Memur Yıllık İzin Yönetmeliği

Memur Yıllık İzin Yönetmeliği kapsamında, ​Devlet memurlarının yıllık izin hakkı 657 sayılı kanunun 23. 102. ve 103. maddesinde düzenlenmiştir. Yıllık izin süresi, bilindiği üzere bir tam hizmet yılının dolması üzerine meslekte olan kıdemine göre belirlenmektedir. Hizmeti 1 yıldan on yıla kadar (On yıl dahil) olanlar için yirmi gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gündür. Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir.

​Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir. Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer. Devlet memurlarına uygulanan yıllık izin hakkı öğretmenler açısından farklılık arz etmekte olup yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayılırlar. Öğretmenlere hastalık ve diğer mazeret izinleri dışında, ayrıca yıllık izin verilmez.

Amirim Yıllık İznimi Vermiyor

​Amirin sadece kanunun 103. maddesi gereği yıllık izin kullandırma süresini ve toptan veya parçalı şekilde kullandırma taktir yetkisi olup tamamen yıllık izin kullandırmama yetkisi bulunmamaktadır. Memurun yıllık izin hakkı kanunun 102. maddesinde tanınan kanuni bir hak olup tercihe bağlı kullanılmayan yıllık izin hakları, sadece bir sonraki yıla devredilmektedir. Amirin memurun yıllık izin hakkının düşmesine sebebiyet verecek şekilde kullandırmamasıyla, 657 sayılı Kanunun 103. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen takdir yetkisinin aşılması anlamına geleceği, ilgililere Kanunla tanınan izin hakkının kullandırılmamasının Anayasa ile teminat altına alınan dinlenme hakkının ihlali sonucunu doğurabileceği ve mağduriyetlere sebebiyet vereceği açıktır.

İlgili Makale: Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezası, 657 Memurluktan Çıkarma

​Memurun yıllık izin hakkı kullanımı için başvurusunun amiri tarafından tamamen reddedilmesi üzerine idare aleyhine manevi tazminat davası açılarak ilgili amire rücu edilmektedir. Aynı zamanda memurun, Türk Ceza Kanununun 257. maddesi gereği görevi kötüye kullanma suçundan şikayet hakkı bulunmaktadır.

​Danıştay 12. Dairesinin E.2009/4964, K.2012/5278 sayılı, 26/09/2012 tarihli kararıyla; “Uzman olarak görev yapan davacının izin taleplerinin ise görev yaptığı birimce uygun görülmesine rağmen onay makamınca herhangi bir gerekçe de gösterilmeden reddedildiği somut herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin davacının Yasal hakkı olan izinin kullandırılmaması işlemleri nedeniyle duyduğu üzüntü ve ıstırap nedeniyle uğradığı manevi Sinerji Mevzuat ve İçtihat Programı Sayfa 1 /2 zarar karşılığı bir miktar tazminatın ödenmesine hükmedilmesi gerektiği; öte yandan, Anayasanın 129. maddesinin 5. fıkrasında; memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve kanunun gösterdiği şekil ve şartlara uygun olarak, ancak idare aleyhine açılabileceği şeklinde emredici bir kurala yer verildiği, Anayasanın sözü edilen maddesindeki ibaresinin; kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlar nedeniyle idare aleyhine açılan davalarda tazminata hükmedilmesi halinde idarenin ödemek zorunda kaldığı tazminatı yasal yollara başvurarak ilgili kamu görevlisinden tahsil etmeyi ifade ettiğinde kuşkuya yer bulunmadığı, davacının izninin kullandırılmaması, olayın gelişimi dikkate alındığında kasta dayalı olmayan hukuki hata olarak nitelendirilmesine olanak bulunmadığı, dolayısıyla hükmedilen tazminatı ödeyecek olan idarenin, olayda kişisel kusuru ve sorumluluğu saptanacak kişilere yasal yollar çerçevesinde rücu etmesinin Anayasadan kaynaklanan bir zorunluluk olduğu gerekçesiyle, takdiren 1.000,00.-TL'lik manevi tazminat isteminin davanın açıldığı 19.06.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı idarece davacıya ödenmesi, fazlaya ilişkin tazminat talebinin ise reddi yolunda Bursa 3. İdare Mahkemesince verilen 29.04.2009 günlü, E2008/631, K.- 2009/293 sayılı kararın, kabule ilişkin kısmının davalı idare vekili, redde ilişkin kısmının ise davacı tarafından, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: İstemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davacının Savunmasının Özeti: Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hâkimi: Kenan Tosun Düşüncesi: İdare Mahkemesince verilen karar ve dayanağı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir neden de bulunmadığından anılan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay OnikinciDairesince gereği düşünüldü: İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep de bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 26.09.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.”

​İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin E.2017/1365, K.2017/2000 sayılı,  30.11.2017 tarihli kararıyla; “davacının daha önce 23.11.2015 tarihli dilekçesiyle, 2014 yılına ait 30 günlük yıllık iznini kullanma istemiyle başvuruda bulunduğu ve 4.11.2015 tarihli duyuruda belirtilen “en fazla 10 gün + yol izni” sınırlamasının il emniyet müdür yardımcıları, ilçe emniyet müdürleri ve şube müdürleri için getirilmiş olması, polis memurları yönünden ise mevcudun % 10’unu aşmayacak şekilde yıllık izinlerin kullanıma açılmış olduğu hususu da dikkate alındığında, 657 s. Kanunun 103 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen takdir yetkisinin, davacının talep ettiği yıllık izninin 2014 yılına ait olduğu da göz önünde bulundurularak kullanılması ve bu çerçevede planlama yapılması gerekirken, yıllık izin hakkının düşmesi sonucunu doğuracak nitelikte tesis edilen dava konusu işlemde hukuka UYARLIK BULUNMAMAKTADIR.

Açıklanan nedenlerle, davacının itiraz isteminin kabulüyle, İstanbul 12. İdare Mahkemesi’nce verilen 21.02.2017 günlü, E:2015/1548, K:2017/996 sayılı kararın bozulmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 417,50.-TL yargılama ve itiraz giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, fazladan yatırılan 121,60.-TL temyiz karar harcı ile 95,40.-TL harcın davacıya iadesine, yargılama ve itiraz gideri için tahsil edilen paranın kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesinden sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği’nin 47 nci maddesi uyarınca ilgilisine iade edilmesine, kararın tebliğ tarihini izleyen on beş gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 30.11.2017 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.”

İlgili Makale: Memur Disiplin Hukuku

Amirin İdari İzin Verme Yetkisi

​Amir, 657 sayılı kanunun 103. maddesi gereği yıllık iznin kullanılacağı süreyi ve kullanma şeklinin belirlenmesinde taktir yetkisi bulunmaktadır. Bu takdir yetkisini kullanan amirlerin, memurların isteklerini de dikkate almak suretiyle yıllık izinlerin hangi zamanlarda ve ne şekilde kullanılacağı, kısım kısım kullanılacak ise kullanma süre ve tarihlerini de belirlemek suretiyle hizmetin aksamasına mahal vermeyecek biçimde bir planlamaya gitmeleri gerekmektedir. Bu planlamanın doğal sonucu olarak, tüm personelin istediği zamanda ve istediği biçimde izin kullanmasına imkân verilmemesi de söz konusu olabilecektir. Ancak, hizmet gerekleri gözetilerek yapılacak planlamanın doğuracağı bu tür kısıtlamaların, hukuka aykırı olmaması ve ilgililerin mağduriyetine sebebiyet vermemesi gerekir. Memur yılın belirli gününde tüm iznini kullanmak iste de amiri tarafından kabul edilmeyebilir. Amir, hizmet gerekleri gereği durum ve koşullara göre yıllık izni kısım kısım kullandırabilir veya bir yılın iznini takip eden sonraki yıl kullandırabilir.

​Madde 103 – Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir.

Memurun 5 Günlük İzin Hakkı?

​Alabilir. Hizmet yılını dolduran memur, takip eden yıl içinde veya takip eden sonraki yıl için de yıllık iznini parça parça kullanmak istemesinde kanuni bir engel bulunmamaktadır. Ancak 657 sayılı kanunun 103. maddesi gereği amirin, hizmetin gerekleri ve kamu düzeninin aksamaması için uygun görmesi gerekmektedir. Memurun yıllık iznini parça parça kullanmasında yasal engel bulunmamaktadır.

Onaylanan Yıllık İznin İptali?

