Ankara Anlaşması Nedir? Ankara Anlaşması Şartları

Ankara Anlaşması Nedir? Ankara Anlaşması Şartları Nelerdir? 1950’li yıllarda Batı Avrupa, 2. Dünya savaşının getirdiği ekonomik buhranı onarmak ve kalıcı barışı sağlamak amacıyla bölgesel örgütlenmeler hızlanmış bulunmaktaydı. Bu amaç doğrultusunda 1957’de Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) kuruldu. Topluluğun başlangıçta altı kurucu üyesi bulunmaktaydı: Batı Almanya, Belçika, Fransa, Hollanda, İtalya ve Lüksemburg. Topluluk, üyelerinin ekonomik olarak entegrasyonunu hedefliyordu. Türkiye de bu dönemde Avrupa’nın siyasi ve ekonomik entegrasyon sürecine katılmayı amaçlayarak 1959 tarihinde AET’ye üyelik başvurusunda bulundu. Bu başvuruyla başlayan müzakereler 1963’te Ankara Anlaşması’nın imzalanmasıyla sonuçlandı. 

Avrupa Ekonomik Topluluğu 1993’te Avrupa Birliği’nin kurulmasıyla Avrupa Topluluğu (AT) adıyla AB’ye dahil edildi. Günümüzde Türkiye AB’ye henüz tam olarak katılmamıştır. Fakat bu ikili ilişki, seneler içerisinde bazı dönemlerden geçmiştir. Ankara Anlaşması da esasen bu sürecin bir ürünüdür. Zira 1963’te imzalanan bu anlaşma Türkiye’nin ekonomik gelişimini destekleyerek ileride tam üyeliğe zemin oluşturmayı hedefliyordu. Nitekim 1987’de AB’ye tam üyelik başvurusunda bulunsak da bu başvuru çeşitli siyasi ve ekonomik nedenlerle ertelendi.

Bu nedenledir ki bu anlaşma Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne girişinin ilk resmi adımı olarak kabul edilir. Ankara Anlaşması, bugün hala Türkiye- AB ilişkilerinin temel taşı olma vasfını taşımaktadır. Zira ekonomik entegrasyonun yanısıra Ankara Anlaşmasının imzalanmasıyla Türkiye bakımından ekonomik, siyasi, sosyal ve kültürel olmak üzere bazı etkiler de doğmuştur. Yazımızın devamında bu etkiler detaylıca açıklanacaktır.

Ankara Anlaşması Nedir?​

Yukarıda oluşum sürecini ve tarihsel arka planını açıkladığımız Ankara Anlaşması’na yakından bakmak gerekir.

Ankara Anlaşması Türkiye’nin AB’ye tam üyeliği için hazırlık ve ekonomik entegrasyon amacı taşıyan bir anlaşmadır.

Ankara Anlaşmasının imzalanmasıyla Türkiye bakımından ekonomik, siyasi, sosyal ve kültürel olmak üzere bazı etkiler de doğmuştur. 

Ekonomik etkiler;

• Türkiye ile AB ülkeleri arasındaki ticaret hacmini artırmıştır.

• Türk ekonomisinin modernleşmesi için bir çerçeve sunmuştur.

• Türkiye'nin AB’nin gümrük politikalarına uyum sağlaması, ticarette önemli avantajlar yaratmıştır.

    Siyasi Etkiler;

• AB üyelik sürecinin ilk adımını oluşturmuştur.

    Sosyal ve Kültürel Etkiler

• Avrupa ile Türkiye arasında daha yakın ilişkiler kurulmasına katkı sağlamıştır.

• Türk vatandaşlarına Avrupa’da iş kurma, çalışma hakkı tanımıştır.

• Türk vatandaşların yaşam koşullarını düzenleyen diğer bazı düzenlemeler içermektedir.

Hollanda Ankara Anlaşması Şartları​

Ankara anlaşması Türkiye vatandaşlarına bazı Avrupa ülkelerinde çalışma, iş kurma,serbest dolaşma gibi bazı hakları tanır. Ankara Anlaşması’nın bu kapsamda Hollanda’daki uygulaması önem arz eder zira diğer ülkelere nazaran daha sınırlı bir uygulama alanına sahiptir.

Ankara Anlaşması kapsamında Hollanda, Türk vatandaşlarına çalışma ve iş kurma hakkı sunmaktadır. Ayrıca Türk vatandaşları işçi veya serbest meslek sahibi (ticaret yapan kişi) olarak Hollanda'ya yerleşebilir. Ancak bu hak, diğer ülkelerdeki uygulamalara göre Hollanda’da daha sıkı şartlara tabidir.

