Hız sınırları, trafiğin akışını düzenleyen ve can güvenliğini doğrudan koruyan temel kuralların başında gelir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 51. maddesi hız ihlallerine dair yaptırımları düzenler. Ancak 2026 yılında yürürlüğe giren 7574 sayılı torba kanun ile hız ihlali sistemi kökünden değişmiş ve eski "yüzdelik dilim (%10, %30, %50)" sistemi tamamen kaldırılarak yerine net "kilometre/saat (km/s)" aşımına dayalı yeni bir sistem getirilmiştir.

Yeni sistemde 51. maddenin "a" bendi yerleşim yeri içindeki hız ihlallerini, "b" bendi ise yerleşim yeri dışındaki hız ihlallerini kapsamaktadır. Otoyollar ve şehirler arası yollar gibi yerleşim yeri dışındaki hız ihlallerini kapsayan 51/2-B maddesi aşağıda detaylandırılmaktadır.

51/2-B Trafik Ceza Maddesi Hangi Durumu Kapsar?

7574 sayılı Kanun ile yenilenen 51/2-B maddesi, sürücünün yerleşim yeri dışındaki yollarda hız limitini kaç km/s aştığına bakılarak 9 farklı kademede uygulanan ağır yaptırımları kapsar. Bu kapsam:

• Artık "Birazcık hızlandım" veya "Sınırı %10 aştım" gibi hesaplamalara dayanmaz; sınırın 11 km/s ve üzerinde aşılmasıyla birlikte doğrudan kademeli cezalar işlemeye başlar.
• Aşım miktarı arttıkça ceza miktarı 30.000 TL'ye kadar çıkabilmekte ve doğrudan ehliyet iptallerine kadar varan ağır yaptırımlar içermektedir.

Örnek Hız Aşımı Durumu

Hız limiti: 90 km/s (Yerleşim Yeri Dışı)

Araç hızı: 115 km/s

Uygulanan madde: 51/2-B (3. Alt Bent)

Bu senaryoda sürücü, limiti net 25 km/s aştığı için yeni yasaya göre 51/2-B bendinin ilgili kademesinden işlem görür ve kendisine 6.000 TL idari para cezası kesilir.

2026 Yılı 51/2-B Trafik Cezası Ne Kadar?

2026 yılı itibarıyla 51/2-B (Yerleşim yeri dışı) kapsamında uygulanacak idari para cezası tutarları, hızı ne kadar aştığınıza göre 9 ayrı kademeye ayrılmıştır:

1. 11-15 km/s aşanlara: 2.000 Türk lirası
2. 16-20 km/s aşanlara: 4.000 Türk lirası
3. 21-25 km/s aşanlara: 6.000 Türk lirası
4. 26-30 km/s aşanlara: 8.000 Türk lirası
5. 31-40 km/s aşanlara: 12.000 Türk lirası
6. 41-50 km/s aşanlara: 15.000 Türk lirası
7. 51-60 km/s aşanlara: 20.000 Türk lirası
8. 61-70 km/s aşanlara: 25.000 Türk lirası
9. 71 km/s ve daha fazla aşanlara: 30.000 Türk lirası

Tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde ödeme yapılması hâlinde yasal %25 indirim uygulanır. Önemli: Süresi içinde peşin ödeme, itiraz hakkınızı ortadan kaldırmaz; itirazınız kabul edilirse ödediğiniz tutarın iadesi mümkündür.

İndirimli Tutarın Hesabı (Örnek)

Örneğin, limiti 26-30 km/s aralığında aştınız ve size 8.000 TL ceza kesildi.

• 8.000 TL × %75 = 6.000 TL (30 gün içinde ödenirse).İndirim süresi kaçırılırsa tam tutar geçerli olur ve ödeme geciktirildiği takdirde gecikme zammı uygulanabilir.

Ceza Puanı ve Ehliyete Etkisi

Yeni sistem, hız ihlallerinde ehliyet geri alma kurallarını son derece katılaştırmıştır. Yerleşim yeri dışındaki ihlallerde (b bendi):

• Hız sınırını 51-60 km/s aşanların sürücü belgeleri her seferinde 30 gün süreyle geri alınır.
• Hız sınırını 61-70 km/s aşanların sürücü belgeleri her seferinde 60 gün süreyle geri alınır.
• Hız sınırını 71 km/s ve daha fazla aşanların sürücü belgeleri her seferinde 90 gün süreyle geri alınır.

