Yargıtay Üyelerini Kim Seçer

Türkiye'nin hukuk sisteminde yüksek yargı organları arasındaki denge, demokratik hukuk devletinin en temel güvencelerinden biri olarak kabul edilir. Vatandaşlarımız hak arama hürriyeti kapsamında dosyalarının nihai durağı olan bu kurumların nasıl şekillendiğini, özellikle yargıtay üyelerini kim seçer sorusunun yanıtını sıklıkla merak etmektedir. 2026 yılı itibarıyla güncelliğini koruyan anayasal düzenlemelerimize göre, yüksek mahkemelerin üye yapısı hem yasama hem de yürütme organının katılımıyla, liyakat esaslı bir süzgeçten geçirilerek belirlenir. Anayasa Mahkemesi'nin on beş üyeden oluşan yapısı, Yargıtay kökenli üyelerin bu en yüksek kürsüye nasıl seçildiği ve adaylık süreçlerindeki kritik barajlar detaylıca ele alınmaktadır. Hukuki süreçlerin şeffaflığına dair bu rehber, atama usullerinden görev sürelerine kadar tüm merak edilenleri açıklamaktadır.

Anayasa Mahkemesi Onbeş Üyeden Kurulur

Hukuk sistemimizin en üst denetim mekanizması olan Anayasa Mahkemesi, toplamda on beş üyeden müteşekkil (oluşmuş) bir yapıya sahiptir. Bu sayısal dağılım, mahkemenin hem farklı yargı kollarından hem de akademik ve idari birikimden beslenmesini sağlamak amacıyla titizlikle dizayn edilmiştir. Mahkeme üyeleri, tarafsızlıklarını korumak adına asli görevleri dışında resmi veya özel hiçbir ek iş üstlenemezler.

Üyelerin seçiminde tek bir makamın mutlak yetkili olması yerine, yetkinin paylaştırıldığı bir model benimsenmiştir. Bu sayede yargı bağımsızlığı, farklı kurumların aday gösterme süreçleriyle tahkim (kuvvetlendirme) edilir. 2026 yılında da uygulanan bu model, yüksek yargıdaki çoğulculuğun korunması açısından hayati bir önem taşımaktadır. Mahkemenin kendi içindeki yönetimi ise yine kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilen bir Başkan ve iki başkanvekili tarafından yürütülür.

Başkanlık seçimi için üye tam sayısının salt çoğunluğu (yarısından bir fazlası) aranır ve bu görev dört yıl süreyle ifa (yerine getirme) edilir. Süresi dolan bir başkanın, üyeliği devam ettiği sürece yeniden aday olması ve seçilmesi hukuken mümkündür. Bu döngüsel yapı, mahkemenin kurumsal hafızasının korunmasına ve kararlardaki istikrarın devamlılığına katkı sağlar.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Seçimlerinde Uygulanan Usuller

Yasama organı olan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Anayasa Mahkemesi'ne toplamda üç üye gönderme yetkisine sahiptir. Bu üyelerden ikisi Sayıştay Genel Kurulu'nun kendi içinden belirlediği adaylar, biri ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından sunduğu isimler arasından seçilir. Meclis, kendisine sunulan her boş yer için gösterilen üçer aday arasından gizli oylama yoluyla seçimi gerçekleştirir.

TBMM'deki seçim süreci, demokratik temsilin yargıya yansıması adına oldukça sıkı nitelikli çoğunluk şartlarına bağlanmıştır. İlk tur oylamada üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu, ikinci turda ise salt çoğunluk aranır. Eğer bu turlarda sonuç alınamazsa, en çok oy alan iki aday arasında yapılacak üçüncü turda en fazla oyu alan isim üye seçilmiş olur.

Bu kademeli oylama sistemi, seçilecek üyenin geniş bir siyasi mutabakatla belirlenmesini amaçlar. Özellikle baro başkanlarının gösterdiği üç aday arasından yapılan seçim, savunma makamının en üst yargı kürsüsünde temsil edilmesini sağlar. 2026 yılındaki baro seçimleri ve aday belirleme süreçleri, avukatlık mesleğinin yargıdaki ağırlığını bir kez daha ortaya koymuştur.

Cumhurbaşkanı Tarafından Yapılan Üye Belirleme Usulü

Yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanı, Anayasa Mahkemesi'nin on iki üyesini doğrudan veya dolaylı adaylar arasından belirler. Bu yetki çerçevesinde üç üye Yargıtay, iki üye ise Danıştay genel kurullarınca önerilen isimler arasından seçilir. Yüksek mahkemeler kendi içlerinde yaptıkları gizli oylamayla, her boş koltuk için en çok oy alan üç kişiyi Cumhurbaşkanı'na sunarlar.

