Trafik güvenliği yalnızca hız sınırlarıyla değil, sürüş esnasında dikkati dağıtan ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarının doğru kullanımıyla da sağlanır. Karayolları Trafik Kanunu’nun 72. maddesi, bu cihazların araç içinde hangi şartlarda bulundurulabileceğini ve kullanılabileceğini açıkça düzenler; kamunun huzurunu bozacak, sürücünün dikkatini dağıtacak uygulamaları yasaklar.
Özet Bilgi
72. Madde Ne Diyor?
72. madde; araçlarda ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarının sadece yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olarak ve kamunun rahat ve huzurunu bozmayacak şekilde bulundurulup kullanılabileceğini söyler. Bu hüküm, hem sürücünün dikkatinin dağılmamasını hem de çevrede yaşayanların ve diğer yol kullanıcılarının rahatsız edilmemesini amaçlar. Bu fıkra hükümlerine uymayanlara 3.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
2026 Yılı 72. Madde Ceza Tutarı
2026 yılı (7574 sayılı Kanun sonrası) itibarıyla 72. maddeye aykırı davranışların yaptırımları şöyledir:
- Genel İdari Para Cezası: 3.000 TL (Yönetmelikteki genel şartlara uymayanlara uygulanır).
- Cihaz Odaklı Ağır Ceza: Araçlarda şartlara uymayan ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarını bulunduran veya kullananlara 21.000 TL idari para cezası uygulanır.
- İdari Tedbir (Trafikten Men): Bu fıkra kapsamında ceza alan araçlar otuz gün süreyle trafikten menedilir.
- Not: 72. madde kapsamında verilen idari para cezalarının tamamı tahsil edilmeden, sürücü belgelerinin iadesi veya men işleminin sonlandırılması mümkün değildir.
Hangi Davranışlar 72. Maddeye Aykırıdır?
Aşağıdaki davranışlar 72. madde kapsamında cezai işleme konu olabilir:
- Araç içi ses sistemini, özellikle gece saatlerinde ve yerleşim alanlarında dışarıya taşacak kadar yüksek sesle kullanmak; mahalle, cadde veya kavşaklarda kamunun huzurunu bozacak seviyede müzik yayını yapmak.
- Araca sonradan eklenen ve yönetmelikte belirtilen şartlara uymayan yüksek sesli cihazlar veya benzeri düzeneklerle çevreyi rahatsız edecek yayınlar yapmak.
- Sürücünün izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazlarını bulundurmak veya kullanmak.
- Haberleşme veya eğlence cihazlarını, montaj ve kullanım şartlarına aykırı şekilde araçta bulundurmak ya da kullanmak.
72. Madde mi, 73. Madde mi? (Telefon Kullanımı Hakkında)
Sürüş esnasında telefonu kullanmak 72. madde kapsamında değil, 73. madde kapsamındadır.
- 73. Maddeye Göre: Seyir hâlinde cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanan sürücülere 5.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır.
- Tekerrür Halinde: Son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde bu kuralın ikinci defa ihlal edilmesi halinde 10.000 TL; üç veya daha fazla ihlal edilmesi halinde ise her seferinde 20.000 TL idari para cezası uygulanır.
- Ehliyet Geri Alma: Üçüncü ihlalden itibaren sürücü belgeleri her seferinde otuz gün süreyle geri alınır.
- Özetle: Yüksek ses/montaj aykırılığı 21.000 TL ve 30 gün men ile sonuçlanan 72. madde; telefonu kullanma ise kademeli cezalar içeren 73. madde kapsamındadır.
Görüntü ve Ses Cihazları Araçta Nasıl Kullanılmalı?
- Ses seviyesi: Araç içi müziği dışarıdan duyulmayacak ve çevreyi rahatsız etmeyecek seviyede tutun. Bu, özellikle gece saatlerinde ve hassas bölgelerde (hastane, okul, ibadethane çevresi gibi) önemlidir.
- Görüntü ekranları: Sürücünün izleme ve kullanma sahası içinde kalan görüntü cihazlarını bulundurmayın; bu durum yasaklanmıştır.
- Montaj ve teknik uygunluk: Cihazlar Kanun ve yönetmelikte belirtilen şartlara uygun olmalıdır; aksi halde 21.000 TL ceza ve 30 gün trafikten men yaptırımı uygulanır.
- Eller serbest kullanımı: Haberleşme ihtiyacı varsa, 73. madde kapsamındaki cezadan kaçınmak için telefonu ele almadan kullanım sağlayan sistemleri tercih edin.
Sökme ve Men Yaptırımı Nasıl Uygulanır?
