Süre Tutum Dilekçesi Örneği: İstinaf ve Temyizde Süre Tutum (2026)

Süre tutum dilekçesi, hükmün duruşmada açıklanmasından sonra, gerekçeli karar henüz yazılıp tebliğ edilmeden istinaf veya temyiz süresini korumak için verilen kısa dilekçeye halk arasında verilen addır. Kanunda böyle bir dilekçe tanımlanmamıştır. 1/6/2024 ve sonrasında verilen kararlarda istinaf ve temyiz süresi gerekçeli kararın tebliğinden başladığı için süre tutum dilekçesi zorunlu değildir; 1/6/2024 öncesi kararlarda ise süre hükmün açıklanmasıyla başladığından gerekliydi.

Bu rehberde süre tutum dilekçesinin ne olduğunu, 7499 sayılı Kanunla neyin değiştiğini, ceza istinaf, ceza temyiz, katılan vekili ve ek gerekçe için dört tam dilekçe örneğini, hukuk ve idari yargıdaki durumu, tutuklu sanığın başvurusunu, UYAP'tan göndermeyi ve süre kaçırılırsa ne yapılacağını anlatıyoruz. Maddeler 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK), 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) ile 7499 sayılı Kanun geçici 6. maddesinin güncel metinlerinden birebir kontrol edilerek yazılmıştır.

• 2 haftaCeza istinaf ve temyiz süresiCMK m.273/1, 291/1 · 1/6/2024 ve sonrası kararlar
• TebliğSürenin başladığı anHükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarih
• 7 gün · 15 gün1/6/2024 öncesi kararİstinaf 7 gün, temyiz 15 gün; hükmün açıklanmasından başlardı
• 15 günGerekçenin yazılma süresiCMK m.232/3 · tam tutanağa geçmediyse açıklanmasından itibaren
• 30 günİdari yargıda istinaf ve temyizİYUK m.45/1, 46/1 · tebliğden itibaren

Süre Tutum Dilekçesi Nedir ve Ne Demek?

Süre tutum, kanun yoluna başvuru süresini "tutmak", yani süre dolmadan başvuru iradesini mahkemeye bildirmek anlamında kullanılan bir uygulama terimidir. Dilekçe genellikle bir iki paragraftır: hangi karara karşı başvurulduğu, gerekçeli kararın tebliğ edilmediği ve başvuru nedenlerinin sonra sunulacağı yazılır.

Süre tutum dilekçesi kanunda geçiyor mu?

Hayır. CMK ve HMK'da "süre tutum" adlı bir dilekçe yoktur. Uygulamada verilen şey hukuken kanun yoluna başvuru dilekçesidir; nedenleri sonraya bırakan ve gerekçeli kararın tebliğini isteyen kısa bir başvuru metnidir. Bu yüzden ona kanun maddesi aramak yerine hangi kanun yolu süresini koruduğuna bakmak gerekir: ceza istinafında CMK m.273, ceza temyizinde CMK m.291.

Eski düzende süre tutum neden doğdu?

Eski düzende ceza istinaf süresi "hükmün açıklanmasından itibaren yedi gün", temyiz süresi "hükmün açıklanmasından itibaren on beş gün" idi. Gerekçeli karar ise tam tutanağa geçmediyse açıklanmasından itibaren en geç on beş gün içinde dosyaya konulur (CMK m.232/3). Yani gerekçeli karar çoğu zaman istinaf süresi dolduktan sonra yazılıyordu. Süre tutum dilekçesi bu açığı kapatmak için geliştirilmiş bir uygulamaydı.

Süre Tutum Dilekçesi Hâlâ Gerekli mi? 7499 Sayılı Kanunla Ne Değişti?

1/6/2024 ve sonrasında verilen ceza kararlarında gerekli değildir. 7499 sayılı Kanun (RG 12/03/2024, sayı 32487) CMK m.273/1 ve m.291/1'i değiştirmiş, istinaf ve temyiz süresini "hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta" olarak yeniden düzenlemiştir. Süre artık tefhimle değil, gerekçeli kararın tebliğiyle başlar.

