Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası 2026 (Araba, Motor) Ehliyet Yetersizliği

Ehliyetsiz araç kullanma; sürücü belgesi olmadan, belgesi geçici olarak geri alınmış/iptal edilmişken ya da sürücü belgesi sınıfı yetersiz olduğu hâlde motorlu araç (otomobil, motosiklet, vb.) kullanılması nedeniyle uygulanan trafik idari yaptırımlarını ifade eder. 2026 yılında bu ihlal, yalnızca para cezasıyla sınırlı değildir; çoğu durumda araç trafikten men edilir ve sürücü araç kullanmaya devam edemez. Ayrıca sürücü araç sahibi değilse, aracı kullandıran araç sahibine de çoğu senaryoda ayrı bir ceza uygulanır.

İlgili Makale: Trafik Cezası Sorgulama

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na Göre Ehliyetsiz Araç Kullanma

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda (KTK) “sürücü belgesiz motorlu araç kullanma” başta olmak üzere sürücü belgesine ilişkin ihlaller, 36. madde ve 39. madde ekseninde düzenlenir. Uygulamada üç ana durum öne çıkar:

• KTK 36/3-a: Sürücü belgesi olmadan motorlu araç kullanmak (klasik “ehliyetsiz”).
• KTK 36/3-b ve 36/3-c: Belge geçici olarak geri alınmış (ör. alkol/uyuşturucu/ceza puanı/mahkeme kararı vb.) veya iptal edilmiş iken araç kullanmak.
• KTK 39/2: Sürücü belgesi var; ancak sınıfı yetersiz (ör. B sınıfı ile A sınıfı gerektiren motosiklet kullanmak).

Önemli bir uygulama notu: Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, aracı kullandıran araç sahibine de çoğu durumda tescil plakası üzerinden aynı miktarda ayrıca idari para cezası düzenlenir.

İlgili: Alkollü Araç Kullanma Cezası

Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası 2026

Ceza Sebebi	2025 Yılı Ceza Tutarı	2026 Yılı Güncel Ceza Tutarı
Ehliyetsiz araç kullanmak	18.706 TL	23.410 – 23.433 TL (ör. ehliyetsiz araç kullanma cezası)
Ehliyetsiz kişiye araç vermek	18.706 TL	23.410 – 28.650 TL (aynı ihlal kapsamında araç sahibine de ceza verilir)
Ehliyeti mahkeme/savcılık kararıyla geçici el konan kişinin araç kullanması	18.706 TL	23.410 – 23.433 TL (aynı ihlal grubu içinde değerlendirilir)
Ehliyeti geçici el konulan kişiye araç kullandırmak (araç sahibi)	18.706 TL	23.410 – 28.650 TL (aynı şekilde araç sahibi de eşdeğer ceza alır)
Sürücü belgesi iptal edilen kişinin araç kullanması	18.706 TL	23.410 – 23.433 TL (ehliyetsiz araç kullanma kapsamı)
Sürücü belgesi iptal edilen kişiye araç sağlamak (araç sahibi)	18.706 TL	23.410 – 28.650 TL (aynı uygulama araç sahibine de)
Ehliyet sahibinin ehliyetinde olmayan araç sınıfını kullanması	9.267 TL	~11.600 TL civarı (örnek: süre-sınıf uyumsuzluğu)
Ehliyet kapsamı dışında aracı o kişiye sağlamak (araç sahibi)	9.267 TL	~11.600 TL civarı (eşdeğer ceza)
Geçerlilik süresi dolan ehliyeti kullanarak araç kullanma / yurt dışı ehliyeti uygunsuz kullanma	3.755 TL	~4.695 TL (süresi dolmuş ehliyetle araç kullanma cezası)
Sürücü sertifikasını uygun sürücü belgesine dönüştürmeden kullanmak	9.267 TL	~11.600 TL civarı (sınıf uyumsuzluğu cezası)
Sürücü sertifikasını sürücü belgesine dönüştürmeyen kişiye araç kullandırmak	9.267 TL	~11.600 TL civarı (uyumsuz ceza uygulaması)
Sürücü sertifikasının süresi dolmuşsa	18.706 TL	23.410 – 23.433 TL (belge süresi dolmuş araç kullanma)
Ehliyeti yanında bulundurmadan araç kullanmak	2.167 TL	~2.719 TL (ehliyet taşıma zorunluluğu cezası)

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (KTY) 81’inci maddesi uyarınca sürücü belgelerinin düzenlenmesi, kişiselleştirilmesi, basımı ve ilgililerine teslimi Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilir. Sürücü belgelerinin ilgililere teslimi, bu kurum tarafından belirlenen kamu kurum veya kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişilerine de yaptırılabilir. Ancak bunun için motorlu taşıt sürücü sertifikasının alınması gerekir.

