Hukuki Makaleler

Duruşma Mazeret Dilekçesi Örneği (Avukat ve Taraf İçin)

Duruşma mazeret dilekçesi örneği: avukat, taraf, sanık ve tanık için hukuk, ceza, idare ve icra mahkemesi dilekçeleri, UYAP'tan gönderme ve kabul edilmezse sonuçlar.

11 Eki 2026· Arb. Av. Fatih Tahancı ·~18 dakika okuma
Duruşma Mazeret Dilekçesi Örneği (Avukat ve Taraf İçin)

Mazeret dilekçesi, duruşmaya gidemeyecek olan tarafın, avukatın, sanığın ya da tanığın engelini gerekçesi ve belgesiyle mahkemeye yazılı olarak bildirdiği ve duruşmanın başka bir güne bırakılmasını istediği dilekçedir. Kanunda mazeret için ayrı bir süre yoktur; dilekçe duruşma gününden önce, engel ortaya çıkar çıkmaz UYAP üzerinden gönderilmelidir. Mazeretin kabulü hâkimin takdirindedir: kabul edilmezse hukuk davasında dosya işlemden kaldırılabilir, ceza davasında duruşma yokluğunuzda yapılabilir.

Özet Bilgi

Mazeret dilekçesi, duruşmaya gidemeyecek avukatın, tarafın, sanığın veya tanığın engelini belgesiyle bildirip erteleme istediği dilekçedir. Kanunda ayrı bir süre yoktur; duruşma gününden önce UYAP'tan verilmelidir. Kabulü hâkimin takdirindedir. Hukuk davasında iki taraf da gelmezse dosya işlemden kaldırılır ve 3 ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır (HMK m.150); ceza davasında sanık zorla getirilebilir (CMK m.193); icra mahkemesinde erteleme en çok 30 gündür (İİK m.18). Yazıda yedi tam dilekçe örneği yer alır.

Bu rehberde duruşma mazeret dilekçesinin ne zaman ve nasıl verileceğini, hukuk, ceza, idare ve icra mahkemeleri ile avukat, taraf, sanık ve tanık için ayrı yedi tam dilekçe örneğini, UYAP'tan gönderme adımlarını, eklenecek belgeleri ve mazeretin kabul edilmemesinin sonuçlarını anlatıyoruz. Maddeler 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK), 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK), 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK), 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun güncel metinlerinden birebir kontrol edilerek yazılmıştır.

Mazeret Dilekçesi Nedir ve Hangi Durumlarda Verilir?

Mazeret dilekçesi, duruşma gününde mahkemede hazır bulunmayı engelleyen bir durumu mahkemeye bildiren ve duruşmanın ertelenmesini isteyen dilekçedir. Avukat aynı saatte başka bir duruşmada olabilir, taraf hastalanmış olabilir, sanık ameliyat geçiriyor olabilir ya da tanık şehir dışında olabilir. Dilekçenin işlevi, gelinmemesinin keyfî olmadığını belgeyle göstermektir.

HMK m.147/2 uyarınca taraflara gönderilen davetiyede, geçerli bir özrü olmadan hazır bulunmayanlar hakkında duruşmaya yokluklarında devam edileceği yazılır. HMK m.150/2 de geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen tarafın yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemeyeceğini düzenler. Ceza yargılamasında CMK m.193/1, gelmemesinin geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verileceğini söyler. Bu hükümlerin ortak kavramı "geçerli özür"dür ve mazeret dilekçesi bu özrü mahkemenin önüne koyar.

  • 3 ayİşlemden kaldırılan dosyayı yenileme süresiHMK m.150/4 · süre sonunda dava açılmamış sayılır
  • 1 ayYenilemede harç sınırıHMK m.150/4 · bir ay geçtikten sonra yenileme yeniden harca tabidir
  • 1 haftaSanıksız duruşmada eski hâle getirme süresiCMK m.198/1 · tebliğden itibaren
  • 30 günİcra mahkemesinde en çok ertelemeİİK m.18 · yalnız zorunluluk hâlinde
  • 3 ayDuruşmalar arası azami süreHMK m.147/3 · 7589 s.K. ile eklendi (RG 31.07.2026)

Kabul gören mazeret türleri ve belgeleri

Kanunlar hangi mazeretin geçerli olduğunu tek tek saymaz; her olayda hâkim takdir eder. Uygulamada aşağıdaki durumlar belgelenebildiği ölçüde kabul görür. Belgesiz mazeret beyanı ise ikna edici olmaz.