​Edilebilir. Memurun talebi üzerine kullandırılan yıllık izin yine memurun talebi üzerine kurumun onayıyla iptal edilebilir. Memur tekrar talep halinde kullanmadığı yıllık izinlerini hak düşümüne uğramadan kullanabilir. Memurun yıllık izni, kurumu tarafından iptal edilirse kullandırılmayan yıllık izinlerin hak düşümüne neden olmayacak şekilde tekrar kullandırılması gerekmektedir. Zira, memur hizmet süresini doldurduğu yıl içinde ve takip eden sonraki yıl içinde yıllık iznini kullanacağı için iptal edilen yıllık iznin hak düşümüne uğrayarak daha sonradan kullanılması mümkün değilse memurun yıllık izni iptal edilemez.

Yıllık İzin Kullandırmayan İşveren Şikayeti?

​Memur, devlet personeli olduğu için yıllık izninin kullanımı kurum onayına bağlıdır. Amirin memurun yıllık iznini kullanmasına izin vermemesi halinde TCK madde 257 uyarınca savcılık makamına şikayet edilebileceği gibi cimere de şikayet edilebilir.

Memurlarda Hafta Sonunun Yıllık İzin Süresine Dahil Olması?

​Sayılır. 657 sayılı kanunun 102. maddesinde verilen yıllık izin süresi, gün hesabından verilmiş olup işgünü olarak verilmemiştir. Yıllık izninin başlangıç gününden itibaren sayılan yıllık izin süresinin son gününe kadar geçen süre içerisinde Cumartesi ve Pazar günleri yıllık izinden sayılır. Örnek vermek gerekirse; Pazartesi gününden başlayan 10 günlük yıllık izin süresinin son günü bir sonraki hafta olan Çarşamba günü olup hafta sonları yıllık iznine dahil edilmiştir.

Resmî Tatillerin Yıllık İzin Süresine Dahil Olması

4857 sayılı İş Kanunu’na göre işçilerin yıllık ücretli izin hakkı güvence altına alınmıştır. Kanunda açıkça belirtildiği üzere, işverenin yıl içinde verdiği diğer ücretli ya da ücretsiz izinler ile dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izinden mahsup edilemez.

Ayrıca, işçiye verilen yıllık izin süresi içinde bir veya birden fazla ulusal bayram, hafta tatili ya da genel tatil günü bulunuyorsa, bu günler yıllık izin süresinden sayılmaz. Yani yıllık izin hakkı, bu tatillerden bağımsız olarak hesaplanır ve işçinin lehine korunur.

Örnek vermek gerekirse:

• Bir işçi 14 gün yıllık izin kullanıyorsa ve bu süreye denk gelen 2 gün resmi tatil varsa, yıllık izin süresi 14 günün üzerine eklenir. Böylece işçi toplamda 16 gün fiilen işten uzak kalabilir.
• Aynı şekilde, hafta tatili (pazar günü) veya dini-resmî bayram günleri yıllık izin süresinden düşülmez.

Memur Yıllık İzin İptali

​Memurun yıllık izni memurun isteği üzerine kurumun onayıyla iptal edilebileceği gibi memurun isteği olmadan kurum tarafından da iptal edilebilir. Memurun isteği üzerine iptal edilen yıllık izin, hak düşümüne neden oluyorsa memur kalan yıllık iznini kullanamaz. Kurum tarafından iptal edilen yıllık izin hak düşümüne neden oluyorsa kurum yıllık izni iptal edemez.

657 Yıllık Memur İzin Yönetmeliği

​Memurun yıllık izni 657 sayılı kanununun 23. 102. ve 103. maddesinde düzenlenmiş olup her kurumun yıllık izin haklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen yönergesi bulunmaktadır. Her kurum personeli kanunla tanınan yıllık izin hakkını, kurumun yönergesinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde kullandırılmasını talep edebilir.

Resmi Tatillerde Çalışan Memur İzin Kullanımı

​Memurunda işçi gibi resmi tatilde çalışma yasağı bulunmaktadır. Ancak hizmetin gereği olarak memurun resmi tatilde çalışması durumunda uygulanacak izin prosedürü 657 sayılı kanunun 178. maddesinde belirtilmiştir. Memurun resmi tatilde çalışması halinde her sekiz saat için mesai saatlerine denk gelen bir günde kullandırılmak üzere bir tam gün izin verilir. Memur, resmi tatil de çalışması karşılığı hak ettiği iznin en fazla on gününü yıllık izni ile birleştirerek kullanabilir.

