Miras Davası Nasıl Açılır?

Miras Davası Nasıl Açılır? Bu yazımızda halk içinde sıkça karşımıza çıkan miras konusu ele alınacaktır. Miras davasının açılması sürecinin nasıl işlediğini, aşamalarını kapsamlı bir şekilde açıklanacaktır. Söz konusu dava, kişini vefat etmesiyle arkasında bıraktığı mal varlıklarından kaynaklı ortaya çıkan anlaşmazlıkların çözümü için açılır. 

Çünkü bu durumda birden çok mirasçının ortaya çıkmasıyla miras ortaklığından bahsedilir. Ortaklığın getirdiği anlaşmazlıklar için de miras davalarının açılabileceği düzenlenmiştir. Miras davasının nasıl açılacağı sorusundan önce miras davasının ne olduğuyla ilgili kısaca bilgi verilmesi faydalı olacaktır. Yazımızın devamında da davanın niteliklerini, aşamalarını ve ilgili bazı başkaca bilgiler sunulmuştur.

MİRAS DAVASI NEDİR?

Kişinin ölmesi durumunda veya gaipliği durumunda mal varlığının yasal mirasçılar arasında paylaşılması hususunda açılan davalara miras davası denir. Hak talep edebilecek mirasçılar kanunda düzenlenmiştir: murisin anne ve babası, eşi ve çocukları, kardeşleri, torunları ayrıca mirasbırakan tarafından atanabilecek atanmış mirasçılardır. Bu kişiler miras paylamışımı konusunda yaşadıkları uyuşmazlıkların çözülmesi amacıyla miras davası açabilmektedirler.

Tapu iptal davası, tenkis davası, istihkak davası, verasetin iptali davası, izaleyi şuyu davası, miras sözleşmesnin iptali gibi durumun özelliklerine göre farklı davalarda uyuşmazlıklar çözüme kavuşturulur. TMK m.514 vd. ölüme bağlı tasarruflar düzenlenmiş olup, açılabilecek olan davalara da ilgili hükümlere de yer verilmiştir. Davanın türüne göre mirasbırakanın yerleşim yerindeki sulh ya da asliye hukukta dava açılacaktır.

MİRAS DAVASI NASIL AÇILIR?

Davanın niteliğine göre görevli ve yetkili mahkemenin neresinin olduğu belirlendikten sonra hazırlanan dilekçe ve gerekli belgelerle birlikte ilgili mahkemeye davası açılır. Dava açılmadan önce mirasçıların kim olduğunun net olarak belirlenmesi gerekir. Özellikle usul işlemlerinin eksiksiz yürütülebilmesi için dava dilekçesinin tüm taraflara tebliğ edilmesi elzemdir. Bu nedenle tarafların ve doğru adreslerin tespiti ile dava süreci süreç üzerinde etkili olabilecek unsurlardandır. 

Dava açılmadan önce gerekli bazı belgeleri hazırlamak gereklidir. Bunlar: vefat belgesi, tapu kayıtları, banka hesap bilgileri, mirasçılık belgesi gibi belgeledir. Davanın niteliğine göre dilekçeye eklenmesi gereken belgeler değişebilir. Sunulacak belgelerin doğruluğu, davadaki belirli yasal sürelerin bilinmesi hak kaybı yaşanmaması için dikkat edilmelidir. Hazırlanan dava dilekçesinin ilgili mahkemeye sunulmasıyla süreç başlatılmış olur. Fakat davayı başlatmakla o şekilde bırakılmamalıdır. Bundan sonraki sürecin takip edilmesi son derece önemlidir.

MİRAS PAYLAŞIMI DAVASI NASIL AÇILIR?

Yasal mirasçı ya da atanmış mirasçı olup olmadığı fark etmeksizin birden çok mirasçının bulunması halinde miras bölünene kadar muristen kalan malvarlığına ortaklık, miras ortaklığını oluşturur. Bu ortaklık, elbirliğiyle ortaklık olarak adlandırılır. Mirasın paylaşılmasına kadar ortaklık devam eder, mirasçılar teredeki tüm hak ve borçlardan ortak olarak sorumlu tutulur. Paylaşmada mirasçıların iradeleri aynı noktada buluşmadığı zaman ortaklığın giderilmesi davası açılır. Halk arasında miras paylaşımı davası olarak da bilinen ortaklığın giderilmesi davası, mirasın paylaşılmasında tarafların iradeleri uyuşmadığı zamanbaşvurulan dava türüdür. Murisin malvarlığına elbirliği ile mülkiyetle ortak olan mirasçılar kendi aralarında paylaşmayı yapamadıklarında ortaklığın paylı mülkiyete dönüşmesiyle giderilmesi için izaleyi şuyu davası açmaları gerekebilir. 

