36/3-b Trafik Cezası

Trafik kurallarının ihlali sonucunda sürücü belgenize geçici olarak el konulması, günlük yaşantınızı, iş hayatınızı ve hareket özgürlüğünüzü derinden etkileyen zorlu bir süreçtir. Ancak bu yasal kısıtlamaya rağmen direksiyon başına geçmeniz, durumu çok daha karmaşık ve içinden çıkılmaz bir hukuki çıkmaza sürükler. Tam bu noktada karşımıza çıkan 36/3-b trafik cezası, ehliyeti yetkili makamlarca geri alınmış kişilerin araç kullanmasını engellemek amacıyla düzenlenen, yaptırımları son derece ağır bir kanun maddesidir. Vatandaşlarımız genellikle kısa mesafelerde veya acil durumlarda trafiğe çıkmanın büyük bir risk taşımadığını düşünse de, kolluk kuvvetlerinin denetimlerine takılmak hem sürücü hem de ruhsat sahibi için telafisi güç maddi külfetler doğurmaktadır. Bu kapsamlı hukuki rehberde, söz konusu cezanın 2026 yılı güncel yaptırımlarını, mahkeme pratiklerini ve haklarınızı korumanız için izlemeniz gereken yasal adımları tüm şeffaflığıyla ele alıyoruz.

36/3-B Trafik Kazası Tanımı

Vatandaşlar arasında ve internet aramalarında sıklıkla "36/3-b trafik kazası nedir?" şeklinde hatalı bir isimlendirmeyle karşılaşmaktayız. Hukuki terminolojide bu madde bir kazayı değil, Karayolları Trafik Kanunu kapsamında düzenlenen ağır bir kural ihlalini ifade eder. Mevzuata göre bu kural, mahkemeler, Cumhuriyet savcılıkları veya kanunda belirtilen yetkili makamlar tarafından sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbiren geri alınmış kişilerin, bu kısıtlama devam ederken motorlu araç kullanarak trafiğe çıkmaları durumunda uygulanır. Kısacası, ehliyetinize el konulduğu süre zarfında direksiyon başına geçmenizin yasal karşılığıdır.

Pratik uygulamada müvekkillerimizin en sık yaşadığı kafa karışıklığı, ehliyetin fiziksel olarak yanlarında olmaması ile yasal olarak kısıtlanmış olması arasındaki farktır. Eğer ehliyetinizi evde unuttuysanız uygulanacak yaptırım oldukça hafiftir; ancak alkol, hız sınırı ihlali veya ceza puanı dolumu gibi sebeplerle ehliyetinize devlet tarafından resmen el konulmuşsa ve siz bu süre zarfında trafiğe çıkarsanız doğrudan bu ağır madde ile yargılanırsınız.

Hukuki deneyimlerimize göre, bu ihlalin en yıkıcı sonuçlarından biri idare hukukundaki "müşterek sorumluluk" uygulamasıdır. Kanun koyucu, trafik güvenliğini maksimum seviyede tutmak için sadece aracı kullanan kişiyi değil, aracın resmi ruhsat sahibini de sorumlu tutar. Eğer aracınızı, ehliyeti alınmış bir arkadaşınıza veya aile ferdinize verirseniz ve bu kişi denetime takılırsa, tescil plakası üzerinden size de kusursuz sorumluluk ilkesi çerçevesinde kanunda belirlenen sabit tutarda idari para cezası kesilir.

Burada mahkemelerin bakış açısı son derece nettir: Araç sahibi, aracını teslim ettiği kişinin sürücü belgesinin geçerliliğini kontrol etmekle yükümlüdür. Birçok kişi "benim haberim yoktu" diyerek cezadan kurtulabileceğini düşünse de, özellikle aracı kullanan kişi ile ruhsat sahibi arasında akrabalık veya iş ilişkisi varsa, Sulh Ceza Hakimlikleri bu savunmayı hayatın olağan akışına aykırı bularak itirazları büyük ölçüde reddetmektedir. Bu nedenle kısıtlılık süresi tamamen bitip belge fiziken geri alınana kadar kesinlikle araç kullanılmamalı veya kullandırılmamalıdır.

