Yargıtay: Trafik Kazası - Alkollü Sürücü İddiası - Kasko Poliçesi - Pert Araç - Maddi Tazminat

Bu yazımızda kasko poliçesi yaptıran kişinin gerçekleştirmiş olduğu trafik kazasında sigortacının sigortalının kaza anında alkollü olduğu iddiası ile ödeme yapmaktan kaçındığı olayda alınan bilirkişi raporu ile kişinin kaza anında alkollü olmadığının ispat edilmesi ve nihayetinde maddi tazminat ödemesi gerektiğine ilişkin emsal kararı paylaştık.

17. Hukuk Dairesi         2018/5473 E.  ,  2019/11352 K.
(Yargıtay: Trafik Kazası – Alkollü Sürücü İddiası – Kasko Poliçesi – Pert Araç – Maddi Tazminat)

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3.Hukuk Dairesi
MAHKEMESİ :Aşkale Asliye Hukuk Mahkemesi
(Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki ilk derece mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin hüküm hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararın süresi içinde davalı vekili tarafından istenilmekle, dosyadaki kağıtlar okundu gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davacıya ait olup davalı şirket nezdinde kasko poliçesiyle sigortalı aracın, karıştığı kaza sonucu kullanılamaz hale geldiğini; araç sürücüsünün alkollü olduğu gerekçesiyle davalının ödeme yapmaktan kaçındığını, oysa sürücülerinin alkolsüz olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 210.000,00 TL. tazminatın dava tarihinden işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, sigortalı araç sürücüsünün kaza anında alkollü olduğunu ve zararın teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesi tarafından, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile 164.000,00 TL’nin dava tarihinden işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla isteğin reddine dair verilen hükme karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi tarafından; davacıya sigortalı araç sürücüsünün kaza anında alkollü olmadığı ve vücutta bulunan alkolün kazanın oluşumunda münhasıran etkili olmadığı alınan uzman heyet raporuyla saptandığından, zararın teminat kapsamında olduğu; kaza nedeniyle pert olan sigortalı aracın sovtaj bedeli ile tazmini gereken zarar miktarının uzman bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporla belirlendiği; anılan raporları hükme esas alan ilk derece mahkemesi kararının, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İlk derece mahkemesince verilen karara yönelik olarak davalı vekilince yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK’nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesi’nce esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi, HMK’nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre; usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi’nce verilen kararın HMK’nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA; HMK’nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının Aşkale Asliye Hukuk Mahkemesi’ne, Dairemiz karar örneğinin ise Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine, aşağıda dökümü yazılı 8.401,84 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına 02/12/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Alkollü Trafik Kazası Yargıtay Kararları

Alkollü trafik kazası, sürücünün kanında yasal sınırın üzerinde alkol bulunması durumunda meydana gelen kazaları ifade eder. Türk Ceza Kanunu’nun 85. ve 89. maddelerine göre, bu tür kazalarda sürücü bilinçli taksir hükümleri uyarınca cezalandırılır.
Yargıtay’ın birçok içtihadında, alkolün kazaya etkisi somut delillerle tespit edilmişse sürücü asli kusurlu kabul edilmiştir. Özellikle alkollü ölümlü trafik kazası Yargıtay kararları, cezanın alt sınırdan uzaklaştırılarak verilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Örneğin, alkollü sürücü trafik kazası sonucunda ölüm meydana gelmişse, Yargıtay sürücünün kaza anındaki hızını, alkol oranını ve direksiyon hâkimiyetini kaybedip kaybetmediğini incelemekte; bu unsurların kazaya etkili olduğu belirlenirse cezayı artırmaktadır.

Ayrıca alkollü yaralanmalı trafik kazası mahkeme kararları incelendiğinde, bilirkişi raporlarının belirleyici olduğu görülür. Alkol oranı 0.50 promilin üzerindeyse ve kazaya katkısı tespit edildiyse sürücü, hem cezai hem de hukuki sorumluluk altına girer. Ancak kazanın yalnızca yol şartlarından veya diğer aracın hatasından kaynaklandığı ispatlanırsa, mahkemeler yalnızca idari yaptırım uygulayabilir.

Kazada Alkol Raporu Yoksa Ne Olur?

Bazı durumlarda kazadan hemen sonra sürücüden alkol raporu alınamayabilir. Bu durumda, kazada alkol raporu yoksa, sürücünün alkollü olduğu varsayılamaz. Sigorta şirketleri ve mahkemeler, kanıtlanamayan alkol varlığını kusur olarak değerlendiremez.
Yargıtay’ın yerleşik uygulamalarına göre, alkolün kazaya etkisi somut biçimde ortaya konulmadıkça, sürücüye yalnızca “alkollü olabileceği” gerekçesiyle ceza verilemez. Bu durum, özellikle sigorta şirketlerinin ödeme yükümlülüğünü etkiler.