MazeretKimler içinEklenecek belge
Aynı gün ve saatte başka duruşmaAvukat, müdafiDiğer dosyanın duruşma davetiyesi, tensip zaptı ya da UYAP dosya kaydı
Hastalık, ameliyat, hastane yatışıTaraf, sanık, tanık, avukatHastane veya hekim raporu, epikriz, istirahat raporu
Yakın yakınının ölümüHerkesÖlüm belgesi, nüfus kayıt örneği
Baro veya Türkiye Barolar Birliği göreviAvukatGörevlendirme yazısı
Doğum, doğum sonrası izinTaraf, avukatDoğum raporu veya sağlık kuruluşu belgesi
Zorunlu yurt dışı veya şehir dışı görevTaraf, tanık, avukatBilet, görevlendirme belgesi, işveren yazısı
Tutukluluk veya cezaevinde bulunmaSanık, tarafMahkeme genellikle kayıtlarından bilir; yine de dilekçeyle bildirilmesi yerindedir

Mazeretin geçerliliği hâkimin takdirindedir. Aynı mazeretin tekrar tekrar sunulması, belgelerin eksik olması ya da dilekçenin duruşmadan sonra verilmesi hâlinde mahkeme mazereti kabul etmeyebilir. Bu nedenle dilekçeyi yazarken olguyu açık, tarihleri ve dosya numaralarını eksiksiz yazın.

Duruşma Mazeret Dilekçesi Ne Zaman ve Nereye Verilir?

Mazeret dilekçesi, duruşma yapılacak mahkemenin dosyasına, duruşma gününden önce ve engeli öğrendiğiniz ilk anda verilir. Kanunda mazeret bildirimi için ayrı bir süre öngörülmemiştir; bu nedenle dilekçenin duruşma saatinden önce hâkimin önüne gelmiş olması gerekir. Duruşma günü sabahı gönderilen dilekçe, hâkim dosyayı çağırmadan önce görülmeyebilir.

  • Hukuk davası: Dilekçe dosyanın görüldüğü asliye hukuk, sulh hukuk, aile, iş, tüketici gibi mahkemeye verilir. Davetiyede yazan duruşma tarihi ve saati esastır.
  • Ceza davası: Dilekçe dosyanın bulunduğu asliye ceza, ağır ceza ya da çocuk mahkemesine verilir. Sanık hakkında zorla getirme kararı verilmeden önce ulaşması gerekir.
  • İdari yargı: İdare veya vergi mahkemesine, duruşmalı davalarda duruşma gününden önce verilir. İYUK m.17/5 uyarınca duruşma davetiyeleri duruşma gününden en az otuz gün önce gönderilir.
  • İcra mahkemesi: Şikâyet ve itiraz dosyalarında icra hukuk mahkemesine verilir. Bu mahkemelerde erteleme sınırlıdır (aşağıya bakın).
  • İstinaf duruşması: HMK m.358/2 uyarınca başvuran kabul edilebilir bir mazerete dayanarak duruşmaya gelemediğini bildirirse yeni bir duruşma günü tayin edilir.

Ceza davasında çağrı kâğıdının tebliği ile duruşma günü arasında en az bir hafta bulunması gerekir (CMK m.176/4). Bu süreye uyulmamışsa sanığa duruşmaya ara verilmesini isteme hakkı hatırlatılır (CMK m.190/2). Çağrı süresi eksik tebliğ edilmişse bunu da dilekçede belirtebilirsiniz.

Mazeret Dilekçesi Örneği: Hukuk Mahkemesi, Avukat Mazeret Dilekçesi

Aşağıdaki dilekçe, vekil olarak dosyayı takip eden avukatın aynı gün ve saatte başka bir mahkemede duruşması bulunması hâlinde kullanılır. Köşeli parantezli alanları kendi dosyanıza göre doldurun; gereksiz bölümleri silin.

Örnek 1: Avukat mazereti, aynı saatte başka duruşma (hukuk)

[…] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

DOSYA NO: […] Esas

DAVACI: […] (T.C. Kimlik No: […])

VEKİLİ: Av. […] (Baro Sicil No: […])

DAVALI: […]

KONU: […] tarihli duruşmaya ilişkin mazeret bildirimi ve duruşmanın ertelenmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Yukarıda esas numarası yazılı dosyada duruşma günü […] tarihi, saat […] olarak belirlenmiştir.

2. Vekil olarak aynı gün ve saatte […] Mahkemesi'nin […] Esas sayılı dosyasında duruşmam bulunmaktadır. Bu duruşmanın davetiyesi ve UYAP dosya kaydı ekte sunulmuştur.

3. Aynı anda iki ayrı mahkemede bulunmam mümkün değildir. Bildirilen mazeret gerçektir ve davayı uzatma amacı taşımamaktadır.

4. Müvekkilimin vekil aracılığıyla temsil edilme hakkının zedelenmemesi için duruşmanın mazeretimin bulunmadığı bir güne bırakılması gerekmektedir.

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan nedenlerle mazeretimin kabulüne, […] tarihli duruşmanın ertelenerek yeni bir gün verilmesine, dosyanın HMK m.150 uyarınca işlemden kaldırılmamasına ve yokluğumda işlem yapılmamasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. […]/[…]/[…]

Davacı Vekili
Av. […]
(e-imza)

EKLER: 1) […] Mahkemesi duruşma davetiyesi / UYAP kaydı 2) Vekâletname örneği (dosyada varsa gerek yoktur)

Avukat Mazeret Dilekçesi Örneği: Ceza Mahkemesi, Müdafi Mazereti

Ceza davasında müdafi mazereti ayrı bir önem taşır. CMK m.188/1 gereği kanunun zorunlu müdafiliği kabul ettiği hâllerde müdafiin duruşmada hazır bulunması şarttır; zorunlu müdafi mazeretsiz gelmezse duruşmaya devam edilebilir. Seçilmiş müdafiin gelmemesi ise sanığın duruşmaya katılmasına engel olmaz, çünkü sanık bizzat hazır bulunur. Mazeret dilekçesinin amacı, savunmanın müdafi yardımıyla yapılabilmesi için yeni bir gün istemektir.

