Şikayetten Vazgeçme Davayı Düşürür mü?

Şikayetten Vazgeçme Davayı Düşürür mü? Ceza yargılamasında bu sorunun yanıtı, suçun şikayete bağlı olup olmamasına, dosyanın soruşturma ya da kovuşturma aşamasında bulunmasına ve vazgeçme beyanının usulüne uygun şekilde yapılmasına göre değişir. Takibi şikayete bağlı suçlarda şikayetten vazgeçme, belirli şartlar altında soruşturmayı sona erdirebilir veya açılmış davanın düşmesine yol açabilir. Buna karşılık re’sen soruşturulan suçlarda mağdurun vazgeçmesi tek başına kamu davasını ortadan kaldırmaz.

Şikayetten Vazgeçmenin Hukuki Temelleri

Şikayet hakkı, takibi şikayete bağlı suçlarda mağdurun veya suçtan zarar görenin yetkili makamlara başvurarak ceza muhakemesini başlatabilmesini sağlayan, kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır. Bu hak, kural olarak bizzat hak sahibi tarafından kullanılır ve mirasçılara geçmez. Ancak şikayet hakkı kullanıldıktan sonra hak sahibinin vefatı halinde, mirasçılar açılmış davaya katılan sıfatıyla dahil olabilir.

Şikayetten vazgeçme ise, daha önce kullanılmış olan şikayet hakkının soruşturma veya kovuşturma sürecinde geri çekilmesidir. Bu beyanın hukuki sonuç doğurabilmesi için, suçun niteliği ve yargılamanın aşaması büyük önem taşır. Kararın kesinleşmesinden sonra yapılan vazgeçme, cezanın infazını durdurmaz.

Konunun Tanımı ve Önemi

Uygulamada en çok karıştırılan nokta, her şikayetten vazgeçme beyanının dosyayı otomatik olarak kapatacağı düşüncesidir. Oysa ceza hukukunda bu sonuç yalnızca belirli suç tipleri bakımından ortaya çıkar. Özellikle hakaret, basit yaralama, konut dokunulmazlığının ihlali ve özel hayatın gizliliğine ilişkin bazı suçlarda şikayet belirleyici rol oynar.

Bu konu, hem mağdur hem de şüpheli veya sanık açısından doğrudan hak kaybı riski taşır. Çünkü usule aykırı, baskı altında veya hukuki sonuçları değerlendirilmeden yapılan bir vazgeçme beyanı, geri alınamayan sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle şikayetten vazgeçmenin kapsamı, zamanı ve etkisi dikkatle değerlendirilmelidir.

Şikayetten Vazgeçmenin Yargı Sürecindeki Etkileri

Şikayetten vazgeçmenin etkisi, öncelikle suçun şikayete bağlı olup olmadığına göre belirlenir. Takibi şikayete bağlı suçlarda soruşturma aşamasında yapılan vazgeçme, dosyanın kapanmasına neden olabilir. Kovuşturma aşamasında ise gerekli şartların varlığı halinde mahkeme düşme kararı verebilir.

Re’sen takip edilen suçlarda ise durum farklıdır. Bu tür suçlarda kamu düzeni ve kamu yararı ön planda olduğundan, mağdurun şikayetinden vazgeçmesi davayı kendiliğinden sona erdirmez. Savcılık ve mahkeme, delil durumuna göre yargılamaya devam edebilir.

Şikayetten vazgeçmenin etkili olabilmesi için beyanın açık, kesin ve tereddüde yer bırakmayacak biçimde ortaya konulması gerekir. Ayrıca kaynak metinlerde vurgulandığı üzere, şikayetten vazgeçmenin sonuç doğurması sanığın kabulüne de bağlı olabilir. Bu nedenle yalnızca mağdurun iradesi değil, dosyanın tüm hukuki çerçevesi önem taşır.

Savcılık ve Hakimin Değerlendirme Kriterleri

Savcılık, soruşturma aşamasında öncelikle isnat edilen fiilin şikayete bağlı bir suç oluşturup oluşturmadığını inceler. Eğer suç tipi şikayete bağlıysa ve mağdur geçerli şekilde şikayetinden vazgeçmişse, soruşturmanın sona ermesi gündeme gelir. Ancak fiil re’sen takip edilen bir suça ilişkinse, vazgeçme beyanı dosyayı kapatmak için yeterli olmaz.