Bu noktada kasko alkol raporu büyük önem taşır. Sigorta şirketleri, kazadan sonra alınan alkol raporuna dayanarak hasar talebini reddedebilir. Ancak rapor hiç alınmamışsa veya geçerli ölçüm bulunmuyorsa, alkol raporu olmadan sigorta ödeme yapar mı sorusunun yanıtı, somut olaya göre değişir. Eğer kazanın alkolle ilgisi olmadığı tespit edilirse, sigorta ödeme yapmakla yükümlü olur.

Alkollü Kazada Kasko Karşılar mı?

Kasko poliçelerinde, sürücünün alkollü araç kullanması genellikle teminat dışı sebep olarak düzenlenmiştir. Yani sürücüde alkol tespit edilirse, sigorta şirketi hasarı ödemez. Fakat burada belirleyici olan, alkol ile kaza arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığıdır.
Yargıtay, kazanın tamamen karşı tarafın kusuruyla meydana geldiği hâllerde, sürücü alkollü olsa bile kasko ödemesinin reddedilemeyeceğine hükmetmiştir. Bu nedenle “alkollü kazada kasko karşılar mı” sorusunun yanıtı, kaza raporları, tanık beyanları ve bilirkişi incelemesiyle netleşir.

Uygulamada bazı sigorta şirketleri, alkol tespit edilmesi halinde doğrudan red cevabı verir. Ancak pert araç tazminat davası açıldığında mahkeme, sürücünün alkol düzeyini ve kazaya etkisini yeniden değerlendirir. Alkolün kazaya sebep olmadığı tespit edilirse, sigorta şirketi ödeme yapmak zorunda kalabilir.

Alkollü Ölümlü Trafik Kazası ve Cezai Sonuçları

Alkollü ölümlü trafik kazası Yargıtay kararları, sürücünün hem cezai hem de hukuki sorumluluğuna işaret eder. Yüksek Mahkeme, alkolün sürücünün reflekslerini azalttığını, dikkatsizliğe yol açtığını ve bu nedenle bilinçli taksirle ölüme neden olma suçu kapsamında cezalandırma yapılması gerektiğini vurgular.
Bu tür olaylarda cezalar genellikle hapis cezası ile sınırlı kalmaz; ayrıca maddi ve manevi tazminat sorumluluğu da doğar. Mağdur yakınları, sigortadan veya doğrudan sürücüden tazminat davası açabilir. Eğer araç pert olmuş ancak sigorta, sürücünün alkolü gerekçe göstererek ödemeyi reddetmişse, mahkemeler kaza-alkol illiyet bağını araştırarak karar verir.

Alkollü Kazalarda Kasko Kapsamı

Alkollü kazada kasko, poliçe teminatı ve alkolün kazadaki etkisi teminat dışı bırakılmadıkça zararı karşılayabilir. Kaza anında sürücünün alkollü olduğu iddiası tek başına ödeme engeli oluşturmaz; sigortanın, alkolün kazanın meydana gelmesinde münhasıran etkili olduğunu somut delillerle ortaya koyması gerekir. Bu nedenle bilirkişi incelemesi belirleyici olur.

Alkollü Kazalarda Kasko Kapsamı

Alkollü kazayı kasko, alkolün kazaya münhasıran sebep olmadığı hallerde karşılayabilir. Uygulamada değerlendirme, sürücünün promil seviyesinden çok, bu durumun aracı kullanma yeteneğini ve olayın oluşunu nasıl etkilediğine odaklanır. Bu sebeple mahkeme, hasarın teminat dışı kaldığı sonucuna ancak nedensellik bağı kurulursa ulaşır.

Alkollü Kazalarda Zorunlu Trafik Sigortası Kapsamı

Alkollü kazada sigorta, zorunlu trafik sigortası ve kasko bakımından ayrı değerlendirilir. Zorunlu trafik sigortası üçüncü kişilerin zararında devreye girerken, kaskoda sigortalının kendi aracındaki hasar tartışılır. Alkollü kullanım, tek başına tüm sigorta haklarını ortadan kaldırmaz; kusur, teminat kapsamı ve illiyet bağı birlikte incelenir.

