48/5 Trafik Cezası Nedir?

Trafikte alkollü araç kullanımı, can ve mal güvenliğini doğrudan tehlikeye atan en kritik ihlallerden biridir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 48. maddesinin 5. fıkrası (48/5), belirlenen promil sınırlarının üzerinde araç kullanan sürücülere uygulanır ve yalnızca para cezası değil, ehliyete el koyma ile ceza puanı gibi ek yaptırımlar da öngörür. 2026 yılı için güncel sınırlar ve yaptırımlar aşağıda ayrıntılı biçimde açıklanmıştır.

48/5 Maddesi Kimleri Kapsar?

48/5, iki temel eşik üzerinde alkollü araç kullanımını düzenler:

• Hususi otomobil sürücüleri için: 0,50 promil ve üzeri
• Ticari, resmi, otobüs, minibüs ve benzeri araç sürücüleri için: 0,20 promil ve üzeri

Bu eşiklerin üzerinde alkollü olarak araç kullanmak, 48/5 kapsamında idari para cezası, ceza puanı ve sürücü belgesinin geçici olarak geri alınması yaptırımlarına yol açar. Tablo başlıkları ve ilgili satır, 48/5 ihlalinin ceza puanının “20” olduğunu ve sürücü belgesinin yakalanma sayısına göre geri alınacağını gösterir.

2026’da 48/5 Cezası Ne Kadar?

İlk Yakalanma (1. defa)

• Para cezası: 25.000 TL
• %25 indirimli (peşin) tutar: 18.750 TL
• Ceza puanı: 20
• Ehliyete el koyma: 6 ay

İkinci Yakalanma (2. defa)

• Para cezası: 50.000 TL
• %25 indirimli (peşin) tutar: 37.500 TL
• Ceza puanı: 20
• Ehliyete el koyma: 2 yıl

Üçüncü ve Daha Fazla Yakalanma (3 ve üzeri)

• Para cezası: 150.000 TL
• %25 indirimli (peşin) tutar: 112.500 TL
• Ceza puanı: 20
• Ehliyete el koyma: 5 yıl

Not: Tablo doğrudan %25 peşin ödeme indirimli tutarları da göstermektedir. İndirim, peşin ödemede uygulanır.

Ehliyete El Koyma Süreleri ve Geri Alma Şartları

48/5 kapsamında 1. yakalamada 6 ay, 2. yakalamada 2 yıl, 3 ve üzeri yakalamada 5 yıl süreyle ehliyete el konur. Sürenin sonunda ehliyetin iadesi için:

• İki yıl süreyle geri alınanlar için Sürücü Davranışlarını Geliştirme Eğitimi,
• Beş yıl süreyle geri alınanlar için psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi şarttır. Ayrıca 48. madde ve diğer maddelerden doğan tüm idari para cezalarının tahsili zorunludur.

48/5 Cezasına Neden Olan Durumlar

• Ölçümde 0,50 promil (hususi) veya 0,20 promil (ticari/resmi/otobüs/minibüs vb.) sınırının aşılması
• Alkollü araçla trafiğe çıkmak ve denetimde ölçümle tespit edilmek
• Alkolmetreye üflemeyi reddetmek (ayrı ve daha ağır bir ihlaldir; bkz. aşağıda 48/9)

Bir Promil ve Üzeri Alkol: TCK 179 Devreye Girer mi?

1,00 promil üzeri alkollü olduğu tespit edilenler veya yasal sınırların üzerinde alkollü iken trafik kazasına sebebiyet verenler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu 179. madde kapsamında adli işlem yapılır. Bu durumda süreç yalnızca idari para cezasıyla sınırlı kalmaz; ceza davası ve hapis gündeme gelebilir.

Alkolmetreye Üflemeyi Reddetmek (48/9)

Alkol ya da uyuşturucu tespiti için teknik cihaz kullanımını kabul etmemek, 48/9 kapsamında ayrı bir ihlaldir:

• Para cezası: 150.000 TL
• %25 indirimli (peşin) tutar: 112.500 TL
• Ehliyete el koyma süresi: 5 yıl

Görevlinin ölçüm talebini engelleyen sürücüler hakkında ayrıca adli kolluk yönünden işlem tesis edilip durum değerlendirilir.

Ceza Puanı ve 100 Puan Sınırı

48/5 ihlali 20 ceza puanıdır. Bir yıl içinde 100 puana ulaşan sürücünün belgesi ilkinde 2 ay, ikincisinde 4 ay süreyle geri alınır; üçüncüde iptal edilmek üzere Sulh Ceza Hakimliğine sevk edilir.

Erken Ödeme İndirimi Var mı?

Evet. Peşin ödemede %25 indirim uygulanır; tabloda indirimli tutarlar ayrıca gösterilmiştir (ör. 25.000 TL → 18.750 TL, 50.000 TL → 37.500 TL, 150.000 TL → 112.500 TL).