Cumhurbaşkanı ayrıca, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından hukuk, iktisat ve siyasal bilimler alanlarından önerilen öğretim üyeleri arasından da seçim yapar. Geriye kalan dört üyelik ise üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar ve birinci sınıf hâkim-savcılar gibi geniş bir yelpazeden doğrudan atanır. Bu karma model, mahkemenin hem pratik yargılama tecrübesine hem de akademik derinliğe sahip olmasını hedefler.

Atamalarda dikkat edilen en hassas nokta, adayların kendi kurumlarındaki kıdemleri ve mesleki başarılarıdır. Birinci sınıf hâkim ve savcıların bu listeye girebilmesi için adaylık süreci dahil en az yirmi yıllık bir hizmet süresini geride bırakmış olmaları şarttır. Bu uzun süreli tecrübe şartı, mahkemenin vereceği kararların hukuki olgunluğunu garanti altına almaktadır.

Üye Seçilebilmek İçin Aranan Kriterler ve Yaş Şartı

Anayasa Mahkemesi üyeliği, hukuk kariyerinin zirve noktası olarak kabul edildiği için adaylarda oldukça ağır şartlar aranır. İlk ve en temel kriter, kırk beş yaşın doldurulmuş olmasıdır. Bu yaş sınırı, üyenin hem mesleki hem de kişisel bir olgunluğa erişmiş olması gerektiğini vurgulayan anayasal bir tercihtir.

Mesleki branşlara göre aranan tecrübe süreleri farklılık gösterse de genel olarak yirmi yıllık bir fiili çalışma süresi ortak paydadır. Öğretim üyelerinin profesör veya doçent unvanına sahip olması gerekirken, avukatların en az yirmi yıl fiilen avukatlık yapmış olmaları şarttır. Üst kademe yöneticilerinde ise yükseköğrenim görmüş olma ve yine yirmi yıllık kamu hizmeti tecrübesi aranır.

Bu kriterler, adayların sadece teorik bilgiyle değil, hayatın ve mesleğin pratiğiyle de yoğrulmuş olmasını sağlar. 2026 yılındaki atamalarda, adayların yayınladıkları akademik makalelerden girdikleri önemli davalara kadar her detay titizlikle incelenmiştir. Bu sayede mahkeme, toplumun farklı kesimlerinin adalet beklentisine cevap verebilecek bir donanıma kavuşur.

Görev Süresinin Sona Ermesi ve Sayıştay’a Atanma Esasları

Yüksek mahkeme üyeleri on iki yıl gibi uzun ve sabit bir süre için seçilirler. Bir kimsenin bu onurlu göreve ikinci kez seçilmesi mümkün değildir; bu yasak, üyelerin görev süreleri boyunca herhangi bir makama şirin görünme kaygısı gütmeden karar vermelerini sağlar. Üyeler, on iki yıllık süre dolmasa bile altmış beş yaşını doldurduklarında zorunlu emekliliğe ayrılırlar.

Görev süresi dolan veya yaş haddi nedeniyle ayrılan üyelerin özlük hakları (maaş, emeklilik gibi haklar) kanunla güvence altına alınmıştır. Yargıtay veya Danıştay kökenli üyeler, görevleri bittiğinde herhangi bir ekleme yapılmaksızın kendi eski kurumlarına üye olarak geri dönerler. Bu kişilere, kurumlarında boşalacak olan ilk kadro tahsis edilir ve statü kaybı yaşamaları önlenir.

Diğer kontenjanlardan seçilen üyeler için ise Sayıştay bünyesinde özel bir formül uygulanır. Üst kademe yöneticileri veya serbest avukatlar arasından seçilenler, görev süreleri bitince Sayıştay üyesi olarak atanırlar. Bu atama için yeni bir kadro ihdas (oluşturma) edilmiş sayılır ve mahkemede geçirdikleri süreler hizmet kıdemlerinde değerlendirilir.

Adaylık Bildirimi ve Başvuru Dilekçesi Örneği

Yargıtay üyeleri arasından Anayasa Mahkemesi üyeliğine aday olmak isteyen bir hukukçunun, Genel Kurul seçimleri öncesinde bu iradesini resmiyete dökmesi gerekir. Aşağıda, Source 1'deki seçim usullerine uygun olarak hazırlanmış bir adaylık bildirim örneği yer almaktadır.

