceğim yine de

E
enis 24 Ağu 2026

sonuç ne oldu peki

M
Merve 12 Kas 2025

Merhaba, erkek arkadaşımın askerliği kilo fazlalığından dolayı 1 yıl ertelendi. 1 yılın dolmasına iki ay varken ideal kilo seviyesine ulaştı. Askerlik şubeden 1 yıl beklemesi gerektiğini, sağlık kurulundan 1 yıl beklemek zorunda olmadığını söylemişler. Esas olan nedir nasıl ilerlemek gerekir

Y
Yusuf Dal 5 Mar 2026

iş kazası geçirdim sol dirseğim kırıldı platin ve vida var hareket kısıtligida var kolum tam olarak açılmıyor tam olarak kapanmıyor ağrı var+1 yılda erteleme aldım iş kazasından sonra hala kolum iyileşmedi fizik tedavi gördüm ama nafile çürük raporu alabilir miyim

O
Orhan 30 Haz 2026

Ben alman vatandaşıyım Türkiye’de yaşıyorum 50 yaşındayım askerlik yapma zorunluluğum var mı

Yorum Bırakın

Sorunuz veya görüşünüz için aşağıdaki formu kullanabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmaz.

Yorumunuz moderasyon sonrası yayınlanır. Bilgileriniz üçüncü taraflarla paylaşılmaz.

İletişim

Hukuki desteğe mi
ihtiyacınız var?

Vakanızın detaylarını birlikte değerlendirelim.

Bizi Arayın Whatsapp
WhatsApp