Arabuluculuk Bürosu, Ankara, Arabulucu Avukat Ayşe Tahancı

Hukuki uyuşmazlıklarınızı; yargılama sürecine kıyasla daha hızlı, ekonomik ve sürdürülebilir yöntemlerle çözüme kavuşturuyoruz. Gizlilik ve tarafsızlık ilkesiyle arabuluculuk süreci yönetimi.

+903122203630

Arabuluculuk Nedir?

Arabuluculuk; taraflar arasındaki hukuki uyuşmazlıkların, tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişi eşliğinde, mahkeme sürecine taşınmadan çözümlenmesini sağlayan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. İş, ticaret ve tüketici hukuku uyuşmazlıklarında sıklıkla başvurulan bu yöntem, yargılama sürecine kıyasla daha hızlı ve ekonomik bir süreç yönetimi sunar.

Arabuluculuk Sürecinin Temel İlkeleri

• Gönüllülük ve İrade: Dava şartı olan haller saklı kalmak kaydıyla, taraflar süreci başlatıp sonlandırmakta özgürdür.
• Gizlilik İlkesi: Süreç boyunca paylaşılan bilgiler ve belgeler gizli tutulur, mahkemede delil olarak kullanılamaz.
• Tarafsızlık ve Eşitlik: Arabulucu, taraflar arasında eşitliği gözetir ve süreci bağımsız bir şekilde yönetir.
• Çözüm Odaklılık: Amaç haklıyı veya haksızı belirlemek değil, tarafların ortak menfaatlerinde buluşmasını sağlamaktır.

Yargı yükünü hafifleten ve toplumsal barışa katkı sağlayan arabuluculuk sistemi, tarafların kendi çözümlerini bizzat üretmelerine olanak tanır.

Arabuluculuğun Avantajları Nelerdir?

Arabuluculuk, uyuşmazlıkların taraflar arasında hızla ve dostane bir şekilde çözülmesini amaçlayan etkili bir yöntemdir. Bu sürecin pek çok avantajı bulunmaktadır:

• Hızlı Çözüm: Mahkemelerde geçen uzun süreçlere kıyasla, arabuluculuk çok daha kısa sürede sonuçlanır.
• Maliyet Avantajı: Dava masraflarına göre daha uygun maliyetlidir ve ekonomik bir çözüm sunar.
• Esnek Süreç: Tarafların kontrolünde gerçekleşir, ihtiyaçlara ve taleplere göre süreç yönetilebilir.
• Gizlilik: Görüşmeler tamamen gizli yürütülür ve tarafların özel bilgileri korunur.
• Uzlaşma ve Barışçıl Çözüm: Taraflar arasında dostane bir ilişki sürdürülmesini sağlar.

Arabulucunun Görevleri Nelerdir?

Arabulucunun görevleri, taraflar arasındaki uyuşmazlıkları çözerek hukuk sistemine katkıda bulunmayı hedefler. Arabuluculuk Bürosu, bu süreçte arabuluculuk uzmanlarıyla hizmet vermektedir. Arabulucunun temel sorumlulukları şunlardır:

• Tarafsızlık ilkesine uygun hareket etmek: Arabulucu, her iki tarafa da eşit mesafede durarak objektif bir yaklaşım sergiler.
• Taraflar arasındaki iletişimi kolaylaştırmak: Karşılıklı anlayışı artırmak için yapıcı bir ortam yaratır.
• Gizlilik kurallarına uymak: Uyuşmazlık sürecinde paylaşılan bilgilerin korunmasını sağlar.
• Alternatif çözümler üretmek ve anlaşma süreçlerini desteklemek.
• Tarafları yazılı bir anlaşmaya yönlendirip süreç sonuca ulaştırmak.

Hukuki uyuşmazlıklarınızı çözmek adına Arabulucu uzmanlığıyla bu süreci etkin şekilde yönetmek mümkündür.

Dava Şartı Olarak Arabuluculuk Nedir?

Dava şartı arabuluculuk; kanun koyucu tarafından belirlenen bazı uyuşmazlık türlerinde, mahkemeye dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulmasını zorunlu kılan bir usul işlemidir. Bu düzenlemeye göre, arabuluculuk yoluna başvurulmadan doğrudan dava açılması halinde, mahkeme davanın usulden reddine karar verir.

Sürecin İşleyişi ve Hukuki Sonuçları

• Başvuru Zorunluluğu: Dava açmak isteyen taraf, önce Adliye Arabuluculuk Bürosuna başvurmak zorundadır.
• Anlaşamama Halinde Dava Hakkı: Süreç sonunda anlaşma sağlanamazsa, arabulucu tarafından düzenlenen “Anlaşamama Son Tutanağı” ile mahkemede dava açılabilir.
• Zamanaşımı Durur: Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından, son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez.

Arabuluculuğa Başvurulması Zorunlu Uyuşmazlıklar Nelerdir?

Türk hukuk sisteminde dava şartı arabuluculuk; kanunla belirlenen bazı uyuşmazlıklarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurulmasını zorunlu kılan usuli bir işlemdir. Bu başvuru yapılmadan doğrudan dava açılması durumunda, mahkeme davayı esasa girmeden “dava şartı yokluğu” nedeniyle usulden reddeder.