Hollanda, Ankara Anlaşması'na dayanarak Türk vatandaşlarına serbest meslek icra etmehakkı tanımaktadır. Ancak bu haktan yararlanmak isteyen kişilerin aşağıdaki şartları karşılaması gerekmektedir:

1. Sürdürülebilir ve kârlı bir iş planı sunulmalıdır.

2. Kişinin bu işi idame ettirebilecek yeterli bir sermayeye sahip olduğunu ispatlaması gerekir.

3. Kurulacak işin Hollanda ekonomisine olumlu katkı sağlayacağı kanıtlanmalıdır.

4. Kişinin icra edeceği mesleğe uygun olarak kişinin eğitim ve iş deneyimi belgeleri sunulmalıdır.

İlgili başvurular, gerekli belgelerle Hollanda Göçmenlik ve Vatandaşlık Dairesi (IND) üzerinden yapılır.

Türk vatandaşları, yasal çalışma izni alarak Hollanda'da bir işte de çalışabilir. Kişinin 3 yıl kesintisiz çalışması sonunda Hollanda'da çalışma hakkı kalıcı hale gelir ve kişi iş değiştirme hakkını da kazanır. Bununla beraber 5 yıl boyunca Hollanda’da yasal olarak çalışıp yaşadıktan sonra, bu ülkede süresiz oturum başvurusu yapmaya da hak kazanır.

Almanya Ankara Anlaşması Şartları​

Belirtildiği üzere Ankara Anlaşması; Türk vatandaşlarına bazı Avrupa ülkelerinde iş kurma, çalışma ve yerleşme hakkı tanımıştır. Bu Avrupa ülkeleri arasında en popüler olanı Almanya’dır. Bünyesinde barındırdığı avantajlar diğer Avrupa ülkelerine nazaran daha çok olduğundan popüler olarak tercih edilmektedir. Zira Ankara Anlaşması Türk vatandaşlarına, Almanya'da özellikle kalıcı yerleşim ve ekonomik özgürlük açısından önemli avantajlar sunmaktadır. Bu imkanlar aşağıda detaylıca irdelenmiştir.

Almanya’da Ankara Anlaşması kapsamında çalışma hakkına sahip Türk vatandaşı bazı haklara sahiptir:

• Bir Türk vatandaşı, Almanya'da aynı işveren yanında 1 yıl kesintisiz çalıştıysa, aynı iş yerinde çalışma iznini uzatma hakkına sahiptir.

• Aynı işveren yanında 3 yıl boyunca çalıştıktan sonra, kişi aynı meslekte başka bir işte çalışma hakkını kazanır.

• 4 yıl boyunca yasal olarak Almanya'da çalışan bir Türk vatandaşı, çalışma piyasasına serbest erişim hakkına sahip olur. Bu, herhangi bir işveren yanında çalışabilme özgürlüğü anlamına gelir.

Almanya'da çalışan bir Türk vatandaşının aile bireyleri de belirli haklara sahiptir.

• Aile bireyleri, Almanya'da 3 yıl boyunca kesintisiz yaşadıktan sonra çalışma hakkı elde ederler.

Ankara Anlaşması kapsamında, Türk vatandaşları Almanya’da serbest meslek sahibi olarak iş kurma hakkına sahiptir. Yine bu hakkı kullanmak da bazı şartların varlığına bağlı kılınmıştır. Bu şartlar:

• İş fikrinin somut, sürdürülebilir ve kârlı olması gerekir

• Kurulacak işletmenin Almanya ekonomisine katkı sağlayacağı kanıtlanmalıdır.

• İş kurulacak sektörde gerekli olan mesleki bilgi ve tecrübenin belgelenmesi gereklidir.

• İşin kurulabilmesi için yeterli mali kaynağın bulunması şarttır.

Almanya'da Ankara Anlaşması kapsamında bir süre çalışan Türk vatandaşlarının süresiz oturum izni alma hakkı bulunmaktadır. Bu izni almak için de yine bazı şartların varlığı gerekir.

• 5 yıl boyunca kesintisiz yasal olarak çalışmış olmak ve ikamet etmek şartı.

• Kişinin geçimini sağlayabilecek yeterli geliri olmalı.