Sürücü belgeleri sürücünün yaşına ve kullanılacak aracın cinsine göre sınıf sınıf düzenlenmiştir. Hangi araçların hangi sınıf sürücü belgeleri ile kullanılabileceği Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Sürücü Belgelerinin Sınıfları” başlıklı 75’ inci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre belli bir sınıf sürücü belgesine sahip olan kişiler kural olarak başka sınıflara ait araçları kullanamayacaklardır. O araçları kullanabilmeleri, ilgili sınıfa ait sürücü belgelerini almalarına bağlıdır. Aksi takdirde bu kişiler hakkında idari para cezası uygulanır (KTK md. 39/2) Bununla birlikte bazı sınıflar, diğer sınıflara ait araçları kullanma hak ve yetkisine de sahiptirler. Örneğin C sınıfı sürücü belgesi ile M, B, B1, C1 ve F sınıfına dahil araçlar kullanılabilir. Bu husus, aynı yönetmeliğin “Araçların Sürülmesinde Yetki Durumu” başlıklı 85’ inci maddesinde düzenlenmiştir.

Bununla birlikte kimi durumlar da vardır ki bu durumlar gerçekleştiği takdirde sürücü belgeleri trafik görevlilerince geri alınabilir. Bu haller ile şartları Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 90. Maddesinde düzenlenmiştir.

Öte yandan alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin tesiri altında araç sürmek de yasak olup, bu yasağa uymayanların ehliyetleri para cezasına ek olarak, yasada belirtilen süreler kadar geri alınır (KTK 48/5; KTY 97). Bu süreler:

• 0.50 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullandığı (Hususi otomobil dışındaki araçlar için 0.21 promil) tespit edilen sürücülerin sürücü belgesi altı ay

Alkollü olarak araç kullanma nedeniyle sürücü belgesi geri alınan kişiye, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde;

• İkinci defasında iki yıl süreyle,

• Üç veya üçten fazlasında ise her seferinde beşer yıl süreyle

Sürücü belgesi geri alınır.

Sürücü belgelerinin herhangi bir nedenle geçici olarak geri alınmış olması hâlinde belirtilen süreler, geçici alma süresinin bitiminde başlayacaktır.

Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülerin ehliyeti 5 yıl süre ile geri alınır (KTK 48/8)

Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığı ya da alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla, kollukça teknik cihazlar kullanılmasını kabul etmeyen sürücülerin ehliyeti de 2 yıl süre ile geri alınır (KTK m. 48/9).

İlgili: Araç Değer Kaybı Şartları

Ayrıca ifade etmek gerekir ki sürücü belgesi almak için sürücülerin belli sağlık şartlarına sahip olması ve bu şartları muhafaza etmeleri gereklidir. Bu sağlık şartları “Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik” kapsamında düzenlenmiştir. Bu şartları kaybetmiş olan kişilerin de ehliyeti geri alınır ve bu süre zarfında araç kullanmaları aynı şekilde yasaktır.

Bunun yanında kırmızı ışık ihlali, hız sınırının aşılması gibi ihlâllerin belli sayılarda tekrarlanması ya da ceza puanının dolması hâllerinde de sürücü belgesi yasada belirtilen süre kadar geri alınır.

18 Yaş Altı Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası 2026

18 yaş altı bir kişinin motorlu araç kullanması, kural olarak sürücü belgesi koşullarını taşımadığı için “sürücü belgesiz araç kullanma (36/3-a)” değerlendirmesine yol açar. Bu senaryoda:

• Aracı kullanan kişi adına 36/3-a cezası gündeme gelir,
• Aracı kullandıran/izin veren araç sahibine de ayrıca ceza uygulanması söz konusu olur,
• Araç çoğu durumda trafikten men edilerek teslim/çekici süreçleri işletilebilir.

Özellikle aile bireylerinin “kısa mesafe” veya “boş yolda deneme” gibi gerekçelerle aracı kullandırması, araç sahibi açısından da doğrudan idari yaptırıma neden olabildiğinden, bu riskin hafife alınmaması gerekir.

Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası İptali (İtiraz Yolu)

Ehliyetsiz araç kullanma ve ehliyetle ilgili idari para cezaları, kural olarak idari yaptırım niteliğindedir. İtiraz sürecinde temel yaklaşım şudur:

1. Tutanak ve tebligat bilgileri kontrol edilir (tarih, yer, plaka, kimlik, ihlal kodu).
2. İhlalin oluşmadığını gösteren somut deliller toplanır (ör. sürücü belgesinin olay anında geçerli olduğu, sınıf uyumunun bulunduğu, araç kullanımının başka kişi tarafından yapıldığına dair güçlü kayıtlar vb.).
3. İtiraz, uygulamada çoğunlukla Sulh Ceza Hâkimliği nezdinde süre içinde yapılır.