​Madde 178: “B) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 14/2/1997 tarihli ve E: 1997/20, K: 1997/32 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 3/4/1998 - 4359/4) Kurumlar gerektiği takdirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti vermeksizin çalıştırabilirler. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verilir. Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabilir.”

Memurlarda Resmi Tatiller Yıllık İzinden Düşer Mi?

​Düşer. Memurun çalışma süresi 657 sayılı kanunun 99. maddesinde düzenlemiştir. Memurun çalışma saatleri içerisinde Cumartesi ve Pazar günü bulunmamaktadır. Memur, yıllık izin süresi içerisinde mesai saatlerine denk gelen resmi tatilini amirinin uygun göreceği başka bir gün kullanabilir. Memurun yıllık izin süresi içerisinde hafta içine denk gelen resmi tatili yıllık izin süresine de eklenebilir. 

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

657 Sayılı İzin Yönetmeliğinin Kapsamı

657 izin yönetmeliği olarak anılan uygulamanın temel dayanağı ayrı bir genel yönetmelikten çok 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu içindeki izin hükümleridir. Yıllık izin bakımından özellikle 102 ve 103. maddeler esas alınır. Hastalık, mazeret ve diğer izin türleri ise Kanunun ilgili başka maddeleri ile kurum içi düzenlemeler ve genelgeler çerçevesinde uygulanır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 102. maddesi ne düzenler?

102. madde, memur yıllık izin sürelerini hizmet süresine göre belirler. Hizmeti bir yıldan on yıla kadar olan memurlara yirmi gün, on yıldan fazla olanlara otuz gün yıllık izin verilir. Zorunlu hâllerde gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenmesi mümkündür. Bu hak kanundan doğar ve tamamen ortadan kaldırılamaz.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 103. maddesi ne düzenler?

103. madde, yıllık iznin ne şekilde kullandırılacağını düzenler. İzinler amirin uygun bulacağı zamanlarda toptan veya kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izleyen iki yılın izni birlikte verilebilir. Cari yıl ile bir önceki yıl dışındaki kullanılmamış izinler ise korunmaz. Amir yetkisi, izni tümden engelleme değil kullanım zamanını ve biçimini düzenleme yetkisidir.

Memurların yıllık izni ne kadar?

Memurlarda yıllık izin kaç gün sorusunun cevabı hizmet süresine göre değişir. Esas ayrım on yıl sınırına göre yapılır. On yıl dahil ilk dilimde yirmi gün, on yıldan fazla hizmette otuz gün izin uygulanır. Zorunlu hâllerde yol izni ayrıca eklenebilir.

Memur yıllık izin sürelerinde hafta sonu izinden sayılır mı?

Yıllık izin gün olarak verildiğinden, izin süresine rastlayan hafta sonları kural olarak izin süresinin içinde değerlendirilir. Başka bir ifadeyle cuma günü başlayan ve takip eden haftaya uzanan izin hesabında cumartesi ve pazar ayrıca dışarıda bırakılmaz. İzin başlangıç ve bitiş tarihleri gün esasına göre belirlenir.

Resmi tatil yıllık izinden düşer mi?

Yıllık izin belirli bir tarih aralığı için kullandırıldığında, bu aralığa denk gelen resmi tatil günleri de genel olarak izin süresi içinde kalır. Uygulamada başlangıç ve dönüş tarihleri esas alınır. Bu nedenle izin dönemine rastlayan ulusal bayram ve genel tatil günleri çoğu durumda ayrıca ilave edilmez.

• Pazartesi başlayıp cuma biten beş günlük izin, hafta içi günler üzerinden planlanır.
• İzin dönemi içinde resmi tatil varsa, tarih aralığı izin takvimine dahil değerlendirilir.
• Kurum uygulamasında tereddüt doğuran durumlarda yazılı cevap talep edilmesi isabetlidir.

Yıllık izin 5 gün + 5 gün şeklinde parça parça kullanılabilir mi?

Memur 5 gün 5 gün izin alabilir mi sorusunun cevabı kural olarak evettir. 103. madde uyarınca yıllık izin toptan veya kısım kısım kullandırılabilir. Ancak kullanım zamanı ve işleyişi hizmet gerekleri gözetilerek amir tarafından planlanır. Bu yetki, memurun kanuni izin hakkını tümüyle ortadan kaldıracak şekilde kullanılamaz.