Mahkeme ise kovuşturma aşamasında şu hususlara dikkat eder:

• Suçun takibinin şikayete bağlı olup olmadığı
• Vazgeçme beyanının açık ve kesin nitelik taşıyıp taşımadığı
• Beyanın baskı, tehdit veya zorlama altında verilip verilmediği
• Vazgeçmenin hükmün kesinleşmesinden önce yapılıp yapılmadığı
• Sanığın vazgeçmeyi kabul edip etmediği

Bu değerlendirme sonucunda, şartlar oluşmuşsa düşme kararı verilebilir. Aksi halde yargılama devam eder ve mahkeme esasa ilişkin hüküm kurar.

Şikayetten Vazgeçme Sürecinin İşleyişi

Şikayetten vazgeçme, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında, hükmün kesinleşmesine kadar yapılabilir. Soruşturma aşamasında savcılığa, kolluğa veya kanunda belirtilen diğer yetkili makamlara sözlü ya da yazılı beyanla başvurulabilir. Kovuşturma aşamasında ise mahkemeye sunulan dilekçe veya duruşmada tutanağa geçirilen beyan esas alınır.

Bu süreçte şekil şartı katı olmamakla birlikte, iradenin tartışmasız biçimde ortaya konulması gerekir. Özellikle yazılı beyan, sonradan doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi bakımından önemlidir. Vazgeçme beyanı yapıldıktan sonra bunun geri alınması mümkün değildir.

Şikayet Dilekçesinin Kullanımı ve Prosedür

Şikayet hakkı; Cumhuriyet Başsavcılığına, kolluk makamlarına, valilik veya kaymakamlığa, mahkemeye, yurt dışında elçilik ve konsolosluklara ya da ilgili kurum idaresine yöneltilebilir. Aynı çerçevede şikayetten vazgeçme beyanı da ilgili mercilere iletilebilir. Yazılı başvuru yapılması halinde dilekçede kimlik bilgileri, iletişim bilgileri ve vazgeçme iradesinin açık açıklaması bulunmalıdır.

Usul bakımından dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:

1. Vazgeçme beyanı açık ve net olmalıdır.
2. Beyan, yetkili makama sunulmalı veya tutanağa geçirilmelidir.
3. Hükmün kesinleşmesinden önce yapılmalıdır.
4. Şikayete bağlı suç söz konusu olmalıdır.
5. Gerekli hallerde sanığın kabulü bulunmalıdır.

Mahkemeye verilen dilekçeler, dosyanın bulunduğu aşamaya göre değerlendirilir. Duruşmada yapılan sözlü beyan da zabıt altına alınarak aynı hukuki sonucu doğurabilir.

Tarafların Hak ve Yükümlülükleri

Mağdur veya suçtan zarar gören, şikayet hakkını bizzat kullanır ve aynı şekilde vazgeçme hakkını da bizzat kullanmalıdır. Tüzel kişiler bakımından bu hak, yetkili organları aracılığıyla yerine getirilir. On beş yaşından küçük çocuklar yönünden şikayet hakkının kanuni temsilci tarafından kullanılması gerektiği kabul edilmektedir.

Şüpheli veya sanık açısından ise şikayetten vazgeçmenin kabulü önem taşıyabilir. Kaynak metinlerde belirtildiği üzere, sanık aklanmak istemesi veya başka bir nedenle bu vazgeçmeyi kabul etmeyebilir. Bu durumda vazgeçmenin doğuracağı sonuçlar dosyanın özelliklerine göre yeniden değerlendirilir.

Birden fazla failin iştirak halinde hareket ettiği durumlarda, aynı fiile ilişkin olarak yalnızca bir fail yönünden vazgeçme beyanı verilmesi, diğer failler bakımından da sonuç doğurabilir. Buna karşılık birden fazla ayrı fiil varsa, her fiil bakımından ayrı değerlendirme yapılması gerekir.

