İş kazası tazminatı, işçinin kalıcı iş göremezliği nedeniyle bakiye ömrü boyunca uğradığı kazanç kaybının, maluliyet oranı, işveren kusuru ve SGK'nın karşıladığı kısım dikkate alınarak hesaplanmasıyla bulunur. Basit modelle 35 yaşında, aylık net 40.000 TL kazanan, %20 maluliyetli ve işvereni %70 kusurlu bir işçi için, 600.000 TL'lik SGK peşin sermaye değeri düşüldükten sonra tahmini maddi tazminat yaklaşık 1.771.938 TL çıkar. Kesin tutarı mahkemenin atadığı aktüer bilirkişi belirler.
Özet Bilgi
İş kazası tazminatı, bakiye ömür boyunca kazanç kaybının maluliyet oranı ve işveren kusur oranıyla çarpılıp SGK'nın rücu edebildiği peşin sermaye değeri düşülerek hesaplanır. Örnekte 35 yaşında, net 40.000 TL kazanan, %20 maluliyetli ve işvereni %70 kusurlu işçi için tahmini maddi tazminat 1.771.938 TL çıkar. Pasif dönemde 2026 net asgari ücret (28.075,50 TL) kullanılır. Zamanaşımı öğrenmeden 2, olaydan en geç 10 yıldır; iş kazasında arabuluculuk dava şartı değildir. 31 Temmuz 2026'dan sonraki kazalarda TBK m.55'e eklenen faiz ve mahsup kuralı uygulanır. Sayfadaki araç kaba bir tahmin verir, kesin tutarı aktüer bilirkişi hesaplar.
Bu rehberde 5510 sayılı Kanun'un 13-21. maddelerini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49-56 ve 72. maddelerini, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ni ve 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun'un TBK m.55'te yaptığı değişikliği anlatıyoruz. Aşağıdaki hesaplayıcıyla kendi rakamlarınızı deneyebilirsiniz. Kazanın tanımı, bildirim ve süreç için iş kazası nedir yazımıza bakabilirsiniz; bu yazı hesabın kendisine odaklanır. Ölümlü kazalarda hesap farklıdır, destekten yoksun kalma tazminatı yazımıza geçin.
İş Kazası Tazminat Hesaplama 2026: Tahmini Maddi Tazminatı Nasıl Bulurum?
Aracı kullanmak için cinsiyetinizi, yaşınızı, aylık net ücretinizi, rapordaki maluliyet oranını, işveren kusur oranını ve varsa SGK'nın bildirdiği peşin sermaye değerini girin. Araç bakiye ömrü TRH-2010 tablosundan alır, 60 yaşa kadar olan aktif dönemi ve sonrasındaki pasif dönemi ayrı hesaplar. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; gerçek hesap bilirkişi raporuyla yapılır.
Aracın sınırları. Araç kazanın bugün olduğunu varsayar ve geçmiş dönem kazanç kaybını, geçici iş göremezlik dönemini, tedavi ve bakıcı giderlerini, faizi ve manevi tazminatı hesaba katmaz. Yıllık %10 artış ile %10 iskonto aynı oranda olduğu için birbirini götürür. Mahkemedeki aktüer hesabı gerçek ücret kayıtlarına, kaza ve karar tarihlerine ve dosyadaki raporlara dayanır, bu yüzden araç sonucundan farklı çıkabilir.
İş Kazası Tazminatı Nedir, Hangi Kalemleri Kapsar?
İş kazası tazminatı, iş kazası nedeniyle bedensel zarar gören işçinin uğradığı maddi ve manevi zararın, kusurlu olan işverenden veya kusurlu üçüncü kişilerden istenmesidir. Maddi zarar kalemleri TBK m.54'te sayılır: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar. Manevi zarar için TBK m.56 ayrıca tazminat öngörür.
İş kazasının ne olduğu 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesinde tanımlanır: sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işverence sağlanan taşıtla işe gidip gelirken, görevli olarak işyeri dışına gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmadığı sürede ve benzeri hallerde meydana gelen, sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hale getiren olay iş kazasıdır. Evden çalışırken yaşanan kazaların durumu için ayrı yazımıza bakabilirsiniz.