Biriken yıllık izinler nasıl kullanılır?

Yıllık izinler aynı yıl içinde veya birbirini izleyen iki yılın izni bir arada olacak şekilde kullanılabilir. Buna karşılık cari yıl ile bir önceki yıl dışındaki eski izinler korunmaz. Bu nedenle uzun süre kullandırılmayan izinlerde hak kaybı riski doğar ve memurun talebini yazılı şekilde kayıt altına alması önem taşır.

• Cari yıl izni kullanılabilir.
• Bir önceki yıldan devreden izin kullanılabilir.
• Daha eski yıllara ait kullanılmamış izinler kural olarak düşer.

İdari izin nedir, yıllık izinden sayılır mı?

İdari izin, kanundaki yıllık izin hakkından ayrı nitelikte olup çoğunlukla Cumhurbaşkanlığı, valilik veya yetkili idari makamlarca belirli günler için verilen izin uygulamasıdır. Genel kabul, usulüne uygun ilan edilen idari izin günlerinin yıllık izinden mahsup edilmemesidir. Somut uygulama, ilgili genelge ve kurum duyurusuna göre şekillenir.

Devlet memurları izin yönetmeliği son hâli nasıl takip edilir?

Devlet memurları izin yönetmeliği son hâli denildiğinde öncelikle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun güncel metni esas alınır. Bunun yanında Cumhurbaşkanlığı genelgeleri, Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikler, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı düzenlemeleri ve kurumların personel birimlerince yayımlanan uygulama duyuruları birlikte değerlendirilmelidir.

Öğretmenler bakımından yıllık izin uygulaması farklı mıdır?

Öğretmenler, diğer devlet memurlarından farklı olarak yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayılır. Bu nedenle öğretmenlere hastalık ve diğer mazeret izinleri dışında ayrıca yıllık izin verilmez. Öğretmenler yönünden izin rejimi görev takvimi ve eğitim öğretim düzeniyle bağlantılı özel bir görünüm taşır.

Amir yıllık izin talebini reddederse hangi yollar izlenebilir?

Yıllık izin talebinin gerekçesiz veya sürekli biçimde reddedilmesi hâlinde memur, işlemi yazılı hale getirerek idari yollara başvurabilir. Yargı denetiminde amirin takdir yetkisinin sınırları incelenir. İzin hakkının kullandırılmaması, şartları oluşursa tazminat ve ceza hukuku bakımından da sonuç doğurabilir.

• İzin talebinin yazılı sunulması
• Ret veya fiili engellemenin belgeye bağlanması
• İdareye karşı iptal ve koşulları varsa tazminat davası açılması
• Duruma göre görevi kötüye kullanma iddiasıyla şikayet yoluna başvurulması

Danıştay’ın izin vermeyen amirle ilgili yaklaşımı nedir?

Danıştay kararlarında, memurun yasal yıllık izin hakkının somut gerekçe olmaksızın kullandırılmamasına olumsuz yaklaşılmaktadır. Yargısal değerlendirmede, dinlenme hakkının ihlali ve hizmet kusuru yönü öne çıkmaktadır. Bu tür uyuşmazlıklarda idare aleyhine tazminata hükmedilmesi ve sorumlu kamu görevlisine rücu edilmesi gündeme gelebilmektedir.

Sık sorulan sorular: memur yıllık izinlerinde temel kurallar nelerdir?

Uygulamada en çok sorulan hususlar izin süresi, parçalı kullanım, hafta sonu ve resmi tatil hesabı ile amirin ret yetkisidir. Temel çerçeve 657 sayılı Kanun tarafından çizilir. Hakkın varlığı kanundan doğar, kullanım şekli ise hizmet gerekleriyle uyumlu biçimde planlanır.

• Hizmete göre yıllık izin süresi yirmi gün veya otuz gündür.
• İzin kısım kısım kullanılabilir.
• Hafta sonu izin süresine rastlarsa genel olarak iznin içinde değerlendirilir.
• Resmi tatiller izin dönemine denk gelirse çoğu durumda tarih aralığı içinde kalır.
• Amir, iznin zamanını düzenleyebilir; hakkı tümden ortadan kaldıramaz.

İlgili Hukuki Konular

• Kendi İsteğiyle İşten Ayrılan Tazminat Alma Şartları sürecine dair rehberimiz