Kaskoda Alkol Raporu Talebi

Kasko alkol raporu ister ve olayın aydınlatılması için resmi alkol tespiti, hastane kaydı ve kolluk tutanaklarını talep edebilir. Özellikle ödeme reddi düşünülüyorsa sigortacı, sürücünün olay anındaki alkol durumunu dosyaya taşımak ister. Buna karşılık sigortalı taraf da tersini ispat için aynı belgeleri ve tanıkları kullanır.

Karşı Tarafın Alkollü Olduğu Trafik Kazaları

Trafik kazasında karşı taraf alkollü ise kusur değerlendirmesi ağırlaşabilir ve tazminat sürecinde alkollü sürücü aleyhine güçlü bir emare oluşur. Buna rağmen tek başına alkol varlığı her dosyada otomatik sorumluluk doğurmaz. Kaza tespit tutanağı, ceza soruşturması ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirilerek maddi ve manevi zarar belirlenir.

Trafik Kazası Alkol Raporu Temini

Trafik kazası alkol raporu, kaza sonrası resmi sağlık kuruluşundan ve kolluk işlemleri üzerinden alınır. En güvenilir delil, olayla eş zamanlı yapılan ölçüm ve tıbbi kayıtlardır. Sonradan alınan kanaat yazıları tek başına yeterli olmayabilir. Bu nedenle başvuru, tutanak, sevk ve muayene zinciri eksiksiz korunmalıdır.

Alkollü Trafik Kazalarında Bilirkişi İncelemesi

Alkollü trafik kazasında bilirkişi, alkolün sürüşe etkisini, fren izlerini, çarpışma noktalarını, hız verilerini ve olayın oluş biçimini inceler. Asıl soru, alkolün kazanın oluşumunda münhasıran etkili olup olmadığıdır. Bu inceleme yapılmadan sigortanın teminat dışı savunması zayıf kalır; rapor, yargılamada teknik dayanak oluşturur.

Pert Araçta Tazminat Nasıl Hesaplanır?

Pert araçta tazminat, aracın hasar sonrası ekonomik değer kaybı ve sovtaj bedeli dikkate alınarak hesaplanır. Araç tam hasara uğramışsa, rayiç değer ile enkaz değeri arasındaki fark esas alınır. Bu nedenle mahkeme, sadece onarım faturalarına değil, piyasa değerine ve ekspertiz raporuna da bakar.

Sovtaj Bedeli Neden Önemlidir?

Sovtaj bedeli, pert araçta sigortalının elinde kalan hasarlı aracın piyasa değerini gösterdiği için önemlidir. Tazminat hesabında bu bedel düşülmeden gerçek zarar doğru belirlenmez. Uygulamada bilirkişi, aracın marka, model, hasar seviyesi ve satış kabiliyetini değerlendirir. Böylece sigorta, sadece net zarar kadar ödeme yapar.

Alkollü Yaralanmalı Trafik Kazasında Süreç Nasıl İşler?

Alkollü yaralanmalı trafik kazasında süreç ceza ve tazminat yönünden birlikte ilerler. Yaralanma varsa adli muayene raporu, kusur raporu ve soruşturma dosyası daha da önem kazanır. Sigorta yönünden ise tedavi giderleri, geçici iş göremezlik ve destekten yoksun kalma talepleri ayrıca değerlendirilir; alkol, kusur oranını etkileyebilir.

Alkollü Trafik Kazasında Ölüm Halinde Ne Değerlendirilir?

Alkollü trafik kazasında ölüm halinde mahkeme, ölüm ile alkol arasındaki nedensellik bağını ve kusur dağılımını öncelikle inceler. Destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze giderleri ve manevi tazminat talepleri ayrı ayrı ele alınır. Alkol tespiti tek başına sonuca yetmez; olayın oluş mekanizması belirleyici olur.

Bu Karar Güncel Uygulamada Ne Anlama Gelir?

Bu karar, sigortacının yalnızca alkollü araç kullanımı iddiasıyla ödeme reddedemeyeceğini gösterir. Mahkeme, alkolün kazaya etkisini teknik delille arar ve ispat yükünü somutlaştırır. 2026’da da uygulamada esas alınan yaklaşım budur: teminat dışılık, soyut iddia ile değil, bilirkişi raporu ve resmi kayıtlarla kurulmalıdır.

Alkollü Kazada Hangi Belgeler Saklanmalıdır?

Alkollü kazada kasko ve tazminat ihtilafı doğmaması için kaza tespit tutanağı, alkol ölçüm belgesi, hastane evrakı, fotoğraflar, tanık bilgileri ve ekspertiz raporu saklanmalıdır. Bu belgeler, hem kusur hem de teminat tartışmasında belirleyicidir. Eksik kayıt, sonradan ispatı zorlaştırır ve sigorta dosyasını zayıflatır.