GBT Nedir? GBT Sorgulama, Ne Çıkar, Silme

GBT, “Genel Bilgi Toplama” sisteminin kısaltmasıdır. Türkiye’de emniyet ve jandarma birimleri tarafından kişilere dair adli ve idari bilgilerin sorgulanabildiği resmi bir veri tabanıdır. Halk arasında “GBT sorgusu” olarak bilinen bu sistem sayesinde, hakkında yakalama kararı, yurtdışı çıkış yasağı, tutuklama kararı veya bazı kısıtlamalar olan kişilerin bilgileri kontrol edilir.

GBT (Genel Bilgi Toplama) sistemi, Emniyet Genel Müdürlüğü Asayiş Daire Başkanlığı tarafından yönetilmekte olup, kişiler hakkında güvenlik ve adli nitelikteki bilgilerin kolluk birimleri tarafından sorgulanmasına imkân sağlayan merkezi bir bilgi sistemidir. Sistem, ilgili mevzuat, yönetmelikler ve İçişleri Bakanlığı bünyesindeki bilgi toplama ve veri işleme düzenlemelerine dayanmaktadır.

GBT Açılımı Nedir?

GBT açılımı “Genel Bilgi Toplama”dır. Kolluk kuvvetlerinin kişilere dair güvenlik ve adli verilere ulaşabilmesi için oluşturulmuş dijital sorgulama sistemidir.

GBT Sorgulama Nedir? Polis GBT Sorgusu Nasıl Yapar?

GBT sorgulama, polis veya jandarma tarafından kişinin kimlik bilgileriyle yapılan veri tabanı taramasıdır. Bu işlem Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu (PVSK) m.4/A‘ya dayanır. Kolluk görevlisi, aşağıdaki amaçlarla GBT sorgusu yapabilir:

• Bir suç veya kabahati önlemek
• Suç işlendikten sonra failleri tespit etmek
• Yakalama veya zorla getirme kararı bulunan kişileri bulmak
• Kamu güvenliğini sağlamak

Polis GBT sorgusu sırasında yalnızca kimlik ister; üst araması yapılmaz.

GBT’de Ne Çıkar?

GBT sorgulamasında görülebilecek bilgiler şunlardır:

Bilgi Türü	Detay
Kimlik Bilgileri	Ad, soyad, T.C. kimlik no, doğum yeri ve tarihi
Yakalama Kararı	Mahkemeden alınan arama/yakalama kararları
Yurt Dışı Yasağı	Hakkında verilen kısıtlama kararları
9/b Suçları	KİHBİ Yönergesi’ne göre belirli suç tipleri
Askeri Suçlar	Askerlik şubeleri tarafından bildirilen aramalar
Adli Kontrol	“TEDBİR VAR” ifadesiyle görünür
Kamu Hakları Kısıtlaması	Hak mahrumiyeti veya memuriyetten men kararları

GBT’de Fotoğraf Görünür mü?

Hayır. GBT sorgulamasında kişinin fotoğrafı görünmez. Sadece yazılı bilgiler yer alır.

GBT’de Otel Kaydı Çıkar mı?

Otel kayıtları doğrudan GBT sisteminde görünmez. Ancak, konaklama bilgilerinin eşleştirilmesi halinde kolluk güçleri bu veriye dolaylı yoldan ulaşabilir.

GBT’de Meslek Bilgisi Görünür mü?

Hayır. GBT sorgusunda kişinin mesleği yer almaz. Ancak kimlikte yazan bilgiler ekranda görülebilir.

GBT’de “TEDBİR VAR” Ne Demektir?

Bu ifade, kişi hakkında adli kontrol kararı bulunduğunu belirtir. Örneğin:

• İmza yükümlülüğü
• Yurt dışı yasağı
• Elektronik kelepçe

Bu bilgiler GBT’de “TEDBİR” olarak çıkar.

Zorla Getirme Kararı GBT’de Görünür mü?

Evet. Hakkında zorla getirme kararı olan kişiler GBT sorgusunda görünür.

GBT’de Evlilik Bilgisi Görünür mü?

Hayır. Evlilik, boşanma, çocuk gibi medeni durum bilgileri GBT sisteminde görünmez.

GBT’de Ehliyet Bilgisi Görünür mü?

GBT sorgusunda ehliyet bilgileri doğrudan yer almaz, ancak başka sistemlerle eşleştirildiğinde görülebilir.

GBT Kaydı Nasıl Silinir?

GBT kayıtları, işlendiği suçun türüne göre farklı şekilde silinir:

Suç Tipi	Silinme Durumu
9/b’ye girmeyen suç	Yakalanınca bilgi formu imha edilir
9/b suçları	Yakalanınca “YAKALANDI” yazılır, tasnif edilir ama silinmez
Kovuşturmaya yer yoksa	Kayıt karar kesinleşince silinir
Kişi öldüyse	Kayıt silinir
Suç olmaktan çıktıysa	Kayıt silinir
18 yaş altı ise	5 yıl içinde tekrar suç işlemezse kayıt tamamen silinir

📌 Silme başvurusu, kişinin kendisi veya vekili tarafından yapılabilir.

GBT ile Adli Sicil Kaydı Arasındaki Fark Nedir?

GBT	Adli Sicil
Kolluk kuvvetlerinin erişebildiği sistem	Adalet Bakanlığı tarafından tutulur
Hakkında işlem yapılan her kişi görünür	Sadece kesinleşmiş mahkûmiyet
Erişim: Polis, jandarma	Erişim: Kişi, resmi kurumlar
Silinme süreci farklıdır	Belirli süre ve koşullara bağlı olarak otomatik silinir

GBT e-Devlet Üzerinden Sorgulanabilir mi?

Hayır. GBT sorgusu e-Devlet üzerinden yapılamaz. Ancak Adli Sicil Kaydı e-Devlet’ten alınabilir. GBT bilgileri yalnızca Emniyet birimleri tarafından görülebilir.

Avukata GBT Yapılır mı?

Evet. Avukatlara da GBT sorgusu yapılabilir. Avukatlık Kanunu madde 58, sadece üst araması için sınır getirir; GBT sorgusu buna dahil değildir.

GBT Sorgulamasından Kaçmak Suç Mudur?

Evet. GBT’den kaçmak, direnmek veya engellemek TCK 265 kapsamında “görevi yaptırmamak için direnme” suçunu oluşturur. Cezası: 6 aydan 3 yıla kadar hapis.

GBT ile İlgili Yargıtay ve Danıştay Kararları

📌 Yargıtay 10. Ceza Dairesi – 2017/5552

GBT sırasında kişinin yakalanmasının hukuka uygun olduğuna hükmedilmiştir.

📌 Danıştay 10. Daire – 2020/7026

GBT yönergesinin, kamu güvenliği amacıyla bilgi fişi düzenlemeye hukuki dayanak oluşturduğu kabul edilmiştir.

GBT Hakkında Sıkça Sorulan Sorular