- %10SGK sürekli iş göremezlik geliri için meslekte kazanma gücü kaybı eşiği (5510 m.19)
- 28.075,50 TL2026 net asgari ücret, pasif dönem hesabının temeli
- 60 yaşYargıtay uygulamasında aktif dönemin sonu
- 2 / 10 yılTazminat zamanaşımı: öğrenmeden 2, olaydan en geç 10 yıl (TBK m.72)
Maddi tazminatın ayrıntılı hukuki çerçevesi, alt işveren sorumluluğu ve dava süreci için iş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat yazımıza, davanın açılışı için tazminat davası nasıl açılır rehberimize başvurabilirsiniz.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Nasıl Yapılır?
Hesap beş adımda yapılır: bakiye ömür bulunur, aktif ve pasif dönem kayıpları toplanır, toplama maluliyet oranı uygulanır, işverenin kusur payı alınır ve rücu edilebilen SGK geliri düşülür. TBK m.55, bedensel zararların sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanmasını ve hesaplanan tazminatın hakkaniyet düşüncesiyle artırılıp azaltılamayacağını söyler. Aktif dönem sonu, artış ve iskonto oranları kanunda yazılı değildir; yerleşik Yargıtay uygulamasından gelir.
- Bakiye ömrü bulun. Yargıtay uygulamasında TRH-2010 Türkiye Hayat Tablosu esas alınır; tablo erkek ve kadın için ayrıdır. Yaşınızın karşısındaki beklenen yaşam süresi bakiye ömürdür.
- Aktif ve pasif dönemi ayırın. Aktif dönem 60 yaşta biter. 60 yaşı geçen kişide yalnızca pasif dönem vardır.
- Yıllık kaybı hesaplayın. Aktif dönemde net ücret x 12, pasif dönemde net asgari ücret x 12 kullanılır. Bilinmeyen dönem için ücret yılda %10 artırılır ve %10 iskonto edilir.
- Oranları uygulayın. Toplam kayıp önce maluliyet oranıyla, sonra işverenin kusur oranıyla çarpılır.
- SGK düşümünü yapın. SGK'nın bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değeri, rücu edilebilen kısmı kadar tazminattan düşülür.

Aktif ve pasif dönem nasıl ayrılır, TRH-2010 tablosunda bakiye ömür kaç yıldır?
Bakiye ömür, kaza anında veya hesap tarihinde yaşınıza göre tablodaki beklenen yaşam süresidir. TRH-2010 tablosunda erkek için 35 yaşta 39,67 yıl, kadın için 44,10 yıl görünür. Aktif dönem 60 yaşta biter; 35 yaşındaki erkekte 25 yıl aktif, 14,67 yıl pasif dönem vardır.
| Yaş | Erkek bakiye ömür | Kadın bakiye ömür |
|---|---|---|
| 25 | 49,24 yıl | 53,92 yıl |
| 30 | 44,45 yıl | 49,00 yıl |
| 35 | 39,67 yıl | 44,10 yıl |
| 40 | 34,93 yıl | 39,23 yıl |
| 45 | 30,27 yıl | 34,43 yıl |
| 50 | 25,79 yıl | 29,74 yıl |
| 55 | 21,54 yıl | 25,18 yıl |
| 60 | 17,62 yıl | 20,79 yıl |
Değerler TRH-2010 Türkiye Hayat Tablosu'nun yayımlanmış erkek ve kadın tablolarındaki ex sütunundan alınmıştır. Araç tablonun tüm yaşlarını içerir.
Ücret nasıl belirlenir, 2026 asgari ücret hesaba nasıl girer?
Hesapta net ücret esas alınır. Ücretinizi gösteren bordroları ve SGK kayıtlarını, mahkeme bilirkişisi inceler. Ücret asgari ücretin altında görünüyorsa uygulamada asgari ücret esas alınır. Pasif dönemde de asgari ücret kullanılır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2026 tablosuna göre asgari ücret brüt 33.030 TL, net 28.075,50 TL'dir; yıllık net tutar 336.906 TL eder.
Bilinen ve bilinmeyen dönem, %10 artış ve %10 iskonto ne demek?