Örnek 2: Müdafi mazereti (ceza)

[…] ASLİYE CEZA MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

DOSYA NO: […] Esas

SANIK: […]

MÜDAFİİ: Av. […]

MÜŞTEKİ / KATILAN: […]

SUÇ: […]

KONU: […] tarihli duruşmaya katılamama mazeretinin bildirilmesi ve duruşmanın ertelenmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Sanığın müdafii olarak takip ettiğim dosyada duruşma […] tarihinde saat […] için belirlenmiştir.

2. Aynı gün ve saatte […] Ağır Ceza Mahkemesi'nin […] Esas sayılı dosyasında, tutuklu sanığın bulunduğu duruşmada müdafi sıfatıyla görevliyim. Davetiye ve UYAP kaydı ekte sunulmuştur.

3. Sanığın savunma hakkını müdafi yardımıyla kullanabilmesi için duruşmanın başka bir güne bırakılması gerekmektedir.

4. Sanık […] duruşma gününde mahkemede hazır bulunacaktır. Mazeretim yalnızca müdafi sıfatıma ilişkindir.

SONUÇ VE İSTEM

Mazeretimin kabulüne, duruşmanın başka bir güne ertelenmesine ve yeni duruşma gününün müdafie UYAP üzerinden bildirilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. […]/[…]/[…]

Sanık Müdafii
Av. […]
(e-imza)

EKLER: 1) […] Ağır Ceza Mahkemesi duruşma davetiyesi / UYAP kaydı

Zorunlu müdafilikte dikkat: Barodan görevlendirilen (CMK m.150) müdafi duruşmada hazır bulunmazsa mahkeme derhâl başka bir müdafi görevlendirilmesi için işlem yapar; yeni müdafi savunmasını hazırlamak için yeterli zaman olmadığını açıklarsa oturum ertelenir (CMK m.151/1-2). Bu nedenle zorunlu müdafilikte yalnızca dilekçe vermekle yetinmeyip baroya da haber vermek gerekir.

Taraf, Sanık ve Tanık İçin Mazeret Dilekçesi Örnekleri

Avukat tutmayan taraf ya da sanık da mazeret dilekçesi verebilir. Dilekçeyi kimlik bilgileri ve açık adresle birlikte yazmak, mahkemenin yeni duruşma gününü ulaşılabilir bir adrese bildirmesi için önemlidir.

Örnek 3: Taraf mazereti, hastalık (hukuk)

[…] AİLE MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

DOSYA NO: […] Esas

DAVALI: […] (T.C. Kimlik No: […])

DAVACI: […]

KONU: Hastalık nedeniyle duruşmaya katılamama mazeretidir.

AÇIKLAMALAR

1. Dosyada duruşma günü […] tarihi, saat […] olarak verilmiştir.

2. […] tarihinde […] Hastanesi'nde […] teşhisi konulmuş, […] gün istirahat verilmiştir. Rapor ekte sunulmuştur. Bu nedenle duruşma gününde mahkemeye gelmem mümkün değildir.

3. Mazeretim geçerli bir özür niteliğindedir. Duruşmaya gelmemem tamamen bu sağlık sorunundan kaynaklanmaktadır.

SONUÇ VE İSTEM

Mazeretimin kabulüne, duruşmanın ertelenmesine, dosyanın HMK m.150 uyarınca işlemden kaldırılmamasına ve yokluğumda işlem yapılmamasına karar verilmesini saygılarımla arz ederim. […]/[…]/[…]

Davalı
[…]
Adres: […] · Telefon: […]

EKLER: 1) Sağlık raporu 2) Kimlik fotokopisi

Örnek 4: Sanık mazereti (ceza)

[…] ASLİYE CEZA MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

DOSYA NO: […] Esas

SANIK: […] (T.C. Kimlik No: […])

MÜDAFİİ: Av. […] (varsa)

KONU: Duruşmaya katılamama mazeretinin bildirilmesi ve zorla getirme kararı verilmemesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Hakkımdaki dosyada duruşma […] tarihinde saat […] için belirlenmiştir ve çağrı kâğıdı tarafıma […] tarihinde tebliğ edilmiştir.

2. […] tarihinde geçirdiğim […] nedeniyle […] Hastanesi'nde yatarak tedavi görmekteyim. Hekim raporu ve yatış belgesi ekte sunulmuştur. Bu durum duruşmaya gelmemi engellemektedir.

3. Gelmemem, kaçmak veya yargılamayı uzatmak amacıyla değildir. Tedavi sona erdiğinde mahkemenin belirleyeceği her duruşmaya katılacağım.

