74/B Trafik Cezası Nedir?

Yaya güvenliği, karayolu düzeninin vazgeçilmez unsurudur. 74/B trafik ceza maddesi, görevli bir kişi veya ışıklı işaret bulunmasa bile, trafik işaret ve levhalarıyla belirlenmiş yaya veya okul geçitlerine yaklaşırken yavaşlamayan ve geçiş önceliğini yayaya vermeyen sürücülere uygulanır. Bu düzenleme; özellikle okul bölgelerinde, kavşak yaklaşımında ve yoğun yaya sirkülasyonu olan yerlerde hem can güvenliğini korumayı hem de sürücülerin özen yükümlülüğünü pekiştirmeyi amaçlar.

74/B Maddesi Kapsamındaki İhlaller

74/B, temelde iki yükümlülüğün ihlalini kapsar:

• Belirlenmiş yaya/okul geçidine yaklaşırken hızın düşürülmemesi,
• Geçitte veya geçide adım atmak üzere bulunan yayaya ilk geçiş hakkının verilmemesi.

Bu kapsamda aşağıdaki davranışlar ihlaldir:

• Yaya geçidine 30–50 metre kala hız ve vites düşürmeden yaklaşmak,
• Geçmek üzere olan yayayı bekletmek, önünü kapatmak ya da yol vermemek,
• Okul geçidinde öğrencilerin güvenli geçişini engellemek,
• Geçitte durup yayaya yol verdiğini sanarak dönüş manevrasına devam edip yayayı tehlikeye düşürmek,
• Çok şeritli yolda ön şeritte duran aracın yaya için durduğunu öngörmeden yan şeritten geçide hızla girmek.

Unutmayın: Yaya geçidi, sadece üzerinde yaya varken değil; yaklaşan yaya varken de sürücüye dikkat ve özen yükümlülüğü yükler.

74/B Trafik Cezası Tutarı 2026

2026 yılı itibarıyla 74/B ihlaline uygulanan idari para cezası, yeniden değerleme oranı doğrultusunda güncellenmiştir. Buna göre 74/B trafik cezasının güncel durumu şöyledir:

• Ceza Tutarı: 5.662 TL
• Erken Ödeme (15 gün içinde): 4.246,50 TL (%25 indirimli)
• Ceza Puanı: 20 puan

Ceza; trafik polisinin düzenlediği tutanakla, EDS sistemleriyle veya MOBESE görüntülerinin incelenmesi sonucunda uygulanabilir. İhlal, plakaya yazılabileceği gibi, sürücünün kimlik tespiti yapılmışsa doğrudan sürücü adına da kesilebilir.

74/B Kapsamındaki Davranışlar

Sürücüler için temel kurallar:

• Yaklaşım mesafesinde (yaklaşık 30–50 m) hız düşürün, ayağınızı gazdan çekin, vitesi uygun orana alın.
• Geçitte yaya ile göz teması kurun; kararsız görünen yayaya mutlaka yol verin.
• İkinci yaya riski: Bir yaya geçerken arkasından gelebilecek diğer yaya için hareket etmeyin.
• Okul bölgelerinde beklenmedik atlamalar olabileceğini varsayın; refleks mesafesini artırın.
• Çok şeritli yollarda komşu şeritte duran aracın yayaya yol vermek için durduğunu kabul edin.

74/B Ceza Kesim Süreci

• Doğrudan tespit: Görevli personelin gözlemiyle tutanak düzenlenir.
• Teknolojik tespit: EDS veya kamera kayıtlarıyla ihlal anı belirlenir.
• Tebligat: Ceza, anında bildirimle veya sonradan posta/e-tebligat ile tebliğ edilir.
• Ödeme: 15 gün içinde ödeme yapıldığında %25 indirim uygulanır. Ödeme, itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.

Ceza Puanı ve Ehliyet Yansıması

74/B ihlalinde 20 puan işlenir. Puanlar ihlal tarihinden 1 yıl sonra kendiliğinden silinir. Ancak aynı dönemde puanların birikmesi, geçici süreyle sürücü belgesine el konulmasına yol açabilir. Bu nedenle tekrar eden ihlallerden kaçınmak kritik önemdedir.

74/B Trafik Cezasına İtiraz Süreci

İtiraz hakkı mevcuttur ve belirli usule tabidir.