Süre Tutum İstinaf Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Güncel düzende "süre tutum istinaf" dilekçesi, süreyi beklemeden verilen erken bir istinaf başvurusudur. Kanun bunu zorunlu tutmaz ama yasaklamaz da. Sanık ve katılan için başvuru nedenlerinin dilekçede gösterilmemesi incelemeye engel olmaz (CMK m.273/4). Dilekçe hükmü veren mahkemeye verilir; mahkeme bu başvuruyu bölge adliye mahkemesine gönderir. Ayrıntılı ceza istinaf dilekçesi için ceza istinaf dilekçesi yazımıza da bakabilirsiniz.

1. Karar tarihini ve dosya numarasını yazın.Mahkemenin adı, esas ve karar numarası, hükmün açıklandığı tarih dilekçenin başında bulunmalıdır.
2. Başvuranı ve sıfatını belirtin.Sanık, sanık müdafii, katılan veya katılan vekili olduğunuzu yazın. Avukat, müvekkilinin açık arzusuna aykırı olmamak koşuluyla başvurabilir (CMK m.261/1).
3. Gerekçeli kararın tebliğ edilmediğini belirtin.Sürenin tebliğle başlayacağını (m.273/1) ve nedenlerin tebliğden sonra sunulacağını kısaca yazın.
4. Gerekçeli kararın yazılmasını isteyin.Gerekçe, tam tutanağa geçmediyse açıklanmasından itibaren en geç on beş gün içinde dosyaya konulmalıdır (m.232/3).
5. Sonucu yazın.Hükmün kaldırılması veya lehe sonuç doğuracak biçimde yeniden hüküm kurulması istenir; ek dilekçe hakkının saklı tutulduğu belirtilir.

Örnek 1: Ceza istinaf süre tutum dilekçesi (sanık müdafii)

Süre nasıl hesaplanır?

Gün ile belirlenen süreler tebligatın yapıldığının ertesi günü işlemeye başlar. Hafta ile belirlenen süre, tebligatın yapıldığı günün son haftada isim itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer; son gün tatile rastlarsa süre tatilin ertesi günü biter (CMK m.39/1, 2, 4). UYAP üzerinden yapılan elektronik işlemlerde ise süre gün sonunda biter (CMK m.38/A/9).

Baro levhasına kayıtlı avukatlara tebligat elektronik yolla yapılır; elektronik tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Tebligat Kanunu m.7/a). Süreyi hesaplarken sistemde görünen tebliğ tarihini esas alın. Ayrıntı için tebligat ve elektronik tebligat yazılarımıza bakabilirsiniz.

Süre Tutum Temyiz Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Temyizde dikkat edilecek nokta farklıdır: m.295 mülga edildiği için temyiz nedenleri ayrı bir gerekçe dilekçesine bırakılamaz. Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır (CMK m.294/1) ve Yargıtay temyiz dilekçesinin temyiz sebeplerini içermediğini saptarsa temyiz istemini reddeder (m.298). Bu nedenle "nedenler sonra sunulacaktır" diyen kısa bir temyiz dilekçesi güncel düzende risklidir.

Örnek 2: Ceza temyiz dilekçesi (süre tutum niteliğinde, sebepleriyle)

Katılan Vekili Süre Tutum Dilekçesi Nasıl Verilir?

Kanun yollarına Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ve katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar başvurabilir (CMK m.260/1). Katılan vekili de müvekkilinin açık arzusuna aykırı olmamak koşuluyla başvurur (m.261/1). Katılanın istinaf dilekçesinde nedenlerin gösterilmemesi de incelemeye engel olmaz (m.273/4). İstinaf yolunun kapalı olduğu hükümler m.272/3'te sayılmıştır; başvurudan önce hükmün bu sınırlara takılıp takılmadığını kontrol edin.

Örnek 3: Katılan vekili istinaf süre tutum dilekçesi

Gerekçeli Karar Tebliğinden Sonra Ek Gerekçe Dilekçesi Nasıl Verilir?

