ARAÇ DEĞER KAYBI BAŞVURUSU NASIL YAPILIR ?

Araç değer kaybı, bir aracın kaza öncesindeki piyasa değeri ile kaza sonrasındaki değeri arasındaki farkı ifade eder. Başka bir deyişle, bir aracın kaza sebebiyle onarılmış olmasına rağmen ikinci el piyasasında artık daha düşük bir değere sahip olması, değer kaybı tazminatı kapsamında değerlendirilir.

Bu nedenle, araç değer kaybı başvurusu, kazada kusurlu olan tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edilebilecek bir haktır. Başvuru sürecinde, hem kazanın belgelenmesi hem de aracın hasar durumunun net şekilde ortaya konması gerekir. Amaç, kusurlu aracın sigortasından tazminat alınarak mağduriyetin giderilmesidir.

Araç değer kaybı talebinin etkin bir şekilde yapılabilmesi için; doğru belgelerle başvuru yapılması, sürecin yakından takip edilmesi ve gerektiğinde Sigorta Tahkim Komisyonu veya Asliye Ticaret Mahkemesi yoluna başvurulması önem arz eder.

Bu konu hakkında bizim yolumuzu aydınlatacak en önemli kaynak Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. Maddesi’dir. Söz konusu maddeye bakacak olursak:

Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı: 

Madde 97 – (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) 

Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.

Burada bizim yazımızın konusunu oluşturan dolayısıyla da en çok önem arz eden kısım şudur:

‘’ Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir.’’ 

Gerçekleşen kazanın zarar gören tarafı zararını tazmin etmek istiyor ise, kazanın kusurlu tarafının zorunlu mali sorumluluk sigortasını poliçe eden sigorta şirketine yazılı olarak başvuruda bulunmak zorundadır. Zorundadır ifadesini özellikle vurgulamak gerek çünkü kanundaki ‘’… yazılı başvuruda bulunması gerekir.’’ ifadesine göre ilgili sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunmak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca dava şartı niteliğindedir. Önce başvuru yapma şartı mutlaka yerine getirilecek ardından eğer ilgili sigorta şirketinin bize cevap vermiyorsa yahut verdiği cevap bizi maddi açıdan tatmin ediyorsa o zaman dava yoluna veya tahkim yoluna başvurulacaktır. Burada dava yolundan kasıt Asliye Ticaret Mahkemesi’nde dava açmak, tahkimden kasıt ise 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapmaktır.

Araç Değer Kaybı Nasıl Alınır?

Araç değer kaybı almak isteyen kişinin yapması gereken ilk adım, kazada kusurlu olan aracın sigorta şirketine başvuru yapmaktır. Bu başvuru yazılı olarak yapılmalı ve gerekli belgeler eksiksiz şekilde eklenmelidir. Sigorta şirketleri, başvuru tarihinden itibaren 15 gün içinde talebi inceleyerek başvuru sahibine cevap vermekle yükümlüdür.

Başvurunun reddedilmesi, eksik değerlendirilmesi ya da süresinde cevap verilmemesi durumunda, hak sahibi şu yollara başvurabilir:

• Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru
• Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açma

Bu yollar aracılığıyla mağdur olan kişi, aracında oluşan değer kaybının karşılanmasını sağlayabilir. Mahkeme veya komisyon kararları ilam niteliğinde olup, sigorta şirketleri verilen karar doğrultusunda ödemeyi yapmak zorundadır.

Hak kaybı yaşanmaması için süreç boyunca, özellikle itiraz ve dava aşamalarında, sigorta hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek alınması başvuru sahibinin lehine olacaktır.

Araç Değer Kaybı Başvurusu Nereye Yapılır?

Araç değer kaybı başvurusu, doğrudan kazada kusurlu aracın sigorta şirketine yapılır. Başvurunun geçerli olabilmesi için yazılı şekilde yapılması ve gerekli belgelerin eksiksiz eklenmesi gerekir.

Başvuru sürecinde dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:

• Başvurunun posta, iadeli taahhütlü mektup veya elektronik mail yoluyla yapılması gerekir.
• Başvuru dilekçesinde, kazaya ilişkin tutanak, eksper raporu, ruhsat ve poliçe bilgileri gibi belgeler mutlaka yer almalıdır.
• Başvuruda ayrıca, tazminatın yatırılacağı banka ve hesap bilgilerinin belirtilmesi önemlidir.

Bu aşamadan sonra sigorta şirketi, başvuruyu değerlendirerek kararını en geç 15 gün içinde açıklamalıdır. Eğer başvuru olumsuz sonuçlanır ya da sigorta şirketi süresinde dönüş yapmazsa, hak sahibinin dava açma veya tahkim yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır.

