Gelir Vergisi Hesaplama Nasıl Yapılır?

Gelir Vergisi Hesaplama Nasıl Yapılır? Gayrimenkul sahiplerinin kiralama sonucunda elde ettikleri gelir için ödenen vergi kira gelir vergidir. Kira gelir vergisinin hesaplaması vergi mevzuatına göre belirlenip, yapılır. Gelir Vergisi Kanunu 70. Maddesinde detaylıca ele alınmıştır. İlk önce yapılması gereken kira geliri elde eden kişinin beyanname verme zorunluluğunun olup olmadığına bakmaktır. Çünkü beyanname verme zorunluluğu olanlar, kira gelir vergisini verdikleri beyanname üzerinden öderler. Ülkeme kira gelir vergisinin oranları, kişinin gelir dilimine göre değişiklik gösterir. Kira gelir vergisinde, kazançlar alt sınırından değerlendirildiğinden kazanca göre muafiyet ve indirim uygulanacaktır. Gelir dilimlerine göre belirlenen vergi oranları vergi mevzuatlarıyla belirlenir ve güncellenir. 

Hesaplama yapılırken ilk önce net kira gelirini belirlemek gerekir. Kira gelirinden giderler düşüldüğünde net kira geliri çıkar. Düşülen kira giderleri arasında emlak vergisi, onarım ve bakım giderleri, sigorta masrafları gibi masraflar vardır. Çıkarılan giderlerden sonra net kira gelirinden belirlenen oranlarla vergi hesaplaması yapılır. Kira gelir vergisi yıllık olarak ödenir. Kira gelir vergisi ödemekle yükümlü kişiler düzenli olarak gelir kira beyannamesi vermelidir. 

İlgili Makale: Vergi Affı, Vergi Affı Çıkacak mı?

KONUT KİRA GELİR VERGİSİ HESAPLAMA

Gayrimenkul sahibi kişinin, kiradan elde ettiği gelir için ikamet ettiği yerdeki en yakın vergi dairesine yıllık gelir vergisi beyannamesi verme zorunluluğu vardır. Gelirin elde edildiği yılı izleyen Mart ayında bu beyanname verilir ve vergi dairesi tarafından tahakkuk edilen gelir vergisi mart ve temmuz aylarında iki taksitle ödenebileceği gibi tek seferde de ödenebilir. Mükellefler Gelir İdaresi Başkanlığının web sitesi üzerinden de gelirlerini beyan edebilmektedir. Hesaplamasında birçok parametre bulunan konut kira gelir vergisi, Gelir İdaresi Başkanlığınca hesaplanmaktadır. Beyan sürecine ilişkin genel açıklamalar, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan rehberlerde yer almaktadır. 

2026 Yılı Kira Gelir Vergisi Oranları

2026 takvim yılı için gelir vergisi tarifesi, Türkiye’de konut kira gelirleri de dahil olmak üzere gerçek kişilerin yıllık gelirlerine göre kademeli (progressive) olarak uygulanır. 2026 yılı gelir vergisi tarifesine göre, kira gelirleri üzerinden hesaplanan vergi oranları aşağıdaki gibidir:

• 190.000 TL’ye kadar: %15
• 190.000 TL’nin 190.000 TL’si için 28.500 TL, fazlası: %20
• 1.000.000 TL’nin 400.000 TL’si için 70.500 TL, fazlası: %27
• 5.300.000 TL’nin 1.000.000 TL’si için 232.500 TL, fazlası: %35
• 5.300.000 TL’den fazlası: %40

Bu tarifeye göre kira gelir vergisi de gelir vergisi beyannamesi ile hesaplanır ve ödenir.

EMLAK GELİR VERGİSİ HESAPLAMA

Emlak geliri, konut ya da işyeri kiralamalardan elde edilen gelirdir. Emlak vergisi ile emlak gelir vergisi farklı vergi türleridir. Emlak vergisi kişinin sahip olduğu ev, arsa, bina vb. taşınmazlar için devlet tarafından belirlenen tutardaki vergidir. Mülkü bulunan her vatandaş emlak vergisi ödemekle mükelleftir. Emlak gelir vergisi ise bu taşınmazların kiraya verilmesinden elde edilen gelirden alınan vergi türüdür. Gelir Vergisi Kanunu madde 70’te : “Gayrimenkul sermaye iradının tarifi: 

Madde 70 – Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar gayrimenkul sermaye iradıdır.