Kazadan karar tarihine kadar geçen sürede ücretler bellidir, bu döneme bilinen dönem denir ve gerçek ücretle hesaplanır. Karardan sonraki dönem bilinmeyen dönemdir; ücretin her yıl %10 artacağı varsayılır ve gelecekteki kayıp bugüne %10 iskontoyla indirilir. Artış ve iskonto oranı eşit olduğunda yıllık tutar değişmez, bu yüzden araç aktif dönemde yıllık ücreti yıl sayısıyla çarpmakla aynı sonucu verir. Bu oranlar uygulamada yaygın kabul gören değerlerdir, mevzuatta yazılı değildir.
Basitleştirmeler. Araç yedi noktada gerçek hesaptan ayrılır:
- Kaza tarihi ile hesap tarihi aynı kabul edilir; geçmiş dönem kaybı ayrıca eklenmez.
- Pasif dönemde de aynı maluliyet oranı uygulanır.
- Geçici iş göremezlik dönemi, tedavi ve bakıcı giderleri hesaba girmez.
- Faiz hesaplanmaz (7589 sayılı Kanun'un getirdiği faiz kuralı için ilgili bölüme bakın).
- İşçinin kusuru ayrıca girilmez; işveren kusur oranını düşük girerek yansıtırsınız.
- SGK düşümü kusur uygulandıktan sonra yapılır; sıra davadan davaya değişebilir.
- Yıllık artış ve iskonto sabit %10 alınır.
Uzuv Kaybı Tazminat Hesaplama Nasıl Yapılır, Maluliyet Oranı Kim Belirler?
Uzuv kaybı tazminatı, kaybedilen uzvun rapordaki maluliyet oranı hesaba konularak yukarıdaki formülle bulunur. Oranı sağlık kurulu veya Adli Tıp Kurumu raporu belirler; oran tazminat hesabında çarpan olarak kullanılır. Parmak, el veya göz gibi bir uzvun kaç puan sayıldığını kendiniz tahmin etmeyin, rapordaki orana bakın.
SGK tarafında oran, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre bulunur. Yönetmeliğin 22. maddesi A, B, C, D ve E cetvellerini sayar: A cetveli arızayı ve ağırlık ölçüsünü, B cetveli sigortalının mesleğini, C cetveli sürekli iş göremezlik simgesini, D cetveli bu verilerden meslekte kazanma gücü azalma oranını, E cetveli ise yaşa göre düzeltilmiş oranı gösterir. D cetvelindeki oran 38-39 yaşındaki sigortalı içindir, E cetveli bunu gerçek yaşa uyarlar. Yaş, sürekli iş göremezliğin oluştuğu ilk rapor tarihindeki yaştır (m.22/8).
Tek bir uzuvda oran doğrudan cetvelden bulunur. Birden fazla arıza varsa yönetmeliğin 24. maddesi Balthazard Formülü'nü uygular: oranlar büyükten küçüğe sıralanır, en yüksek oran %100'den çıkarılır, kalan sıradaki oranla çarpılıp 100'e bölünür ve en yüksek oran eklenir. Üç veya daha fazla arızada işlem, önceki sonuç birinci sıraya alınarak tekrarlanır. Örneğin %20 ve %10 oranlı iki arıza için hesap 20 + (80 x 10 / 100) = 28 verir; iki oranı toplamak (%30) yanlıştır.
Birleşik oran hesaplayıcı (Balthazard). Raporda birden fazla arıza için ayrı oranlar varsa, her birini ayrı kutuya yazın.
SGK oranı ile mahkeme oranı aynı olmayabilir. SGK Sağlık Kurulu'nun belirlediği meslekte kazanma gücü kaybı oranı, gelir bağlanmasına esas olur (5510 m.19). Tazminat davasında mahkeme çoğunlukla Adli Tıp Kurumu'ndan ayrıca rapor ister ve hangi yönetmeliğin uygulanacağı kaza tarihine göre değişebilir. Oranlar farklı çıkarsa tazminat hesabında mahkemenin kabul ettiği rapor esas alınır.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Örneği: Üç Senaryo Ne Kadar Çıkıyor?