36/3-B Ceza Tutarı

Trafik cezalarının caydırıcılığını artırmak amacıyla yapılan son yasal güncellemeler, 27 Şubat 2026 tarihli Torba Kanun ile rekor seviyelere ulaşmış ve sürücüleri ciddi bir malvarlığı riskiyle karşı karşıya bırakmıştır. Resmi verilere göre, sürücü belgesi geçici olarak veya tedbiren geri alındığı halde motorlu araç kullanan kişilere uygulanan güncel idari para cezası 200.000 TL seviyesine ulaşmıştır. Bu tutar, basit kural ihlallerinin çok ötesinde, adeta bir servet kaybı niteliği taşımaktadır.

Yukarıda bahsettiğimiz müşterek sorumluluk ilkesi gereği, aracı kullanan kişi ile aracın ruhsat sahibi farklı kişiler ise, yeni kanun kapsamında aracı kullanana 200.000 TL, işleten sıfatıyla ruhsat sahibine ise plaka üzerinden 40.000 TL ayrı ceza kesilir. Yani bir rutin trafik denetimi esnasında polis tutanağına yansıyan toplam ceza tutarı anında 240.000 TL gibi aile bütçesini derinden sarsacak astronomik bir rakama çıkabilmektedir.

Kanun, yüksek meblağlı bu cezaların tahsilatını kolaylaştırmak ve vatandaşın mağduriyetini bir nebze olsun hafifletmek adına erken ödeme indirimi hakkı tanımaktadır. Cezanın size tebligat zarfıyla resmi yollarla bildirildiği tarihten itibaren ilk 30 gün içerisinde ödeme yapmanız halinde, toplam tutar üzerinden %25 oranında bir indirim uygulanır. Bu indirimli rakam, sürücü için 150.000 TL'ye, ruhsat sahibi için ise 30.000 TL'ye tekabül etmektedir.

Müvekkillerimizin bu aşamada atabileceği en stratejik adım, eğer ellerinde iptali gerektirecek somut ve güçlü bir delil yoksa, 30 günlük yasal süreyi kaçırmadan indirimli tutarı vergi dairesine yatırmaktır. Ödeme yapılmış olması, sonrasında Sulh Ceza Hakimliğine itiraz etmenize kanunen engel teşkil etmez. Haklı bulunmanız ve kararın iptal edilmesi durumunda, ödediğiniz bedeli ilgili devlet kurumundan kesintisiz olarak iade alabilirsiniz. Ayrıca tek seferde ödeme güçlüğü çeken vatandaşlar, ilk taksiti peşin yatırmak kaydıyla borçlarını taksitlendirme hakkına da sahiptir.

36/3-b Cezasına İtiraz Dilekçesi Örneği

Hakkınızda düzenlenen idari para cezasının usule veya yasaya aykırı olduğunu düşünüyorsanız, hukuki yollara başvurarak hakkınızı aramanız temel bir anayasal güvencedir. Özellikle ruhsat sahiplerinin gıyabında (yokluğunda) yazılan plaka cezalarında, aracın izinsiz kullanıldığının, gasp edildiğinin veya çalındığının resmi raporlarla ispatlanması durumunda mahkeme kararıyla cezanın iptali mümkündür.

İtiraz başvuruları, ceza karar tutanağının tarafınıza fiziken veya e-Tebligat yoluyla tebliğ edildiği günü takip eden 30 gün içerisinde, kural ihlalinin gerçekleştiği yerdeki nöbetçi Sulh Ceza Hakimliğine yapılır. Bu 30 günlük süre kesin ve hak düşürücüdür; süreyi geçirmeniz halinde mahkeme başvurunuzu esasa girmeden süre yönünden reddedecektir. İtiraz sürecinde herhangi bir mahkeme başvuru harcı ödenmez, ancak dilekçenizin hukuki argümanlarla ve somut delillerle desteklenmesi hayati önem taşır.