Erken istinaf başvurusu yapıldıysa nedenler, gerekçeli karar tebliğ edildikten sonra ek dilekçeyle bildirilir. Kanun, erken başvurudan sonra ayrı bir ek gerekçe süresi tanımamaktadır. Bu nedenle güvenli yol, ek dilekçeyi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde vermektir. Ek dilekçe, gerekçeli kararı okuyup hükmün hangi yönlerinin hukuka aykırı olduğunu tek tek göstermelidir. Gerekçede neler bulunması gerektiği için gerekçeli karar örneği yazımıza bakabilirsiniz.

Gerekçeli karar tebliğ edilmeden gerekçe yazılabilir mi?

Kanun, nedenlerin tebliğden önce yazılmasını yasaklamaz; ancak gerekçeli karar yazılmadan hükmün hangi gerekçelerle kurulduğunu bilemeyeceğiniz için nedenleri isabetli göstermek zordur. Bu bizim değerlendirmemizdir; CMK'da bu konuda ayrıca bir hüküm yoktur. Uygulamada kısa bir başvuru yapıp nedenleri tebliğden sonra sunmak, ayrıntılı gerekçeyi gerekçeli kararı okuyarak yazmanıza imkân verir.

Örnek 4: Gerekçeli karar sonrası ek gerekçe dilekçesi (istinaf)

Hukuk ve İdari Yargıda Süre Tutum Dilekçesi Verilir mi?

Hayır, hukuk ve idari yargıda süre tutum dilekçesine ihtiyaç yoktur; çünkü bu yargılamalarda kanun yolu süresi baştan beri kararın tebliğiyle başlar. HMK m.345/1 istinaf süresini iki hafta olarak belirler ve süre "ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle" işlemeye başlar. Temyizde de bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden iki hafta vardır (HMK m.361/1). HMK m.345'te süre başlangıcını tefhime bağlayan bir hüküm yoktur; 7251 sonrasında da süre tebliğle işler. İdari yargıda istinaf ve temyiz kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde yapılır (İYUK m.45/1, 46/1).

Hukukta tefhim edilen karar için ne olur?

Hukuk yargılamasında hüküm sonucu duruşmada tefhim edilir; zorunlu nedenlerle yalnızca hüküm sonucu tefhim edildiğinde gerekçeli karar tefhim tarihinden başlayarak bir ay içinde yazılır (HMK m.294/4). Kanun yolu süresi ise gerekçeli kararın tebliğiyle işlediğinden, bu bir aylık dönemde süre dolmaz ve ayrıca bir koruma dilekçesi gerekmez. HMK m.345/1'in son cümlesi, özel kanunlardaki farklı kanun yolu sürelerini saklı tutar; özel kanun süresi olan işlerde ilgili kanun kontrol edilmelidir.

İdari yargıda süre nasıl işler?

İYUK m.8/1 uyarınca süreler tebliğ tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar; son gün tatile rastlarsa süre tatilden sonraki çalışma gününün bitimine uzar (m.8/2) ve çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa ara verme sonundan itibaren yedi gün uzamış sayılır (m.8/3). Dava açma süresi (m.7) ayrı bir konudur; ayrıntı için idari dava açma süresi yazımıza bakabilirsiniz.

Tutuklu Sanık Süre Tutum veya İstinaf Dilekçesini Nasıl Verir?

Tutuklu sanık, zabıt kâtibine veya bulunduğu ceza infaz kurumunun müdürüne beyanda bulunarak ya da dilekçe vererek kanun yollarına başvurabilir (CMK m.263/1). Zabıt kâtibine yapılan başvuru deftere kaydedilir ve tutuklu sanığa bir tutanak örneği verilir. Kurum müdürüne yapılan başvuruda tutanak ve dilekçe derhâl mahkemeye gönderilir. Bu şekilde işlem yapıldığında kanun yolları için belirlenen süreler kesilmiş sayılır (m.263/4). İstinaf ve temyiz maddeleri de tutuklu sanık bakımından m.263'ü saklı tutar (m.273/1, 291/1).

Süre Tutum Dilekçesi UYAP'tan Nasıl Gönderilir?