Üç farklı işçi profilinde araç şu sonuçları verir: 35 yaşındaki erkek işçide 1.771.938 TL, 45 yaşındaki kadın işçide 3.281.129 TL, 58 yaşındaki asgari ücretli erkek işçide 322.588 TL. Sonuçları yaş, ücret, maluliyet ve kusur birlikte belirler; tek başına hiçbiri tutarı açıklamaz. Tutarlar bilgilendirme amaçlıdır.
| Senaryo | Toplam kayıp (%100) | Maluliyet sonrası | Kusur sonrası | SGK düşümü | Tahmini tazminat |
|---|---|---|---|---|---|
| A: erkek, 35 yaş, net 40.000 TL, %20, kusur %70 | 16.942.411,02 TL | 3.388.482,20 TL | 2.371.937,54 TL | 600.000,00 TL | 1.771.937,54 TL |
| B: kadın, 45 yaş, net 30.000 TL, %35, kusur %100 | 11.946.083,58 TL | 4.181.129,25 TL | 4.181.129,25 TL | 900.000,00 TL | 3.281.129,25 TL |
| C: erkek, 58 yaş, asgari ücret, %10, kusur %50 | 6.451.749,90 TL | 645.174,99 TL | 322.587,50 TL | 0,00 TL | 322.587,50 TL |
A ve B senaryolarındaki SGK peşin sermaye değerleri varsayımdır. Gerçek tutar SGK'nın hesabından gelir.

Senaryo A adım adım nasıl hesaplanır?
Erkek, 35 yaş: bakiye ömür 39,67 yıl, aktif dönem 25 yıl, pasif dönem 14,67 yıl. Aktif dönem kaybı 40.000 x 12 x 25 = 12.000.000 TL. Pasif dönem kaybı 28.075,50 x 12 x 14,67 = 4.942.411,02 TL. Toplam 16.942.411,02 TL. %20 maluliyetle 3.388.482,20 TL, %70 kusurla 2.371.937,54 TL, 600.000 TL peşin sermaye değeri düşülünce 1.771.937,54 TL kalır.
Kusur oranı sonucu nasıl değiştirir?
SGK düşümü sabit bir tutar olduğu için kusur oranı düştükçe sonuç orantısız küçülür. Senaryo A'da maluliyet sonrası zarar 3.388.482,20 TL'dir ve SGK düşümü 600.000 TL'dir.
| İşveren kusur oranı | Kusur sonrası tutar | SGK düşümünden sonra |
|---|---|---|
| %100 | 3.388.482,20 TL | 2.788.482,20 TL |
| %70 | 2.371.937,54 TL | 1.771.937,54 TL |
| %50 | 1.694.241,10 TL | 1.094.241,10 TL |
| %30 | 1.016.544,66 TL | 416.544,66 TL |
Maluliyet oranı yükselirse ne olur?
Çarpan doğrusal çalışır. Senaryo A'nın %100 kusurlu hali için toplam kayıp 16.942.411,02 TL'dir; %10 maluliyette 1.694.241,10 TL, %30'da 5.082.723,31 TL, %50'de 8.471.205,51 TL zarar çıkar. Bu yüzden rapordaki oranın doğru belirlenmesi hesabın en büyük kalemlerinden birini belirler.
SGK Ne Öder, İşverenden Ne İstenir? Peşin Sermaye Değeri ve Rücu
SGK, iş kazası sigortasından geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri, ölüm geliri, evlenme ve cenaze ödeneği öder (5510 m.16). İşverenden ise SGK ödemelerinin karşılamadığı maddi zarar ve manevi tazminat istenir. SGK, işverenin kusuru varsa ödediği gelirin ilk peşin sermaye değerini işverenden geri alabilir (m.21), bu yüzden mahkeme bu tutarı tazminattan düşer.
| Kalem | Kim öder | Dayanak |
|---|---|---|
| Geçici iş göremezlik ödeneği | SGK (yatarak tedavide günlük kazancın yarısı, ayaktan tedavide üçte ikisi) | 5510 m.18 |
| Sürekli iş göremezlik geliri | SGK (kayıp oranı en az %10; tam kayıpta aylık kazancın %70'i, kısmi kayıpta bunun oranı kadarı) | 5510 m.19 |
| Ölüm geliri, cenaze ve evlenme ödeneği | SGK | 5510 m.20 |
| SGK ödemesini aşan maddi zarar | Kusurlu işveren ve üçüncü kişiler | TBK m.49, 54, 55 |
| Manevi tazminat | Kusurlu işveren ve üçüncü kişiler | TBK m.56 |
| SGK'nın ödediği gelirin ilk peşin sermaye değeri | İşveren (rücu yoluyla SGK'ya) | 5510 m.21 |

SGK sürekli iş göremezlik geliri nasıl hesaplanır?