AİLE İÇİ MİRAS DAVASI

Aslında Miras Hukukunda ayrıca aile içi miras davası şeklinde bir dava türü yoktur. Aile içi miras davasında kastedilen, mirasçıların çocuk ve eşten oluştuğu durumdur. Diğer açılan miras davalarından nitelik itibariyle bir farklılık yoktur. Bu davalarda, mirasçı olduğu belirlenen kişilere tebligat yapıldıktan sonra yargılama aşaması başlar. Bu süreçte öenmli olan , davaya taraf olan tüm mirasçılara tebligat yapılmasıdır. Eğer mirasa taraf olan kişilerden birinin ölümü söz konusu olursa ölen kişinin mirasçılarının her birine tebligat yapılır. Bu durumda miras davası aile içinde kalmamış olur ve taraf sayısında artış gözükür.  Aile içi miras davası olarak kalsa idi kişi sayısının azlığı nedeniyle tebligat süresi kısalır. Böylelikle davanın sonuçlanmasıda dieğr miras davalarına oranla daha kısa sürebilmektedir. 

MİRAS DAVASI NE KADAR SÜRER?

Miras davasının türüne gör davanın ne kadar sürebileceğinin cevabı değişkenlik göstermektedir. Uygulamada miras paylaşım davası ortalama 2 yıl, tapu iptal ve tescil davası ortalama 1,5 yıl, veraset ilamının iptali davsı ortalama 1 yıl, tenkis davası ortalama 1,5 yıl, miras nedeniyle istihkak davası ortalama 2 yıl, muris muvazaası davası ortalama 4 yıl, miras sebebiyle alacak davası ortalama 1 yıl sürdüğü söylenebilir. Ayrıca davaların sonuçlanması başka sebeplerden ötürü de uzayabilir. Mahkemelerin yoğunluğu; tarafların arasındaki uyuşmazlığa, dosyanın karmaşıklığına ve de delil toplama süreçlerine göre de yaklaşık olarak belirttiğimiz sürelerde uzamalar görülebilir. Tam olarak kaç ay süreceğiyle ilgili kesin bir zaman belirtmek doğru olmayacaktır. Tebligatların yapılması ve miras ortaklığında bulunan kişilerinin adreslerinin tespiti de etkileyen noktalardan biridir. 

MİRAS PAYLAŞIMI DAVASI NE KADAR SÜRER?

Yukarıda değinildiği gibi miras paylaşımı davasında da süreyi etkileyen birçok etmen vardır. Ortalama 2 yıl sürdüğünü söylenilebilir. Miras paylaşımı yapılmadığı takdirde tüm mirasçılar ortak olmaya devam ederler. Mirasçılar bu ortaklığı sonlandırmak için miras paylaşımı davası (ortaklığın giderilmesi) açmaları gerekir. Anlaşmaya varılamaması halimde uzun sürme olasılığı da yüksektir. Miras ortaklığı belirlenen kişilerin adres tespiti, tebligatların ne kadar süre içerisinde yapıldığı, Davanın görüldüğü mahkemenin iş yoğunluğuna göre davanın süresi değişkenlik gösterir. Dolayısıyla her miras paylaşımı davası farklı sürelerde görülür.

REDDİ MİRAS DAVASI

Miras reddi olarak de bilinen reddi miras, yasal veya atanmış mirasçıların ölenin tüm borçlarıyla oluşan mirası reddetmesidir. Türk Medeni Kanunu m. 605-618 arasında  mirasın reddedilmesi düzenlenmiştir. TMK m.605 “Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler. Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.” Külli halefiyet ilkesi gereği, yasal ve atanmış mirasçılar mirasbırakanın ölümüyle birlikte kendiliğinden mirasçılık sıfatını kazanmaktadır.Mirasçının bir irade açıklaması bulunmasına gerek kalmamaktadır. Bundan sonra mirasçı mirasbırakanın terekenin yanında kendi şahsi mal varlıklarıyla da sorumlu olurlar. Genellikle mirasbırakanın borcunun çok fazla olduğu durumlarda mirasçılar sorumlu olmak istemedikleri için mirası reddetmektedir. Mirasbırakının ölmesi ve mirasın mirasçılara intikalinden sonra ancak mirasın reddi mümkündür. Ölüm gerçekleşmeden miras hakkının temliki veya mirastan feragat sözleşmesi yapılabilir. Mirasın paylaşılması ve reddi müessesi yasal veya atanmış mirasçıları önemli konulardır. 

