İdari Dava Nasıl Açılır?

İdari Dava Nasıl Açılır? İdari dava da tıpkı diğer davalar gibi yetkili ve görevli mahkemeye verilecek dilekçe ile açılır. Gerekli harç ve gider avansları da mahkemeye yatırıldıktan sonra verilecek esas numarası ile idari dava açılmış olur.

İdari Dava Hangi Mahkemede Açılır?

İdari yargı teşkilat yapısı şu şekildedir.

• İlk derecede İdare/Vergi mahkemeleri, Danıştay

• İstinaf mercii: Bölge İdare Mahkemesi (ilk derece sıfatıyla baktığı dava yoktur!) 

• Üst mercii (temyiz): Danıştay

İdari davalar ise uyuşmazlık konusuna göre idare mahkemeleri, vergi mahkemeleri veya Danıştay’da açılır. Dikkat edilirse Bölge İdare Mahkemeleri hiçbir konuda ilk derece mahkemesi sıfatıyla hareket edemez, bu sıfatla dava göremez.

1-) İdare Mahkemesi: Genel olarak tüm idari işlemler ve eylemlerle ilgili davalarda görevlidir.

2-) Vergi Mahkemesi: Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerle ilgili davalarda görevlidir.

3-) Danıştay: Bakanlıklarca alınan kararlar gibi üst düzey idari işlemlere ilişkin bazı davalarda ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakar.

İdari Dava Nerede Açılır?

Genel yetkili mahkeme: dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Vergi ile ilgili bir dava, ilgili vergi dairesinin bulunduğu yerdeki vergi mahkemesinde görülür. Bakanlık kararlarına ilişkin davalar ise Danıştay’da açılır.

Özel yetkili mahkemeler: Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlilerinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir.

Kamu görevlilerinin görevlerine son verilmesi, emekli edilmeleri veya görevden uzaklaştırılmaları ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlisinin son görev yaptığı yer idare mahkemesidir.

Kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilerleme, yükselme, sicil, intibak ve diğer özlük ve parasal hakları ve mahalli idarelerin organları ile bu organların üyelerinin geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırılmalarıyla ilgili davalarda yetkili mahkeme ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir

İdari Dava Dilekçesi Nereye Verilir?

İdari davaların uyuşmazlık konusuna göre idare mahkemeleri, vergi mahkemeleri veya Danıştay'da açıldığını belirtmiştik. 

İdari dava dilekçesi direkt olarak bu makamlara verilebileceği gibi kişinin bulunduğu yerde idare ve vergi mahkemeleri bulunmuyorsa bulunduğunu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesi’ne de verilebilir.

Yetkili ve görevli mahkemeyi belirledikten sonra idari dava dilekçesi; elden, posta yoluyla veya elektronik ortam yoluyla ilgili merciiye iletilebilir.

İdari Davalarda Yasal Süreler

İdari davalarda dava açma süresi 2577 sayılı İYUK m. 7'de düzenlenmiştir. Buna göre dava açma süresi kural olarak Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde ise otuz gündür. İlgili kanunun 8. Maddesinde ise bu 30 ve 60 günlük süreler açıklanmıştır.

"Madde 8 – 1. Süreler, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar.

2. Tatil günleri sürelere dahildir. Şu kadarki, sürenin son günü tatil gününe rastlarsa, süre tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar.

3. Bu Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır"

İdari Davalarda Avukat Tutmak Zorunlu Mu?

Hukuk sistemimizde avukat tutmanın zorunlu olduğu bazı haller olsa da bu durum CMK ile sınırlıdır. Bununla birlikte bazı haller vardır ki gerek teknik bilgi gerektirmesi gerekse kişilerin hak kayıplarının en aza indirilmesi gayesi dolayısıyla sürecin avukat(lar) ile ilerletilmesi tavsiye edilir.

İdari davalarda avukat tutmak zorunlu değildir. Buna karşın Yüksek Mahkemeler (İdari yargıda Danıştay) aşamalarında avukat bulundurulması daha etkili sonuçlara sebebiyet verebilir. 

Özetle idari yargıda avukat tutmak zorunlu değildir fakat hak kayıplarının önüne geçmek adına bir avukat ile devam etmek önem arz eder.

İdari Dava Nedir?

