Derece Kademe Hesaplama 2026: Memur Derece Kademe İlerleme Tablosu

Derece kademe hesaplama, memurun öğrenim durumuna göre belirlenen giriş derece ve kademesinden başlayarak her tam yıl için 1 kademe, her üç kademede 1 derece ilerletmekle yapılır. Örneğin lisans mezunu bir memur 9/1 ile başlar ve 3 yıl sonra 8/1'e gelir; disiplin cezası almayan memura her 8 yılda ek 1 kademe verilir. Aşağıdaki araç bu kuralları 657 sayılı Kanun'un güncel metnine göre uygulayarak bugünkü derece/kademenizi ve bir sonraki ilerleme tarihinizi gösterir.

Bu rehberde derece kademe hesaplamanın dayanağı olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36, 37, 43, 64, 67, 68 ve 84. maddelerini, giriş derece ve kademesi tablosunu, aylık gösterge tablosunu ve 2026 tutarlarını, üç örnek hesabı ve sık yapılan hataları açıklıyoruz. Gösterge rakamları ve süreler mevzuat.gov.tr'deki güncel kanun metninden alınmış, aylık tutarlar Temmuz-Aralık 2026 aylık katsayısı olan 1,575512 ile hesaplanmıştır.

Derece Kademe Hesaplama Nasıl Yapılır? Hesaplama Aracı

Derece kademe hesaplamak için öğrenim durumunuzu, memuriyete başlama tarihinizi ve varsa askerlik sürenizi girmeniz yeterlidir. Araç giriş derece/kademenizi 657 sayılı Kanun'un 36. maddesinden alır, geçen tam yılları kademeye çevirir, üç kademeyi bir derece sayar ve sonucu aylık gösterge tablosuyla eşleştirir. Hesap adımları sonuçla birlikte tablo olarak listelenir.

Derece Kademe Nasıl İlerler?

Memurun kademesi her tam hizmet yılında bir artar (657 s.K. m.64/2), derecesi ise derece içinde en az 3 yıl ve o derecenin 3. kademesinde 1 yıl bulunmak şartıyla bir üst dereceye çıkar (m.68/A-b). Yıllık ilerlemede bu iki şart üçüncü yılın sonunda birlikte gerçekleştiğinden uygulamada her üç yılda bir derece yükselir; 9/1 ile başlayan memur 9/2, 9/3 olur ve 3. yıl sonunda 8/1'e geçer.

Gösterge tablosunun tasarımı bu mantığı doğrular: 9. derecenin 4. kademesi ile 8. derecenin 1. kademesi aynı göstergeyi (660) taşır. Aynı eşitlik her derece geçişinde vardır; örneğin 8/4 ve 7/1 göstergesi 705, 5/4 ve 4/1 göstergesi 915'tir. Bu nedenle yıllık ilerleme, aylık açısından kesintisiz bir merdiven gibi çalışır.

Her 8 yılda ek kademe nasıl uygulanır?

657 sayılı Kanun'un 64. maddesinin dördüncü fıkrası, son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memura aylık derecesinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi verilmesini öngörür. Geçici 36. maddenin "ilk sekiz yıllık dönem" ifadesinden, sürenin yinelenen sekiz yıllık dönemler olarak işlediği anlaşılır. Araç bu nedenle 8., 16., 24. yılda birer ek kademe sayar. Kanun metni sürenin başlangıcı için başka bir ayrıntı vermediğinden dönemleri kurumunuzun özlük kayıtlarıyla karşılaştırmanız gerekir.

Kadro Derecesi 5 Ne Demek?

Kadro derecesi, kadro cetvelinde o unvana verilen derecedir; memurun kazanılmış hak aylık derecesi ise kendi öğrenimi, hizmet süresi ve ilerlemeleriyle belirlenen şahsi derecesidir. "Kadro derecesi 5" bir unvanın 5. derecelik kadroda gösterildiği anlamına gelir ve memurun aylığını tek başına belirlemez.