Araç Değer Kaybı Talebi ve Şartları Nelerdir?

Araç değer kaybı talebi, her kazadan sonra otomatik olarak ortaya çıkan bir hak değildir. Bunun için kanun ve uygulama çerçevesinde bazı şartların yerine getirilmesi gerekir. Aşağıdaki koşullar sağlandığında araç sahibi değer kaybı tazminatı talebinde bulunabilir:

• Kaza tarihi üzerinden 2 yıl geçmemiş olmalıdır.
• Kaza çift taraflı olmalı ve kazaya dair kaza tespit tutanağı düzenlenmiş olmalıdır.
• Araçta meydana gelen hasarın onarılabilir nitelikte olması ve tamir işlemlerinin yapılmış bulunması gerekir.
• Değer kaybı talep eden taraf %100 kusurlu olmamalıdır. Kusurun tamamı talep edende ise tazminat hakkı doğmaz.
• Araç 36 aydan daha yaşlı olmamalıdır. Daha eski araçlarda değer kaybı hesabı yapılmaz.
• Onarılan parçalar, daha önce başka bir kazada da hasar görüp tamir edilmiş olmamalıdır.

Bu şartların sağlanması halinde araç sahibi, gerekli belgelerle birlikte kusurlu tarafın sigorta şirketine başvurarak değer kaybı tazminatını talep edebilir.

Araç Değer Kaybı Hesaplama

Araç değer kaybı hesaplaması, kazadan etkilenen aracın özellikleri ve hasarın niteliği dikkate alınarak yapılır. Hesaplama sürecinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) kriterleri uygulanmakta olup, birçok teknik unsur göz önünde bulundurulur.

Araç değer kaybı hesaplanırken dikkate alınan başlıca unsurlar şunlardır:

• Aracın markası, modeli ve üretim yılı
• Aracın kilometresi
• Aracın tipi ve rengi
• Aracın piyasa değeri ve tercih edilirliği
• Hasar gören parçaların niteliği (boyanan ya da değiştirilen parçalar)
• Onarımın kapsamı ve maliyeti
• Aracın ticari veya hususi kullanım durumu
• Daha önceki hasar kayıtları
• Aracın segmenti (ekonomik, orta, lüks sınıf vb.)

Örneğin, yeni model ve düşük kilometreli bir aracın hasar görmesi, ikinci el piyasasında daha ciddi bir değer kaybına yol açar. Buna karşılık, eski ve yüksek kilometreli araçlarda değer kaybı daha sınırlı hesaplanır.

Bu hesaplama sonucunda belirlenen tutar, başvuru sahibinin sigorta şirketinden talep edebileceği değer kaybı tazminatı miktarını oluşturur.

Araç Değer kaybı nasıl hesaplanır sorusunun cevabı için ilgili yazımızı inceleyebilirsiniz

E-Devletten Araç Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır?

Günümüzde en çok merak edilen konulardan biri, araç değer kaybı başvurusunun e-Devlet üzerinden yapılıp yapılamayacağıdır. Ancak mevcut sistemde doğrudan e-Devlet kapısı üzerinden değer kaybı başvurusu yapmak mümkün değildir.

Buna karşılık, e-Devlet üzerinden şu işlemler gerçekleştirilebilir:

• Eksper raporu talebi: Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) aracılığıyla eksper ataması yapılabilir.
• Eksper raporu sorgulama: Daha önce düzenlenen eksper raporları sistem üzerinden görüntülenebilir.
• Araç hasar kaydı sorgulama: Aracın geçmişteki kaza ve onarım bilgilerine ulaşılabilir.

Buna göre, araç değer kaybı başvurusu doğrudan kusurlu aracın sigorta şirketine yazılı olarak yapılmak zorundadır. Bu işlem; posta, iadeli taahhütlü mektup veya elektronik mail yoluyla gerçekleştirilebilir.

Dolayısıyla, e-Devlet yalnızca eksper işlemleri ve bilgi edinme süreçlerinde yardımcı olurken, esas başvuru sigorta şirketine yöneliktir.

Değer Kaybı İçin Sigorta Şirketine Başvuru

Araç değer kaybı tazminatı talep edebilmek için başvurunun mutlaka kusurlu tarafın sigorta şirketine yazılı olarak yapılması gerekir. Bu başvurunun geçerli olabilmesi için dilekçeye gerekli belgelerin eklenmesi ve sürecin usulüne uygun şekilde yürütülmesi önem taşır.

Başvuru sürecinde dikkat edilmesi gerekenler:

• Başvurunun yazılı olarak yapılması zorunludur.
• Dilekçeye, tazminatın yatırılacağı banka hesap bilgilerinin eklenmesi gerekir.
• Sigorta şirketi, başvurunun kendisine ulaşmasından itibaren 15 gün içinde yanıt vermekle yükümlüdür.
• Olumsuz yanıt verilmesi veya yanıt verilmemesi halinde, başvuru sahibi Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir ya da Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açabilir.

Bu nedenle, eksiksiz belgelerle yapılan başvuru süreci hem hak kayıplarının önüne geçecek hem de değer kaybı tazminatının daha hızlı alınmasına yardımcı olacaktır.

Araç Değer Kaybı İçin Hangi Evraklar Gerekli?

Araç değer kaybı başvurusu yapılırken, talebin kabul edilebilmesi için bazı belgelerin başvuru dosyasına eklenmesi zorunludur. Eksik evrak ile yapılan başvurular genellikle reddedilmekte veya sürecin uzamasına yol açmaktadır.

Başlıca gerekli evraklar şunlardır:

• Kaza tespit tutanağı
• Eksper raporu (aracın değer kaybını tespit eden)
• Araç ruhsatı ve zorunlu trafik sigortası poliçesi
• Hasar gören aracın sahibine ait kimlik bilgileri
• Aracın hasar ve onarım fotoğrafları
• Başvuru vekil aracılığıyla yapılacaksa, noter onaylı vekaletname örneği ve avukat bilgileri

Bu belgelerin eksiksiz olarak hazırlanması, başvurunun sigorta şirketi tarafından hızlı bir şekilde değerlendirilmesini sağlar. Ayrıca, başvuru dilekçesinde talep edilen tazminat tutarının ve ödemenin yapılacağı banka hesap bilgilerinin yer alması da oldukça önemlidir.

Trafik Kazası Tazminatı Hesaplama

Bir trafik kazasında meydana gelen zarar yalnızca araç değer kaybı ile sınırlı olmayabilir. Araç sahibinin uğradığı maddi kayıplar, onarım masrafları, tedavi giderleri ve iş gücü kaybı gibi unsurlar da trafik kazası tazminatı kapsamında değerlendirilebilir.

Trafik kazası tazminatı hesaplanırken dikkate alınan başlıca kriterler şunlardır:

• Araçtaki hasarın niteliği ve boyutu
• Araç değer kaybı tutarı
• Araç sahibinin veya yolcuların uğradığı bedensel zararlar
• Tedavi ve ilaç masrafları
• Kazadan kaynaklanan iş gücü kaybı
• Kaza tarihinden itibaren geçen süre
• Kusur oranları

Özellikle kusur oranı, tazminatın miktarını doğrudan etkiler. Örneğin, zarar gören tarafın %25 kusurlu bulunması durumunda, talep edebileceği tazminat miktarı da aynı oranda azaltılır.

Trafik kazası tazminatı, çoğu zaman sigorta şirketine başvuru yoluyla ödenir. Ancak anlaşmazlık çıkması halinde hak sahipleri mahkemeye veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurarak tazminat haklarını talep edebilirler.

Araç Değer Kaybında Tahkime Başvuru Yapılabilir Mi?

Evet, araç değer kaybı uyuşmazlıklarında Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapılabilir. Tahkim yolu, mahkeme sürecine göre daha hızlı ve pratik bir çözüm sunduğu için sıklıkla tercih edilmektedir.

Tahkim başvurusunun avantajları şunlardır:

• Daha kısa sürede sonuçlanır. Mahkemelerde yıllar sürebilecek davalar, tahkim komisyonunda birkaç ayda çözülebilir.
• Daha düşük masraflıdır. Tahkim sürecinde ödenen başvuru ücretleri, mahkeme masraflarına kıyasla daha azdır.
• Kararlar ilam niteliğindedir. Tahkim komisyonu tarafından verilen kararlar bağlayıcıdır ve sigorta şirketleri bu karar doğrultusunda ödeme yapmak zorundadır.
• Usul işlemleri daha basittir. Mahkeme süreçlerine kıyasla daha sade ve kolaylaştırılmış bir prosedür uygulanır.

Ancak, tahkim sürecinde de eksper raporlarının doğru hazırlanması ve başvuru dosyasının eksiksiz olması önemlidir. Bu nedenle, sürecin başından sonuna kadar uzman bir avukattan hukuki destek alınması hak kaybı yaşanmasını engelleyecektir.

Sıkça Sorulan Sorular