Pratik Uygulamalar ve Emprik Davalar

Uygulamada şikayetten vazgeçmenin en sık gündeme geldiği alanlar, kişiler arasındaki uyuşmazlıklardan doğan şikayete bağlı suçlardır. Özellikle taraflar arasında sonradan uzlaşma, özür, zarar giderimi veya sosyal ilişkiyi koruma amacıyla vazgeçme beyanı verilebilmektedir. Ancak bu beyanın hukuki etkisi, dosyanın niteliğine göre değiştiğinden her olay aynı sonuca ulaşmaz.

Şikayetçi duruşmaya katılmasa bile bu durum tek başına vazgeçme anlamına gelmez. Mahkeme, gerekli görürse müştekinin dinlenmesi için zorla getirme dahil çeşitli usul araçlarına başvurabilir. Özellikle olayın aydınlatılması bakımından müştekinin beyanı zorunlu ise, yokluğu davayı kendiliğinden sona erdirmez.

Önceki Yargı Kararlarının İncelenmesi

Kaynak metinlerde ayrıntılı karar numaraları yer almamakla birlikte, aktarılan genel ilkelere göre uygulamada şu sonuçlar benimsenmektedir: Şikayete bağlı suçlarda soruşturma aşamasında vazgeçme, soruşturmanın sona ermesine; kovuşturma aşamasında ise davanın düşmesine yol açabilir. Buna karşılık hüküm kesinleştikten sonra yapılan vazgeçme, infazı durdurmaz.

Yine uygulamada kabul edilen önemli bir ilke, iştirak halinde işlenen suçlarda bir sanık hakkında vazgeçmenin diğer sanıkları da kapsayabilmesidir. Bu nedenle mağdurun yalnızca belirli bir kişi yönünden vazgeçtiğini düşünmesi, her zaman beklediği sonucu doğurmayabilir. Dosyanın fiil temelli yapısı, fail temelli tercihin önüne geçebilir.

Örnek Olay Analizleri

Örnek 1: Hakaret suçunda mağdur süresi içinde şikayetçi olmuş, soruşturma devam ederken yazılı dilekçeyle şikayetinden vazgeçmiştir. Suç şikayete bağlı olduğundan ve vazgeçme geçerli şekilde yapıldığından soruşturmanın sona ermesi mümkündür.

Örnek 2: Basit yaralama nedeniyle dava açılmış, kovuşturma aşamasında mağdur duruşmada vazgeçtiğini beyan etmiştir. Suç şikayete bağlı ise ve diğer şartlar mevcutsa mahkeme düşme kararı verebilir.

Örnek 3: Kamu adına re’sen takip edilen bir suçta mağdur sonradan şikayetinden vazgeçmiştir. Bu durumda savcılık veya mahkeme, kamu yararı nedeniyle yargılamayı sürdürmeye devam edebilir.

Örnek 4: Aynı fiil birden fazla kişi tarafından iştirak halinde işlenmiştir. Mağdur yalnızca bir sanık bakımından vazgeçtiğini belirtse bile, bu beyan diğer sanıklar bakımından da sonuç doğurabilir.

Yeni Gelişmeler, Tartışmalar ve Hukuki Reformlar

Şikayetten vazgeçme kurumu, ceza adalet sisteminde mağdur iradesi ile kamu yararı arasındaki dengeyi doğrudan etkileyen alanlardan biridir. Bir yandan mağdurun karar verme özgürlüğü korunurken, diğer yandan baskı altında verilen beyanların önüne geçilmesi gerekir. Bu nedenle uygulamada mahkemeler, vazgeçmenin gerçek iradeye dayanıp dayanmadığını dikkatle inceler.

Özellikle tarafların sosyal, ekonomik veya psikolojik baskı altında bulunabileceği dosyalarda, salt vazgeçme beyanı yeterli görülmeyebilir. Bu yaklaşım, ceza muhakemesinde maddi gerçeğin araştırılması ilkesinin doğal sonucudur.

Modern Hukuki Yorumlar ve Uzman Görüşleri

Güncel hukuki yorumlarda, şikayetten vazgeçmenin yalnızca usuli bir işlem olmadığı, aynı zamanda mağdur iradesinin korunmasına ilişkin bir güvence olduğu kabul edilmektedir. Bu nedenle beyanın serbest iradeyle verilip verilmediği, özellikle hassas dosyalarda önem kazanır. Açık, kesin ve bilinçli irade açıklaması bulunmadıkça vazgeçmenin sonuç doğurması tartışmalı hale gelebilir.