CMK m.38/A uyarınca ceza muhakemesi işlemleri UYAP üzerinden güvenli elektronik imzayla yapılabilir. Avukat, Avukat Portal'dan ilgili dosyaya e-imzalı dilekçeyi gönderir; taraf ve sanık Vatandaş Portal'ı kullanabilir. Elektronik imzayla gönderilen belgeler, gerekmedikçe ayrıca fiziki olarak düzenlenmez. Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter (m.38/A/9). Genel bilgi için UYAP yazımıza bakabilirsiniz.

• Doğru dosyayı seçin: Hükmü veren mahkemenin esas numarasını kontrol edin; yanlış dosyaya gönderilen evrak süreyi korumayabilir.
• Evrak türünü doğru işaretleyin: Dilekçenin kanun yolu başvurusu olduğu açıkça görünmelidir.
• Gönderimden sonra kontrol edin: Evrakın dosya evrak listesinde göründüğünü ve tarih damgasını ekran görüntüsüyle saklayın.
• Kanun yolunu karıştırırsanız: Kabul edilebilir bir başvuruda kanun yolunun veya merciin belirlenmesinde yanılma, başvuranın haklarını ortadan kaldırmaz; başvuru görevli mercie gönderilir (CMK m.264).

Süre Tutum Dilekçesi Verilmezse veya Süre Kaçırılırsa Ne Olur?

1/6/2024 ve sonrasındaki kararlarda süre tutum vermemek hak kaybı doğurmaz; asıl önemli olan tebliğden itibaren iki hafta içinde başvuruyu yapmaktır. Süresinde istinaf başvurusu yapılırsa hükmün kesinleşmesi engellenir (m.275/1). Süre geçtikten sonra yapılan başvuruyu hükmü veren mahkeme reddeder; başvuran ret kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde bölge adliye mahkemesinden bu konuda karar vermesini isteyebilir, ancak bu nedenle hükmün infazı ertelenemez (m.276). Temyizde aynı mantık m.296'dadır.

Eski hâle getirme (CMK m.40-42) ne zaman mümkündür?

Kusuru olmaksızın bir süreyi geçirmiş kişi eski hâle getirme isteminde bulunabilir; kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmemişse de kişi kusursuz sayılır (m.40). Dilekçe, engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde, süreye uyulduğunda usul işlemini yapacak mahkemeye verilir; olgular ve varsa belgeler dilekçeye eklenir, aynı dilekçeyle yapılamayan işlem de yerine getirilir (m.41). Kabul kararı kesindir, ret kararına itiraz edilebilir ve dilekçe kararın yerine getirilmesini kendiliğinden durdurmaz (m.42). Engelin kalkmasından itibaren iki hafta kuralı 1/6/2024 ve sonrasında kalkan engeller için geçerlidir (Geçici m.6/1-a). Bu yol istisnaidir; başvuru kusursuzluğun belgelenmesine bağlıdır.

Süre Tutum Dilekçesinde Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

En sık hata, eski düzene ait bilgiyi güncel karara uygulamaktır. Aşağıdaki tablo yaygın yanlışları ve doğrularını gösterir.

Diğer sık hatalar şunlardır:

• Tebliğ tarihini yanlış hesaplamak; elektronik tebligatta beşinci günün sonu kuralını gözden kaçırmak.
• Dilekçeyi hükmü veren mahkeme yerine yanlış merciye vermek ve zamanında ulaşmasını sağlamamak.
• Avukatın müvekkilin açık arzusuna aykırı biçimde başvuru yapması (CMK m.261/1).
• İstinaf yolunun kapalı olduğu hükümlere (m.272/3) başvuru yapmak.
• UYAP'a yüklenen evrakın dosyaya düştüğünü kontrol etmemek.
• Duruşma günü gelemeyeceği için mazeret bildirmek yerine bu dilekçeyi kullanmak; mazeret için duruşma mazeret dilekçesi yazımıza bakın.

Süre Tutum Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Süre tutum dilekçesi ne demek?