Tespit edilen ihlallerde, 21.000 TL para cezasına ek olarak araçlar otuz gün süreyle trafikten menedilir. Bu sürenin amacı hem sürücüyü kurallara uymaya teşvik etmek hem de kamusal huzuru korumaktır.
Uygulamada Karşılaşılan Örnekler
- Gece mahalle içinde yüksek sesle gezen araçlar: Dışarıya taşan müzikle çevre rahatsız ediliyorsa 72. madde kapsamında ağır yaptırımlar uygulanabilir.
- Sürücünün görüş alanındaki ekranlar: Araç hareket halindeyken sürücünün izleme sahasında kalan cihazlar direkt olarak ihlal oluşturur ve aracı 30 gün trafikten uzaklaştırır.
- Seyir halinde telefonu ele almak: Bu durum 73. madde kapsamındadır ve ihlalin tekrarı halinde ehliyete el konulmasına kadar gider.
Ceza Tebliği, Ödeme ve İtiraz
- Tebliğ: Ceza, denetim esnasında görevli personel tarafından düzenlenebileceği gibi plaka üzerinden de tebliğ edilebilir. Tutanaklarda personelin açık kimliği yerine personel tanıtım numarası yer alır.
- Ödeme Şartı: Geri alınan sürücü belgelerinin veya menedilen araçların iade edilebilmesi için Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.
- Yabancı Plakalı Araçlar: Yabancı uyruklu kişilere uygulanan cezalar ülkeden çıkışta tahsil edilemezse, tekrar yurda girişte tahsil edilir; aksi halde girişe izin verilmez.
Bu Cezadan Kaçınmak İçin Neler Yapılmalı?
- Ses seviyesini makul düzeyde tutun; camlar açıkken dışarıdan duyulmayacak şekilde ayarlayın.
- Araç içi ekranları sürücünün doğrudan izleme ve kullanma sahası dışında konumlandırın.
- Cihazların montajını mevzuata uygun şekilde yaptırın.
- Telefon kullanımı gerekiyorsa eller serbest çözümleri tercih edin; 73. maddedeki kademeli cezalardan korunun.
Sonuç
72. madde, araç içindeki ses, görüntü ve haberleşme cihazlarının huzuru bozmayacak ve güvenliği tehlikeye atmayacak şekilde kullanılmasını zorunlu kılar. 2026’da ihlal halinde 21.000 TL’ye kadar idari para cezası ve 30 gün araç men işlemi uygulanmaktadır. Sürücüler; ses seviyesini makul tutarak ve cihazları doğru konumlandırarak hem ağır cezalardan kaçınabilir hem de kamusal huzur için üzerlerine düşeni yapabilirler.
72/1 ve 72/2 trafik cezası farkı nedir?
2918 sayılı Kanun’un 72. maddesinde iki ayrı yaptırım çizgisi bulunur. 72/1, araçlarda ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarının şartlara aykırı veya kamunun huzurunu bozacak şekilde bulundurulması ya da kullanılması hâlindeki genel aykırılığı ifade eder. 2026 yılında bu aykırılık için 3.000 TL idari para cezası uygulanır. 72/2 ise cihazın niteliği ve kullanım biçimi nedeniyle daha ağır sonuç doğuran hâlleri kapsar; 21.000 TL idari para cezası yanında aracın 30 gün trafikten men edilmesi söz konusudur. Bu ayrım, resmî tarife ve güncel trafik cezası sorgulama hizmetlerinde de ayrı kalemler hâlinde yer alır.
| Ayırım | Kapsam | 2026 yaptırımı |
| 72/1 | Genel şartlara aykırı bulundurma veya kullanım, kamunun huzurunu bozma | 3.000 TL |
| 72/2 | Şartlara uymayan cihaz ve düzeneklerin ağır yaptırım doğuran kullanımı | 21.000 TL + 30 gün trafikten men |
72/1 trafik cezası erken ödeme indirimi ne kadar?
İdari para cezalarında peşin ödeme indirimi, Kabahatler Kanunu uyarınca ceza tutarının dörtte biri oranında uygulanır. Bu nedenle 2026 yılı için 72/1 kapsamındaki 3.000 TL cezanın peşin ödenmesi hâlinde indirim tutarı 750 TL, ödenecek tutar 2.250 TL olur. Aynı kural 72/2 kapsamındaki 21.000 TL cezada da uygulanır; peşin ödemede 5.250 TL indirimle 15.750 TL tahsil edilir. Trafik idari para cezalarında indirimli ödeme süresi, tebliğden itibaren kanuni süre içinde yapılan ödemelerde geçerlidir.
Yüksek sesle müzik dinleme cezası nasıl uygulanır?