48/5 Cezasına İtiraz Edilebilir mi?

Evet. Ceza tebliğinden sonra yasal süre içinde Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edilebilir. Hatalı ölçüm, usule aykırılık veya cihaz kalibrasyonu gibi somut gerekçeler önemlidir. İtiraz dilekçenize ceza tutanağı, tebligat, kamera kayıtları, tanık beyanları ve varsa teknik raporları ekleyin. İtiraz planlıyorsanız dahi, peşin ödeme süresini kaçırmamak için süreleri dikkatle takip etmek pratik bir yaklaşımdır.

Alkollü Araç Kullanımında Sürecin Ağırlaşmasına Yol Açan Haller

• Promilin çok yüksek olması (≥ 1,00 promil ve üzeri) → TCK 179 ile adli süreç
• Kazaya sebebiyet (yaralanma/ölüm) → kusur ve yaptırımlar ağırlaşır
• Ölçümü reddetmek → 48/9 (150.000 TL idari para cezası ve ehliyete 5 yıl el koyma)

Sıkça Sorulan Sorular

48/5 trafik cezası nedir?

0,50 promil (hususi) veya 0,20 promil (ticari/resmi/otobüs/minibüs vb.) sınırının üzerinde alkollü araç kullanma ihlalidir.

48/5 cezası 2026’da ne kadar?

• defa: 25.000 TL (indirimli 18.750 TL) – 6 ay ehliyete el koyma
• defa: 50.000 TL (indirimli 37.500 TL) – 2 yıl el koyma
• 3 ve üzeri: 150.000 TL (indirimli 112.500 TL) – 5 yıl el koyma

Ceza puanı kaç?

20 puan. 100 puan dolduğunda kademeli geri alma/iptal işlemleri başlar.

Ehliyetim ilk kez alkolden alındı; ne zaman geri alırım?

6 ay sonunda; mevcut idari para cezalarının tahsili ve gerekli eğitim/rapor süreçlerinin tamamlanmasıyla.

Alkolmetreye üflemeyi reddedersem ne olur?

48/9 kapsamında 150.000 TL ceza kesilir (indirimli 112.500 TL) ve ehliyetinize 5 yıl süreyle el konulur.

Sonuç

48/5, sürücülerin alkol sınırlarını aşarak araç kullanmasını caydırmak için yüksek para cezası, 20 puan ve 6 ay–2 yıl–5 yıl arası ehliyete el koyma yaptırımlarını birlikte uygular. Hususi araçta 0,50 promil, ticari ve benzeri araçlarda 0,20 promil üstü değerlerde direksiyon başına geçmek; hem idari hem de (≥ 1,00 promil ve/veya kazalı durumda) adli sonuçlar doğurur. Güvenli sürüş için alkol almadan araç kullanmak vazgeçilmez bir kuraldır.

48/5 Trafik Cezası 2026 İçin Kimleri Kapsar?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 48/5 maddesi, alkollü araç kullanımında sürücü ve araç türüne göre farklı promil sınırları uygular. Hususi otomobillerde sınır 0,50 promil, hususi otomobil dışındaki araçlarda ise 0,20 promildir. Bu ayrım, ticari ve kamu taşımacılığında daha sıkı bir trafik güvenliği standardı öngörür.

Hususi Araç ve Ticari Araç İçin Alkol Sınırı Kaç Promildir?

Hususi otomobil kullananlar için 0,50 promil üzeri alkollü araç kullanımı 48/5 kapsamında değerlendirilir. Otobüs, minibüs, ticari araç, resmi araç ve otomobil dışındaki araçlarda ise 0,20 promil sınırı uygulanır. Uyuşmazlık ve mevzuat kaynaklarında hususi otomobil dışındaki araçlar için 0,21 olarak ifade edilen alt sınır, uygulamada aynı düzenlemenin sonucu olarak anılır.

48/5 Trafik Cezası 2026 Yılında İlk Yakalanmada Ne Olur?

İlk tespitte 48/5 kapsamında idari para cezası uygulanır, sürücü belgesi geçici olarak geri alınır ve ceza puanı işlenir. Güncel rehber ve resmi duyurularda ilk yakalanma için para cezasının 25.000 TL, ehliyete el koyma süresinin 6 ay ve ceza puanının 20 olduğu görülür. Peşin ödeme hâlinde indirim ayrıca uygulanır.

İkinci ve Üçüncü Yakalanmada Yaptırımlar Nasıl Ağırlaşır?

Tekrar eden ihlallerde yaptırımlar kademeli olarak artar. İkinci yakalanmada para cezası 50.000 TL, sürücü belgesinin geri alınması 2 yıl; üçüncü ve sonraki yakalanmalarda para cezası 150.000 TL ve geri alma süresi 5 yıldır. Her üç durumda da ceza puanı 20 olarak uygulanır. Bu düzenleme, tekrar eden alkollü sürüşü caydırmayı amaçlar.