YARGITAY BİRİNCİ BAŞKANLIĞI’NA ANKARA

KONU: Anayasa Mahkemesi Üyeliği Adaylık Bildirimi Hakkında.

Anayasa'nın 146. maddesi ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesi'nde boşalan üyelik kadrosuna Yargıtay kontenjanından aday gösterilmek üzere yapılacak seçimlerde aday olduğumu bildirmek isterim. Birinci sınıf hâkimlik statüsünde yirmi yılı aşkın süredir devam eden mesleki tecrübem ve 45 yaş sınırını doldurmuş olmam hasebiyle, Genel Kurul tarafından yapılacak oylamada değerlendirilmeye alınmam hususunu saygılarımla arz ederim. 04.03.2026

İmza Ad Soyad Yargıtay ... Ceza/Hukuk Dairesi Üyesi

Anayasa Mahkemesi Üye Seçimi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bir üye kaç yıl görev yapabilir?

Bir üye on iki yıl için seçilir ve ikinci bir kez seçilme şansı yoktur.

Emeklilik yaşı kaçtır?

Üyeler altmış beş yaşını doldurduklarında zorunlu olarak emekliye ayrılmak zorundadırlar.

Görev süresi dolmadan üyelik biter mi?

Bir üye hâkimlik mesleğinden çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyerse veya sağlık sorunları kesinleşirse üyeliği sona erer.

TBMM hangi durumlarda üye seçer?

Sayıştay'dan iki üye ve barolardan bir üye olmak üzere toplam üç koltuk için TBMM seçim yapar.

Yargıtay üyeleri eski görevine dönebilir mi?

Evet, görev süresi biten Yargıtay kökenli üyeler kendi mahkemelerindeki üyeliklerine otomatik olarak dönerler.

Yargıtay Üyelerini Kim Seçer?

Yargıtay üyeleri, Cumhurbaşkanı tarafından değil Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir. Bu temel ayrım, yüksek yargı kurumlarının birbirinden farklı seçim usullerine sahip olmasından kaynaklanır. Cumhurbaşkanı, Yargıtay kontenjanından yalnızca Anayasa Mahkemesi üyelerini seçebilir; Yargıtay üyeliği seçimi ise Hâkimler ve Savcılar Kurulunun yetkisindedir.

Yargıtay Üyeleri Nasıl Seçilir?

Yargıtay üye seçimi, yüksek yargı kadrolarına yapılacak atamalarda uygulanan kurumsal değerlendirme ve kurul kararı usulüne dayanır. Adayların mesleki kıdemi, birinci sınıfa ayrılmış olup olmadıkları, sicil ve görev geçmişleri dikkate alınır. Seçim sonunda uygun görülen isimler Hâkimler ve Savcılar Kurulu kararıyla Yargıtay üyeliğine atanır.

• Aday havuzu, adli yargı hâkim ve Cumhuriyet savcıları içinden oluşur.
• Mesleki yeterlilik, kıdem ve sınıf durumu değerlendirilir.
• Kurul kararıyla üyeliğe seçilenler ilgili yüksek mahkeme kadrosuna atanır.

Yargıtay Üyeleri Kaç Yıllığına Seçilir?

Yargıtay üyeliği belirli bir yıllık süre için yapılan geçici bir görev değildir. Üyelik, mevzuattaki yaş haddi, emeklilik, çekilme, başka göreve seçilme veya kanuni sebeplerle sona erer. Bu nedenle yargıtay üyeleri kaç yıllığına seçilir sorusuna, sabit süreli değil statüye bağlı devam eden bir görev şeklinde yanıt verilir.

Yargıtay Kaç Üyeden Oluşur?

Yargıtay, başkan, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyelerden oluşan yüksek mahkemedir. Toplam üye sayısı ile daire sayısı, dönemsel yasal değişikliklere göre farklılaşabildiği için tek bir rakamın kalıcı kabul edilmesi isabetli değildir. Yargıtay kaç üyeden oluşur sorusunda, sabit sayıdan çok kanuni kadro ve daire yapısı belirleyicidir.

Yargıtay Üyesi Seçilme Şartları Nelerdir?