Ayrıca, ehliyetin iade edilebilmesi için kesilen idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması şarttır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde sürücü belgesi beşinci kez geri alınan kişilerin belgeleri, süre sonunda psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçip olumlu rapor almaları şartıyla iade edilir.

51/2-B Kusur Oranı Nedir?

Trafik kazalarında kusur oranı, tazminat ve değer kaybı hesaplamalarını belirleyen kritik unsurdur. Yerleşim yeri dışında hız limitinin aşılması ihlali, kazanın oluşumuna göre asli veya tali kusur olarak değerlendirilebilir. Uygulamada bu oran çoğu dosyada %25 seviyesinde (tali kusur) kabul edilse de; olayın akışı, diğer tarafın davranışı, yol–hava koşulları ve deliller bu oranı yukarı veya aşağı çekebilir.

Kusur Oranı Dağılımına Örnek Tablo

Not: Bu oranlar nihai değildir; her dosyada bilirkişi raporu ve somut deliller belirleyici olur.

Kaza Tespit Tutanağında Hız İhlali Kusuruna İtiraz

Kaza sonrası düzenlenen tutanakta hız ihlalinden dolayı kusurlu sayıldıysanız:

• Tarafların düzenlediği tutanağa kısa süre içinde e-Devlet üzerinden itiraz edebilirsiniz.
• Polis/jandarma tarafından düzenlenen tutanağa ise mahkeme yoluyla itiraz gerekir.Süreçte kamera kayıtları, olay yeri fotoğrafları, tanık beyanları ve hız sınırı/levha görünürlüğüne ilişkin kanıtlar önem taşır. Teknik bilirkişi talebi kusur dağılımının yeniden değerlendirilmesini sağlayabilir.

51. Madde Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?

Cezanın haksız olduğunu düşünüyorsanız tebliğden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurabilirsiniz.

Gerekçelendirme örnekleri:

• Hız ölçen teknik cihazın (radar) kalibrasyon ve konumlandırma hatası,
• Uyarı levhasının bulunmaması ya da görünürlüğünü engelleyen durumlar,
• Yoğun trafik akışı veya acil kaçınma manevrası gibi zorlayıcı hâllerin ispatı.Başvuruya ceza tutanağı, kimlik–ruhsat fotokopileri, varsa ödeme dekontu ve delil niteliğindeki kayıtlar eklenmelidir.

Trafik Cezası Nasıl Ödenir?

Ödeme yapabileceğiniz başlıca kanallar:

• e-Devlet üzerinden ilgili hizmet,
• İnteraktif Vergi Dairesi hesabı,
• Anlaşmalı banka şubeleri, mobil bankacılık, ATM,
• PTT şubeleri.Banka veya PTT işlemlerinde sistemde görülen tarih, “ödeme tarihi” kabul edilir. Tebliğ tarihini kaydetmek, %25 indirim süresini kaçırmamak için kritik önemdedir.

Yerleşim Yeri Dışı (51/2-B) Ceza Tutarları Tablosu (2026)

Yeni yasaya göre belirlenen tutarlar ve indirimli halleri şu şekildedir:

Sıkça Sorulan Sorular

Hız kusuru sigorta ödemesini etkiler mi?

Evet. Kusur oranı hasar tazminatı ve değer kaybı hesaplarına doğrudan yansır. Hız ihlali olayın oluşumuna göre asli veya tali kusur sayılabilir ve her olay somut deliller ile değerlendirilir.

Ehliyetime el konulma riski var mı?

Kesinlikle evet. Yeni kanunla birlikte yerleşim yeri dışında hızı 51 km/s ve üzeri aşan sürücülerin ehliyetlerine, ihlalin boyutuna göre doğrudan 30, 60 veya 90 gün süreyle el konulmaktadır. Cezayı ödemeden ehliyet iade edilmez.

Radar cihazında hata varsa ceza silinir mi?

Mümkün. Cihazın kalibrasyon eksikliği, hatalı konum, yanlış ölçüm gibi eksikler kanıtlanırsa mahkeme iptal kararı verebilir. Delil dosyasını sistemli hazırlamak başarı şansını artırır. Ayrıca yeni yasayla birlikte radar yerini tespit veya ikaz eden cihazları araçta bulundurmanın cezası da 185.000 TL'ye çıkarılmıştır.

