Yıllık Ücretli İzin: Süreler, Hesaplama ve Uygulama (Güncel)

Yıllık İzin Ücreti Hesaplama 2026

2026 yılında yıllık izin ücreti hesaplamasının omurgası değişmez: İşçi izinliyken çalışıyormuş gibi ücretini tam alır; kullanılmayan izinler ise kural olarak ancak iş sözleşmesi sona erdiğinde paraya dönüşür. Bu nedenle uygulamada iki ayrı hesap konuşulur:

1. İzin kullanırken ödenen izin ücreti (izin dönemindeki ücret/avans)
2. İşten ayrılışta kullanılmayan izin ücreti (izin alacağı)

Pratik formül (aylık ücretli çalışan için):

• Brüt günlük ücret = Brüt aylık ücret / 30
• Brüt izin ücreti = Brüt günlük ücret × izin günü
• Net izin ücreti = Brüt izin ücreti – yasal kesintiler (gelir vergisi/damga vb. mevzuata göre)

Önemli ayrım: İzin kullanılırken ücret çoğunlukla bordro düzeni içinde ödenir; izin kullandırılmadıysa ve işçi ayrıldıysa “kullanılmayan gün sayısı” üzerinden son brüt ücret esas alınarak hesaplanır.

Yıllık İzin Nedir? Temel İlkeler

Yıllık ücretli izin; işyerinde en az bir yıllık çalışma süresini dolduran çalışanın, ücretinden kesinti yapılmaksızın dinlenmesi için verilen süreyi ifade eder. İznin özünde iki ana unsur vardır: zaman (dinlenme süresi) ve ücret (bu sürede ödenen kazanç).

• Vazgeçilemezlik: Yıllık izin hakkından önceden vazgeçilemez. “Ücret ver, izin kullanmayayım” yaklaşımı hukuken geçersizdir.
• Asgari süreler: Kanunda belirlenen süreler asgaridir; sözleşmelerle artırılabilir.
• Bölünebilme: Yıllık izin kural olarak kesintisiz verilir; ancak taraflar anlaşırsa en çok üçe bölünebilir ve bu bölümlerden biri 10 günden az olamaz.
• Resmi tatillerin hesabı: İzin süresine rastlayan ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili günleri izin süresinden sayılmaz; yani izin fiilen uzar.
• Birleşen hizmetler: Aynı işverene ait farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir.
• Yol izni: İznini şehir dışında geçirecek çalışan talep ve belge sunarsa 4 güne kadar ücretsiz yol izni verilebilir.
• Yer altı çalışmaları ve yaş istisnaları: Yer altı işlerinde izin sürelerine +4 gün eklenir. 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üzeri çalışanlara verilecek izin 20 günden az olamaz.

Yıllık İzin Kaç Gün? İşçi ve Memur İçin Genel Çerçeve

İşçiler (özel sektör/4857 kapsamı) ile memurların (657) izin sistemi farklıdır. Aşağıdaki tablo pratik bir özet sunar:

Statü	Kıdeme Göre İzin	Asgari Süre Mantığı	Dikkat Notu
İşçi (genel)	1–5 yıl (5 dahil)	14 gün	18 yaş altı ve 50 yaş üstünde 20 günden az olamaz
İşçi (genel)	5–15 yıl	20 gün	Yer altı işlerinde +4 gün artış
İşçi (genel)	15 yıl ve üzeri	26 gün	Toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir
Memur	1–10 yıl (10 dahil)	20 gün	Zorunlu hallerde gidiş-dönüş ek günleri olabilir
Memur	10 yıl üzeri	30 gün	Hizmet süresi hesabı kuruma göre birleşebilir

Not: Toplu iş sözleşmesi, işyeri uygulaması veya işveren politikası kanuni asgari sürenin altına inemez, ancak üstüne çıkabilir.

Yıllık İzne Ne Zaman Hak Kazanılır?

İşçiler için temel kural: İşe giriş tarihinden itibaren (deneme süresi dahil) en az 1 yıl çalışmakla yıllık izne hak kazanılır. Hak ediş tarihi genellikle “işe başlama tarihinin yıl dönümü”dür.

• Aynı işverene bağlı farklı işyerlerinde çalışma süreleri çoğu durumda birleştirilerek dikkate alınır.
• Kıdem hesabında, kanunun “çalışılmış sayılan süreler” olarak gördüğü bazı dönemler (ör. belirli mazeret/rapor türleri) ayrıca değerlendirilir.

Memurda yıllık izin, hizmet yılının tamamlanması ve kıdem dilimine göre kullanılır; 10 yılı dolduran memur, doldurduğu tarihten itibaren 30 gün dilimine geçer.

Yıllık İzin Süreleri Nasıl Hesaplanır?

İşçi yönünden izin süresini belirlerken iki adım önemlidir:

1. Hizmet süresi (kıdem): İşçinin hak ediş tarihindeki toplam hizmeti esas alınır.
2. İzin gün hesabı: Yıllık izin günleri hesaplanırken, izin dönemine denk gelen hafta tatili/ulusal bayram/genel tatil günleri kural olarak yıllık izin süresinden sayılmaz. Bu nedenle “14 günlük izin” her zaman “14 takvim günü” gibi düşünülmemelidir; araya giren tatiller izin dönüş tarihini etkiler.

Ek uygulamalar:

• İşçi iznini işyerinin bulunduğu yer dışında geçirecekse ve talep/kanıtlama varsa en çok 4 güne kadar ücretsiz yol izni gündeme gelebilir.
• İşyerinde izin kurulu/temsilci sistemiyle izin dönemleri planlanabilir; talep en az 1 ay önce yazılı yapılır.

Yıllık İzin Ücreti: Kavram ve Ücrete Dönüşme Halleri

“Yıllık izin ücreti” iki anlamda kullanılır:

• İzin kullanımı sırasında ücret: İşçi izindeyken ücretini alır; işveren izin başlangıcında ücret/ücrete ilişkin hakları peşin veya avans olarak ödeme yükümlülüğü çerçevesinde hareket eder (uygulama bordro dönemine göre değişebilir).
• Kullanılmayan iznin ücrete dönüşmesi: İş sözleşmesi devam ederken izin hakkı “para” olmaz; ancak iş sözleşmesi sona erdiğinde (istifa, fesih, emeklilik vb.) kullanılmayan izin günleri izin alacağına dönüşür ve ödenmelidir.

Bu ayrım kritik: “İzin hakkım var, paraya çevireyim” yaklaşımı çoğu durumda hatalıdır; doğru yaklaşım “izin kullandırılsın, kullandırılmadıysa ayrılışta alacak doğar” şeklindedir.

Yıllık İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Yıllık izin ücreti hesabında bir standart yaklaşım izlenir:

Adım 1 – Brüt günlük ücret:
Brüt aylık ücret / 30 = Brüt günlük ücret

Adım 2 – Toplam brüt izin ücreti:
Brüt günlük ücret × Kullanılmayan izin günü

Adım 3 – Kesintiler:
Toplam brüt tutardan gelir vergisi, damga vergisi ve uygulamada esas alınan sosyal güvenlik kesintileri düşülür. Kalan net tutar çalışana ödenir.

Not: İzin kullanımı sırasında ödenen ücret zaten normal bordroda yer aldığı için ayrıca “ücret dönüşümü” yapılmaz. Ücrete dönüşüm, esasen kullanılmamış günler için sözleşme sona erdiğinde gündeme gelir.

Yıllık izin parası hesaplama: adım adım

Aşağıda iki örnek, hesabın nasıl yapıldığını somutlaştırır:

Örnek 1 — 10 gün kullanılmayan izin:

• Brüt aylık: 30.000 TL
• Brüt günlük: 30.000 / 30 = 1.000 TL
• Kullanılmayan gün: 10
• Toplam brüt: 1.000 × 10 = 10.000 TL
• Kesintiler düşüldüğünde net tutar bordro parametrelerine göre hesaplanır.