SONUÇ VE İSTEM

Mazeretimin geçerli sayılmasına, hakkımda CMK m.193 uyarınca zorla getirme veya yakalama kararı verilmemesine ve duruşmanın ertelenerek yeni gün ile saatin bildirdiğim adrese tebliğine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. […]/[…]/[…]

Sanık
[…]
Adres: […] · Telefon: […]

EKLER: 1) Hekim raporu 2) Yatış belgesi

Sanık, mahkemece sorgusu yapılmış ise CMK m.196/1 uyarınca kendi istemiyle duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutulmasını da isteyebilir. Ancak bu yolu seçen sanık, sanıksız yapılan duruşmalar için artık eski hâle getirme isteminde bulunamaz (CMK m.198/2). Bu tercih avukatla birlikte değerlendirilmelidir.

Örnek 5: Tanık mazereti

Tanık olarak çağrılan kişi, mazeret bildirmeksizin gelmezse HMK m.245 gereği zorla getirilir, gelmemesinin sebep olduğu giderlere ve disiplin para cezasına mahkûm edilir; zorla getirilen tanık gelmemesini haklı gösteren sebepleri sonradan bildirirse bu giderler ve ceza kaldırılır. CMK m.44'te de benzer bir düzen vardır. Bu nedenle tanık mazeretini önceden bildirmelidir.

[…] MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

DOSYA NO: […] Esas

TANIK: […] (T.C. Kimlik No: […])

KONU: Tanıklık duruşmasına katılamama mazeretidir.

AÇIKLAMALAR

1. Yukarıdaki dosyada tanık olarak dinlenmek üzere […] tarihinde saat […] için çağrıldım.

2. […] nedeniyle (ör. ameliyat sonrası istirahat / dönemsel yurt dışı görevi) belirtilen gün ve saatte mahkemeye gelmem mümkün değildir. Belgeler ekte sunulmuştur.

3. Mazeretim sona erdikten sonra belirlenecek bir günde tanıklık yapmaya hazırım. Gerekli görülürse bulunduğum yerden ses ve görüntü nakli yoluyla dinlenmem de mümkündür (HMK m.149/2).

SONUÇ VE İSTEM

Mazeretimin kabulüne, hakkımda zorla getirme kararı verilmemesine ve tanıklığımın yeni bir gün belirlenerek veya ses ve görüntü nakli yoluyla alınmasına karar verilmesini saygılarımla arz ederim. […]/[…]/[…]

Tanık
[…]
Adres: […] · Telefon: […]

EKLER: 1) […] belgesi

İdare Mahkemesi ve İcra Mahkemesi İçin Mazeret Dilekçesi Örnekleri

İdari yargıda yargılama esas olarak dosya üzerinden yürür. Duruşma yalnızca iptal ve yirmibeşbin Türk Lirasını aşan tam yargı davalarında ve belirli vergi davalarında taraflardan birinin isteği üzerine, ayrıca hâkimin kendiliğinden kararıyla yapılır (İYUK m.17). İYUK m.18/3'e göre taraflardan yalnız biri gelirse onun açıklamaları dinlenir, hiçbiri gelmezse duruşma açılmaz ve inceleme evrak üzerinde yapılır. İYUK'ta duruşmaya gelmemeye bağlanan HMK m.150 benzeri bir işlemden kaldırma düzeni yoktur (İYUK m.26'daki işlemden kaldırma halleri ölüm, nitelik değişikliği ve adres bildirilememesine ilişkindir). Yine de duruşma isteyen taraf, sözlü açıklama imkânını kaybetmemek için mazeretini önceden bildirmelidir.

Örnek 6: İdare mahkemesi, duruşmalı dava

[…] İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI'NA

DOSYA NO: […] Esas

DAVACI: […]

VEKİLİ: Av. […]

DAVALI: […] (idare)

KONU: […] tarihli duruşmaya ilişkin mazeret bildirimi ve duruşmanın ertelenmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Dava dilekçesinde İYUK m.17 uyarınca duruşma talebinde bulunulmuştur. Duruşma günü […] tarihi, saat […] olarak bildirilmiştir.

2. Vekil olarak aynı gün ve saatte […] Mahkemesi'nin […] Esas sayılı dosyasında duruşmam bulunmaktadır. Belgeler ekte sunulmuştur.

3. Duruşma hakkımızdan vazgeçilmemiştir. Sözlü açıklamalarımızı yapabilmek için duruşmanın mazeretimin bulunmadığı bir güne ertelenmesi gerekmektedir.

SONUÇ VE İSTEM

Mazeretimizin kabulüne ve duruşmanın yeni bir güne bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. […]/[…]/[…]

Davacı Vekili
Av. […]
(e-imza)

EKLER: 1) […] Mahkemesi duruşma davetiyesi / UYAP kaydı

İcra hukuk mahkemelerinde durum farklıdır. İİK m.18/3'e göre mahkeme şikâyet konusu işlemi yapan icra dairesinin açıklama yapmasına ve duruşma yapılmasına gerek olup olmadığını takdir eder; duruşma yapılmasını uygun görürse ilgilileri en kısa zamanda çağırır ve gelmeseler bile gereken kararı verir. Duruşmalar ancak zorunluluk hâlinde ve otuz günü geçmemek üzere ertelenebilir. Bu nedenle icra mahkemesinde mazeret dilekçesi kısa bir erteleme isteyecek şekilde yazılmalıdır.