657 sayılı Kanun'un 45. maddesi bu ayrımın hukuki dayanağıdır: memur sınıfındaki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamaz; 5. ve daha aşağı derecelerdeki kadrolara, uygun memur bulunmazsa kazanılmış hak derecesinin en çok üç üst derecesini karşılık göstermek şartıyla atama yapılabilir. Böyle atananlar işgal ettikleri kadroda kazanılmış derece ve kademelerinin aylığını almaya devam eder; karşılık gösterilen kadro kazanılmış hak oluşturmaz. Kadro derecesi ile aylık derecesi farklıysa maaş bordrosundaki "kazanılmış hak aylık derece/kademe" bilgisine bakılmalıdır.

Memur Derece Kademe Nedir? 9/1 Memur Ne Demek?

Derece, memurun görev ve öğrenim düzeyini gösteren 1 ile 15 arasındaki basamaktır; 1. derece en üst, 15. derece en alttır. Kademe ise derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan aylıktaki ilerlemedir (m.64/1). "9/1 memur" 9. derecenin 1. kademesinde aylık alan, yani dört yıllık lisans mezunu olarak memuriyete yeni başlamış kişidir.

Kesir biçimindeki gösterimde pay dereceyi, payda kademeyi verir; 5/2, 5. derecenin 2. kademesidir. Derece küçüldükçe aylık gösterge büyür. Her derecenin kademe sayısı farklıdır: 1. derecede 4, 2. derecede 6, 3. derecede 8, 4. ve daha aşağı derecelerde 9 kademe vardır. Bir memurun bordrosunda üç ayrı derece bilgisi görülebilir: kadro derecesi, kazanılmış hak aylık derecesi ve emeklilik keseneğine esas aylık derecesi. Kanun bu son ikisini birlikte düşünür (m.68/C).

Öğrenime Göre Giriş Derece ve Kademesi Nedir?

Memuriyete giriş derece ve kademesi öğrenim durumuna göre 657 sayılı Kanun'un 36. maddesindeki ortak hükümler tablosundan belirlenir: ilkokul 15/1, ortaokul 14/2, lise 13/3, lise dengi meslek okulu 12/2, ön lisans 10/2, dört yıllık lisans 9/1, beş yıllık fakülte 9/2, altı yıllık fakülte 9/3. Yüksek lisans 1 kademe, mesleğiyle ilgili doktora 1 derece ekler.

Kaynak: 657 sayılı Kanun m.36, Ortak Hükümler A bendi tablosu (mevzuat.gov.tr güncel metin).

Giriş derecesine ek verilen durumlar

• Yüksek lisans: Memuriyete girmeden önce veya memuriyet sırasında yüksek lisans (master) yapana 1 kademe ilerlemesi uygulanır (m.36/A fıkra 9).
• Doktora: Mesleği ile ilgili öğrenim dalında doktora yapana 1 derece yükselmesi verilir. Yüksek lisanstan 1 kademe alıp doktora yapana 2 kademe daha uygulanır; 1 + 2 kademe, göstergeye göre 1 dereceye eşit olduğundan sonuç aynı çıkar.
• Doçentlik: Üniversitede görevliyken doçentlik unvanı kazananlara 1 derece, diğer memuriyetlerde kazananlara 2 kademe verilir (fıkra 10).
• Mühendis, mimar, sağlık lisansiyeri: 4 yıl ve üzeri öğrenimde yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar ile tabip, diş tabibi, veteriner hekim, eczacı ve benzeri sağlık bilimleri lisansiyerlerine giriş derecesine 1 derece eklenir; 5 yıl ve üzeri öğrenimde eğitim-öğretim hizmetinde çalışanlar da bu haktan yararlanır (fıkra 2, 3, 4, 5).
• Normal süreyi aşan öğrenim: Ortaokul ve lisenin normal süresinden fazla olması hâlinde başarılı her öğrenim yılı için 1 kademe verilir (fıkra 6/b).
• Avukatlık stajı: Stajı açıkta yapanlara 2, memuriyette yapanlara 1 kademe ilerlemesi uygulanır (fıkra 1).