Zorunlu Arabuluculuk Kapsamına Giren Uyuşmazlıklar

Son yasal düzenlemelerle (özellikle 7445 sayılı Kanun ile 1 Eylül 2023 itibarıyla eklenen alanlar dahil) kapsamı genişletilen dava şartı arabuluculuk türleri şunlardır:

• İş Hukuku Uyuşmazlıkları: Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti gibi işçilik alacakları ile işe iade talepleri.
• Kira Hukuku Uyuşmazlıkları: Kiralanan taşınmazların ilamsız icra yoluyla tahliyesi hariç; kira bedelinin tespiti, tahliye davaları, uyarlama ve kira alacağı davaları.
• Ticari Davalar: Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepli ticari uyuşmazlıklar.
• Kat Mülkiyeti ve Komşuluk Hukuku: Site ve apartman aidat borçları, yönetim planı uyuşmazlıkları ve komşuluk hakkından kaynaklanan çekişmeler.
• Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu): Taşınır ve taşınmaz malların paylaştırılmasına veya satışına ilişkin davalar.
• Tüketici Uyuşmazlıkları: Tüketici hakem heyeti sınırını aşan ve Tüketici Mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklar.

Bu süreçte görev alan arabulucu; tarafsız bir üçüncü kişi olarak müzakereleri yönetir. Tarafların anlaşamaması halinde düzenlenen “anlaşamama son tutanağı” dava dilekçesine eklenerek mahkeme süreci başlatılabilir.

Arabuluculuk Başvurusu Nereye Yapılır?

Arabuluculuk sürecinin başlatılması, uyuşmazlığın türüne (Dava Şartı veya İhtiyari) göre farklılık gösterir. Başvuru işlemleri fiziki olarak adliyelerden yapılabileceği gibi, dijital ortamda UYAP (Ulusal Yargı Ağı Projesi) üzerinden de gerçekleştirilebilir.

Başvuru Adımları ve Yöntemleri

• Dava Şartı (Zorunlu) Arabuluculuk İçin: Karşı tarafın yerleşim yeri veya işin yapıldığı yerdeki Adliye Arabuluculuk Bürosuna ücretsiz olarak başvurulur. Adliyeye gidilemediği durumlarda, UYAP Vatandaş Portal veya Avukat Portal üzerinden “Arabuluculuk Başvurusu” sekmesi kullanılarak online başvuru yapılabilir.
• İhtiyari (İsteğe Bağlı) Arabuluculuk İçin: Taraflar, Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Siciline kayıtlı bir arabulucu üzerinde anlaşarak süreci doğrudan başlatabilirler. Bu yöntemde adliyeye başvuru zorunluluğu yoktur; taraflar seçtikleri arabulucu ile iletişime geçerek süreci ofis ortamında yürütebilirler.
• Sürecin Başlaması: Başvurunun ardından (Dava şartında) sistem tarafından otomatik atama yapılır veya tarafların üzerinde anlaştığı arabulucu görevlendirilir. Görevlendirilen arabulucu, taraflarla iletişime geçerek ilk toplantı gününü belirler.

Başvuru formunda; tarafların iletişim bilgileri ve uyuşmazlık konusunun doğru belirtilmesi, sürecin tebligat aşamasında aksamaması ve hızlı ilerlemesi için kritik öneme sahiptir.

Arabuluculuk Süreci Nasıl Sonuçlanır?

Arabuluculuk görüşmeleri, tarafların iradesine bağlı olarak “anlaşma” veya “anlaşamama” şeklinde iki farklı olasılıkla neticelenir. Sürecin sonunda arabulucu tarafından, hukuki sonuç doğuran bir son tutanak düzenlenir.

• Anlaşma Halinde: Taraflar uyuşmazlık konusunda uzlaştığında, varılan mutabakatın detaylarını içeren bir “Anlaşma Belgesi” hazırlanır. Bu belge; taraflar, (varsa) vekilleri ve arabulucu tarafından imza altına alınır.
• Anlaşamama Halinde: Taraflar ortak bir noktada buluşamazsa, arabuluculuk faaliyeti sona erdirilir. Bu durumda düzenlenen “Anlaşamama Son Tutanağı”, ileride açılacak davada dava şartının yerine getirildiğini ispatlayan belge olarak mahkemeye sunulur.

Arabuluculuk Anlaşma Belgesi Bağlayıcı mıdır? (İlam Niteliği)

Evet, arabuluculuk sonucunda imzalanan anlaşma belgesi, belirli şartların sağlanması durumunda mahkeme ilamı (kararı) hükmündedir. Bu özellik, belgenin hukuki bağlayıcılığını ve icra gücünü garanti altına alır.

İcra Edilebilirlik Şerhi ve İstisnalar

Anlaşma belgesinin ilam niteliği kazanması için iki yol bulunur:

• Mahkeme Onayı (Şerh): Taraflar, Sulh Hukuk Mahkemesine (veya uyuşmazlığın türüne göre yetkili mahkemeye) başvurarak “icra edilebilirlik şerhi” alabilirler.
• Avukatların İmzası (Önemli İstisna): Eğer anlaşma belgesi; taraflar, tarafların avukatları ve arabulucu tarafından birlikte imzalanmışsa, ayrıca mahkemeden şerh almaya gerek yoktur. Bu belge, kanun gereği doğrudan ilam niteliğinde sayılır ve icraya konulabilir.

Bu düzenleme, tarafların yıllarca süren mahkeme süreçlerine girmeden, kesinleşmiş bir mahkeme kararı gücünde belgeye sahip olmalarını sağlar.