Yüksek sesle müzik dinleme cezası, yalnızca araç içinde müzik açılmış olmasına değil, sesin dışarı taşmasına, çevreyi rahatsız etmesine ve kamunun huzurunu bozmasına dayalı olarak uygulanır. Uygulamada trafik görevlileri, özellikle yerleşim alanı, gece saatleri, kavşak, toplu kullanım alanı, okul veya hastane çevresi gibi yerlerde dışarıya belirgin biçimde yayılan sesi esas alır. Aykırılığın basit düzeyde görülmesi hâlinde 72/1 kapsamındaki 3.000 TL ceza öne çıkar; şartlara aykırı güçlü ses sistemi, uygunsuz montaj veya ağırlaştırılmış cihaz düzeni tespit edildiğinde 72/2 kapsamında 21.000 TL ceza ve 30 gün trafikten men yaptırımı gündeme gelir.
- Sesin araç dışından açıkça duyulması
- Mahalle, cadde ve kavşaklarda çevreye rahatsızlık verilmesi
- Yönetmelik şartlarına aykırı ses sistemi veya ek düzenek bulunması
- Sürücünün dikkatini dağıtan görüntü veya eğlence cihazlarıyla birlikte ihlalin ağırlaşması
72. madde cezasına itiraz edilir mi, nasıl itiraz edilir?
Trafik idari para cezalarına karşı yargı yolu açıktır. Uygulamada itiraz mercii sulh ceza hâkimliğidir ve başvuru süresi, cezanın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren 15 gündür. Sürenin geçirilmesi hâlinde başvuru hakkı önemli ölçüde daralır. Başvuruda ceza tutanağı, tebligat, ruhsat ve varsa kamera kaydı, tanık beyanı, sesin dışarı taşmadığını veya cihazın mevzuata uygun olduğunu gösteren teknik belgeler değerlendirmeye alınabilir. Peşin ödeme yapılmış olması, kanuni koşullarda itiraz hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; ancak somut dosyada ödeme kaydı ve başvuru gerekçesi birlikte incelenir.
72. madde cezası e-Devlet ve resmî kanallardan nasıl sorgulanır?
72. madde kapsamındaki trafik cezası, e-Devlet içindeki Gelir İdaresi Başkanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü hizmetleri üzerinden sorgulanabilir. Gelir İdaresi ekranında trafik para cezası borcu sorgulama ve ödeme işlemleri yapılırken, Emniyet hizmetlerinde araç plakasına yazılan ceza ve idari para cezası kayıtları görüntülenebilir. e-Devlet arama ekranında trafik cezası başlığı altında ilgili resmî hizmetler toplu biçimde listelenir. Şirket araçlarında plaka ve vergi kimlik numarası bilgileriyle, gerçek kişilerde ise kimlik doğrulaması sonrası ceza tarihi, maddesi ve tutarı görülebilir.
3000 TL trafik cezası nedir?
2026 yılında 3.000 TL tutarındaki yaptırım, 72/1 kapsamındaki genel aykırılığı ifade eder. Araçta bulunan ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarının şartlara aykırı kullanılması, sürüş güvenliğini zedelemesi veya kamunun rahat ve huzurunu bozacak biçimde çalıştırılması bu kapsamdadır. Her yüksek ses vakası doğrudan 21.000 TL ağır yaptırıma dönüşmez. Önce fiilin niteliği, cihazın yapısı, montaj durumu ve rahatsızlığın ağırlığı değerlendirilir; buna göre 72/1 ile 72/2 arasındaki ayrım yapılır.
72. madde cezasında hangi durumlar ağır yaptırıma dönüşür?
Çevreye rahatsızlık verme cezası 2026 yılında, sıradan bir kullanım ihlalinden çıkıp cihaz odaklı ağır yaptırım düzeyine ulaştığında 72/2 sonucu doğurur. Özellikle araçta sonradan kurulan, şartlara uymayan güçlü ses düzenekleri, sürücünün görüş ve kullanım alanını etkileyen ekranlar veya yönetmelik dışı montajlar ağır değerlendirmeye açıktır. Bu durumda yalnız para cezası değil, 30 gün trafikten men tedbiri de uygulanır. Bu ayrım, araç sahipleri açısından yalnız ödeme yükü değil, aracın fiilen kullanılamaması bakımından da önem taşır.
1 Yorum
görüntü cihazları aracın orjinal teyp yerinde ise yine sorun olur mu ayrıca yeni araçların hepsinde Android ekran var ve oldukça büyük.bunların kullanımı görüş alanını engellemiyormu
Yorum Bırakın
Sorunuz veya görüşünüz için aşağıdaki formu kullanabilirsiniz.