Örneğin, mahkeme kararıyla konulan ehliyet el koyma süreniz dolmuş olmasına rağmen, sadece emniyet müdürlüğüne gidip belgenizi fiziken teslim almadığınız için size bu ağır ceza kesilmişse, burada uygulanması gereken madde 36/3-b değil, "ehliyeti yanında bulundurmama" (KTK m. 44/1-b) maddesi olmalıdır. Yargıtay'ın ve yerel mahkemelerin emsal kararları da bu hakkaniyetli yöndedir. Aşağıda, aracın ruhsat sahibine (işletene) kesilen ceza üzerinden temel yasal usulü anlamanız için hazırlanmış bir taslak dilekçe örneği sunulmuştur:

... NÖBETÇİ SULH CEZA HAKİMLİĞİNE

İTİRAZ EDEN: Ad Soyad (T.C. Kimlik No) - Adres

İTİRAZA KONU TUTANAK: ... Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nün ... tarih, ... seri numaralı trafik idari para cezası karar tutanağı.

TEBLİĞ TARİHİ: .../.../2026

KONU: Karayolları Trafik Kanunu m. 36/3-b uyarınca işleten sıfatıyla aleyhime düzenlenen 40.000 TL bedelli idari para cezasının iptali talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. Adıma kayıtlı ... plakalı araca, ... tarihinde mülkiyeti bana ait araç üzerinden 2026 yılı tarifesi uyarınca 40.000 TL bedelli idari para cezası tutanağı düzenlenmiş ve adresime tebliğ edilmiştir.
2. Tutanakta, aracımın ehliyeti geri alınmış bir kişi tarafından kullanıldığı iddia edilerek ruhsat sahibi sıfatıyla şahsıma yaptırım uygulanmıştır. Ancak olay günü aracım, bilgim ve rızam tamamen dışında alınmış olup, bu mağduriyete ilişkin ... Polis Merkezi Amirliği'ne olay günü yapmış olduğum resmi şikayet tutanağı dilekçem ektedir.
3. Aracı haksız yere kullanan kişinin sürücü belgesi yasal durumunu bilmem veya denetlemem hayatın olağan akışında fiilen mümkün değildir. Bu denli katı bir yorum, cezanın şahsiliği ilkesine açıkça aykırılık teşkil etmektedir.

SONUÇ VE İSTEM:

Yukarıda arz ve izah edilen gerekçeler ve Hakimlikçe re'sen gözetilecek hukuki nedenler dikkate alınarak; usul ve yasaya aykırı olarak hakkımda düzenlenen ... tarihli idari para cezası karar tutanağının bütün sonuçlarıyla birlikte iptaline karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. .../.../2026

İmza: (Ad Soyad)

EKLER: Ceza Tutanağı Fotokopisi, Karakol Şikayet Tutanağı, Kimlik ve Ruhsat Fotokopisi

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Cezayı ödedikten sonra mahkemeye itiraz edersem paramı geri alabilir miyim?

Evet, alabilirsiniz. İtirazınızın Sulh Ceza Hakimliği tarafından haklı bulunarak kabul edilmesi ve tutanağın iptal edilmesi halinde, vergi dairesine yapacağınız başvuru ile ödediğiniz meblağı iade alma hakkınız yasal olarak güvence altındadır.

Ehliyet el koyma sürem doldu ama emniyetten teslim almadım, trafiğe çıkarsam 36/3-b uygulanır mı?

Pratikte polis memurları sistemde belgenizi "geri alınmış" olarak gördükleri için bu cezayı yazma eğilimindedir. Ancak süreniz resmen dolmuşsa, bu hukuken hatalı bir işlemdir ve Sulh Ceza Hakimliğine yapacağınız itirazla cezanın çok daha düşük tutarlı olan "ehliyeti yanında bulundurmama" cezasına çevrilmesi veya iptali sağlanabilir.