Gelir, günlük kazancın 30 katı olan aylık kazanç üzerinden hesaplanır (5510 m.17). Tam iş göremezlikte aylık kazancın %70'i bağlanır; kısmi iş göremezlikte bu tutarın iş göremezlik derecesi kadarı ödenir (m.19). Sigortalı başkasının sürekli bakımına muhtaçsa oran %100'dür. Örneğin aylık prime esas kazancı 40.000 TL olan ve %20 kayıp tespit edilen sigortalı için formül 40.000 x %70 x %20 = 5.600 TL aylık gelir verir. Bu tutar varsayımsaldır; kazanç sınırları ve yıllık artışlar SGK tarafından ayrıca uygulanır.
Peşin sermaye değeri tazminattan neden düşülür?
TBK m.55'e göre kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri tazminattan indirilemez. Yani yalnızca SGK'nın işverenden geri isteyebildiği kısım düşülür. 5510 m.21 uyarınca SGK, işverenin kastı veya iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketi varsa, ödemelerin ve bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin toplamını, sigortalının veya hak sahiplerinin işverenden isteyebileceği tutarla sınırlı olarak işverene ödetir. İşverenin sorumluluğunda kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır. Tutarı SGK hesaplar; dava sırasında mahkeme SGK'dan yazıyla ister. Düşümün kusur uygulanmadan önce mi sonra mı yapılacağı ve rücu edilebilen kısmın nasıl hesaplanacağı, somut olayda bilirkişi ve mahkeme tarafından belirlenir.
Kazada üçüncü bir kişinin kusuru da varsa SGK, ödemelerin ve gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısını o kişiye ve onu çalıştıranlara rücu eder (m.21). Rücu davalarında kusurun nasıl saptandığı için Yargıtay'ın mermer ocağı kararına bakabilirsiniz.
İş Kazası Tazminatında Kusur Oranı ve İşçinin Kusuru Hesabı Nasıl Etkiler?
İşveren kusur oranı yükseldikçe tazminat artar; işçinin kusuru varsa hâkim tazminatı indirebilir. TBK m.51 hâkimin tazminatı belirlerken özellikle kusurun ağırlığını göz önüne almasını, m.52 ise zarar görenin zararın doğmasında veya artmasında etkili olması halinde tazminatın indirilmesini veya kaldırılmasını düzenler.
İşverenin yükümlülüğü 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. maddesindedir: mesleki risklerin önlenmesi, eğitim, gerekli araç gereç, risk değerlendirmesi ve tedbirlere uyulup uyulmadığının denetlenmesi. Uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz, çalışanların yükümlülükleri de işverenin sorumluluğunu etkilemez (m.4/2 ve 4/3). İşveren iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışana yansıtamaz.
Kusur oranını mahkeme, genellikle iş sağlığı ve güvenliği uzmanı bilirkişilerden aldığı raporla belirler. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2017/3275 E., 2019/5859 K. sayılı rücu davası kararı, kusur tespitinde iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiğinin, bunların işverence alınıp alınmadığının ve işçinin önlemlere uyup uymadığının incelenmesi gerektiğini belirtir; hak sahiplerinin açtığı tazminat davasında alınan kusur raporlarını da güçlü delil sayar.
İş Kazasında Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Manevi tazminat için formül yoktur. TBK m.56, hâkimin bedensel bütünlüğün zedelenmesi halinde olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebileceğini söyler. Ağır bedensel zarar veya ölüm halinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat verilebilir. Bu sayfadaki araç manevi tazminat tutarı hesaplamaz ve bir miktar vaat etmez.