48/5 Trafik Cezası İçin Tablo ile Özet Nasıldır?

Bu özet, 48/5 ihlalinin tekrar sayısına göre ağırlaşan idari sonuçlarını gösterir. Geri alma süresi, sürücünün tekrar trafiğe çıkabilmesi için önemli bir belirleyicidir. Resmi trafik ceza rehberi ve güncel duyurularda bu çerçeve açıkça yer alır.

48/5 ile 48/9 Arasındaki Fark Nedir?

48/5, alkollü araç kullanmanın kendisini düzenler. 48/9 ise alkol veya uyuşturucu tespiti için teknik cihaz kullanılmasını kabul etmeyen sürücülere ilişkindir. Yani alkolmetreye üflemeyi reddetmek, 48/5’ten ayrı bir ihlal olarak değerlendirilir. Bu nedenle red hâlinde yalnızca ölçüm sonucu değil, cihazı kabul etmeme fiili de yaptırım doğurur.

Alkolmetreye Üflemeyi Reddetme Cezası 2026’da Nedir?

Teknik cihazla ölçümü reddetme fiili 48/9 kapsamında değerlendirilir. Güncel trafik ceza rehberinde bu ihlal için 150.000 TL idari para cezası ve 5 yıl sürücü belgesinin geri alınması öngörülür. Red işlemi, alkollü araç kullanma ihlalinden bağımsızdır ve ayrıca kayıt altına alınır. Bu nedenle sürücünün cihazı reddetmesi, hukuki sonucu ortadan kaldırmaz.

TCK 179 Hangi Durumlarda Devreye Girer?

Promil sonucu 1,00 ve üzeri olan sürücüler ile alkollü hâlde trafik kazasına sebebiyet veren kişiler hakkında idari yaptırımların yanında adli işlem de gündeme gelir. Bu durumda Türk Ceza Kanunu’nun 179. maddesi kapsamında trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçuna ilişkin soruşturma yapılabilir. Fiilin ağırlığı, kaza olup olmaması ve somut tehlike yaratması açısından değerlendirilir.

48/5 Trafik Cezası İçin İtiraz Süresi ve Yetkili Merci Nedir?

İdari para cezasına karşı başvuru, genellikle cezanın tebliğinden itibaren 15 gün içinde yapılır. Yetkili merci sulh ceza hâkimliğidir. Başvuruda ceza tutanağı, tebliğ belgesi, varsa ölçüm sonuçları ve sürücünün beyanını destekleyen belgeler eklenmelidir. Süre kaçırılırsa ceza kesinleşebilir; bu nedenle tebliğ tarihi dikkatle kontrol edilmelidir.

İtiraz Dilekçesine Hangi Belgeler Eklenir?

Başvuruya ceza tutanağı örneği, tebliğ mazbatası, alkolmetre ölçüm tutanağı, varsa kan tahlili sonucu ve olay anına ilişkin kamera kaydı gibi deliller eklenebilir. Sürücü, ölçümün usule aykırı yapıldığını, cihazın kalibrasyonunda sorun bulunduğunu veya tebliğde eksiklik olduğunu ileri sürüyorsa bunu belgeyle desteklemesi gerekir. Delillerin somut ve tarihli olması önem taşır.

Ceza Puanı 20 Ne Anlama Gelir?

48/5 ihlalinde sürücüye 20 ceza puanı yazılır. Ceza puanı, sürücünün bir yıl içindeki trafik ihlallerinin idari takibini sağlar. Puanlar birikerek artar ve sürücünün trafik sicilinde olumsuz sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle tek bir alkollü araç kullanma tespiti bile, sonraki işlemler bakımından önemli bir risk oluşturur.

100 Ceza Puanına Ulaşınca Ne Olur?

100 ceza puanına ulaşılması hâlinde sürücünün ehliyeti geçici olarak geri alınabilir ve bazı durumlarda sürücü eğitimi ile psikoteknik değerlendirme süreçleri gündeme gelir. Ceza puanı sistemi, tekrarlayan trafik ihlallerini izlemek için kullanılır. 48/5’ten gelen 20 puan, tek başına bu eşiğe ulaşmasa da başka ihlallerle birlikte etkisini artırır.

Ehliyet Geri Alma Süresi Bitince İade Süreci Nasıl İşler?

Geri alma süresi dolduğunda, sürücünün ehliyetini yeniden alabilmesi için uygulanmış tüm idari para cezalarının tahsil edilmiş olması gerekir. İki yıl ve beş yıl geri alma sürelerinde ayrıca sürücü davranışlarını geliştirme eğitimi, psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi gibi şartlar gündeme gelebilir. İade işlemi, ilgili başvurunun tamamlanmasıyla sonuçlanır.