Öğretmen derece kademe tablosu

Dört yıllık eğitim fakültesi mezunu öğretmen, lisans için belirlenen 9/1'den başlar. Öğretmenlerin ek göstergesi 657 sayılı Kanun'a ekli (I) sayılı cetvelde aylık alınan dereceye göre verilir: 1. derecede 3600, 2. derecede 3000, 3. derecede 2200, 4. derecede 2100, 5. derecede 1800, 6. derecede 1700, 7. derecede 1500, 8. derecede 1400. Öğretmenin derece/kademe ilerlemesi memurla aynı kurallara tabidir; ayrıca öğretmen maaşları rehberimize bakabilirsiniz.

657 Derece Kademe Tablosu Nasıl Okunur? Aylık Gösterge Tablosu

657 derece kademe tablosu, her derece ve kademenin aylık gösterge rakamını verir (m.43/A). Aylık tutar, gösterge rakamının aylık katsayıyla çarpılmasıyla bulunur (m.155); Temmuz-Aralık 2026 aylık katsayısı 1,575512'dir. Tabloda satır dereceyi, sütun kademeyi gösterir; boş hücreler o derecede o kademenin bulunmadığı anlamına gelir.

Kaynak: 657 sayılı Kanun m.43/A, I numaralı Aylık Gösterge Tablosu. Rakamlar mevzuat.gov.tr güncel kanun metniyle satır satır karşılaştırılmıştır.

Derece ve kademenin 2026 aylık gösterge tutarı

Aşağıdaki tablo her derecenin ilk ve son kademesi için gösterge rakamını ve 1,575512 katsayısıyla hesaplanan aylık gösterge tutarını verir. Bu tutar maaşın yalnızca bir kalemidir; tam maaş için ek gösterge, taban aylık, kıdem aylığı ve tazminatlar eklenir.

Örnek: 9/1 için 620 × 1,575512 = 976,82 TL. Katsayı Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 3 Temmuz 2026 tarihli genelgesine göre Temmuz-Aralık 2026 dönemi içindir; tutarlar brüttür.

Memur Kademe İlerlemesi Hangi Şartlarla Yapılır?

Kademe ilerlemesi için memurun bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve derecesinde ilerleyebileceği bir kademenin bulunması gerekir (657 s.K. m.64/2). Bu şartları taşıyan memur, hak kazandığı tarihten geçerli olmak üzere başka bir işleme gerek kalmadan bir ileri kademeye ilerlemiş sayılır (m.64/5).

1. Bir yıllık süre. Kademe süresi tam yıl olarak sayılır. 108. maddenin (B) fıkrasına göre kullanılan aylıksız izin süreleri de her yıl için bir kademe ilerlemesi sayılacak şekilde değerlendirilir (m.36/C-8).
2. Disiplin cezası. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, fiilin ağırlığına göre memurun bulunduğu kademede 1 ila 3 yıl ilerlemesini durdurur (m.125/D). Uyarma ve kınama doğrudan kademeyi durdurmaz, ancak son 8 yılda ceza almama şartını bozar.
3. Kalkınmada öncelikli yöre. 72. madde uyarınca belirli süre görev yapmak üzere mecburi olarak sürekli görevle atanan ve birinci derecede öncelikli yörelerde bulunan memura, fiilen çalışılan her 2 yıl için ek 1 kademe verilir; 2 yıldan az süreler dikkate alınmaz, yıllık izin fiilen çalışılmış sayılır (m.64/3).
4. 8 yıllık ek kademe. Son sekiz yıl içinde disiplin cezası almayana 1 kademe daha verilir (m.64/4).
5. Onay. Kademe ilerlemesinin onay mercii atamaya yetkili amirdir; hak kazanamayanlar kurumca her ay alınan toplu onaylarla belirlenir. Sonradan hak etmediği anlaşılanın ilerlemesi, ilerlemiş sayıldığı tarihten geçerli olmak üzere iptal edilir (m.64/6, 7).

Derece Yükselmesi Nasıl Olur?

Derece yükselmesi için üst derecelerde boş bir kadronun bulunması, derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3. kademesinde 1 yıl bulunulması ve kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen niteliklerin kazanılması gerekir (657 s.K. m.68/A). Onay mercii atamaya yetkili amirdir (m.68/C).