Mirasın reddi talebi mirasın açılacağı yerdeki yani mirasbırakanın yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesine yapılmaktadır. Kural olarak mirasın reddedildikten sonra bundan dönmek mümkün değildir. Yalnıca Borçlar Kanunu uyarınca yanılma, aldatma, korkutma sebebiyle ret beyanında bulunulmuş ise ret beyanının iptali için dava yoluna gidilebilecektir. Bu anlatılan mirasın gerçek reddidir. Mirasın hükmen reddi ise TMK m.605/2 “..Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır...” Hükümdeki şartların sağlanması halinde mirasçının hiçbir irade beyanına gerek kalmazsızın miras reddedilmiş sayılır. Burada mirasın reddi davası açılmamaktadır. Diğer belirttiğimiz durumda mirasın gerçek reddinde, red talebi ile mahkemeye başvurulur. TMK m. 609’ da mirasın reddinin nasıl hazırlanacağı belirtilmiştir:

“Mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır.

Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir. 

Sulh hâkimi, sözlü veya yazılı ret beyanını bir tutanakla tespit eder. 

Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir. 

Tutanağın ve kütüğün nasıl tutulacağı Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.”

Ret talebinde bulunabilmek için 3 aylık hak düşürücü süre öngörülmüştür. Mirasçının mirasçı olduğu öğrendiğinden ya da mirasbırakının ölümünden sonra 3 aylık süre içerisinde mirasın reddi talebinde bulunmalıdır. 

MİRAS DAVASI AÇMA ÜCRETİ

Temel olarak yargılama masrafları gider avansı,başvurma harcı, vekalet ücretinden oluşmaktadır. Davanın niteliğine göre maktu ya da nispi başvurma harcı çıkmaktadır. Gider avansı dava şartları arasında yer almaktadır. Her yıl Adalet Bakanlığı tarafından yeniden belirlenen gider avansı davacı tarafından mahkeme veznesine yatırılması gerekir. Miras davasının birçok çeşidi olması ve her davanın da niteliğine göre çıkacak harç ve gider avansı miktarlarına farklılık olması sebebiyle net bir ücretten bahsetmek pek mümkün değildir. Miras davasının türü, konusunun gayrimenkul olup olmamasıne göre ve davanın ne kadar sürebileceğinin kesin olarak öngörülememesinden ötürü kesin bir ücretten söz edilememektedir. Bu kriterlerle birlikte miras davasının ücretinin belirlenmesinde etkilidir.

Miras davasında hangi mahkemeye başvurulur?

Miras uyuşmazlıklarında görevli mahkeme, talebin türüne göre değişir. Tereke tespiti, mirasçılık belgesine ilişkin işlemler ve bazı koruma tedbirleri bakımından sulh hukuk mahkemesi öne çıkar. Tapu iptali, tescil, tenkis, miras ortaklığının giderilmesi ve benzeri taleplerde ise çoğu durumda asliye hukuk mahkemesi görevli olur. Yetki bakımından da mirasbırakanın son yerleşim yeri önemli kabul edilir.

• Talebin niteliği önce belirlenir.
• Görevli mahkeme buna göre seçilir.
• Yetkide mirasbırakanın son yerleşim yeri dikkate alınır.
• Yanlış mahkemede açılan dava usul sorunlarına yol açabilir.

Miras davası açmak için gerekli belgeler nelerdir?

Miras davasında belge düzeni, uyuşmazlığın ispatı ve tarafların belirlenmesi açısından büyük önem taşır. En temel belgeler arasında mirasçılık belgesi, ölüm belgesi, nüfus kayıt örnekleri, kimlik bilgileri, tapu kayıtları ve banka kayıtları yer alır. Dava türüne göre vasiyetname, resmi senet, vergi kayıtları veya bilirkişi incelemesine elverişli evraklar da eklenebilir. Belgelerin tam olması süreci hızlandırır.

• Mirasçılık belgesi mirasçı sıfatını gösterir.
• Ölüm belgesi mirasın açıldığını ortaya koyar.
• Nüfus kayıtları aile bağlarını gösterir.
• Tapu ve banka kayıtları malvarlığını somutlaştırır.

Miras davası açma ücreti ne kadar?

Miras davası açma ücreti, davanın türüne ve talep edilen işlemlere göre değişir. Harç, gider avansı, tebligat giderleri, bilirkişi masrafı ve gerekiyorsa keşif giderleri bu çerçevede değerlendirilir. Vekil ile takip edilen dosyalarda ayrıca vekalet ücreti gündeme gelir. Bu kalemler her dosyada aynı olmaz; dava konusu malvarlığının kapsamı ve taraf sayısı toplam gider üzerinde etkili olabilir.