İtiraz Süresi ve Yeri

• Süre: Tebliğ tarihinden itibaren 15 gün
• Merci: İkametgâhınızdaki Sulh Ceza Hâkimliği

İtirazda Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Somut delil sunun: Olay yeri kamera kaydı, araç içi kayıt cihazı görüntüsü, tanık beyanı.
• İşaretleme ve görünürlük: Yaya geçidi çizgilerinin silikliği, levhaların engelli/görünmez olması, gece/yağış/sis gibi görüşü bozan koşullar.
• Zaman ve yer çelişkileri: Tutanakta saat/konum hataları, araç plakasının yanlış yazılması, ihlal anına ilişkin tutarsızlıklar.
• Zorunluluk hâli: Beklenmedik ani sağlık durumu gibi istisnai hallerin ispatı (varsa raporla).

Not: Cezayı erken ödemek, itiraz hakkınızı ortadan kaldırmaz. Lehine karar verildiğinde bedel iade edilebilir.

74/B Cezası Uygulama Alanları

• Okul geçitleri ve okul bölgesi çevreleri,
• Işıksız yaya geçitlerinin bulunduğu ana arterler,
• Kavşak giriş/çıkışları (özellikle dönüş manevralarında),
• Hastane, cami, pazar, AVM gibi yaya yoğunluğu yüksek alanların önleri,
• Toplu taşıma durak yaklaşımı ve aktarma noktaları.

Bu bölgelerde denetimler yoğunlaşır; sürücülerden proaktif özen beklenir.

74/B Maddesi Kapsamında Sürücü Yükümlülükleri

• Yaklaş ve değerlendir: Geçide yaklaşırken erken yavaşlayın, sağ–sol–ön kontrolü yapın.
• İletişim kurun: Yayaya el işareti ve göz temasıyla “öncelik sende” mesajı verin.
• Tam duruş: Yaya geçit çizgisinden önce tam duruş yapın; geçiş tamamlanmadan hareket etmeyin.
• Şerit disiplini: Çok şeritli yollarda diğer sürücünün duruş amacını yayaya yol verme ihtimali olarak yorumlayın.
• Hız yönetimi: Okul/yerleşim bölgelerinde hızınızı 30 km/s ve altına indirin; yağış/sis varsa daha da düşün.
• Araç donanımı: Acil fren destekleri, yaya algılama ve ADAS sistemleri açık kalsın; ancak teknolojiye körü körüne güvenmeyin.
• Eğitim ve alışkanlık: Sürücü kursu alışkanlıklarını güncelleyin, yaya önceliğine dair farkındalığı canlı tutun.

Örnek Senaryolar ve Sık Yapılan Hatalar

• “Yaya henüz çizgide değildi” yanılgısı: Yaya geçide yaklaşırken bile sürücü hazır beklemeli; son anda frenle risk oluşturmayın.
• Ardışık yayalar: İlk yayaya yol verip hemen hareket etmek, arkadan gelen yayayı tehlikeye atar. Geçişin tamamen bittiğinden emin olun.
• Görüş kısıtlı koşullar: Gece/yağış/sis koşullarında standart yaklaşım mesafeleri uzatılmalı, far ve silecek kullanımı optimize edilmelidir.
• Dönüşlerde öncelik hatası: Kavşaklarda sağa/sola dönüşte, geçiş üstünlüğü yayadadır; sinyal vermek tek başına yeterli savunma değildir.

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

74/B cezası nasıl öğrenilir?

e-Devlet üzerinden ceza sorgulama ekranından veya ilgili birimlerin sistemlerinden kontrol edebilirsiniz.

Cezayı ödersem itiraz hakkım kaybolur mu?

Hayır. 15 gün içinde indirimli ödeseniz dahi itiraz edebilirsiniz; lehinize karar çıkarsa iade mümkündür.

74/B cezası kaç ceza puanı getirir?

20 puan işlenir. Puanlar 1 yıl sonra silinir; birikmesi hâlinde geçici el koyma riski doğar.

74/B cezası kaç gün içinde ödenmeli?

Tebliğden itibaren 15 gün içinde ödeme yapılırsa %25 indirim uygulanır.

Yaya geçidinin çizgileri silikse yine de ceza kesilir mi?

Durum somut delillerle değerlendirilebilir; levha/zemin görünürlüğü itirazda ileri sürülebilir. Ancak temel kural değişmez: yaya önceliği.

Geçitte durup ardından hızlı kalkış yapmak ihlal midir?

Yaya geçişi tamamlanmadan hareket etmek ihlaldir. Acelem var gerekçesi mazeret sayılmaz.