Kadro bulunmuyorsa ne olur?

Diğer şartları taşıyan ancak üst derecelerde kadro olmadığı için derece yükselmesi yapamayan memurun kazanılmış hak aylığı, öğrenim durumuna göre yükselebileceği dereceyi aşmamak şartıyla işgal ettiği kadronun üst derecelerine yükseltilir (m.67). Bu nedenle kadro derecesi sabit kalsa bile aylık derecesi ilerler; araç bu duruma göre kazanılmış hak derecesini hesaplar.

Yükselinebilecek derecenin son kademesinde bekleyenler

Öğrenim durumu, hizmet sınıfı ve görev unvanı itibarıyla azami yükselebilecekleri derecenin 4. kademesinden aylık almaya hak kazanan ve son sekiz yıl içinde disiplin cezası almayan memurun kazanılmış hak aylığı, kadro şartı aranmaksızın bir üst dereceye yükseltilir (m.37). Lise mezunu için sınır 3. derece olduğundan, 3/4'e ulaşan ve cezası olmayan memur 2. dereceden aylık alabilir. Lisans mezununun sınırı 1. derece olduğundan bu madde onun için ek bir derece doğurmaz.

Üst derece kadrolara süre aranmadan atanma

Eğitim ve Öğretim Hizmetleri ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri sınıfları hariç, 1 ila 4. derece kadrolara derece yükselmesi süresi aranmaksızın daha aşağı derecelerden atama yapılabilir (m.68/B). Bunun için yükseköğrenim görmüş olmak ve 1. derece, ek göstergesi 5300 ve üzeri kadrolar için 12 yıl, 1. ve 2. derece ve ek göstergesi 5300'den az kadrolar için 10 yıl, 3. ve 4. derece kadrolar için 8 yıl hizmet gerekir; dört yıldan az yükseköğrenimde bu sürelere 2 yıl eklenir.

Askerlik ve Önceki Hizmetler Derece Kademeyi Nasıl Etkiler?

Muvazzaf askerlikte geçen süre, memuriyete atanan kişinin asaletinin tasdikinden sonra kademe ilerlemesinde ve derece yükselmesinde değerlendirilir (657 s.K. m.84). Araç askerlik süresini hizmet başlangıcından geriye sayar: 18 ay askerlik, başlama tarihini 18 ay öne çeker ve tüm kademe tarihleri buna göre kayar.

C bendindeki 5. fıkra uyarınca değerlendirilecek sürelerden yalnız özel sektörde geçen süre 12 yılı geçemez; intibak sonucunda girilecek derece öğrenim durumuna göre yükselinebilecek derecenin son kademe aylığını aşamaz.

Memuriyetten ayrılıp yeniden atananlar

İki defadan fazla olmamak üzere kendi isteğiyle memurluktan çekilip tekrar memur olmak isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla, ayrıldıkları tarihte aldıkları aylık derecesine eşit derecenin aynı kademesine atanabilir (m.92). Bu araç yalnızca kesintisiz hizmet için hesap yapar; yeniden atamada ayrılış tarihindeki derece/kademe esas alınır.

Derece ve Kademe Maaşı, Ek Göstergeyi ve Emekliliği Nasıl Etkiler?

Derece ve kademe, aylık gösterge rakamını belirler; gösterge rakamı aylık katsayıyla çarpılarak aylık tutar bulunur (m.155). Ek gösterge ise unvana veya aylık alınan dereceye göre 657 sayılı Kanun'a ekli (I) sayılı cetvelde yer alır ve 7417 sayılı Kanun'la yeniden düzenlenmiştir; ek gösterge terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz, memur o sınıf ve görevde bulunduğu sürece ödenir (m.43/B).

Tutarlar 1,575512 katsayısıyla hesaplanmış brüt gösterge karşılıklarıdır. Maaşın taban aylık, kıdem aylığı, yan ödeme ve tazminat kalemleri bu tabloda yoktur. Genel idare yükseköğrenimli memurda ek gösterge 1. derecede 2800, 2. derecede 2200, 3. derecede 1700, 4. derecede 1400'tür; bu bentte ek gösterge yalnız 1 ila 4. dereceler için yazılıdır.