• Harç kalemleri dava türüne göre değişebilir.
• Gider avansı işlem masrafları için alınır.
• Tebligat ve bilirkişi giderleri ayrıca ortaya çıkabilir.
• Vekalet ücreti ayrıca değerlendirilir.

Miras davası aşamaları nelerdir?

Miras davası aşamaları, ihtilafın türüne göre farklılık gösterse de temel akış benzerdir. Önce mirasçıların tespiti ve gerekli belgelerin toplanması yapılır. Ardından dava dilekçesi hazırlanarak mahkemeye sunulur. Mahkeme, dava dilekçesini karşı tarafa tebliğ eder, tarafların beyanlarını alır ve delil aşamasına geçer. Gerekirse bilirkişi incelemesi yapılır, sonrasında karar verilir ve kanun yoluna başvuru imkanı doğabilir.

• Mirasçılar belirlenir.
• Belgeler hazırlanır.
• Dava dilekçesi sunulur.
• Tebligat ve beyan süreci yürütülür.
• Delil, bilirkişi ve karar aşaması tamamlanır.

Miras davası ne kadar sürer?

Miras davası ne kadar sürer sorusunun tek bir cevabı yoktur. Taraf sayısı, tebligat işlemleri, delil yoğunluğu, bilirkişi ihtiyacı ve mahkemenin iş yükü süreyi doğrudan etkiler. Basit nitelikteki bazı uyuşmazlıklar daha kısa sürede sonuçlanabilirken, taşınmazlar ve çok taraflı dosyalar daha uzun sürebilir. Karara karşı kanun yoluna başvurulması halinde süreç ayrıca uzar.

• Taraf sayısı süreyi etkiler.
• Tebligat sorunları dosyayı uzatabilir.
• Bilirkişi incelemesi ek zaman gerektirebilir.
• Kanun yolu başvuruları süreci uzatır.

Miras davası kaç yıl içinde açılır?

Miras davası kaç yıl içinde açılır sorusunda dava türü belirleyici olur. Her miras uyuşmazlığı için aynı süre uygulanmaz; bazı taleplerde zamanaşımı, bazılarında hak düşürücü süre, bazılarında ise süreye bağlı olmayan dava imkanları gündeme gelir. Bu nedenle taşınmaz devri, saklı pay ihlali, vasiyetnamenin iptali ya da ortaklığın giderilmesi talepleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Süre kaçırılması hak kaybı yaratabilir.

• Dava türü süreyi değiştirir.
• Zamanaşımı ile hak düşürücü süre ayrımı önemlidir.
• Bazı taleplerde süre daha sıkı uygulanır.
• Somut olaya göre değerlendirme gerekir.

Avukatsız miras davası nasıl açılır?

Avukatsız miras davası nasıl açılır sorusunda, kişinin kendi adına dava açabilmesi mümkündür. Ancak dava dilekçesinin usule uygun hazırlanması, doğru mahkemenin seçilmesi, harç ve giderlerin tamamlanması, tebligat adreslerinin eksiksiz bildirilmesi gerekir. Usul hataları hak kaybına yol açabilir. Özellikle çok taraflı ve teknik uyuşmazlıklarda dava stratejisinin dikkatle kurulması önem taşır.

• Dava dilekçesi usule uygun hazırlanır.
• Görevli mahkeme doğru belirlenir.
• Harç ve giderler tamamlanır.
• Tebligat bilgileri eksiksiz verilir.

Miras davasında dava dilekçesi nasıl hazırlanır?

Dava dilekçesi, uyuşmazlığın mahkemeye doğru aktarılmasını sağlar. Tarafların kimlik bilgileri, mirasbırakanın bilgileri, talep konusu, olayların özeti ve hukuki sebepler açık biçimde yazılmalıdır. Deliller tek tek gösterilmeli, talepler anlaşılır ve tutarlı kurulmalıdır. Eksik veya çelişkili dilekçeler, yargılamanın uzamasına ve ispat güçlüğüne neden olabilir.

• Taraf bilgileri açık yazılır.
• Talep konusu net belirtilir.
• Olaylar kronolojik anlatılır.
• Deliller ayrı ayrı sıralanır.

Miras davasında deliller nasıl toplanır?