Cezaya itiraz süresini kaçırırsam ne yapmalıyım?

30 günlük yasal itiraz süresi hak düşürücü bir süredir. Bu süreyi haklı bir mazeretiniz (ağır hastalık, belgelenebilir zorunlu haller vb.) olmaksızın geçirirseniz, idari para cezası kesinleşir ve maalesef itiraz yolunuz tamamen kapanır. Bu aşamadan sonra ödeme yapmaktan veya taksitlendirme talep etmekten başka bir yasal seçeneğiniz kalmaz.

36/3-B Trafik Cezası İtiraz Süreci

36/3-B cezası, sürücü belgesi mahkeme, Cumhuriyet savcılığı veya kanunda belirtilen yetkili makamlarca geçici olarak ya da tedbiren geri alınmış kişinin araç kullanması halinde uygulanır; araç sahibine kullandırma nedeniyle aynı miktarda ceza kesilebilir. İdari para cezasına karşı başvuru süresi, tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 15 gündür ve görevli merci Sulh Ceza Hâkimliğidir. Başvuru fiziken adliyeden veya UYAP Vatandaş Portal üzerinden yapılabilir. Erken ödeme yapılmış olması, itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.

• Tebliğ tarihi ve tutanak tarihi birlikte kontrol edilir.
• Ceza tutanağı, tebligat zarfı, ruhsat, ehliyet durumu ve destekleyici belgeler eklenir.
• İtiraz sebepleri somut delillerle kurulursa kabul ihtimali güçlenir.
• Süre geçirilirse başvuru usulden reddedilebilir.

36/3-B Ceza İtiraz Gerekçeleri

Uygulamada en çok kullanılan gerekçeler, tebligat hatası, sürücünün yanlış tespiti, tutanakta tarih-saat-plaka-sürücü bilgisi çelişkisi, araç sahibinin rıza dışı kullanım nedeniyle kusursuzluğu ve fiili hâkimiyetin başka kişide bulunmasıdır. Ruhsat sahibine yönelen cezalarda araç devri yapılmış olması, noter satışı bulunması, uzun süreli kiralama, şirket zimmet kayıtları, çalıntı veya izinsiz kullanım tutanakları önemli delil niteliği taşır. 36/3-b trafik cezası itiraz dilekçesi hazırlanırken soyut inkâr yerine belgeye dayalı anlatım belirleyici olur.

• Tebligatın usulsüz yapıldığına ilişkin kayıtlar
• Sürücünün başka kişi olduğunu gösteren kamera, görev listesi, tanık veya kurum kaydı
• Noter satış sözleşmesi, kira sözleşmesi, teslim tutanağı
• Çalıntı, kaçırma veya izinsiz kullanım başvurularına ilişkin kolluk kayıtları
• Tutanağın zorunlu unsurlarındaki maddi hata ve eksiklikler

36/3-B trafik cezası itiraz dilekçesi örneği nasıldır?

Pratik bir dilekçede başvurulan Sulh Ceza Hâkimliği, başvuranın kimliği, tutanak seri numarası, ceza tarihi, tebliğ tarihi, itiraz sebepleri, deliller ve açık talep bulunur. Dilekçede, 36/3-B maddesi kapsamında kesilen cezanın hukuka aykırılık nedenleri kısa ama somut biçimde yazılır. Ruhsat sahibine yazılan ceza iptali dilekçesi hazırlanırken, aracı kullanan kişiyle araç sahibinin ilişkisinin ve kullanım izninin kapsamının net gösterilmesi önem taşır. Başvurunun 15 günlük yasal süre içinde yapıldığı mutlaka belirtilir.