Uzman yaklaşımına göre, şikayete bağlı suçlarda dahi her dosya otomatik biçimde kapanmaz. Dosyanın aşaması, sanığın tavrı, suçun hukuki niteliği ve usule uygunluk birlikte değerlendirilmelidir.

Reform Sürecinde Karşılaşılan Zorluklar

Uygulamadaki temel güçlüklerden biri, vatandaşların “şikayetten vazgeçersem dosya kesin kapanır” şeklindeki yaygın kanaatidir. Oysa bu yaklaşım, re’sen takip edilen suçlar bakımından yanıltıcıdır. Bir diğer zorluk ise, vazgeçme beyanının baskı altında mı yoksa özgür iradeyle mi verildiğinin tespit edilmesidir.

Ayrıca çok failli dosyalarda vazgeçmenin kapsamı da sıkça uyuşmazlık yaratır. Fiilin bütün failler yönünden ortak değerlendirilmesi gerektiğinden, mağdurun sınırlı irade beyanı beklenmedik sonuçlara yol açabilir.

Alternatif Hukuki Yollar ve Dava Sonuçlarına Etkisi

Ceza yargılamasında şikayetten vazgeçme tek çözüm yolu değildir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliğine göre uzlaşma ve benzeri alternatif mekanizmalar da dosyanın seyrini etkileyebilir. Bu yollar, özellikle taraflar arasında çatışmanın azaltılması ve yargı yükünün hafifletilmesi bakımından önem taşır.

Ancak alternatif çözüm yolları ile şikayetten vazgeçme aynı kavramlar değildir. Her birinin koşulları, sonuçları ve usulü farklıdır. Bu nedenle dosyanın özelliğine göre hangi yolun daha uygun olduğunun dikkatle belirlenmesi gerekir.

Arabuluculuk ve Uzlaşma Sürecinin Rolü

Kaynak metinlerde özellikle uzlaştırma ihtimalinin dosyanın akıbetinde belirleyici olabileceği vurgulanmaktadır. Taraflar arasında uzlaşma sağlanması, bazı dosyalarda şikayetten vazgeçme iradesini de beraberinde getirebilir. Bu durum, özellikle kişisel ilişkilerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda pratik önem taşır.

Bununla birlikte uzlaşma, kendi yasal çerçevesi içinde değerlendirilmelidir. Her uzlaşma girişimi otomatik olarak şikayetten vazgeçme sonucunu doğurmaz; her vazgeçme de uzlaşma anlamına gelmez.

Etkili Savunma Stratejileri ve Çözümler

Şikayetten vazgeçme sürecinde etkili hukuki değerlendirme için aşağıdaki hususlar öne çıkar:

• Suçun şikayete bağlı olup olmadığının doğru tespiti
• Şikayet süresinin kaçırılıp kaçırılmadığının incelenmesi
• Vazgeçme beyanının zamanında ve usule uygun yapılması
• Birden fazla fail veya birden fazla fiil bulunup bulunmadığının ayrıştırılması
• Sanığın kabul şartının dosya özelinde değerlendirilmesi

Özellikle mağdur açısından, vazgeçme beyanının geri alınamayacak olması ciddi sonuç doğurur. Sanık açısından ise vazgeçmeyi kabul edip etmeme tercihi, savunma stratejisinin parçası olabilir. Bu nedenle süreç, yalnızca formel bir dilekçe işlemi olarak görülmemelidir.

Sonuç ve Genel Değerlendirme

Şikayetten vazgeçme, ceza hukukunda her dosyada aynı sonucu doğuran tek tip bir işlem değildir. Takibi şikayete bağlı suçlarda soruşturma aşamasında dosyanın kapanmasına, kovuşturma aşamasında ise davanın düşmesine yol açabilir. Buna karşılık re’sen soruşturulan suçlarda mağdurun vazgeçmesi, kamu davasını tek başına sona erdirmez.

Bu nedenle “Şikayetten Vazgeçme Davayı Düşürür mü?” sorusunun doğru cevabı, “bazı durumlarda evet, bazı durumlarda hayır” şeklindedir. Belirleyici olan; suçun niteliği, usul, zamanlama ve tarafların hukuki konumudur.

Şikayetten Vazgeçmenin Davanın Seyrine Uzun Vadeli Etkileri

Geçerli bir vazgeçme beyanı, şikayete bağlı suçlarda yargılamayı sona erdirebilir ve taraflar arasındaki hukuki çatışmayı azaltabilir. Ancak yanlış değerlendirilmiş bir vazgeçme, mağdur açısından telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir. Çünkü bu beyanın geri alınması mümkün değildir.

Sanık bakımından ise vazgeçmenin kabul edilmesi veya edilmemesi, dosyanın geleceğini etkileyebilir. Özellikle beraat talebi bulunan durumlarda, sanığın yargılamanın devamını istemesi mümkündür.

Geleceğe Dönük Perspektif ve Öneriler

Şikayetten vazgeçme kararı verilmeden önce şu soruların netleştirilmesi gerekir:

• Suç gerçekten şikayete bağlı mı?
• Dosya soruşturma mı, kovuşturma mı aşamasında?
• Vazgeçme beyanı açık ve özgür iradeye dayanıyor mu?
• Birden fazla fail veya ayrı ayrı suç teşkil eden fiiller var mı?
• Hüküm kesinleşmiş mi, yoksa süreç devam mı ediyor?

Sağlıklı bir hukuki sonuç için, vazgeçme iradesinin dosya kapsamı ve ceza muhakemesi kuralları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir. Özellikle şikayete bağlı suçlar ile re’sen takip edilen suçlar arasındaki ayrım, bu konuda en temel belirleyicidir.

Mahkemede Şikayet Geri Çekilirse Ne Olur

Mahkemede şikayet geri çekilirse, suç şikayete bağlı ise mahkeme şartları değerlendirerek davayı düşürebilir. Vazgeçme beyanı duruşmada tutanağa geçirilir veya yazılı dilekçe ile sunulur. Beyan açık değilse ya da yalnızca uzlaşma talebi içeriyorsa, mahkeme bunu şikayetten vazgeçme olarak kabul etmeyebilir. Re’sen takip edilen suçlarda ise yargılama devam eder.

Şikayet Geri Çekilirse Ne Olur

Şikayet geri çekilirse, sonuç suçun türüne ve yargılamanın aşamasına göre değişir. Şikayete bağlı suçlarda savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir; dava açılmışsa mahkeme düşme kararı verebilir. Vazgeçme, kesin hükümden sonra ileri sürülürse ceza infazını ortadan kaldırmaz. Sanığın kabulü gereken hallerde, kabul yoksa vazgeçme tek başına yeterli olmaz.

Kovuşturma Aşamasında Şikayetten Vazgeçme

Kovuşturma aşamasında şikayetten vazgeçme, dava devam ederken mağdurun şikayet hakkını geri almasıdır. Bu aşamada mahkeme önce suçun şikayete bağlı olup olmadığını, sonra vazgeçmenin usulüne uygun yapılıp yapılmadığını inceler. Şartlar oluşursa düşme kararı verilir. Ancak bazı dosyalarda sanığın kabulü aranabilir ve kabul yoksa yargılama esastan sürer.

Soruşturma Aşamasında Şikayetten Vazgeçme Halinde Verilecek Karar

Soruşturma aşamasında şikayetten vazgeçme halinde verilecek karar, çoğu durumda kovuşturmaya yer olmadığına dair karardır. Savcı, fiilin şikayete bağlı suç kapsamında kalıp kalmadığını ve vazgeçmenin geçerli olup olmadığını denetler. Eğer suç re’sen soruşturulan nitelikteyse soruşturma devam eder. Deliller yeterliyse kamu davası açılması da mümkündür.

Şikayetten Vazgeçme Ne Zamana Kadar

Şikayetten vazgeçme, kural olarak hüküm kesinleşmeden önce yapılabilir. Kovuşturma sonuçlanmış ve karar kesinleşmişse, vazgeçme ceza yaptırımını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle zamanlama, sonuç bakımından belirleyicidir. Şikayete bağlı suçlarda erken vazgeçme dosyanın kısa sürede kapanmasını sağlayabilir. Geç yapılan beyan ise yalnızca sınırlı etki doğurur.