Miras davalarında delil toplama süreci, malvarlığının ve mirasçılık ilişkisinin ispatı bakımından temel aşamalardan biridir. Tapu kayıtları, banka hareketleri, veraset kayıtları, sözleşmeler, tanık beyanları ve resmi kurum yazışmaları kullanılabilir. Hangi delilin daha güçlü olduğu, dava türüne göre değişir. Mahkeme, gerekli gördüğünde resmi kurumlara müzekkere yazarak bilgi ve belge isteyebilir.

• Resmi kayıtlar öncelikli delil niteliği taşıyabilir.
• Tanık beyanları bazı hallerde destekleyici olur.
• Banka ve tapu kayıtları önemli yer tutar.
• Mahkeme ek yazışma yapabilir.

Miras paylaşımı davasında ortaklık nasıl sona erer?

Miras paylaşımı davasında amaç, elbirliği halinde devam eden ortaklığın sona erdirilmesidir. Mirasçılar anlaşırsa paylaşım sözleşme ile yapılabilir. Anlaşma sağlanamazsa mahkeme eliyle satış, aynen taksim veya bedel üzerinden paylaşım gündeme gelebilir. Taşınmazın niteliği, payların durumu ve tarafların itirazları sonucu belirler. Her somut olayda çözüm biçimi farklılaşabilir.

• Anlaşma varsa paylaşım daha hızlı ilerler.
• Anlaşma yoksa yargısal çözüm gerekir.
• Aynen taksim mümkün olabilir.
• Bazı durumlarda satış yoluna gidilebilir.

Miras davasında tebligat neden önemlidir?

Tebligat, davanın taraflara usulüne uygun bildirilmesi anlamına gelir ve savunma hakkının kullanılmasını sağlar. Yanlış adrese yapılan veya eksik bildirilen tebligatlar, işlemlerin uzamasına ve bazı sürelerin sağlıklı işlememesine neden olabilir. Miras davalarında tarafların çokluğu nedeniyle tebligat süreci daha dikkatli yürütülmelidir. Adres araştırması ve nüfus kayıtları bu nedenle önem kazanır.

• Usulüne uygun tebligat savunma hakkını korur.
• Yanlış adres süreci geciktirebilir.
• Çok taraflı dosyalarda dikkat artar.
• Adres tespiti ön hazırlık gerektirir.

Miras davasında bilirkişi incelemesi hangi hallerde yapılır?

Bilirkişi incelemesi, taşınmazın değeri, pay oranları, muris muvazaası iddiaları veya malvarlığının teknik yönleri bakımından gerekli olabilir. Mahkeme, uzman bilgisi gerektiren konularda bilirkişiden rapor alarak uyuşmazlığı aydınlatır. Rapora itiraz edilebilmesi mümkündür. İnceleme süreci, davanın niteliğine göre dosyayı önemli ölçüde etkileyebilir ve kararın dayanağını oluşturabilir.

• Taşınmaz değeri için kullanılabilir.
• Pay hesaplarında önem kazanabilir.
• Raporlara itiraz edilebilir.
• Teknik uyuşmazlıklarda yol göstericidir.

Miras davasında karar verildikten sonra ne olur?

Karar verildikten sonra hükmün içeriğine göre tescil, satış, paylaşım veya iptal işlemleri uygulanabilir. Taraflar kararı yeterli bulmazsa istinaf ya da temyiz yoluna başvurabilir. Kesinleşme sonrası mahkeme kararının gereği idari ve tapu işlemlerine yansıtılır. Uygulama aşaması, kararın türüne göre ayrıca takip edilmelidir.

• Karar sonrası icrai ve idari işlemler gündeme gelir.
• Kanun yoluna başvuru imkanı doğabilir.
• Kesinleşme işlemleri önemlidir.
• Tapu ve kayıt güncellemeleri yapılabilir.

Miras davasında hak kaybı nasıl önlenir?

Miras davalarında hak kaybını önlemenin yolu, süreleri kaçırmamak ve belgeleri eksiksiz hazırlamaktır. Doğru dava türünün seçilmesi, görevli mahkemenin belirlenmesi ve delillerin zamanında sunulması büyük önem taşır. Özellikle paylaşıma, iptale veya tazminata ilişkin talepler birbirinden ayrılmalı, her biri için ayrı değerlendirme yapılmalıdır. Usul takibi düzenli yürütülmelidir.

• Süreler dikkatle izlenir.
• Dava türü doğru seçilir.
• Deliller zamanında sunulur.
• Talep karmaşası yaratılmaz.

İlgili Hukuki Konular

• Miras Kalan Taşınmazlarda Tapu İntikal İşlemleri konulu içeriğimiz