Emeklilik açısından etkisi

Kanun, ilk defa 4/c kapsamında sigortalı olan memurların prime esas kazancını aylık gösterge ve ek göstergeler üzerinden ödenen aylık tutarları, memuriyet taban aylığı, kıdem aylığı ve ödenen tazminatların toplamı olarak belirler (5510 s.K. m.80). Derece ve kademe yükseldikçe bu kazanç artar ve emekli aylığının hesabına yansır. Üst derece kadroya atanmış olup kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık dereceleri daha aşağıda kalanların bu derecelerinin yükseltilmesi için, bu durum sürdüğü müddetçe ayrıca onay aranmaz (657 s.K. m.68/C). Memur emekli aylığının ayrıntıları için emekli maaşı hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.

Üç Örnek Senaryoyla Derece Kademe Hesaplama

Aşağıdaki üç örnek, aracın hesabını kanun maddeleriyle adım adım gösterir. Hesaplama tarihi 11.10.2026'dır ve üç örnekte de disiplin cezası alınmadığı, kadro şartının sağlandığı varsayılmıştır. Aracın üstündeki örnek düğmeleri aynı verileri forma yükler.

Örnek 2'de lise mezununun girişi 13/3'tür; atlanan iki kademenin süresi derece yükselmesi süresine sayıldığı için (m.36/E) ilk derece geçişi yalnızca 1 yıl sonra, 13/4 yani 12/1 olarak gerçekleşir.

Derece Kademe Hesaplamada Sık Yapılan Hatalar

Derece kademe hesaplamada en sık hata, derece yükselmesini kadro derecesine bakarak aramak, askerliği unutmak veya 8 yıllık ek kademeyi bir kez verilen hak sanmaktır. Aşağıdaki maddeler uygulamada tekrarlanan yanlışları ve kanundaki doğrusunu özetler.

• "Derece her 3 yılda bir yükselir, kademenin önemi yoktur." Derece yükselmesi için derecede 3 yıl ve 3. kademede 1 yıl birlikte aranır (m.68/A-b); yıllık ilerlemede bu ikisi aynı anda dolduğu için kısa yol olarak "3 yıl" denir. İleri kademeden girenlerde atlanan süre hesaba katılır (m.36/E).
• Kadro derecesini aylık derecesi sanmak. Aylık, kazanılmış hak derece ve kademeye göre ödenir; kadro derecesi bundan düşük veya yüksek olabilir (m.45, m.67).
• Askerliği sayılmayan hizmet saymak. Muvazzaf askerlik kademe ve derece hesabına katılır (m.84); bordrodaki kademe askerlik eklenmeden hesaplanmışsa özlük birimine başvurulmalıdır.
• 8 yıllık ek kademeyi tek seferlik sanmak. Kanun "son sekiz yıl" ölçütünü kullanır ve geçici 36. madde yinelenen dönemlere işaret eder; ceza almayan memur her sekiz yıllık dönem için bu ilerlemeyi bekler.
• Uyarma ve kınamanın kademeyi durdurduğunu düşünmek. Kademe ilerlemesini durduran ceza, 1 ila 3 yıllık kademe ilerlemesinin durdurulmasıdır (m.125/D); uyarma ve kınama ise 8 yıllık ek kademe ile 37. maddeden yararlanmayı engeller.
• Yüksek lisans ve doktorayı üst üste saymak. Yüksek lisanstan alınan 1 kademe ile doktoradan alınan 2 kademe toplam 3 kademe eder; göstergeye göre bu 1 dereceye karşılık gelir ve üzerine ayrıca derece eklenmez (m.36/A-9).
• Ek göstergeyi kazanılmış hak saymak. Ek gösterge, ilgili sınıf ve görevde bulunulduğu sürece ödenir ve terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz (m.43/B).
• Üst derece kadroya geçmeden derece yükselmediğini sanmak. Üst kadro olmasa bile kazanılmış hak aylığı yükselebilir (m.67); yalnız kadronun unvanı ve görev nitelikleri değişmez.