Sonuç

74/B, sürücünün özen ve dikkat borcunu yaya lehine somutlaştıran bir düzenlemedir. Erken yavaşlama, tam duruş, net iletişim ve sabır; hem can güvenliğini artırır hem de idari yaptırım riskini ortadan kaldırır. Unutulmamalıdır ki, birkaç saniyelik bekleyiş, bir yaşamın güvenliğiyle ölçülemez.

74/B Trafik Cezası Tanımı

74/B, Karayolları Trafik Kanunu’nda yaya ve okul geçitlerinde sürücülerin uyması gereken geçiş önceliği kuralını ifade eder. Görevli kişi veya ışıklı işaret bulunmasa da, işaret ve levhalarla belirlenmiş geçitlere yaklaşan sürücünün yavaşlaması ve geçmekte olan ya da geçmek üzere bulunan yayaya ilk hakkı vermesi gerekir. Bu yükümlülük, yaya güvenliğini koruyan temel trafik kurallarından biridir.

74/B Trafik Cezası Tutarı 2026

2026 yılı için yazılan 74/B ihlaline ilişkin idari para cezası tutarı, yıllık yeniden değerleme uygulamasıyla güncellenir ve resmi kontrol kaynakları üzerinden teyit edilmelidir. Erken ödeme indirimi, ceza tebliğinden sonra kanundaki süre içinde ödeme yapılması halinde uygulanır. Güncel tutar ve indirim hesabı, ceza tutanağındaki bilgilerle birlikte EGM sorgu hizmetleri üzerinden kontrol edilebilir.

74/B Trafik Cezası Kaç Puan?

74/B ihlalinde sürücüye ceza puanı uygulanır ve bu puanlar bir yıl içinde birikerek sürücü belgesi bakımından sonuç doğurabilir. EGM’nin ceza puanı uygulamasına göre, trafik suçu işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanına ulaşılması halinde sürücü belgesi iki ay süreyle geri alınır ve eğitim süreci başlar. Bu nedenle tek bir ihlal bile dikkate alınmalıdır.

74/B Trafik Cezası Nasıl Tespit Edilir?

İhlal, trafik zabıtasının doğrudan gözlemiyle ya da kamera, EDS, KGYS ve benzeri görüntü kayıtlarıyla tespit edilebilir. Plakaya yazılan cezalarda araç bilgileri sisteme girilir; cezanın il, ilçe, tarih, saat, madde ve tutar bilgileri sonradan sorgulanabilir. Sürücü kimliği netse tutanak doğrudan kişi adına da düzenlenebilir. Tespit sürecinde görüntü, yer, zaman ve plaka eşleşmesi önem taşır.

Yaya Geçidinde Yol Vermeme Cezası ile 74/B Aynı Şey mi?

Yaya geçidinde yol vermeme ifadesi, 74/B maddesinin günlük kullanım dilindeki karşılığıdır. EGM’nin trafik kural ihlalleri ve yaya geçitleriyle ilgili açıklamaları, sürücünün yaya geçidinde geçiş önceliğine saygı göstermesi gerektiğini açık biçimde gösterir. Bu nedenle hukuki metin ile pratik anlatım arasında anlam birliği vardır; farklı sözcükler kullanılsa da ihlalin özü aynı davranıştır.

74/B Trafik Cezasına İtiraz Süresi ve Nereye Yapılır?

Trafik idari para cezasına itiraz, tebliğden sonra kanuni süre içinde yapılır ve görevli merci sulh ceza hâkimliğidir. Başvuru sırasında ceza tutanağı, tebligat belgesi, araç sahibine ilişkin kayıtlar, görüntü, tanık beyanı ve olay yerini gösteren belgeler sunulabilir. İtiraz, cezanın ödenmesini durdurmaz; ancak mahkeme değerlendirmesi sonunda iade veya iptal sonucu doğabilir.

74/B Maddesinin Trafik Mevzuatı İçindeki Yeri Nedir?

74/B, sürücünün yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken gösterdiği özen yükümlülüğünü düzenleyen bir yaptırım alanıdır. Bu hüküm, yalnızca geçitten geçen yayayı değil, geçide adım atmak üzere olan kişiyi de korur. Böylece kavşaklar, okul çevreleri ve yoğun yaya hareketliliği bulunan alanlarda sürücünün hızını azaltması ve hazırlıklı olması zorunlu hale gelir.

Yaya Geçidine Yaklaşırken Sürücü Hangi Davranışı Göstermelidir?