İtirazın başarı şansı, “genel itiraz” yerine somut maddi hataya (yanlış sürücü tespiti, yanlış kod, sehven düzenleme, kimlik/plaka karışıklığı, belgenin geçerli olduğunun ispatı gibi) dayanmasına bağlıdır

İlgili: Araç Değer Kaybı Hesaplama Formülü Trafik Sigortası Genel Şartlarında Yapılan Değişiklikle Değişti

Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası Taksitlendirme

Taksitlendirme (veya yapılandırma) imkânı, cezanın niteliğine ve tahsil sürecine göre değişebilir. Uygulamada izlenen yol genellikle şöyledir:

• Ceza tahsilat kanalına (vergi dairesi/ilgili tahsil birimi) göre, ödeme kolaylığı seçenekleri değerlendirilir,
• Gelir durumunu ve ödeme güçlüğünü gösteren evraklarla idari başvuru yapılır,
• Banka kartı/kredi kartı ödeme seçenekleri ve ilgili portal üzerinden ödeme planı imkanları kontrol edilir.

Pratikte en kritik konu, gecikme ve takip süreçlerine düşmeden erken aksiyon alınmasıdır. (Her durumda, ilgili tahsil biriminin güncel uygulaması belirleyicidir.)

İkinci Kez Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası

“İkinci kez yakalanma” halinde cezanın otomatik olarak katlanacağı yönünde yaygın bir kanaat vardır; ancak temel yaklaşım şudur: Her bir tespit, ayrı bir ihlal olarak değerlendirilir ve ilgili yılın ceza tutarı üzerinden yeniden idari para cezası düzenlenir. Buna ek olarak:

• Araç trafikten men tedbiri tekrar uygulanabilir,
• Araç sahibi/sürücü ilişkisine göre araç sahibine ayrıca ceza tekrar gündeme gelebilir.

Dolayısıyla “ilk ceza ödendi, sorun kapandı” yaklaşımı ikinci tespitte koruma sağlamaz; ihlal devam ettiği sürece yaptırım yeniden doğar.

Ehliyetsiz Araç Kullanma Cezası İtiraz Dilekçesi

……NÖBETÇİ SULH CEZA HAKİMLİĞİ’NE

İTİRAZ EDEN                    : (İsim ve TC numarası yazılmalıdır.)

ADRES                                 :

VEKİLİ                                :

ADRES :

DAVALI İDARE :

İTİRAZ KONUSU KARAR:

İŞLEM TARİHİ                  : …/…/…

KONU                                   : Sürücü belgesinin …. süreyle geri alınması ve … TL para cezası kesilmesine ilişkin yaptırımın itirazen iptali istemidir.

AÇIKLAMALAR               :

…/…/… tarihinde saat …:…’da …………. gerekçesiyle müvekkil hakkında …… TL idari para cezası uygulanmış ve ayrıca sürücü belgesinin …… süreyle geri alınmasına karar verilmiştir. Bu karar usul ve yasaya aykırıdır, şöyle ki:

1-

2-

3-

HUKUKİ NEDENLER      :    2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu (madde …), Karayolları Trafik Yönetmeliği (madde…)

SONUÇ VE İSTEM            : Yukarıda belirttiğimiz sebeplerle idare tarafından müvekkil hakkında tesis edilmiş olan …/…/… tarihli …. TL idari para cezası ve sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin işlemin iptal edilmesini, ayrıca yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı idareye  yükletilmesi bilvekale arz ve talep olunur. …/…/…

İtirazda Bulunan Vekili

EKLER                                 :

1-) 

2-)

3-) 

Ehliyet Yetersizliği Cezası

Ehliyet yetersizliği, 2026 yılı itibarıyla KTK 39/2 kapsamında 11.629 TL olarak uygulanır. Bu ihlalde de sürücü araç sahibi değilse, aracı kullandıran araç sahibine aynı tutarda ceza düzenlenir.

Uygulamada motosikletlerde çok sık görülür: Örneğin yalnızca otomobil (B sınıfı) yetkisi olan bir sürücünün A sınıfı gerektiren motosikleti kullanması tipik bir “yetersiz sınıf” örneğidir.