İdari dava türleri İYUK m. 2'de sayılmıştır. Buna göre idari davalar başlıca 3 başlıkta düzenlenir:

• İptal davası: idari işlemler hakkında iptal istemiyle açılır.
• Tam yargı davaları: İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan zarara uğrayan kişinin maddi ve manevi zararının tazmini amacıyla açtığı davalardır.
• Tahkim yolu öngörülen imtiyaz ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasından çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalardır.

İdari Dava Açma Süresi Nedir?

İdari yargıda kural olarak dava açma süresinin (Danıştayda ve idare mahkemelerinde) 60 gün olduğunu söylemiştik. Bu süre vergi mahkemelerinde 30 gündür.

İvedi yargılama usulünde idari dava açma süresi ise 30 gün olup ilk inceleme süresi 7 gün, savunma süresi ise tebliğden itibaren 15 gündür. 

Merkezi sınavlara ilişkin davalarda bu süre 10 gündür.

İdare Mahkemesine Dava Açma Usulü

İdare mahkemesine dava, görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesiyle açılır. Dava dilekçesinde taraflar, dava konusu işlem, iptal ya da tam yargı istemi ve hukuki sebepler açıkça yer alır. Dilekçeye işlem örneği, tebliğ belgesi ve dayanak evraklar eklenir. Harç ve gider avansı tamamlandıktan sonra başvuru elden, posta ile veya elektronik ortamda yapılır.

İdare Mahkemesine Başvuru Usulü

İdare mahkemesine başvuru, çoğu zaman dava açma anlamına gelir; çünkü idari yargıda esasa ilişkin hak arama dilekçe ile yapılır. Önce işlem türü ve süre kontrol edilir, ardından dilekçe hazırlanır. Başvuru, mahkemenin kalemine, posta yoluyla ya da elektronik sistem üzerinden sunulur. Eksik evrak, sürenin kaçırılmasına yol açabileceğinden dosya bütünlüğü önem taşır.

İdari Mahkemeye Başvuru Usulü

İdari mahkemeye başvurmak için önce uyuşmazlığın idari işlemden, eylemden ya da idari sözleşmeden doğup doğmadığı belirlenir. Sonra görevli mahkeme tespit edilir ve süre hesabı yapılır. Dilekçede olay kronolojik ve sade biçimde anlatılmalı, talep net kurulmalıdır. Mahkeme, başvuruyu usul yönünden inceler; eksiklik varsa tamamlanması istenir, süre bakımından ise sıkı denetim uygulanır.

Danıştay’a Gönderilen Dosyalar

Danıştay’a ilk derece sıfatıyla yalnız kanunda sayılan belirli idari uyuşmazlıklar gider. Bunlar, merkezi idarenin üst düzey işlemleri ve özel olarak Danıştay görevine bırakılan davalardır. Bunun dışında Danıştay çoğunlukla temyiz merciidir. Dosyanın Danıştay’a gitmesi için görev kuralının açıkça oraya işaret etmesi gerekir; aksi halde dava idare veya vergi mahkemesinde açılır.

İdare Mahkemesi Başvuru / Dava Açma Süreci

İdare mahkemesi başvuru süreci, dilekçenin hazırlanmasıyla başlar ve kayıtla tamamlanır. Önce dava konusu işlem, taraflar ve istek belirlenir; sonra yetki, görev ve süre kontrol edilir. Harç, posta gideri ve diğer masraflar yatırılır. Dava elektronik sistemle ya da fiziken açılabilir. Mahkeme, ilk incelemede usul şartlarını denetler ve gerektiğinde eksikliklerin tamamlanmasını ister.

İYUK 31 - HMK 77 Vekâletnamesiz Dava Açılması

İYUK 31 ve HMK 77 çerçevesinde vekâletname olmadan işlem yapılması bazı durumlarda mümkündür, ancak bu durum sınırsız değildir. Avukatın yetkisini gösteren belge sonradan tamamlanabilir; buna rağmen dava açma iradesi ve usul işlemleri geçerli şekilde yapılmalıdır. Vekâletname eksikliği, özellikle süreli işlemlerde risk doğurur. Bu nedenle temsil ilişkisi usule uygun kurulmalıdır.