Sık Yapılan Hatalar ve Pratik İpuçları

• "Akışa uydum" yanılgısı: Toplu hızlanma, sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Kendi hızınızı limite göre yönetin.
• Yokuş–iniş farkı: Yokuş inişlerde hız kendiliğinden artar; motor freni ve uyarıcı bakış kullanın.
• Levha/gösterge takibi: Hız levhaları yol türüne göre sık değişir; navigasyonun uyarılarını açık tutun.
• Hava–zemin etkisi: Yağış, sis, buzlanma gibi koşullarda limitin altında seyretmek güvenli tercihtir.
• Sabit radar–mobil denetim: Sadece sabit noktaları ezberlemek yerine sürüş disiplinini alışkanlık hâline getirin.

Sonuç

7574 sayılı torba yasa ile yürürlüğe giren yeni 51. madde, hız cezalarında yüzdelik oranları kaldırmış ve net kilometre bazlı, çok daha sert bir sisteme geçiş yapmıştır. Yerleşim yeri dışında hız limitini aşan sürücüler artık 30.000 TL'ye varan ağır idari para cezaları ile karşılaşabilmekte ve doğrudan 90 güne kadar ehliyet iptali yaptırımlarına maruz kalabilmektedir. Güvenli sürüş ve hız limitlerine uyum, hem yüksek cezaları hem de geri dönüşü olmayan kazaları önlemenin tek yoludur.

51/2-B Alt Bentleri: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 Ne Anlama Gelir?

51/2-B, yerleşim yeri dışındaki hız ihlallerini net km/s aşımına göre dokuz alt bende ayırır. 27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7574 sayılı Kanun sonrasında 1. alt bent 11-15 km/s, 2. alt bent 16-20 km/s, 3. alt bent 21-25 km/s, 4. alt bent 26-30 km/s, 5. alt bent 31-40 km/s, 6. alt bent 41-50 km/s, 7. alt bent 51-60 km/s, 8. alt bent 61-70 km/s, 9. alt bent ise 71 km/s ve üzeri aşımı ifade eder.

51/2-B-1 Nedir?

51/2-B-1, yerleşim yeri dışında hız sınırının 11 ila 15 km/s aşılmasıdır. Bu alt bentte 2026 yılı idari para cezası 2.000 Türk lirasıdır. Ehliyet geri alma yaptırımı bu seviyede uygulanmaz. 51/2-B 1 nedir sorusunun kısa cevabı, en düşük dış yerleşim hız aşımı kademesidir.

51/2-B-2 Nedir?

51/2-B-2, hız sınırının yerleşim yeri dışında 16 ila 20 km/s aşılması hâlidir. Bu kademe için 2026 yılında 4.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ehliyet geri alma sonucu doğurmaz. 51 2 b trafik cezası nedir sorusuna verilen cevap, çoğu kez bu alt bentler üzerinden somutlaştırılır.

51/2-B-3 Nedir?

51/2-B-3, yerleşim yeri dışında limitin 21 ila 25 km/s aşılmasıdır. 2026 yılı ceza tutarı 6.000 Türk lirasıdır. Örneğin hız limiti 90 km/s olan bir yolda 115 km/s ile seyreden sürücü, sınırı 25 km/s aştığı için 3. alt bent kapsamında değerlendirilir. Bu aşamada ehliyet geri alma yaptırımı bulunmaz.

51/2-B-4 Trafik Cezası Nedir?

51/2-B-4, yerleşim yeri dışında hız sınırının 26 ila 30 km/s aşılmasıdır. 2026 yılı idari para cezası 8.000 Türk lirasıdır. 30 gün içinde ödeme yapılırsa %25 peşin ödeme indirimi uygulanır ve tahsil edilen tutar 6.000 Türk lirasına düşer. 51/2-b-4 araması yapanlar için temel sonuç budur.

• Örnek hız limiti: 90 km/s
• Örnek araç hızı: 118 km/s
• Net aşım: 28 km/s
• Uygulanan alt bent: 51/2-B-4

51/2-B-5 Trafik Cezası Nedir?

51/2-B-5, hız sınırının yerleşim yeri dışında 31 ila 40 km/s aşılması hâlini kapsar. 2026 yılı ceza tutarı 12.000 Türk lirasıdır. Ehliyet geri alma bu kademede başlamaz; ancak ihlalin ağırlığı belirgin biçimde artmıştır. 51/2-b-5 ve 51/2 b 5 aramalarında aranan karşılık bu alt benttir.

• Örnek hız limiti: 90 km/s
• Örnek araç hızı: 125 km/s
• Net aşım: 35 km/s
• Uygulanan alt bent: 51/2-B-5

51/2-B-6 Trafik Cezası Nedir?