Hâkim tutarı belirlerken uygulamada şu unsurlara bakar: olayın oluş biçimi, tarafların kusur oranı (TBK m.51), zarar görenin yaşı, maluliyet oranı ve çektiği acı, tarafların ekonomik ve sosyal durumu. Aynı olayda farklı mahkemelerin farklı miktarlar takdir etmesi bu yüzden olağandır. SGK'nın bağladığı gelir maddi zarara ilişkin olduğu için manevi tazminattan düşülmez. Ölümlü bir iş kazasında maddi ve manevi tazminat taleplerinin nasıl sonuçlandığına örnek için Yargıtay'ın Soma maden kazası kararına bakabilirsiniz (21. Hukuk Dairesi, 2018/7138 E., 2019/4233 K.).
7589 Sayılı Kanun TBK m.55'i Değiştirdi mi, Faiz ve Mahsup Hesabı Nasıl Etkiler?
Evet. 16 Temmuz 2026'da kabul edilen ve 31 Temmuz 2026 tarihli, 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7589 sayılı Kanun'un 18. maddesi TBK m.55'e iki fıkra ekledi. Değişiklik, kendi yürürlük tarihinden sonra meydana gelen haksız fiiller ve zarar doğuran olaylar için geçerlidir; önceki olaylarda eski hükümler uygulanmaya devam eder (7589 s.K. geçici m.1/9).
- Faiz başlangıcı. Çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma zararlarında, kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminat toplamına olay tarihinden, kazancın bilinemediği döneme ilişkin toplama ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir.
- Peşin ödemelerin mahsubu. İfa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir.
Kazası 31 Temmuz 2026'dan sonra olan işçide hesap, bilinen ve bilinmeyen dönemleri ayıran faiz mantığıyla yapılır; işveren yargılama sırasında ödeme yaparsa bu ödeme tazminattan oransal olarak düşülür. Kazası daha önce olan işçide eski kurallar sürer. Araç faiz hesaplamadığı için bu kuralı yansıtmaz. Değişikliğin uygulamada nasıl yorumlanacağını Yargıtay kararları gösterecektir.
İş Kazası Tazminatı Ne Zaman Zamanaşımına Uğrar? Dava ve Arabuluculuk
İş kazası tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yılın ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar (TBK m.72). Tazminat, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü bir fiilden doğmuşsa o süre uygulanır. Uygulamada 2 yıllık sürenin işlemesi için zararın kesin biçimde öğrenilmesi, yani maluliyetin raporla belli olması aranır.
İş davalarının çoğunda arabuluculuk dava şartıdır; iş kazası tazminatı bunun dışında kalır. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesinin üçüncü fıkrası, iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında arabuluculuk dava şartı hükmünün uygulanmayacağını söyler. Dava doğrudan iş mahkemesinde açılır. Dava açma sürecini tazminat davası rehberimizde ayrıntılı anlattık.
İş Kazası Tazminat Hesaplamasında Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
- Brüt maaşı esas almak. Hesap net ücret üzerinden yapılır; brüt ücreti girmek tutarı şişirir.
- Pasif dönemi unutmak. Tazminat 60 yaşta bitmez. 60 yaştan sonraki bakiye ömür için asgari ücretle kayıp hesaplanır.
- %10 eşiğini tazminat şartı sanmak. %10 yalnızca SGK'nın sürekli iş göremezlik geliri bağlama eşiğidir (5510 m.19). Maddi tazminat TBK'ya göre ayrıca belirlenir.
- SGK oranını mahkeme oranıyla karıştırmak. SGK'nın meslekte kazanma gücü kaybı oranı ile tazminat için alınan rapordaki çalışma gücü kaybı oranı farklı çıkabilir.
- Oranları toplamak. Birden çok arızada oranlar toplanmaz, Balthazard Formülü ile birleştirilir.
- Peşin sermaye değerini hiç düşmemek veya yanlış düşmek. SGK'nın rücu edebildiği kısım düşülür; kusur oranı ile SGK düşümünün sırası hesabı değiştirir.
- Eski yıl parametreleriyle hesap yapmak. Bazı hesaplama araçları geçmiş yılların asgari ücretiyle çalışır. 2026 için pasif dönemde net asgari ücret 28.075,50 TL'dir.
- Arabuluculuğa başvurmak için zaman kaybetmek. İş kazası tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir (7036 m.3/3).