• Almanya’da yaşayabilecek kadar dil yeterliliğine sahip olmak

İrlanda Ankara Anlaşması Şartları​

Ankara Anlaşması, Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) arasında imzalanan bir ortaklık anlaşmasıdır. Ancak İrlanda, Ankara Anlaşması çerçevesinde Türk vatandaşlarına diğer ülkeler kadar geniş haklar tanımamaktadır zira İrlanda’nın bu kapsamdaki uygulamaları oldukça sınırlıdır ve iş kurma veya çalışma hakkı için özel bir düzenleme bulunmamaktadır. 

Türk vatandaşlarının İrlanda'da serbest meslek veya çalışma izni alması, Ankara Anlaşması kapsamında düzenlenmemiştir. Bu durum, genel göçmenlik yasaları çerçevesinde değerlendirilmektedir. 

Ankara Anlaşması İçin Ne Kadar Para Lazım?

Ankara Anlaşması kapsamında başvuru koşullarını sağlayan Türk vatandaşlarının belirli bir mali yeterlilik göstermesi gerekmektedir.

Türk vatandaşı, iş kurma hakkı kapsamında başvuruda bulunuyorsa bu durumda işin türüne ve hacmine bağlı olarak gerekli sermaye miktarı değişkenlik gösterebilir. Küçük ve orta ölçekli işletmeler için genellikle 10.000 – 50.000 Euro arası bir sermaye, başvurunun inandırıcılığı açısından yeterli kabul edilebilmektedir.

Anlaşma kapsamındaki Avrupa ülkelerinde serbest meslek icra etmek isteyen Türk vatandaşı, başvuru sırasında sahip olduğu mali kaynaklarını belgelemek zorundadır. Ayrıca iş kurma sürecinde, başvuru sahibinin kendisinin ve ailesinin geçimini sağlayabilecek düzeyde bir mal varlığına veya nakit kaynağa sahip olması beklenmektedir.

Avrupa ülkelerinde ortalama yaşam maliyeti, ülkeye ve şehre göre değişmekle birlikte aylık yaklaşık 1.200 – 3.000 Euro aralığındadır. Bu nedenle başvuru dosyasında, hem işin sürdürülebilir olduğunu hem de başvuru sahibinin kamuya yük olmadan yaşamını idame ettirebileceğini gösteren mali planlama ve belgeler büyük önem taşımaktadır.

İngiltere ve Ankara Anlaşması

İngiltere, Avrupa Birliği’nden önce Ankara Anlaşması kapsamında Türk vatandaşlarına çalışma ve iş kurma hakkı tanıyan ülkelerden biriydi. Ancak 31 Aralık 2020 tarihinde İngiltere resmi olarak AB’den ayrılmıştır. Bu geçiş süreci tamamlandığı için Ankara Anlaşması’nın İngiltere’deki uygulaması sona ermiştir. Bu durum bazı değişikliklere yol açmıştır: Ayrılmadan sonraki yeni başvurular için Ankara anlaşması geçerli olmayacaktı, bu tarihten önceki başvurular ise Ankara Anlaşması kapsamında olmaya devam edecekti. Anlaşılıyor ki; İngiltere’de Ankara Anlaşması’ndan yararlanarak iş kurmuş veya oturum almış Türk vatandaşlarının hakları korunmaya devam etmiştir.

31 Aralık 2020’den sonra yapılan yeni başvurular ise İngiltere’nin standart göçmenlik kuralları çerçevesinde yapılmaktadır.

Belçika ve Ankara Anlaşması

Belçika, Ankara Anlaşması kapsamında Türk vatandaşlarına çalışma ve serbest meslek sahibi olma hakkı tanımaktadır. Ancak bu hakların kullanılması bu ülkede de sıkı şartlara bağlanmıştır.

Belçika'da yasal olarak çalışan Türk vatandaşları, çalışma iznini uzatabilir ve belirli bir süre sonunda iş piyasasına serbest erişim kazanabilirler.

Yine burada da iş kurmak isteyenler için kârlı ve sürdürülebilir bir iş planının varlığı, yeterli sermaye ve mesleki yeterlilik belgeleri şart olarak öngörülmüştür.

Belirtmek gerekir ki Ankara Anlaşması kapsamında yalnız başvuran Türk vatandaşı değil bu kişilerin aile bireyleri de belirli süre sonunda Belçika’da çalışma hakkı elde edebilirler.

Ankara Anlaşmasının Geçerli Olduğu Ülkeler

Ankara Anlaşması, Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında kurulan ortaklık rejimi kapsamında öncelikle Avrupa Birliği üyesi devletlerin hukukunda etkiler doğuran bir çerçevedir. Uygulama her ülkede aynı değildir; hakların kapsamı ulusal mevzuat ve yerel idari uygulamalara göre değişir. Bu nedenle Ankara Anlaşması ile hangi ülkelere gidilir sorusunun yanıtı, ülke bazlı inceleme gerektirir.