Süre tutum dilekçesi, hükmün açıklanmasından sonra gerekçeli karar tebliğ edilmeden kanun yoluna başvuru iradesini bildiren kısa dilekçeye verilen uygulama adıdır. Kanunda adı geçmez. Eski ceza düzeninde süreyi korumak için verilirdi; 1/6/2024 ve sonrası kararlarda süre tebliğden başladığı için zorunlu değildir.

Süre tutum dilekçesi vermezsem istinaf hakkım kaybolur mu?

1/6/2024 ve sonrasında verilen kararlarda kaybolmaz. İstinaf süresi hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta olduğundan, tebliğden sonra süresi içinde başvurmanız yeterlidir (CMK m.273/1). 1/6/2024 öncesi kararlarda ise süre tefhimden başladığı için eski hükümler uygulanır.

Gerekçeli karar tebliğ edilmeden istinaf sebepleri yazılabilir mi?

Kanun bunu yasaklamaz, sanık ve katılan için nedenlerin gösterilmemesi de incelemeye engel olmaz (CMK m.273/4). Ancak gerekçeli karar yazılmadan nedenleri isabetli göstermek zordur. Erken başvuru yapıp nedenleri tebliğden sonraki iki hafta içinde ek dilekçeyle sunmak uygulamada daha güvenlidir.

Süre tutum dilekçesi kime verilir?

Ceza istinafında hükmü veren ilk derece mahkemesine verilir (CMK m.273/1). Temyizde hükmü veren mahkemeye, bölge adliye mahkemesi kararlarında o daireye verilir (m.291/1). Tutuklu sanık zabıt kâtibine veya ceza infaz kurumu müdürüne de başvurabilir (m.263).

Hukuk davasında süre tutum dilekçesi verilir mi?

Verilmesine gerek yoktur. HMK m.345/1 istinaf süresini ilamın usulen tebliğiyle başlatır, m.361/1 temyiz süresini tebliğ tarihinden iki hafta olarak belirler. Hukukta süre baştan tebliğe bağlı olduğu için tefhimden sonra süreyi koruyan ayrı bir dilekçeye ihtiyaç doğmaz.

Tutuklu sanık süre tutum dilekçesini nasıl verir?

Tutuklu sanık dilekçeyi zabıt kâtibine veya bulunduğu ceza infaz kurumunun müdürüne verebilir ya da bu kişilere beyanda bulunabilir. Kayıt ve tutanak düzenlendiğinde kanun yolu süreleri kesilmiş sayılır (CMK m.263/4). Karar tutuklu sanığa okunup anlatılarak tebliğ edilir (m.35/3).

Süre tutum dilekçesi ile süre uzatım dilekçesi aynı mıdır?

Hayır. Süre uzatım, hâkimin verdiği sürenin (örneğin cevap süresinin) uzatılmasını isteme dilekçesidir. Kanunun belirlediği süreler kesindir (HMK m.94/1). Süre tutum ise kanun yolu süresi dolmadan başvuru iradesini bildirir ve süre uzatmaz.

1/6/2024 öncesi karar için süre tutum verilmemişse ne olur?

Eski hükümlere göre istinaf için hükmün açıklanmasından yedi gün, temyiz için on beş gün geçmişse karar kesinleşebilir. Süreyi kusuru olmaksızın geçirmişseniz CMK m.40-42 uyarınca eski hâle getirme istenebilir. Bu istisnai bir yoldur ve dosyaya göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Sonuç

Süre tutum dilekçesi, 1/6/2024 öncesi ceza kararlarında hak kaybını önleyen bir uygulama iken, 7499 sayılı Kanundan sonra verilen kararlarda süre gerekçeli kararın tebliğinden iki hafta başladığı için zorunlu olmaktan çıkmıştır. Erken istinaf başvurusu yapabilirsiniz, ancak temyizde nedenleri başvuruda göstermeyi ve tebliğ tarihini doğru hesaplamayı ihmal etmeyin. Dosyanızdaki kararın tarihine göre doğru düzeni belirlemek ve dilekçenizi hazırlamak için Ankara'daki büromuzla iletişime geçebilirsiniz.