Örnek 7: İcra hukuk mahkemesi

[…] İCRA HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

DOSYA NO: […] Esas

ŞİKÂYETÇİ: […]

VEKİLİ: Av. […]

KARŞI TARAF: […]

KONU: […] tarihli duruşmaya katılamama mazeretinin bildirilmesi ve kısa süreli erteleme talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. […] İcra Müdürlüğü'nün […] Esas sayılı dosyasında yapılan […] işlemine karşı İİK m.16 uyarınca şikâyet yoluna başvurulmuştur. Duruşma günü […] tarihi, saat […] olarak verilmiştir.

2. […] nedeniyle belirtilen gün ve saatte duruşmada bulunamayacağım. Belge ekte sunulmuştur.

3. İİK m.18 uyarınca duruşmaların otuz günü geçmemek üzere ertelenebileceği bilinmektedir. Bu sebeple duruşmanın en yakın uygun güne bırakılmasını talep ediyorum.

SONUÇ VE İSTEM

Mazeretimin kabulüne ve duruşmanın otuz günü geçmemek üzere uygun bir güne ertelenmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. […]/[…]/[…]

Şikâyetçi Vekili
Av. […]
(e-imza)

EKLER: 1) […] belgesi

Mazeret Dilekçesi UYAP'tan Nasıl Gönderilir?

Mazeret dilekçesi UYAP üzerinden elektronik ortamda gönderilir; avukatlar Avukat Portal'dan e-imza ile, tarafların kendileri ise Vatandaş Portal'dan e-Devlet girişiyle evrak gönderebilir. HMK m.445/2 güvenli elektronik imza ile hazırlanan belgelerin ayrıca fizikî olarak gönderilmeyeceğini ve belge örneği aranmayacağını düzenler. Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter (HMK m.445/4); ancak mazeret için işleyen bir süre olmadığından asıl ölçü duruşma saatidir.

Mazeret dilekçesi süreç akışı infografiği: engeli öğrenince yazma, belge hazırlama, UYAP'tan gönderme, evrakın düştüğünü kontrol, duruşma gününü bekleme ve sonucu izleme olmak üzere 6 adım
İnfografik 1: Mazeret dilekçesini hazırlamaktan sonucu izlemeye kadar 6 adım.
  1. Dilekçeyi hazırlayın ve PDF yapın. Yukarıdaki örneklerden birini doldurun, tarihi ve dosya numarasını kontrol edin. Dilekçe ile ekleri ayrı PDF dosyaları olarak hazırlamak, mahkeme personelinin incelemesini kolaylaştırır.
  2. Portala giriş yapın. Avukat Portal'a e-imza, Vatandaş Portal'a e-Devlet kimlik doğrulaması ile girin. Dosyanız birden fazla mahkemede veya kademede görülüyorsa doğru birimi seçin.
  3. Dosyayı bulun. Dosya sorgulama bölümünden esas numarasıyla dosyayı açın. Ekran adları UYAP sürümüne göre küçük farklar gösterebilir.
  4. Evrak gönderin. Dilekçe gönderme seçeneğinde evrak türü olarak dilekçeyi seçin, konu satırına "Mazeret bildirimi" yazın, dilekçeyi ve ekleri yükleyin.
  5. İmzalayıp gönderin. Avukat e-imza ile, vatandaş e-Devlet doğrulamasıyla onaylar. Gönderim sonunda evrakın sistem kaydı oluşur.
  6. Kaydı kontrol edin. Dosya evrak listesinde dilekçenin göründüğünü, tarih ve saatinin duruşmadan önce olduğunu teyit edin. Gerekirse ekran görüntüsü alın.

Avukatı olmayan tutuklu veya hükümlü için: Dilekçe genel uygulamada bulunduğu ceza infaz kurumu aracılığıyla mahkemeye iletilir. Avukatı varsa avukat UYAP'tan gönderir. Telefonla yazı işleri müdürlüğünü bilgilendirmek yazılı dilekçenin yerine geçmez.

Mazeret Dilekçesine Hangi Belgeler Eklenir?

Mazeret dilekçesine mazeretin türüne uygun, tarihi ve kimliği açık belge eklenir: sağlık mazeretinde hekim veya hastane raporu, aynı gün başka duruşma mazeretinde diğer dosyanın davetiyesi ya da UYAP kaydı, görev mazeretinde görevlendirme yazısı. Belge, mazeretin duruşma günü ve saatiyle çakıştığını gösterecek şekilde seçilmelidir.