• Üye devletlerde uygulama, ortaklık hukukuna ve ulusal göç kurallarına birlikte bağlıdır.
• Haklar çoğunlukla serbest meslek ve iş kurma alanında görülür.
• Her ülkenin kabul koşulları ve belge talebi farklılaşabilir.

Ankara Anlaşmasının Güncel Durumu

Ankara Anlaşması bitmiş değildir; ortaklık anlaşması ve ona bağlı bazı hükümler yürürlükte kalmaya devam eder. Ancak tam kapsamlı serbest dolaşım veya otomatik oturum hakkı sağlamaz. Ankara Anlaşması devam ediyor mu sorusunda belirleyici olan, ilgili ülkenin güncel uygulaması ve AB hukukundaki geçiş rejimleridir. Brexit sonrası İngiltere için durum ayrıca değerlendirilir.

Ankara Anlaşmasının Tarihi

Ankara Anlaşması tarihi, 1959’daki Türkiye’nin AET’ye başvurusu ile başlar ve 1963’te imza ile kurumsallaşır. Ardından 1970 Katma Protokol süreci, ortaklığın ekonomik boyutunu derinleştirir. 1980’ler ve sonrasında üyelik hedefi ile uygulama alanı zaman içinde değişir. Bu kronoloji, anlaşmanın yalnızca bir belge değil, uzun soluklu bir ilişki modeli olduğunu gösterir.

ECAA Tanımı

ECAA, European Community Association Agreement ifadesinin kısaltmasıdır ve Avrupa Topluluğu ile üçüncü ülkeler arasında kurulan ortaklık anlaşmalarını anlatır. Ankara Anlaşması bu aile içinde değerlendirilir. ECAA rejiminde amaç, ticaretin ve ekonomik yakınlaşmanın kademeli biçimde geliştirilmesidir. Türk vatandaşları bakımından bu yapı, özellikle serbest meslek ve iş kurma alanlarında önem taşır.

Almanya İçin Ankara Anlaşması Şartları

Ankara Anlaşması Almanya şartları, başvurucunun serbest meslek faaliyeti kurmaya elverişli bir iş planı sunmasına ve faaliyetin ekonomik fayda oluşturmasına dayanır. Almanya’da değerlendirme, işin sürdürülebilirliği, finansman kaynağı ve mesleki yeterlilik üzerinden yapılır. Ayrıca yerel ticaret hukuku, vergi kaydı ve ikamet prosedürleri birlikte incelenir; her dosya bireysel değerlendirilir.

• Gerçekçi iş planı hazırlanır.
• Finansal kaynaklar belgelenir.
• Mesleki deneyim ve yeterlilik sunulur.
• Faaliyetin yerel ekonomiye etkisi açıklanır.

Almanya Ankara Anlaşması İçin Gerekli Evraklar

Almanya Ankara Anlaşması için gerekli evraklar, başvurunun türüne göre değişse de kimlik, pasaport, iş planı, finansal yeterlilik belgeleri ve mesleki geçmişi gösteren kayıtlar temel belgeler arasında yer alır. Kira sözleşmesi, adres beyanı ve vergiye ilişkin belgeler de istenebilir. İdare, dosyanın bütünlüğünü ve faaliyetin gerçekliğini özellikle değerlendirir.

• Geçerli pasaport ve kimlik belgeleri
• İş planı ve faaliyet açıklaması
• Banka dökümü veya sermaye kanıtı
• Diploma, sertifika, referans ve deneyim belgeleri

İngiltere Ankara Anlaşmasının Durumu

İngiltere Ankara Anlaşması durumu, Brexit sonrasında önemli ölçüde değişmiştir. Geçmişte Türk vatandaşlarına belirli şartlarla iş kurma ve uzatma imkânı sağlayan sistem, Birleşik Krallık’ın AB’den ayrılmasıyla kapandı. Mevcut başvurular için yeni dosya kabul edilmeyebilir; ancak daha önce alınmış haklar ve eski statüler, geçiş hükümlerine göre ayrıca incelenir.

Hollanda Ankara Anlaşması şartları nelerdir?