1. Arazi, bina (Döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira bedelleri dahildir.), maden suları, menba suları, madenler, taş ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların mütemmim cüzileri ve teferruatı….”  Şeklinde devam eden maddede kira gelirine konu edinilen mallar ve haklar düzenlenmiştir. Emlak gelir vergisi de konut kira gelir vergisi ile aynı vergi türü olduğu için yukarıda yapılan açıklamalar burada da geçerlidir.

YILLIK GELİR VERGİSİ HESAPLAMA

Gelir vergisi, hukuken hak ve yetki kullanabilen kişilerin gelirleri üzerinden alınan vergidir. Gelir  Vergisi Kanununda bu vergiye tabi gelirlerin ne olduğu sıralanmıştır: Ticari kazançlar, ücretler, zirai kazançlar, gayrimenkul sermaye iratları, serbest meslek kazançları, menkul sermaye iratları, diğer kazanç ve iratlar. Ülkemizde gelir vergisi kişisel kazançlar üzerinden alınır. Girdinin türüne göre değişen oranlarda uygulanır. Vatandaşlar yıllık gelir vergisi beyannamesini izleyen yılın mart ayının son gününe kadar verebilir. Mükellefler ikamet ettikleri yerdeki vergi dairesine, iş yerinin bulunduğu yerdeki vergi dairesine ya da bankalar kanalıyla vergi ödemesini yapabilirler. Her yıl belirlenen vergi oranları ve gelir vergisi dilimleriyle gelir vergisi hesaplanır. 2026 yılı ücret dışı gelirlerin vergilendirme oranlarınabakacak olursak: 

2026 Yılı Gelir Vergisi Tarifesi (Güncel)

• 5.300.000 TL’den fazlasının 5.300.000 TL’si için 1.737.500 TL, fazlası → %40
• 190.000 TL’ye kadar → %15
• 400.000 TL’nin 190.000 TL’si için 28.500 TL, fazlası → %20
• 1.000.000 TL’nin 400.000 TL’si için 70.500 TL, fazlası → %27
• 5.300.000 TL’nin 1.000.000 TL’si için 232.500 TL, fazlası → %35

Gelir vergisi hesaplama ile kişilerin yıllık kazançları belirlenerek matrah oluşturulur ve bunun üzerinden gelir vergisi tarifesinde belirlenen oranlara göre ödenecek vergi hesaplanır. Meslek, mali durum ve gelir türü gibi faktörler ödenecek gelir vergisinin miktarında etkendir. Kamu harcamalarının finanse edilmesi açısından gelir vergisi, devlet için en önemli gelir kaynaklarından biridir.

Burada belirtilen parametrelerle kazancınız ne kadarsa, hangi vergi dilimine girdiğinizi ve hangi orandan vergilendirileceğinizi öğrenmiş olursunuz. Ancak gelir vergisi kademeli (artan oranlı) bir vergidir; yani mükellefler gelirlerinin tamamını tek bir oranla değil, dilimlere bölünerek oransal şekilde vergilendirir.

Bir işverene bağlı çalışan kişilerin işyerlerinden sağladıkları kazançları çoğu durumda ayrıca beyan etmeleri gerekmez. Çünkü işveren, çalışana ödeme yaparken gelir vergisini stopaj yoluyla keserek zaten devlete öder.

2026 yılı tarifesine göre, vergiye konu yıllık gelir 100.000 TL ise, bu tutar ilk vergi dilimi içinde kaldığından (%15), tahakkuk eden vergi miktarı:

100.000 TL × %15 = 15.000 TL

olacaktır.

GELİR VERGİSİ MATRAHI HESAPLAMA

Gelir vergisi matrahının doğru belirlenmesi verginin ödenmesinde son derece etkili bir detaydır. Matrahın hesaplanması için tüm gelir ve gider kaynaklarının belgelenmesi iyi olacaktır. İlgili mevzuatta çeşitli muafiyetler, indirimler bulunabilir. Bu fırsatlarla matrah düşürülerek ödenmesi gereken vergi miktarı azaltılabilir. İşçinin brüt maaşından işsizlik sigortası ve genel sağlık sigortasının çıkarılmasıyla gelir vergisi matrahı hesaplama işlemi yapılır. Yani SGK kesintileri yapıldıktan sonra kalan gelir, gelir vergisi matrahıdır. 2023 yılında alınan kararla birlikte asgari ücret miktarındaki ödemelerde gelir vergisi alınmayacağı açıklandı. Asgari ücret tutarı üzerinden bir örnekle açıklayacak olursak:

Aylık gelir brüt 40.000 TL;

SGK işçi payı                     : 40.000x%14=5.600

İşsizlik sigortası işçi payı :40.000x%1=400 TL

Vergi Matrahı                   : 40.000-(5.600+400)=34.000 TL 

Gelir Vergisi                      :34.000 TLx0,15= 5.100 TL 

Başka bir örnekte yıllık gelir 60.000 TL ve giderler 20.000 TL olsun. Burada gelir vergisi matrahı 60.000-20.000=40.000 TL olarak hesaplanır. 

MAAŞ GELİR VERGİSİ HESAPLAMA

Maaş gelir vergisi hesaplama denildiğinde aslında yukarıda açıkladıklarımızdan pek de farklı bir durum yoktur. Çalışan kişilerin brüt maaşlarından SGK ve işsizlik sigorta işçi payının düşülmesiyle gelir vergisi matrahı hesaplaması yapılır. Kümülatif vergi matrahı vergi dilimini belirleyen tutardır. Sigortalı çalışan kişilerin bir takvim yılı içerisinde gelir vergisine konu olan ödemelerinin toplam tutarındaki gelir vergisi matrahıdır. 

Brüt maaş                           = A

SGK işçi payı                     = Ax0,14

İşsizlik Sigortası İşçi payı   =Ax 0,01

Vergi Matrahı (D)               = A-(B+C)

Aylık Gelir Vergisi             = Dx0,15

Damga vergisi                     = Ax0,00759

Kümülatif Vergi Matrahı    = [A-(B+C)] + geçmiş aylar vergi matrahlar

Net                                       = A-(B+C+E+F)

Ücretli çalışan kişilere uygulanacak gelir vergisi tarifesi de her yıl değişiklik göstermektedir. 2026 yılı itibarıyla geçerli tarife şu şekildedir:

• 190.000 TL’ye kadar → %15

• 400.000 TL’nin 190.000 TL’si için 28.500 TL, fazlası → %20

• 1.000.000 TL’nin 400.000 TL’si için 70.500 TL, fazlası → %27

• 5.300.000 TL’nin 1.000.000 TL’si için 232.500 TL, fazlası → %35

• 5.300.000 TL’den fazlasının 5.300.000 TL’si için 1.737.500 TL, fazlası → %40

ŞAHIS ŞİRKETİ GELİR VERGİSİ HESAPLAMA

Şahıs şirketinin kanundaki tanımına göre, tek veya birden fazla gerçek kişi tarafından kurulan ve şahıs esasına dayanan şirketler şahıs şirketi olarak adlandırılır. Türk Ticaret Kanunu’na göre adi şirket, komandit şirket ve kollektif şirket olmak üzere üç farklı türü bulunmaktadır. Genellikle KOBİ olarak da adlandırılan şahıs şirketleri, kurulumu ve yönetimi kolay şirket türlerinden biridir.

Limited ve anonim şirkete kıyasla daha küçük yapıda olan bu şirket türünün de gelir vergisi ödeme yükümlülüğü vardır. Şahıs şirketleri, her yıl mart ayı içinde, bir önceki yıl elde ettikleri kâr veya zararı yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan etmek zorundadır.

Bu beyanla birlikte vergi dairesi tahakkuk işlemini gerçekleştirir. Yıllık gelir vergisi beyannamesi kapsamında artan oranlı (kademeli) vergi tarifesine göre hesaplama yapılır ve ödenecek vergi tutarı belirlenir.

2026 yılı itibarıyla, şahıs şirketlerinde uygulanacak gelir vergisi oranları, elde edilen kazanca göre %15’ten başlayıp %40’a kadar çıkmaktadır. Tek kişilik şahıs şirketi ile birden fazla ortaklı şahıs şirketleri arasında vergi oranları bakımından herhangi bir fark yoktur; sistem tamamen kazanç tutarına göre işler.

Şirketin gelir seviyesi arttıkça, ödemekle yükümlü olduğu gelir vergisi tutarı da artan oranlı tarife gereği kademeli olarak artar. Her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenen vergi dilimleri esas alınarak, şirketlerin gelir düzeylerine göre ilgili oranlar üzerinden gelir vergisi hesaplaması yapılır.