  • Başka duruşma için: Diğer mahkemenin duruşma davetiyesi, tensip zaptı veya duruşma gün ve saatinin göründüğü UYAP kaydı. İki dosyanın esas numaralarını dilekçede açıkça yazın.
  • Sağlık raporu için: Raporun duruşma gününü kapsadığından emin olun. İstirahat raporunun süresi duruşma tarihinden önce bitiyorsa mahkeme mazereti geçersiz sayabilir. Ayaktan tedavi belgesi yerine istirahat veya yatış belgesi daha güçlüdür.
  • Görev için: İşveren veya kurum yazısı, uçak bileti, görevlendirme emri.
  • Vefat için: Ölüm belgesi ve yakınlık derecesini gösteren nüfus kaydı.

Aynı duruşmada hem avukatın hem müvekkilin mazereti varsa iki ayrı dilekçe vermek karışıklığı önler. Belgenin aslını duruşmada ibraz etmeye hazır olun; mahkeme gerekli gördüğünde aslını isteyebilir.

Mazeret Dilekçesi Kabul Edilmezse veya Verilmezse Ne Olur?

Mazeret kabul edilmezse sonuç yargı koluna göre değişir. Hukuk davasında iki taraf da gelmezse dosya işlemden kaldırılır (HMK m.150/1); bir taraf gelmezse gelen tarafın talebiyle yokluğunda devam edilir ya da dosya işlemden kaldırılır (m.150/2). Ceza davasında gelmeyen sanığın zorla getirilmesine karar verilebilir (CMK m.193/1). İdari yargıda inceleme evrak üzerinden yapılır, icra mahkemesinde ise gelinmese bile karar verilir.

Mazeret kabul edilmezse sonuçlar infografiği: hukukta dosya işlemden kaldırılır, 1 ay içinde yenilenir, 3 ay sonunda dava açılmamış sayılır; ceza, idari yargı ve icra mahkemesi sonuçları
İnfografik 2: Mazeretin kabul edilmemesinin hukuk, ceza, idari yargı ve icra mahkemesindeki sonuçları.

Hukuk davasında: gıyapta karar ve dosyanın işlemden kaldırılması

HMK m.147/2 uyarınca davetiyede, geçerli özrü olmadan gelmeyen tarafın yokluğunda duruşmaya devam edileceği, tahkikatın sona erdiği duruşmada sözlü yargılamaya geçileceği ve 150. madde saklı kalmak kaydıyla yokluklarında hüküm verileceği yazılır. Mazereti kabul edilmeyen taraf, davanın karara bağlanacağı duruşmaya da gelmemişse hüküm gıyabında verilebilir. İşlemden kaldırma kararının ardından şu sonuçlar işler:

AşamaNe olur?Dayanak
İki taraf da gelmezDosya işlemden kaldırılırHMK m.150/1
Bir taraf gelir, diğeri gelmezGelen tarafın talebiyle yokluğunda devam edilir ya da dosya işlemden kaldırılır; özürsüz gelmeyen yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemezHMK m.150/2
İşlemden kaldırıldıktan sonra ilk 1 ayDilekçeyle yenileme talep edilebilir; yenileme dilekçesi duruşma gün, saat ve yeri ile tebliğ edilirHMK m.150/4
1 aydan sonra, 3 ay dolmadanYenileme yeniden harca tabidir; harcı yenileyen taraf öder ve karşı tarafa yükleyemez. Yenilenen dava eski davanın devamı sayılırHMK m.150/4 · Harçlar K. m.7
3 ay içinde yenilenmezseDava sürenin dolduğu gün açılmamış sayılır, talepler dahi vaki olmamış sayılırHMK m.150/5, 7
Yenilendikten sonra yine takipsiz kalırsaDava açılmamış sayılır; ikinci işlemden kaldırma yokturHMK m.150/6 · m.320/4

Dikkat: "Açılmamış sayılma" kararı verilmesi, davayı reddettirmez ama yeni dava açmak gerekir. Bu durumda zamanaşımı ya da hak düşürücü süre dolmuşsa hak kaybı doğabilir. İşlemden kaldırılan dosyanın tarihini takvime yazın ve yenileme süresini kaçırmayın.

Ceza davasında: zorla getirme ve sanıksız duruşma

  • Gelmemesinin geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verilir (CMK m.193/1). Hâkim sanığın hazır bulunmasına ve zorla getirme veya yakalama emriyle getirilmesine her zaman karar verebilir (m.199).
  • Suç yalnız veya birlikte adli para cezasını ya da müsadereyi gerektiriyorsa sanık gelmese bile duruşma yapılabilir; davetiyede bu husus yazılır (m.195).
  • Sanık hakkında mahkûmiyet, ceza verilmesine yer olmadığı veya güvenlik tedbiri dışında karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da dava yokluğunda bitirilebilir (m.193/2).
  • Sanıksız yapılan duruşmada, kararın tebliğinden itibaren bir hafta içinde kanuni nedenlere dayanarak eski hâle getirme istenebilir (m.198/1). Sanık kendi isteğiyle duruşmadan bağışık tutulmuş ya da müdafi aracılığıyla temsil edilmişse bu hak kullanılamaz (m.198/2).