İpucu: Parça parça kullanılan izinler doğru belgelenmemişse, işveren “kullandırdım” savunusunu ispatlamakta zorlanır. İzin formları/izin defteri ve imzalar kritik önemdedir.

14 günlük yıllık izin ücreti ne kadar

Tek bir rakam söylemek mümkün değildir; çalışanın son brüt ücreti belirleyicidir. Formül basit:
Brüt aylık / 30 × 14. Örneğin brüt aylık 18.000 TL ise: 18.000 / 30 = 600 TL (günlük). 600 × 14 = 8.400 TL brüt. Vergi ve diğer kesintiler düşüldüğünde net rakam bordroya yansır.

Planlama, Bölme ve Onay Süreci

• Talep zamanı: Çalışan, izne çıkmak istediği tarihi en az 1 ay önce yazılı olarak bildirir.
• İşin yürüyüşü: İşveren, işin gereklerini ve diğer çalışanların izinlerini dikkate alarak uygun zamanı belirler.
• Bölme kuralı: Toplam izin en çok üçe bölünebilir; parçalardan biri mutlaka 10 günden uzun olmalıdır.
• Kayıt zorunluluğu: İşveren, yıllık izin kayıt belgesi/izin defteri tutmak zorundadır; ispat için çalışanın imzası aranır.
• İzin sırasında çalışma yasağı: Çalışan, ücretli yıllık izindeyken başka bir işte çalışamaz. Tespit edilirse ödenen ücret geri istenebilir.

Sık Karıştırılan Konular

• Diğer izinlerle mahsup: Hastalık izni, ücretsiz izin, mazeret izni vb. yıllık izinden mahsup edilemez.
• Resmi tatiller: İzinle çakışan ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresine dahil edilmez, ayrıca ücretleri ödenir.
• Yol izni: Şehir dışı belgelenirse 4 güne kadar ücretsiz yol izni zorunludur.
• İşten ayrılma: Kullanılmayan izinler son brüt ücret üzerinden ücrete dönüşür ve ödenir.
• Kısmi süreli çalışma: Kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışma, yıllık izin hakkını ortadan kaldırmaz; hak tam süreliyle eşdeğer tanınır (süre bakımından).

Uygulamada Adım Adım: Kontrol Listesi

1. Kıdem bandını belirleyin (14/20/26 + istisna).
2. Kullanılmış izinleri belgeleriyle düşerek bakiyeyi görün.
3. Bölme planını yapın (en az bir parça 10+ gün).
4. İzin süresine denk gelen resmi tatilleri düşerek fiili izin gününü netleştirin.
5. Ücrete dönüşüm gerekiyorsa son brüt ücreti esas alıp günlük brütü bulun, kesintileri uygulayın.
6. Kayıt ve imzaları eksiksiz tamamlayın.

Örnek Senaryolarla Yıllık İzin

Senaryo 1: 3 yıllık çalışan

• Hak: 14 gün
• 2026’da 14 günü tek seferde kullanabilir veya (anlaşmayla) 10 + 4 şeklinde bölebilir.

Senaryo 2: 7 yıllık çalışan

• Hak: 20 gün
• 10 + 10 veya 10 + 5 + 5 gibi bölümlendirme, işin niteliği ve tarafların anlaşmasına göre planlanabilir.

Senaryo 3: İşten ayrılışta 12 gün kullanılmayan izin

• Son brüt 45.000 TL ise günlük brüt 1.500 TL; brüt alacak 18.000 TL olur; net, bordro kesintilerine göre belirlenir.

Senaryo 4: Memur, 11 yıl hizmet

• 30 gün izin hakkı.
• Resmi tatil dönemine denk gelen günler izin hesabından düşülmez, izin fiilen uzar.