Hollanda Ankara Anlaşması şartları, serbest meslek faaliyeti kurmak isteyen kişinin işinin ekonomik değer yaratmasını, kendi geçimini sağlayabilmesini ve kamusal yük oluşturmamasını esas alır. Hollanda uygulamasında işin yenilikçi yönü, müşteri potansiyeli ve finansal plan önem taşır. İdari makamlar, girişimin gerçekliğini ve sürekliliğini ayrıntılı biçimde denetler.

• Serbest meslek faaliyeti kurulmalıdır.
• Gelir yeterliliği dosya ile desteklenmelidir.
• İşin sürdürülebilirliği ortaya konulmalıdır.
• Yerel ekonomik katkı açıklanmalıdır.

Ankara Anlaşması başvuru süreci nasıl işler?

Ankara Anlaşması başvuru süreci, uygun ülke ve statünün belirlenmesiyle başlar. Ardından iş planı hazırlanır, destekleyici belgeler toplanır ve ilgili göç veya konsolosluk makamına başvuru yapılır. İnceleme aşamasında ekonomik fayda, mesleki uygunluk ve finansal yeterlilik değerlendirilir. Eksik belge olması halinde süreç uzayabilir; karar, ülkeye göre değişen idari usullerle verilir.

• Uygun ülke ve statü belirlenir.
• İş planı ve belgeler hazırlanır.
• Başvuru yetkili makama sunulur.
• Değerlendirme sonrası karar beklenir.

Ankara Anlaşması kapsamında oturum ve çalışma hakkı nasıl değerlendirilir?

Ankara Anlaşması kapsamında oturum ve çalışma hakkı, otomatik ve sınırsız bir hak olarak değil, başvurulan ülkenin ortaklık yükümlülüklerine göre tanınır. Çoğu durumda hak, belirli bir ekonomik faaliyetin kurulması ve sürdürülmesine bağlıdır. Oturum izni ile çalışma izni birlikte veya ayrı değerlendirilebilir. Hakların kapsamı, uzatma şartları ve aile bireylerine etkisi ülke bazında farklılık gösterir.

Ankara Anlaşması ile serbest meslek nasıl kurulur?

Ankara Anlaşması ile serbest meslek kurmak, belirli bir alanda bağımsız faaliyet gösterme niyetinin somut plana dönüştürülmesini gerektirir. Başvurucu, iş modelini, hedef kitlesini, finansmanını ve operasyon düzenini açıklamalıdır. İdare, faaliyetin gerçek ve sürdürülebilir olup olmadığına bakar. Bu süreçte şirket kuruluşu, vergi kaydı ve mesleki izinler birlikte planlanır.

• Faaliyet alanı net olarak belirlenir.
• Gelir modeli ve müşteri yapısı açıklanır.
• Kuruluş ve vergi adımları tamamlanır.
• Mesleki izinler kontrol edilir.

Ankara Anlaşması red halinde ne olur?

Ankara Anlaşması red halinde, başvuru sahibine gerekçeli karar bildirilir ve çoğu sistemde itiraz veya yeniden değerlendirme yolu açık olabilir. Ret nedeni genellikle iş planının yetersizliği, finansal eksiklik veya faaliyetin gerçekçi görülmemesidir. Başvurucunun, eksikleri gidererek yeni başvuru yapması da mümkündür. İtiraz süreleri ve usulleri ülke mevzuatına göre değişir.

Ankara Anlaşması ile aile birleşimi mümkün müdür?

Ankara Anlaşması ile aile birleşimi, doğrudan ve her durumda otomatik bir sonuç doğurmaz. Bazı ülkelerde başvurucunun statüsüne bağlı olarak eş ve çocuklar için ek oturum yolları bulunabilir. Ancak bu haklar, temel başvurunun kabulüne ve yerel aile hukuku ile göç kurallarına bağlıdır. Aile üyelerinin çalışması ve eğitim hakları da ayrıca incelenir.

Özetle Ankara Anlaşması ne sağlar?

Özetle Ankara Anlaşması, Türkiye ile Avrupa arasındaki ekonomik ortaklığı temel alan ve bazı ülkelerde Türk vatandaşlarına serbest meslek ile iş kurma imkânı tanıyabilen bir hukuki çerçevedir. Anlaşma, ülke bazlı farklı uygulamalar içerir; Almanya, Hollanda ve İngiltere gibi ülkelerde durum ayrı değerlendirilir. Başvuru, belge ve şartlar dosya özelinde incelenir.

İlgili Hukuki Konular

• Mavi Kart Nedir? Kimlere Verilir? Dezavantajları konusu
• Türk Vatandaşlığı