Sürücü, geçit levhasını gördüğü andan itibaren dikkatini artırmalı, hızını düşürmeli ve öndeki aracın ani durabileceğini hesaba katmalıdır. Çok şeritli yollarda bir şeritte duran araç, yayaya yol veriyor olabilir. Bu nedenle komşu şeritten geçide kontrollü yaklaşmak gerekir. Özellikle okul giriş çıkış saatlerinde takip mesafesi ve fren hazırlığı daha da önem kazanır.

74/B Kapsamında Hangi Hatalar Sık Yapılır?

En sık hata, yayayı son anda fark edip ani fren yapmak veya geçitte duran aracı geçmeye çalışmaktır. Bunun yanında sinyal vermeden şerit değiştirmek, kavşak yaklaşımında hız kesmemek ve okul geçidinde çocukların davranışını öngörmemek de risk oluşturur. Sürücü, geçiş önceliğini yalnızca görünen yayaya değil, geçide yönelen yayaya da tanımalıdır.

74/B Cezası Plakaya mı, Sürücüye mi Yazılır?

İhlalin tespiti sırasında sürücünün kimliği belirlenebiliyorsa ceza doğrudan sürücü adına düzenlenebilir. Kamera ya da plaka temelli tespitte ise ceza çoğu zaman araç tescil kaydı üzerinden işlem görür. EGM’nin sorgulama hizmetleri, cezanın plaka, tarih, saat ve madde bilgilerine ulaşılabildiğini gösterir. Bu ayrım, tebligat şekli ve itiraz hazırlığı bakımından önemlidir.

74/B Ceza Puanının Ehliyet Üzerindeki Etkisi Nedir?

Ceza puanı, tek başına anlık bir yaptırım değil, süre içinde biriken bir risk göstergesidir. Bir yıl içinde 100 puana ulaşılması halinde sürücü belgesi geçici olarak geri alınır ve eğitim süreci başlar. Bu nedenle 74/B cezası, özellikle başka ihlallerle birlikte değerlendirildiğinde ehliyet bakımından daha ciddi sonuçlar doğurabilir. Tekrarlayan davranışlar, idari sonucu ağırlaştırır.

74/B Cezasında Delil Olarak Neler Kullanılabilir?

İtiraz halinde olayın yerini, zamanını ve oluş biçimini gösteren her kayıt önemlidir. Araç içi kamera görüntüsü, yol ve kavşak fotoğrafları, yaya geçidinin konumunu gösteren harita çıktısı, tanık anlatımı ve tebligat evrakı değerlendirilebilir. Ceza tutanağındaki tarih, saat ve konum bilgileri ile deliller arasında çelişki varsa itirazın dayanağı güçlenebilir.

74/B Trafik Cezasında Erken Ödeme Sonucu Ne Olur?

Ceza tebliğ edildikten sonra kanundaki süre içinde ödeme yapılırsa indirim uygulanır; bu durum itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak indirimli ödemenin ardından başvuru yapılacaksa, ödeme belgesi ve tutanak birlikte sunulmalıdır. Erken ödeme, yalnızca mali sonucu azaltır; ihlalin hukuki niteliğini değiştirmez. Bu nedenle itiraz düşünülüyorsa süre ve belge yönetimi dikkatle yapılmalıdır.

74/B Trafik Cezasına İtiraz İçin Hangi Belgeler Gerekebilir?

Başvuruda çoğu zaman ceza karar tutanağı, tebligat zarfı veya e-tebligat kaydı, araç ruhsatı, sürücü belgesi örneği ve olay anına ilişkin deliller kullanılır. Ceza yanlış kişiye yazılmışsa kimlik ve araç eşleşmesini gösteren kayıtlar önem taşır. İtiraz dilekçesinde olayın nerede, nasıl ve neden hukuka aykırı olduğu kısa ve somut biçimde açıklanmalıdır.

74/B Trafik Cezasında Güncellik Nasıl Kontrol Edilir?

Ceza tutarı, puan ve uygulanma biçimi yıl içinde değişebilecek mevzuat ve yeniden değerleme uygulamalarına bağlıdır. Bu nedenle kullanıcılar, 2025/2026 karşılaştırması yaparken resmi kaynaklara bakmalıdır. EGM’nin ceza sorgu ve trafik ihlal sayfaları, tutanakta yer alan madde ve tutar bilgisinin kontrolünde temel başvuru noktalarıdır. En güvenli yaklaşım, tebliğ edilen tutanak üzerindeki veriyi resmî sorguyla doğrulamaktır.