Mağdurun Şikayetten Vazgeçmesi

Mağdurun şikayetten vazgeçmesi, ceza muhakemesinde irade açıklamasına dayanan ve sonuç doğurabilmesi için açık şekilde yapılması gereken bir işlemdir. Vazgeçme, failin cezalandırılmasını istememek anlamına gelir. Ancak mağdurun tek başına yaptığı her açıklama yeterli değildir. Beyanın kapsamı, dosyanın aşaması ve suçun niteliği birlikte değerlendirilir.

Kamu Davasında Şikayetten Vazgeçmenin Sonuçları

Kamu davasında şikayetten vazgeçmenin sonuçları, suçun takibinin şikayete bağlı olup olmamasına göre değişir. Şikayete bağlı kamu davasında vazgeçme düşme sonucunu doğurabilir. Re’sen takip edilen suçlarda ise kamu davası şikayetten bağımsız yürür. Bu nedenle mağdurun iradesi, her dosyada davanın sona ermesi için yeterli değildir.

Şikayetten Vazgeçme Usulü

Şikayetten vazgeçme usulü, beyanın yetkili makam önünde açık biçimde yapılmasını gerektirir. Vazgeçme, savcılığa, mahkemeye veya tutanağa geçirilecek şekilde kolluk aracılığıyla bildirilebilir. Dilekçede dosya numarası, taraf bilgileri ve vazgeçme iradesi yer almalıdır. Belirsiz, koşullu veya sonradan tartışma doğuran ifadeler geçerli kabul edilmeyebilir.

Şikayetten Vazgeçme ve Sanığın Kabulü

Şikayetten vazgeçme ve sanığın kabulü, bazı suçlarda birlikte değerlendirilir. Özellikle yargılamanın ileri aşamasında, sanık vazgeçmeyi kabul etmeyebilir; bu durumda mahkeme dosyanın niteliğine göre karar verir. Kabul şartının aranıp aranmayacağı, suçun türü ve ilgili yasal düzenlemeye göre belirlenir. Bu nedenle her dosyada aynı sonuç doğmaz.

Şikayetten Vazgeçme Sonrası Vekalet Ücreti

Şikayetten vazgeçme sonrası vekalet ücreti, yargılamanın sonucu ve vekalet ilişkisinin niteliğine göre değerlendirilir. Dava düşse bile, vekille takip edilen taraf yararına karşı vekalet ücretine hükmedilmesi gündeme gelebilir. Mahkeme, vekalet ücretini hüküm sonucuna göre belirler. Uygulamada dosyanın kapanması, ücret talebinin kendiliğinden ortadan kalkması anlamına gelmez.

Şikayet Geri Çekilirse Duruşmada Ne Yapılır

Şikayet geri çekilirse duruşmada, beyan önce tutanağa geçirilir ve taraflara sonuçları sorulabilir. Mahkeme, vazgeçmenin açık olup olmadığını ve yargılamayı sona erdirip erdirmeyeceğini inceler. Gerekirse taraflara söz verilir ve sanığın görüşü alınır. Şartlar oluştuğunda düşme kararı verilir; aksi halde duruşma deliller yönünden devam eder.

Şikayetten Vazgeçmenin Geri Alınması

Şikayetten vazgeçmenin geri alınması, kural olarak mümkün değildir. Vazgeçme iradesi usulüne uygun biçimde açıklanmışsa, sonradan fikir değişikliği davayı yeniden canlandırmaz. Bu nedenle beyan verilmeden önce hukuki sonuçların dikkatle değerlendirilmesi gerekir. Ancak vazgeçme geçersizse, örneğin baskı altında alınmışsa, mahkeme bu beyanı geçerli saymayabilir.

Şikayetten Vazgeçme ile Uzlaşma Arasındaki Fark

Şikayetten vazgeçme ile uzlaşma aynı sonuçları doğurmaz. Şikayetten vazgeçmede mağdur şikayet hakkından tek taraflı olarak döner. Uzlaşmada ise taraflar arasında ceza muhakemesini sonlandırabilecek bir anlaşma süreci işletilir. Her şikayete bağlı suç uzlaşmaya elverişli değildir. Bu nedenle hangi kurumun uygulanacağı, dosyanın hukuki niteliğine göre ayrıca belirlenir.