51/2-B-6, yerleşim yeri dışında hız sınırının 41 ila 50 km/s aşılmasıdır. Bu kademe için 2026 yılında 15.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. 51/2-b-6 trafik cezası nedir sorusunun özeti, yüksek para cezası doğuran ancak henüz ehliyet geri alma aşamasına ulaşmayan son alt bent olduğudur.

• Örnek hız limiti: 90 km/s
• Örnek araç hızı: 136 km/s
• Net aşım: 46 km/s
• Uygulanan alt bent: 51/2-B-6

51/2-B-7 Trafik Cezası Nedir?

51/2-B-7, hız sınırının yerleşim yeri dışında 51 ila 60 km/s aşılmasıdır. 2026 yılı idari para cezası 20.000 Türk lirasıdır. Bu alt bentte para cezasına ek olarak sürücü belgesi her seferinde 30 gün süreyle geri alınır. 51/2-b-7, ehliyete doğrudan etki eden ilk dış yerleşim kademesidir.

• Örnek hız limiti: 90 km/s
• Örnek araç hızı: 145 km/s
• Net aşım: 55 km/s
• Uygulanan alt bent: 51/2-B-7
• Ehliyet yaptırımı: 30 gün geri alma

51/2-B-8 Trafik Cezası Nedir?

51/2-B-8, yerleşim yeri dışında hız sınırının 61 ila 70 km/s aşılması hâlidir. 2026 yılında 25.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Ayrıca sürücü belgesi her seferinde 60 gün süreyle geri alınır. 51/2-B-8, hem para cezası hem de sürücü belgesi bakımından çok ağır sonuçlar doğuran kademedir.

• Örnek hız limiti: 90 km/s
• Örnek araç hızı: 156 km/s
• Net aşım: 66 km/s
• Uygulanan alt bent: 51/2-B-8
• Ehliyet yaptırımı: 60 gün geri alma

51/2-B-9 Trafik Cezası Nedir?

51/2-B-9, yerleşim yeri dışında hız sınırının 71 km/s ve daha fazla aşılmasıdır. 2026 yılı idari para cezası 30.000 Türk lirasıdır. Bu alt bentte sürücü belgesi her seferinde 90 gün süreyle geri alınır. 51/2-b-9, 51/2-B sisteminin en ağır dış yerleşim hız ihlali kademesidir.

• Örnek hız limiti: 90 km/s
• Örnek araç hızı: 165 km/s
• Net aşım: 75 km/s
• Uygulanan alt bent: 51/2-B-9
• Ehliyet yaptırımı: 90 gün geri alma

51/2-B Ceza Tablosu Nasıldır?

51/2-B ceza tablosu, alt bent numarası ile km/s aşımı, para cezası ve ehliyet yaptırımını birlikte okumayı kolaylaştırır. 51/2-B, 51 2 B ve 51-2-B şeklindeki farklı yazımlar aynı maddeyi ifade eder. Yerleşim yeri dışındaki hız ihlallerinde esas alınacak tablo şöyledir:

Ehliyet Geri Alma Sonrası İade Şartları Nelerdir?

51/2-B kapsamında ehliyet geri alma yaptırımı 7, 8 ve 9. alt bentlerde uygulanır. Ayrıca bu madde kapsamında son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde beşinci kez geri alınan sürücü belgeleri, geri alma süresi sonunda ancak psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonrasında iade edilir. Bu nedenle tekrarlayan ağır hız ihlalleri yalnız para cezası değil, sürücülük yeterliliği bakımından da ciddi sonuç doğurur.

51/2-B Hakkında Sık Sorulan Sorular Nelerdir?

Uygulamada en çok sorulan noktalar, alt bentlerin neye karşılık geldiği ve para cezası ile ehliyet sonucunun birlikte nasıl değerlendirileceğidir. Kısa cevaplar şöyledir:

• 51/2-B-5 ceza maddesi nedir: Yerleşim yeri dışında 31-40 km/s hız aşımıdır ve cezası 12.000 TL’dir.
• 51/2-B-6 trafik cezası ne kadar: 15.000 TL’dir.
• 51/2-B-1 nedir: Yerleşim yeri dışında 11-15 km/s hız aşımıdır ve cezası 2.000 TL’dir.
• 51 2 b trafik cezası nedir: Yerleşim yeri dışındaki hız ihlallerine uygulanan kademeli idari para cezası sistemidir.
• En ağır alt bent hangisidir: 71 km/s ve üzeri aşımı kapsayan 51/2-B-9’dur.