Avukat için disiplin sonucu

Mazeretsiz olarak duruşmaya katılmamak, Avukatlık Kanunu m.135 uyarınca uyarma cezasını gerektiren hâller arasında sayılmıştır (m.135/1-o, 7571 sayılı Kanunla değişik metin). Mazeretin zamanında ve belgeli bildirilmesi hem müvekkil hem avukat için koruyucudur.

Mazeret Dilekçesi Yerine Başvurulabilecek Yollar

Duruşmaya gidilemeyecekse çoğu zaman mazeret dilekçesi tek yol değildir. Duruşmanın ertelenmesi yerine, yetkilendirilmiş başka bir avukatla ya da ses ve görüntü nakli yoluyla katılım seçilebilir. Bu yollar duruşmanın uzamasını önler ve işlemden kaldırma riskini azaltır.

  • Başka avukatı yetkilendirmek: Vekâletnamede başkasını tevkile yetki varsa avukat işi başka bir avukatla birlikte ya da ona devrederek takip ettirebilir (Avukatlık Kanunu m.171); açık yetki yoksa vekil başkasını tevkil edemez (HMK m.74). Müvekkile karşı sorumluluk sürer.
  • Ses ve görüntü nakli (SEGBİS): Mahkeme taraflardan birinin talebi üzerine talep eden tarafın veya vekilinin bulundukları yerden duruşmaya katılmalarına karar verebilir (HMK m.149/1). Ceza davasında hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda yurt içinde bulunan sanığın duruşmalara görüntülü ve sesli iletişimle katılmasına karar verilebilir (CMK m.196/4).
  • Duruşmadan bağışık tutulma (ceza): Sorgusu yapılmış sanık veya yetkili müdafi isterse mahkeme sanığı duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutabilir (CMK m.196/1). Sanık hazır bulunmasa da müdafi bütün oturumlarda hazır bulunmak yetkisine sahiptir (m.197).
  • Tanık için: Tanığın bulunduğu yerden ses ve görüntü nakli yoluyla dinlenmesine karar verilebilir (HMK m.149/2).

Duruşmanın ne olduğunu ve nasıl ilerlediğini duruşma nedir yazımızdan, duruşmada tutulan kayıtları duruşma tutanağı nedir yazımızdan okuyabilirsiniz. Tanık çağırma ve tanığın duruşmaya gelmemesi için tanık gösterme yazısına bakabilirsiniz.

Mazeret Dilekçesinde Sık Yapılan Hatalar

Mazeret dilekçesinde en sık yapılan hata, dilekçe verildiği için duruşmanın kendiliğinden ertelendiğini varsaymaktır. Mazereti kabul edecek olan mahkemedir ve dilekçe verilmesi tek başına gelme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Aşağıdaki hatalar uygulamada en çok karşılaşılanlardır.

  1. "Dilekçe verdim, duruşma ertelenir" varsayımı. Erteleme hâkimin kararıdır. Dilekçenin kabul edildiğini UYAP'tan veya duruşma zaptından teyit etmeden duruşmaya gitmemek risklidir; özellikle ceza davasında ve icra mahkemesinde.
  2. Dilekçeyi duruşma günü vermek. Dilekçe hâkimin önüne duruşma çağrılmadan gelmezse mazeret değerlendirilmeden duruşmaya devam edilebilir. Engel ortaya çıktığı gün gönderin.
  3. Belgesiz mazeret. Hastalık için rapor, başka duruşma için diğer dosyanın kaydı gerekir; yalnız beyan mahkemeyi ikna etmeyebilir.
  4. Yanlış mahkeme veya dosya numarası. Birden fazla dosyanız varsa esas numarasını ve duruşma saatini doğru yazın; yanlış dosyaya düşen evrak mazeret sayılmaz.
  5. Hukukta işlemden kaldırmayı bitmiş dava sanmak. İşlemden kaldırılan dosya üç ay içinde yenilenebilir; ancak yenilemeyi atlamak davanın açılmamış sayılmasına yol açar.
  6. Ceza davasında müdafi mazeretini sanığın mazereti saymak. Müdafiin mazereti sanığın duruşmaya gelme yükümlülüğünü kaldırmaz; sanık gelmezse zorla getirme gündeme gelebilir.
  7. Aynı mazereti sürekli tekrarlamak. Mahkeme tekrarlanan mazeretleri davayı uzatma girişimi olarak değerlendirebilir. HMK m.147/3 ile duruşmalar arası süre üç ayla sınırlandırılmıştır, bu da uzun ertelemeleri zorlaştırır.
  8. İcra mahkemesinde uzun erteleme istemek. İİK m.18 uyarınca duruşmalar ancak zorunlulukta ve otuz günü geçmemek üzere ertelenebilir.

Hukuki not: Bu yazıdaki örnekler genel şablondur. Dosyanın yargılama usulü (basit veya yazılı), davanın türü ve duruşmanın aşaması istem cümlenizi değiştirebilir. Dilekçeyi göndermeden önce dosyayı takip eden avukata göstermek yararlıdır. Duruşmanın ertelenmesinin ne anlama geldiğini ara duruşması yapıldı, duruşma ertelendi yazımızda anlattık.