İspat Yükü, Belgeler ve Kayıt

Yıllık iznin kullandırıldığını ispat görevi işverene aittir. Bu nedenle:

• İzin formları, izin kayıt belgesi ve izin defteri düzenli tutulmalı,
• Her bir izin için çalışan imzası alınmalı,
• Bölme ve tarih değişiklikleri yazılı olmalıdır.

Uyarı: Salt tanık anlatımları, özellikle uzun dönem izin uyuşmazlıklarında yetersiz kalabilir. Yazılı kayıt her zaman esastır.

Mevsimlik/Kampanya İşleri ve İstisnalar

Nitelikçe bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işleri için yıllık izin hükümleri uygulanmaz. Ancak şu durumlara dikkat:

• Aynı işverende ardışık/tekrar eden sezonlar veya yıl içinde uzun süreli çalışma varsa, bu süreler birleştirilerek kıdem hesabına yansıyabilir.
• “Mevsimliktir, izin yoktur” genellemesi hatalıdır; fiili çalışma takvimi ve kayıtlar dikkatle incelenmelidir.

“Yıllık İzin Kaç Gün?” Özet

• İşçi:
  • 1–5 yıl (dahil): 14 gün
  • 5–15 yıl arası: 20 gün
  • 15 yıl ve üzeri: 26 gün
  • 18 yaş ≤ / ≥ 50 yaş: ≥ 20 gün
  • Yer altı: Sürelere +4 gün
• Memur:
  • 1–10 yıl (dahil): 20 gün
  • 10 yıl üzeri: 30 gün

Örnek Bordro Mantığıyla İzin Ücreti

Yıllık izin ücreti nasıl hesaplanır sorusunun bordro adımları:

1. Brüt günlük: Brüt aylık / 30
2. Brüt izin tutarı: Brüt günlük × Kullanılmayan gün
3. Kesintiler: Gelir vergisi, damga vergisi ve uygulamadaki sosyal güvenlik kesintileri
4. Net ödeme: Kesintiler sonrası kalan tutar

Bu mantık, tüm senaryolara uygulanır; sadece brüt ücret ve izin günü değişir.

Uygulamada Dikkat Edilecek Hususlar

• İzin defteri/İK sistemi düzenli tutulmalı, her sayfada imza olmalı.
• Yıllık plan yıl başında yapılmalı; yoğun dönemler için ekip bazlı takvim oluşturulmalı.
• İzin hakları biriktirilmemeli; ardışık yıllara devretmemek için planlama yapılmalı.
• İşten ayrılış sürecinde kullanılmayan izinler ayrılış bordrosunda doğru hesaplanmalı.
• Şehir dışı belgeleri (bilet/rezervasyon) varsa yol izni uygulanmalı.
• Kısmi süreli ve uzaktan çalışanlar için eşitlik ilkesi gözetilmeli.
• Yer altı ve riskli işler için süre artışları eksiksiz yansıtılmalı.

Sonuç: Haklarınızı Bilmek, Doğru Plan Yapmak

Yıllık izin, sadece dinlenme değil; verimlilik ve iş güvenliği açısından da zorunlu bir kurumdur. Çalışanlar; kıdemlerine göre belirlenen yıllık izin sürelerini bilerek plan yapmalı, işverenler ise kayıt ve ispat yükümlülüklerini titizlikle yerine getirmelidir. İster “yıllık izin kaç gün” diyerek süre arayın, ister “yıllık izin parası hesaplama” adımlarını merak edin, temel formüller basit ve nettir: kıdem bandını bulun, bakiye günü tespit edin, brüt günlük ücreti hesaplayın ve bordro kesintilerini uygulayın. “5 yıl dolunca yıllık izin kaç gün” veya “14 günlük yıllık izin ücreti ne kadar” gibi pratik soruların yanıtı da kıdem ve son brüt ücret üzerinden, bu rehberdeki adımlarla anında ortaya çıkar.