• Başlık: Nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliğine
• Konu: 36/3-B trafik idari para cezasına itiraz
• Açıklamalar: olay özeti, hukuka aykırılık nedenleri, deliller
• Sonuç ve istem: cezanın iptali ve yargılama giderlerinin iadesi talebi
• Ekler: ceza tutanağı, tebligat, ruhsat, noter belgesi, görev yazısı, kamera kaydı, kolluk başvurusu

Ruhsat sahibine yazılan 36/3-B cezası iptal edilir mi?

Ruhsat sahibine yazılan ceza iptali, her dosyada mümkün olmamakla birlikte belirli senaryolarda ciddi hukuki dayanak bulur. Kanunda, ehliyeti geri alınmış kişiye araç kullandıran sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası öngörülür. Buna rağmen araç sahibinin fiili hâkimiyeti kaybettiği, aracı rıza dışı kullandırmadığı, devir veya kiralama nedeniyle denetim yetkisinin başka kişide olduğu dosyalarda iptal ihtimali doğabilir. Ruhsat sahibine yazılan ceza iptali bakımından belirleyici unsur, kusursuzluk iddiasının belgeyle ispatlanabilmesidir.

• Noter satışı yapılmış ancak tescil devri henüz tamamlanmamış araçlar
• Uzun süreli kiralama veya operasyonel filo tahsisi
• Şirket aracı üzerinde fiili kullanım ve teslim yetkisinin çalışan veya üçüncü kişide olması
• Çalıntı, izinsiz alma veya rıza dışı kullanım olayları
• Araç sahibinin kullanım izni vermediğini gösteren ihtar, tutanak veya başvuru kayıtları

36/3-B cezasında araç sahibinin sorumluluğu nedir?

36/3-b araç sahibine yönelen sorumluluk, yalnızca aracın başkasınca kullanılmış olmasından değil, kanundaki kullandırma veya kullanılmasına izin verme yaklaşımından kaynaklanır. Bu nedenle ruhsat sahibinin sorumluluğu, sürücüden tamamen bağımsız ikinci bir idari para cezasına dönüşebilir. 200.000 TL trafik cezası olarak anılan tutar, 2026 bakımından ehliyeti geri alınmış kişinin araç kullanması halinde sürücüye uygulanmakta; araç sahibine de aynı miktar kesildiğinde toplam yük iki katına çıkmaktadır.

36/3-B cezası erken ödeme indirimi nasıl uygulanır?

Kabahatler rejiminde idari para cezalarında peşin ödeme indirimi dörtte bir oranındadır; başka ifadeyle cezanın yüzde 75’i ödenir ve kanun yoluna başvurma hakkı korunur. Bu çerçevede 2026 yılında 36/3-B kapsamında sürücüye kesilen 200.000 TL cezanın peşin ödeme tutarı 150.000 TL’dir. Araç sahibine de aynı miktarda ceza uygulanmışsa onun bakımından da peşin ödeme 150.000 TL’ye iner. Böylece iki ayrı ceza birlikte peşin ödendiğinde toplam yük 300.000 TL olur. 36/3-b trafik cezası erken ödeme indirimi, itirazdan feragat anlamına gelmez.

• Asıl ceza: 200.000 TL
• Peşin ödeme oranı: dörtte bir indirim
• İndirimli tek ceza: 150.000 TL
• İki ayrı cezada indirimli toplam: 300.000 TL

36/3-B itirazında sonuç neye göre şekillenir?

Sulh Ceza Hâkimliği incelemesinde dosyanın kaderi çoğu zaman tutanak içeriği ile başvurucunun sunduğu somut deliller arasındaki dengeye göre belirlenir. Sadece cezanın yüksekliğine dayanmak, iptal için yeterli görülmez. Buna karşılık sürücü tespiti hatası, usulsüz tebligat, kullanım izninin bulunmadığını gösteren resmi kayıtlar ve araç devri gibi maddi olgular, ruhsat sahibine yazılan ceza iptali bakımından daha güçlü zemin oluşturur. 36/3-b trafik cezası itiraz dilekçesi, olay kronolojisini ve ekleri düzenli sunduğunda yargısal denetim daha sağlıklı ilerler.