Yargıtay üyesi seçilme şartları, adli yargı meslek geçmişi ve üst düzey mesleki yeterlilik etrafında şekillenir. Adayların kural olarak birinci sınıfa ayrılmış adli yargı hâkimi veya Cumhuriyet savcısı niteliğini taşıması, yeterli kıdeme sahip bulunması ve mesleki sicil bakımından yüksek mahkeme üyeliğine uygun görülmesi gerekir.

• Adli yargı hâkimi veya Cumhuriyet savcısı olma
• Birinci sınıfa ayrılmış bulunma
• Kanunda öngörülen kıdem ve yeterlilik şartlarını taşıma
• Mesleki sicil ve performans bakımından uygunluk

Yargıtay Üyesi Ne İş Yapar?

Yargıtay üyeleri, ilk derece ve istinaf sonrasında gelen dosyalarda hukuka uygunluk denetimi yapar. Amaç, ülke genelinde hukuk kurallarının benzer olaylarda tutarlı uygulanmasını sağlamaktır. Yargıtay üyesi, ilgili hukuk veya ceza dairesinde inceleme yapar; bozma, onama veya diğer yargısal kararların verilmesine katılır.

Yargıtay Başkanı Nasıl ve Kaç Yıllığına Seçilir?

Yargıtay Başkanı, Yargıtay Büyük Genel Kurulu tarafından Yargıtay üyeleri arasından seçilir. Başkanlık görevi süreli bir görevdir ve üyelikten farklı olarak belirli dönemler için yürütülür. Aynı usul başkanvekilleri ve daire başkanları bakımından da önem taşır. Başkanın seçimi, mahkemenin kendi kurumsal iradesiyle gerçekleşir.

Cumhurbaşkanı Yargıtay Üyelerini Seçer mi?

Cumhurbaşkanı Yargıtay üyelerini seçmez. Yetki, Hâkimler ve Savcılar Kurulundadır. Buna karşılık Cumhurbaşkanı, Yargıtay Genel Kurulunun gösterdiği adaylar arasından Anayasa Mahkemesine üye seçebilir. Bu nedenle Yargıtay üyeliği ile Yargıtay kontenjanından Anayasa Mahkemesi üyeliği birbirine karıştırılmamalıdır.

Anayasa Mahkemesi Üyeleri Kaç Yıl İçin Seçilir?

Anayasa Mahkemesi üyeleri on iki yıl için seçilir. Yeniden seçilme imkânı bulunmayan bu sistem, mahkemenin bağımsızlığı ile görev istikrarı arasında denge kurmayı amaçlar. Üyelik, süre yanında anayasal yaş sınırı ve kanuni sona erme sebepleri çerçevesinde değerlendirilir; böylece görev rejimi Yargıtay üyeliğinden ayrılır.

Cumhurbaşkanı Anayasa Mahkemesine Kaç Üye Seçer?

Anayasa Mahkemesi on beş üyeden oluşur ve bu üyelerin on ikisi Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Kalan üç üye Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından belirlenir. Cumhurbaşkanının seçim yetkisi, Yargıtay, Danıştay, yükseköğretim kurumları ve üst kademe hukukçu kontenjanları üzerinden kullanılan anayasal bir yetkidir.

Anayasa Mahkemesi Başkanını Kim Seçer?

Anayasa Mahkemesi Başkanı, mahkemenin kendi üyeleri tarafından seçilir. Seçim gizli oyla yapılır ve başkan ile başkanvekilleri üyeler arasından belirlenir. Böylece mahkemenin iç yönetimi dış bir makamın atamasına bırakılmaz; kurumsal bağımsızlık, başkanlık seçim usulünde de korunmuş olur.

Sayıştay Üyelerini Kim Seçer?

Sayıştay üyelerinin seçimi, kendi anayasal ve kanuni statüsü içinde yürür ve Yargıtay üyeliği seçiminden farklı bir usule tabidir. Sayıştay, Anayasa Mahkemesine aday gösterme bakımından da önem taşır. Bu nedenle yüksek yargı ve denetim organlarının seçim rejimleri, görev alanlarına göre birbirinden ayrışır.

Uyuşmazlık Mahkemesi Üyelerini Kim Seçer?

Uyuşmazlık Mahkemesi üyeleri, tek bir makamın serbest takdiriyle değil ilgili yüksek yargı mercilerinin kontenjan ve seçim usulleriyle belirlenir. Mahkemenin yapısı, adli, idari ve askerî yargıdan gelen geleneksel denge mantığının ürünüdür. Bu özellik, görev uyuşmazlıklarını çözme fonksiyonuyla doğrudan bağlantılıdır.