3. kez ehliyetsiz araç kullanma cezası

2026 yılı trafik cezaları yeniden değerleme oranı (%25,49) ile artırılmış olup, ehliyetsiz araç kullanma fiili için temel idari para cezası 23.410–23.433 TL civarındadır. Bu tutar; sürücünün ehliyeti olmaması, geçici geri alınması veya iptal edilmiş olması gibi tüm “ehliyetsiz araç kullanma” halleri için uygulanır.

Türkiye’de Kabahatler Kanunu’nun 15/2. maddesi uyarınca aynı kabahat birden fazla işlendiğinde her bir olay için ayrı ayrı idari para cezası verilir. Bu nedenle, ehliyetsiz araç kullanma fiili tekrarlandığında:

Dolayısıyla 2026 itibarıyla üçüncü defa ehliyetsiz araç kullanan kişi hakkında her bir olay için ~23.410–23.433 TL idari para cezası kesilir; bu da üçüncü olay için de ayrı bir ceza anlamına gelir.

Üçüncü kez ehliyetsiz araç kullanma durumunda, “tek bir ceza değil, her bir ihlal için ayrı ayrı idari para cezası uygulanır.”

Ehliyeti Yanında Bulundurmama Cezası

Son zamanlarda tarafımıza sıkça sorulan sorulardan biri ehliyeti yanında bulundurmama cezasının ne olduğudur? Ehliyeti yanında bulundurmama halinde kişinin ehliyet belgesi vardır fakat araç kullanımı sırasında belge yanında değildir. Karayolları Trafik Kanunu ise kanuni dayanağımızı oluşturur. Karayolları Trafik Kanunu madde 44-b’ye göre araç kullanırken sürücü belgelerini yanlarında bulundurmak ve yetkililerin her isteyişinde belgeleri göstermeleri zorunluluğu vardır. Ehliyetini yanında bulundurmadığı için kişinin ödemesi gereken idari para cezası 2.719 TL’dir.

36/3-a Trafik Cezası

Karayolları Trafik Kanunu madde 36/3-a’da şöyle der aracın sürücü belgesiz kişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir. Bahsedilen aynı miktar sürücü belgesi olmayanlar, mahkemelerce veya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu kanunda belirtilen yetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alınanlar, sürücü belgesi iptal edilenlerdir dolayısıyla onlara verilen idari para cezasıyla 36/3-a’da belirtilen kişilere uygulanacak idari para cezası aynı olacağından idari para cezası miktarı 23.410 TL olacaktır. Yani ehliyetsiz araç kullanan kişiye ehliyetsiz araç kullandığı için idari para cezası uygulanacak aynı zamanda ona izin veren araç sahibine de aynı idari para cezası uygulanacaktır.

Ehliyetsiz Motor Kullanmanın Cezası Ne Kadar?

Ehliyetsiz motor kullanma cezası, 2026 yılı trafik cezaları kapsamında yeniden değerleme oranı ile güncellenmiştir. Yapılan son düzenlemelere göre ehliyetsiz motor kullanmanın cezası 2026 yılı itibarıyla yaklaşık 23.410 TL olarak uygulanmaktadır. Bu ceza, yalnızca para yaptırımıyla sınırlı kalmayıp, aynı zamanda sürücüye ek idari yaptırımların da uygulanmasına neden olabilir.

Bununla birlikte, motorlu araçların tümünde ehliyet zorunlu değildir. Özellikle 50 CC altındaki motorlar ve düşük hız kapasiteli elektrikli modeller, ehliyet zorunluluğu dışında tutulmuştur. Bu kategorideki araçları kullanan kişiler için ceza uygulanmaz. Ancak burada önemli bir kriter vardır: araç motor hacminin 50 CC’nin altında ve azami hızının 45 km/s’den düşük olması gerekmektedir.

Dolayısıyla, 50 CC üstü veya hız kapasitesi belirtilen sınırların üzerinde olan motosikletler için ehliyet şartı devam etmekte, aksi durumda sürücüler 2026 yılı itibarıyla yaklaşık 23.410 TL tutarında yüksek miktarda para cezası ile karşı karşıya kalmaktadır.

Ehliyet Taşımama Cezası

Trafik mevzuatına göre, sürücülerin araç kullanırken ehliyetlerini yanlarında bulundurmaları zorunludur. Ehliyetin var olmasına rağmen araç kullanırken yanında taşımamanın yaptırımı, idari para cezası ve ceza puanı şeklindedir.

Ehliyeti yanında bulundurmama cezası (2026): yaklaşık 2.719 TL idari para cezası uygulanır.

Ceza puanı: Ayrıca sürücünün hanesine 10 ceza puanı işlenir.

Sıkça Sorulan Sorular: