Fazla Mesai ve Saatlik Ücret Hesaplama 2026

Fazla mesai (fazla çalışma), iş hayatında en çok uyuşmazlık çıkan ücret kalemlerinden biridir. Çünkü “kaç saat çalışıldı”, “hangi gün çalışıldı”, “haftalık sınır aşıldı mı”, “bordroda nasıl gösterildi” gibi detaylar doğrudan ödenecek tutarı değiştirir. Bu rehberde, İş Kanunu çerçevesinde fazla mesai kavramını, saatlik ücret hesabını, asgari ücret üzerinden örnekleri ve uygulamada en sık yapılan hataları tek bir yerde topladım. Metindeki hesaplamalar, genel yöntemleri esas alır; özel sözleşme hükümleri ve işyeri uygulamaları ayrıca değerlendirilmelidir.

İşçi Kanunu Fazla Mesai Hesaplama 2026

İş mevzuatında temel referans 4857 sayılı İş Kanunu olup, fazla çalışma ücretinin ana omurgası şu kurallara dayanır:

• Haftalık normal çalışma süresi kural olarak 45 saattir (taraflarca farklı dağıtılabilir).
• 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılır ve her bir saat için ücret %50 zamlı ödenir (1,5 kat).
• Normal haftalık süre 45 saatin altında belirlenmişse (ör. 40 saat), 45 saate kadar yapılan ek çalışmalar fazla sürelerle çalışma sayılır ve her bir saat için ücret %25 zamlı ödenir (1,25 kat).
• Fazla çalışma süresi, kural olarak yılda 270 saat ile sınırlandırılır (istisnalar ve denkleştirme gibi uygulamalar ayrıca değerlendirilir).

Bu nedenle doğru hesap için önce “işyerinde haftalık normal süre kaç saat?” sorusu netleştirilir; ardından hangi kısım 1,25, hangi kısım 1,5 katsayısına tabi olacak belirlenir.

Fazla Mesai Nedir?

Fazla mesai, çalışanların haftalık yasal çalışma süresi olan 45 saatin üzerinde yaptıkları çalışmalar olarak tanımlanmaktadır. İş Kanunu’na göre bu süreyi aşan her saat için çalışan, normal saatlik ücretine ek olarak %50 fazlasını almaya hak kazanır.

Örneğin, 2026 yılı koşullarında saatlik ücreti 200 TL olan bir işçinin fazla mesai ücreti:

200 TL × 1,5 = 300 TL

olacaktır. Yani fazla mesai, çalışanın normal saatlik ücretinin bir buçuk katı üzerinden hesaplanır.

Fazla mesai uygulaması genellikle işletmelerin dönemsel yoğunluklarında, proje teslim süreçlerinde veya acil işlerin yetiştirilmesinde tercih edilmektedir. Bununla birlikte, işçilerin sağlık, dinlenme ve sosyal yaşam dengesi gözetilerek, yıllık fazla mesai süresi kanunla 270 saat ile sınırlandırılmıştır.

2026 Fazla Mesai Ücreti Ne Kadardır?

Asgari ücretli bir çalışanda da yöntem aynıdır: Önce saatlik ücret bulunur, sonra ilgili katsayı uygulanır. Yaygın pratik (aylık ücretli çalışan için):

• Saatlik brüt ücret = Aylık brüt ücret / 225
• Fazla mesai (1 saat) = Saatlik brüt ücret × 1,5
• Fazla sürelerle çalışma (1 saat) = Saatlik brüt ücret × 1,25

Aşağıdaki tabloda asgari ücret üzerinden yaklaşık saatlik değerler gösterilmiştir.

Kalem	Hesap	Tutar
Asgari Ücret (Aylık Brüt)	–	33.030,00 TL
Asgari Ücret (Aylık Net)	–	28.075,50 TL
Asgari Ücret Saatlik (Brüt)	33.030,00 / 225	146,80 TL
Asgari Ücret Saatlik (Net)	28.075,50 / 225	124,78 TL
1 Saat Fazla Mesai (Brüt)	146,80 × 1,5	220,20 TL
1 Saat Fazla Sürelerle Çalışma (Brüt)	146,80 × 1,25	183,50 TL

Not: Net fazla mesai tutarı, bordrodaki prim ve vergi kesintileri ile çalışanın matrah/istisna durumuna göre değişebileceğinden; neti “birebir” sabitlemek çoğu dosyada hatalı sonuç verir. En sağlıklı yaklaşım, brüt üzerinden hesaplayıp bordro kesintileriyle neti oluşan şekilde okumaktır.

Asgari Ücret Mesai Nasıl Hesaplanır? (2026)

Fazla mesai hesaplamalarında en çok merak edilen konulardan biri de asgari ücretli çalışanların fazla mesai ücretidir. Hesaplama yapılırken esas alınan kriter yine brüt asgari ücret olmaktadır.

2026 yılı için brüt asgari ücretin yaklaşık 35.000 TL seviyesinde olduğu kabul edildiğinde hesaplama şu şekilde yapılır:

Saatlik brüt ücret:
35.000 ÷ 225 = 155,55 TL

Fazla mesai saatlik ücreti:
155,55 × 1,5 = 233,33 TL

Dolayısıyla, 2026 yılında asgari ücretle çalışan bir işçinin her bir fazla mesai saati için yaklaşık 233 TL alması gerekmektedir.

Ayrıca asgari ücrete yapılacak yeni düzenlemeler veya yıl içi zamlar, fazla mesai ücretini de doğrudan etkilemektedir.

Asgari Ücret Saatlik 2026 Ne Kadardır?

2026 yılı için belirlenen brüt asgari ücret esas alındığında, saatlik asgari brüt ücret yaklaşık 155,55 TL olarak hesaplanmaktadır. Bu tutar, fazla mesai ve diğer çalışma sürelerine bağlı hesaplamalarda temel alınmaktadır. Asgari ücrette yapılacak olası değişiklikler, bu saatlik tutarı da doğrudan etkiler.

Asgari Ücret Saatlik Net Ne Kadardır? (2026)

Aylık ücretli çalışanlarda saatlik ücret için yaygın yöntem 225 saat esasına dayanır. Asgari ücretin aylık brüt tutarı üzerinden hesaplandığında:

Asgari ücret saatlik brüt: 33.030,00 / 225 = 146,80 TL

Bu değer, fazla mesai hesaplamasında “baz” kabul edilen saatlik ücretin pratik karşılığıdır.

Fazla Mesai Nasıl Hesaplanır?

Fazla mesai ücreti hesaplanırken ilk adım, çalışanın saatlik brüt ücretini bulmaktır. Bunun için aylık brüt maaş 225’e bölünür. Elde edilen saatlik ücretin üzerine %50 fazlası eklenerek fazla mesai ücreti bulunur.

Formül şu şekildedir:

Saatlik Brüt Ücret × 1,5 = Fazla Mesai Saatlik Ücreti

Örnek hesaplama (2026):

Aylık brüt maaş: 45.000 TL

Saatlik brüt ücret:
45.000 ÷ 225 = 200 TL

Fazla mesai ücreti:
200 × 1,5 = 300 TL

5 saat fazla mesai yapılırsa:
300 × 5 = 1.500 TL

Bu örnekten görüleceği üzere, 2026 yılında fazla mesai ücreti, her çalışanın brüt maaşına ve yaptığı fazla mesai saatine göre değişiklik göstermektedir.

Fazla Mesai Neden 225’e Bölünür?

Fazla mesai hesabında aylık brüt maaşın 225’e bölünmesinin nedeni, İş Kanunu’nda belirlenen günlük yasal çalışma süresine dayanır. Günlük çalışma süresi 7,5 saat, haftalık ise 45 saat olarak kabul edilmektedir.

Bir ay ortalama 30 gün üzerinden hesaplandığında:

• 30 gün x 7,5 saat = 225 saat

Bu nedenle, çalışanların saatlik brüt ücreti bulunurken aylık brüt maaş 225’e bölünür. Bu yöntem, hem fazla mesai hesaplamasında hem de saatlik ücret belirlemede standart formül olarak kullanılmaktadır.

Fazla Mesai Ücreti Hakkındaki Yasal Düzenlemeler

Fazla mesai çalışmaları, çalışanların haklarını korumak amacıyla 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında düzenlenmiştir. Kanunun 41. maddesi, fazla mesaiye ilişkin temel hükümleri ortaya koymaktadır. Buna göre:

• Haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai olarak kabul edilir.
• Fazla mesai ücreti, çalışanın normal saatlik ücretinin %50 fazlası şeklinde ödenir.
• Çalışanların yıllık fazla mesai süresi 270 saat ile sınırlandırılmıştır.
• Fazla mesai yaptırılabilmesi için çalışanın yazılı onayının alınması gerekir.

Bu düzenlemeler, hem işverenin hem de işçinin haklarını dengelemeyi amaçlamaktadır. Fazla mesaiye ilişkin yasal sınırların aşılması veya ücretin eksik ödenmesi halinde, çalışan iş mahkemelerine başvurarak haklarını arayabilir.

1 saat mesai ücreti ne kadar 2026?

1 saat mesai ücretinin karşılığı, işçinin saatlik brüt ücretine bağlıdır:

1 saat fazla mesai = (Aylık brüt / 225) × 1,5

Asgari ücretli bir çalışan için (brüt esasla) 1 saat fazla mesai örneği:

(33.030,00 / 225) × 1,5 = 220,20 TL (brüt)

Net karşılık ise çalışanın bordro kesintilerine göre değişebilir.

Uygulamalı Örnekler

🔹 Örnek 1: Haftalık 45 Saati Aşan Senaryo (Fazla Çalışma)

Aylık brüt: 45.000 TL

Saatlik brüt:
45.000 ÷ 225 = 200 TL

Fazla mesai saat ücreti (×1,5):
200 × 1,5 = 300 TL

Aylık 10 saat fazla çalışma:
300 × 10 = 3.000 TL

🔹 Örnek 2: İşyeri Standardı 40 Saat (Fazla Sürelerle Çalışma)

Aylık brüt: 36.000 TL

Saatlik brüt:
36.000 ÷ 225 = 160 TL

Fazla sürelerle (×1,25):
160 × 1,25 = 200 TL

Haftalık +3 saat (40’tan 43’e):
200 × 3 = 600 TL

Aylık 4 hafta varsayımı:
600 × 4 = 2.400 TL

🔹 Örnek 3: Günlük 11 Saat Sınırı Aşıldı

Aylık brüt: 30.000 TL

Saatlik brüt:
30.000 ÷ 225 = 133,33 TL

11 saati aşan 1 saat (×1,5):
133,33 × 1,5 = 200 TL

Aynı hafta 2 gün sınır aşıldı:
200 × 2 = 400 TL

🔹 Örnek 4: Net Üzerinden Hesap

Aylık net: 30.000 TL

Saatlik net:
30.000 ÷ 225 = 133,33 TL

Fazla çalışma (×1,5):
133,33 × 1,5 = 200 TL

Aylık 8 saat fazla çalışma:
200 × 8 = 1.600 TL

Bu örnekler, 2026 yılı ücret seviyelerinde, mesai ücretinin katsayı mantığıyla nasıl büyüdüğünü ve toplam tutarın nasıl hesaplandığını somut biçimde göstermektedir.

Sık Sorulan Başlıklar

Gece Çalışması, Hafta Tatili ve Resmî Tatiller

Gece çalışması 20.00–06.00 arasındadır ve 7,5 saat sınırı vardır. Bu sınır aşıldığında aşan kısımlar fazla çalışma kabul edilir ve 1,5 katsayısı uygulanır. Hafta tatili ve ulusal bayram/genel tatil günlerinde çalışma söz konusu ise, bu çalışmalar ilgili mevzuat ve sözleşmelerde öngörülen ilave ödemeler veya ayrı katsayılar ile ücretlendirilir. Uygulamada bu günlerdeki ücretlendirme kalemi bordroda ayrıca gösterilir.

Bordro ve Kayıt Yönetimi: İşverenler İçin Kontrol Noktaları

• Haftalık normal süreyi sözleşmelerde açıkça belirleyin (45 saat veya altı).
• Puantaj ve giriş-çıkış kayıtlarını düzenli tutun; mesai saati hesaplama süreçlerini otomatikleştirin.
• Günlük 11 saat, haftalık 45 saat, yıllık 270 saat sınırları için uyarı mekanizmaları kurun.
• Katsayı uygulamasını doğru yönetin: 1,5 (fazla çalışma), 1,25 (fazla sürelerle).
• Gece çalışması kayıtlarını ayrı izleyin; 7,5 saat sınırına özen gösterin.
• Resmî ve hafta tatili çalışmaları için bordroda ayrı satır açın.
• Brüt–net ayrımını şeffaflaştırın; çalışana saatlik ve mesai kalemlerini yazılı tebliğ edin.

Çalışanlar İçin Pratik Rehber

• Haftalık toplam çalışma saatlerinizi izleyin; 45 saati aşan tüm saatler fazla çalışmadır.
• İşyeri standardınız 45’in altındaysa, standardı aşan ama 45’e kadar olan kısım fazla sürelerle çalışma sayılır.
• Günlük 11 saat ve gece 7,5 saat sınırlarını takip edin; aşan kısımlarda 1,5 katsayısı devreye girer.
• Bordroda fazla mesai türü, saat sayısı ve tutar kalemlerini kontrol edin.
• Fazla çalışma için gerekli onay süreçlerini her yıl güncelleyin; tercih değişirse yazılı bildirim yapın.

Kısa Formüllerle Hızlı Hesap

Normal saatlik: Aylık ÷ 225
Fazla çalışma (45+): (Aylık ÷ 225) × 1,5
Fazla sürelerle (≤45): (Aylık ÷ 225) × 1,25
Toplam tutar: Saatlik Mesai Ücreti × Fazla Saat

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

• 225 yerine farklı bir saat esas almak: Türkiye’de yaygın uygulama 225 saat kabulüdür.
• Günlük 11 saat kuralını atlamak: Haftalık toplam 45 saat dolmasa bile 11 saati aşan kısım fazla çalışmadır.
• Gece çalışmasını karıştırmak: Gece vardiyasında 7,5 saat sınırı vardır; aşan bölümler 1,5 katsayısı ile değerlendirilir.
• Katsayıyı sabit sanmak: Sözleşmelerde 1,5’in üzerinde oran kararlaştırılabilir; her zaman sözleşme hükümlerini kontrol edin.
• Net–brüt karışıklığı: “asgari ücret saatlik net” ifadesi nete işaret eder; “brüt” ile karıştırmayın.