Mazeret Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Mazeret dilekçesi nedir?

Duruşmaya katılamayacak kişinin engelini belgesiyle mahkemeye yazılı bildirdiği ve duruşmanın başka bir güne bırakılmasını istediği dilekçedir. Avukat, taraf, sanık veya tanık tarafından verilebilir. Kabul edilmesi hâkimin takdirindedir; kabul edilmezse hukuk davasında dosya işlemden kaldırılabilir, ceza davasında zorla getirme gündeme gelebilir.

Mazeret dilekçesi ne zaman verilmelidir?

Kanunda mazeret için ayrı bir süre yoktur; engel ortaya çıkar çıkmaz, her hâlde duruşma saatinden önce mahkemeye ulaşacak şekilde verilmelidir. Duruşma günü sabahına bırakılan dilekçe, hâkim dosyayı çağırmadan önce görülmeyebilir. UYAP üzerinden vermek en güvenli yoldur.

Avukat mazeret dilekçesi nasıl yazılır?

Dilekçede mahkeme adı, dosya numarası, taraflar, duruşma tarihi ve saati ile mazeretin açıklaması yer alır. Aynı saatte başka duruşma varsa diğer dosyanın bilgileri belirtilir ve davetiye veya UYAP kaydı eklenir. Sonuç bölümünde mazeretin kabulü, duruşmanın ertelenmesi ve dosyanın işlemden kaldırılmaması istenir.

Mazeret dilekçesi UYAP'tan gönderilebilir mi?

Evet. Avukatlar Avukat Portal'dan e-imza ile, taraflar Vatandaş Portal'dan e-Devlet girişiyle ilgili dosyaya evrak gönderebilir. HMK m.445/2 uyarınca güvenli elektronik imzayla gönderilen belgeler ayrıca fizikî olarak teslim edilmez. Gönderimden sonra evrakın dosya listesinde göründüğünü kontrol edin.

Mazeret dilekçesi kabul edilmezse ne olur?

Hukuk davasında iki taraf da gelmezse dosya işlemden kaldırılır; üç ay içinde yenilenmezse dava açılmamış sayılır (HMK m.150). Ceza davasında sanığın zorla getirilmesine veya dava şartları varsa yokluğunda duruşma yapılmasına karar verilebilir. İdari yargıda inceleme evrak üzerinden, icra mahkemesinde gelinmese de karar verilir.

Duruşmaya gelmeyen taraf için dosya işlemden kaldırılınca ne yapılır?

İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan biri dilekçeyle başvurarak davayı yenileyebilir. Bir ay geçtikten sonra yenileme talep edilirse yeniden harç alınır; bu harç yenileyen taraf tarafından ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Yenilenen dava eski davanın devamı sayılır.

Tanık mazeret dilekçesi verebilir mi?

Evet. Usulüne uygun çağrıldığı hâlde mazeret bildirmeksizin gelmeyen tanık zorla getirilir ve giderlere ile disiplin para cezasına mahkûm edilir (HMK m.245). Mazeretini önceden belgesiyle bildiren tanık için yeni gün belirlenebilir ya da ses ve görüntü nakli yoluyla dinlenmesine karar verilebilir (HMK m.149/2).

Mazeret dilekçesine hangi belgeler eklenir?

Hastalıkta hekim veya hastane raporu, aynı gün başka duruşmada diğer dosyanın davetiyesi ya da UYAP kaydı, görevde görevlendirme yazısı, vefatta ölüm belgesi eklenir. Belgenin mazeret tarihini kapsadığından emin olun; duruşma gününü kapsamayan rapor mazeret için yeterli olmayabilir.

Sonuç

Mazeret dilekçesi, duruşmaya gidilemeyecek her durumda geçerli özrü zamanında ve belgeyle mahkemeye ulaştırmanın yoludur. Dilekçeyi duruşma gününden önce UYAP'tan gönderin, mazeretin türüne uygun belgeyi ekleyin ve mahkemenin kararını takip edin; çünkü kabul hâkimin takdirindedir ve hukuk davasında işlemden kaldırılan dosyayı üç ay içinde yenilememek davanın açılmamış sayılmasına yol açar. Dilekçenizi dosyanıza uyarlamak veya mazeretin kabul edilmediği bir duruşma sonrası ne yapılacağını değerlendirmek için Ankara'daki büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için hukuki danışmanlık almak üzere bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Denetim

Arb. Av. Fatih Tahancı · Denetlenme Tarihi: 11 Ekim 2026

A

Yazar

Arb. Av. Fatih Tahancı

Danışmanlık için arayın →

0 Yorum

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz bırakın.

Yorum Bırakın

Sorunuz veya görüşünüz için aşağıdaki formu kullanabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmaz.

Yorumunuz moderasyon sonrası yayınlanır. Bilgileriniz üçüncü taraflarla paylaşılmaz.

İletişim

Hukuki desteğe mi
ihtiyacınız var?

Vakanızın detaylarını birlikte değerlendirelim.

Bizi Arayın Whatsapp
WhatsApp