- Zamanaşımını 10 yıl sanmak. 10 yıl üst sınırdır; zararı öğrenmeden itibaren 2 yıl geçmişse süre dolmuş olabilir.
- Faizi hesaba katmamak. Hesaplanan tutar ödeme gününe kadar faizle büyür; 31 Temmuz 2026'dan sonraki kazalarda faiz başlangıcı TBK m.55'teki yeni kurala göre belirlenir.
İş Kazası Tazminat Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
İş kazası tazminatı nasıl hesaplanır?
Yaşa göre bakiye ömür bulunur, 60 yaşa kadar net ücretle, sonrasında asgari ücretle yıllık kayıp toplanır. Toplam kayıp maluliyet oranı ve işveren kusur oranıyla çarpılır, SGK'nın rücu edebileceği peşin sermaye değeri düşülür. Sayfadaki hesaplayıcı bu adımları otomatik yapar.
İş kazası tazminatı ne kadar?
Tek bir tutar yoktur. Tazminat yaşa, ücrete, maluliyet oranına, kusur oranına ve SGK ödemelerine göre değişir. Sayfadaki üç örnekte tahmini maddi tazminat 322.588 TL ile 3.281.129 TL arasındadır. Kesin tutarı aktüer bilirkişi raporu belirler.
Uzuv kaybı tazminatı nasıl hesaplanır?
Rapordaki maluliyet oranı, yukarıdaki formülde çarpan olarak kullanılır. Birden çok arıza varsa oranlar Balthazard Formülü'yle birleştirilir; örneğin %20 ve %10 için sonuç %28'dir. Hangi uzvun kaç puan sayıldığını rapor ve yönetmelik cetvelleri belirler.
İş kazası tazminatını kim öder?
Kusurlu işveren öder; kazada üçüncü kişinin kusuru varsa o da sorumludur. SGK geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik geliri öder, ancak işverenin kusuru varsa bu ödemelerin peşin sermaye değerini işverenden geri isteyebilir (5510 m.21).
İş kazasında %10 maluliyete tazminat ödenir mi?
%10, SGK'nın sürekli iş göremezlik geliri bağladığı eşiktir (5510 m.19). Maddi tazminat ise zarar varsa TBK'ya göre ayrıca istenebilir; oran düşük olduğu için tutar da düşük kalır. Somut olayda bilirkişi raporu sonucu belirler.
İş kazası tazminatı için zamanaşımı süresi ne kadardır?
Zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl, her halde olaydan itibaren 10 yıldır (TBK m.72). Fiil daha uzun ceza zamanaşımı gerektiren bir suç oluşturuyorsa o süre geçerlidir. Süreyi kaçırmamak için erken başvurmak gerekir.
İşçinin kusuru varsa iş kazası tazminatı alınır mı?
Alınır. İşçinin kusuru tazminatı indirebilir ama işverenin sorumluluğunu kendiliğinden kaldırmaz (TBK m.52; 6331 m.4/3). İndirimin oranı kusur raporuna ve hâkimin takdirine göre belirlenir.
Ölümlü iş kazasında tazminat nasıl hesaplanır?
Ölümde hak sahipleri destekten yoksun kalma tazminatı ister; hesap bu sayfadakinden farklıdır, destek payları ve hak sahibi sayısı etkili olur. Ayrıntı için destekten yoksun kalma tazminatı yazımıza bakın.
Sonuç
İş kazası tazminatı hesabı beş büyüklüğe dayanır: bakiye ömür, ücret, maluliyet oranı, kusur oranı ve SGK'nın peşin sermaye değeri. Sayfadaki araç bu beşini birleştirerek kaba bir tahmin verir; 31 Temmuz 2026'dan sonraki kazalarda TBK m.55'teki yeni faiz ve mahsup kuralı da hesabı etkiler. Raporunuzdaki oran, kusur durumu veya SGK'nın bildirdiği tutar konusunda tereddüdünüz varsa Ankara'daki büromuzla iletişime geçebilirsiniz. Mevzuat metinleri için 5510 sayılı Kanun, 6098 sayılı Kanun ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği esas alınabilir.
0 Yorum
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz bırakın.
Yorum Bırakın
Sorunuz veya görüşünüz için aşağıdaki formu kullanabilirsiniz.