Derece Kademe Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular

Derece kademe nasıl ilerler?

Memur her tam hizmet yılında 1 kademe ilerler; derecesinde en az 3 yıl ve 3. kademesinde 1 yıl bulunmuşsa üst dereceye geçer. Yıllık akışta bu, her 3 yılda bir derece anlamına gelir. Disiplin cezası almayanlara her 8 yılda 1 ek kademe, kalkınmada öncelikli yörede mecburi hizmet yapanlara her 2 yılda 1 ek kademe verilir.

Derece kademe hesaplama nasıl yapılır?

Öğrenim durumuna göre giriş derece/kademesi bulunur, toplam kademe adımı (tam hizmet yılı, 8 yıllık ek kademe, yöre kademesi) eklenir ve sonuç üçe bölünür. Bölüm kadar derece yükselir, kalan artı 1 yeni kademeyi verir. Sayfadaki araç bu hesabı otomatik yapar ve adımları tabloda gösterir.

Kadro derecesi 5 ne demek?

Kadro derecesi 5, kadro cetvelinde o unvana 5. derecenin verildiği anlamına gelir. Memurun aylığı kazanılmış hak aylık derece ve kademesine göre ödenir; kadro derecesi bundan farklı olabilir (657 s.K. m.45 ve m.67).

9/1 memur ne demek?

9/1, 9. derecenin 1. kademesidir. Dört yıllık lisans mezunu bir memurun giriş derece ve kademesidir ve aylık gösterge rakamı 620'dir; 2026 Temmuz-Aralık katsayısıyla aylık gösterge tutarı 976,82 TL'dir.

Lise mezunu memur hangi derece ve kademeden başlar?

Lise mezunları 13. derecenin 3. kademesinden (13/3) başlar; lise dengi mesleki veya teknik okul mezunları 12/2'den başlar. Liseyi bitirenlerin yükselebileceği en üst derece 3. derecenin son kademesidir, son 8 yılda ceza almayanlar 37. madde ile bir üst dereceye çıkabilir.

Askerlik derece kademeye sayılır mı?

Evet. Muvazzaf askerlikte geçen süre, memuriyete atanan kişinin asaletinin tasdikinden sonra kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi hesabında değerlendirilir (657 s.K. m.84). Süre, memuriyet başlangıcından önceye sayılmış gibi hesaba katılır.

Memurun kademesi ne zaman atlar?

Kademe, memuriyete başlama tarihinin her yıl dönümünde atlar; hak kazanılan tarihten geçerli olur ve ayrıca başvuru gerekmez (m.64/5). Onay işlemi kurumca toplu yapılabilir ancak ilerleme hak kazanılan tarihten geçerlidir. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ve aday memurluk bu tarihi öteleyebilir.

Doktora yapan memura derece verilir mi?

Mesleği ile ilgili öğrenim dalında doktora yapan memura 1 derece yükselmesi uygulanır; yüksek lisanstan 1 kademe alanlara doktora için 2 kademe verilir (m.36/A-9). Doktoranın memurun mesleği ile ilgili olması gerekir, kurum bunu ayrıca değerlendirir.

Sonuç

Derece kademe hesaplama, giriş derece/kademesini öğrenime göre belirleyip yıllık kademe, üç kademede bir derece ve ek kademe kurallarını sırayla uygulamaktan ibarettir. Araç ve üç örnek hesap bu mantığı kanun maddeleriyle gösterir; kurumunuz derece ve kademeyi farklı belirlemişse ya da kademe ilerlemeniz yanlış hesaplanmışsa önce kuruma yazılı başvurmalı, ret veya cevapsızlık hâlinde idare mahkemesine başvuru süresini kaçırmamalısınız. Memur disiplin cezaları için memur disiplin cezaları, kademe ilerlemesine ilişkin madde metni için DMK 64 yazımıza bakabilirsiniz. Mali haklarınıza ilişkin uyuşmazlıklarda Ankara'daki büromuzla iletişime geçebilirsiniz.