Bölge İdare Mahkemesi İlk Derece Sıfatıyla Baktığı Davalar

Bölge İdare Mahkemesi kural olarak ilk derece mahkemesi değildir; ana görevi istinaf incelemesidir. Bu nedenle uyuşmazlıkların büyük bölümü burada ilk kez görülmez. İlk derece yetkisi, kanunun açıkça verdiği istisnai alanlarla sınırlıdır. İstinaf incelemesi, idare mahkemesi kararının hem usul hem esas bakımından yeniden değerlendirilmesini sağlar ve gerektiğinde kararın düzeltilmesine ya da kaldırılmasına yol açar.

İdare Mahkemesinde Dilekçede Neler Yer Almalıdır?

İdare mahkemesinde dilekçe, davanın omurgasıdır. Dilekçede taraf bilgileri, dava konusu işlem, olayların özeti, hukuka aykırılık nedenleri ve sonuç-talep bölümü bulunmalıdır. Ekler açıkça listelenmeli, işlem tarihleri ve tebliğ bilgileri karışıklığa yer vermeyecek biçimde yazılmalıdır. Belirsiz veya eksik talep, davanın sağlıklı yürütülmesini zorlaştırır ve usul işlemlerini geciktirebilir.

İdari Davada Harç ve Gider Avansı Nasıl Ödenir?

İdari davada harç ve gider avansı, dava açılışının usul şartları arasındadır. Başvuru öncesinde ya da mahkemenin bildirdiği şekilde ödeme yapılır. Gider avansı, tebligat ve posta işlemleri için kullanılır. Ödeme tamamlanmadan dosya esas incelemeye alınmaz. Uyuşmazlık türüne göre masraf kalemleri değişebilir; bu nedenle dilekçe ile birlikte ödeme düzeni kontrol edilmelidir.

İdare Mahkemesi Dava Açma Süresi Nasıl Hesaplanır?

İdare mahkemesi dava açma süresi, kural olarak tebliği izleyen günden başlar. Süre hesabında son gün tatil gününe denk gelirse süre ilk çalışma gününe uzar. Ara verme döneminde de özel uzama kuralları uygulanır. Örneğin tebligat tarihi değil, onu izleyen gün başlangıçtır. Bu nedenle süre hesabı yapılırken takvim günü değil, kanuni başlangıç esas alınır.

Danıştay Dava Açma Süresi Nasıl Hesaplanır?

Danıştay’da dava açma süresi, idare mahkemelerinde olduğu gibi tebliği izleyen günden itibaren hesaplanır. Ancak Danıştay’ın ilk derece baktığı işlerde görev kuralı kadar süre kuralı da önemlidir. Süre kaçırılırsa dava usulden reddedilebilir. Bu yüzden işlem tarihi, ilan tarihi veya tebliğ tarihi doğru belirlenmeli; son günlerin tatil ve ara verme etkisi ayrıca kontrol edilmelidir.

Her İlde İdare Mahkemesi Var Mıdır?

Her ilde idare mahkemesi bulunmayabilir; bu nedenle başvuru yapılacak yer her zaman il merkezindeki mahkeme olmayabilir. İdare ve vergi mahkemesi bulunmayan yerlerde başvuru, dilekçeyi kabul etmeye yetkili adli yargı merciine yapılabilir. Bu merci dilekçeyi ilgili idari yargı yerine gönderir. Yetkili mahkemenin yeri, dava açılmadan önce mutlaka kontrol edilmelidir.

İdare Mahkemesi ile Başvuru Arasındaki Fark Nedir?

İdare mahkemesine başvuru, günlük kullanımda dava açma anlamında kullanılsa da hukuken daha geniş bir ifadeye işaret eder. Başvuru, bir idari işlemin düzeltilmesi için kuruma müracaatı da anlatabilir; dava açma ise yargı yoluna gitmektir. İdari yargıda esas koruma, dilekçeyle mahkemeye yapılan dava başvurusu ile sağlanır. Bu ayrım süre ve usul bakımından önemlidir.

İdari Yargıda Usul Eksiklikleri Nasıl Tamamlanır?

İdari yargıda usul eksiklikleri, mahkemenin verdiği süre içinde tamamlanmalıdır. Eksik harç, gider avansı, ek belgesi veya yetki belgesi varsa bunlar dosyaya sunulur. Mahkeme, usule aykırılıkları ilk incelemede değerlendirir ve gerekli tamamlama işlemini ister. Süresinde giderilmeyen eksiklikler davanın usulden sonuçlanmasına neden olabilir. Bu nedenle ilk dilekçe mümkün olduğunca tam hazırlanmalıdır.