Avukat olmak için Türk vatandaşı olmanız, bir hukuk fakültesinden mezun olmanız, Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı'nda (HMGS) en az 70 puan almanız, bir yıllık avukatlık stajını tamamlamanız ve staj bitim belgesiyle bir baro levhasına yazılıp ruhsatname almanız gerekir. Liseden itibaren en kısa yol yaklaşık 5,5 ila 6 yıl sürer: 4 yıl hukuk fakültesi, HMGS ve 1 yıl staj.
Özet Bilgi
Avukat olmak için Türk vatandaşı olmak, 4 yıllık hukuk fakültesini bitirmek, HMGS'de (120 soru, en az 70 puan) başarılı olmak, 1 yıllık avukatlık stajını tamamlamak ve baro levhasına yazılıp ruhsatname almak gerekir. Staj, 6 ay mahkemede ve 6 ay avukat yanında yapılır; TBB stajyerlere aylık 6.000 TL kredi verir ve sağlık sigortası primlerini öder. Avukatlıkta yaş sınırı ve askerlik şartı yoktur. Lise sonrası en kısa yol yaklaşık 5,5-6 yıldır. Baro giriş keseneği kanunun izin verdiği aralıkta baroya göre değişir.
Bu rehberde liseden baro levhasına kadar bütün aşamaları, hangi derslerin işinize yarayacağını, HMGS'nin içeriğini, stajın işleyişini, masrafları, avukatlığa engel hâlleri ve diğer hukuk mesleklerinden farkları anlatıyoruz. Maddeler, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun mevzuat.gov.tr'deki güncel metninden ve ÖSYM'nin 2026 HMGS kılavuzundan birebir kontrol edilmiştir.
- 4 yılHukuk fakültesi lisans eğitimiAvukatlık Kanunu m.3(b)
- 120 soru · en az 70HMGS soru sayısı ve başarı puanı2026-HMGS Kılavuzu
- 1 yılAvukatlık stajı: 6 ay mahkeme, 6 ay avukat yanıAvukatlık Kanunu m.15
- 1 ayBaro yönetim kurulunun levha kararı süresiAvukatlık Kanunu m.7
- 6.000 TL / ayTBB staj kredisi (1.1.2026 sonrası başvuru)TBB Staj Kredi İşlemleri
- 5,5-6 yılLise sonrası en kısa toplam süreTahmini; HMGS takvimine bağlı
Avukat Nasıl Olunur? Adım Adım Yol Haritası
Avukat olmak sırayla beş kapıdan geçmeyi gerektirir: hukuk fakültesine yerleşmek, mezun olmak, HMGS'yi geçmek, avukatlık stajını bitirmek ve baro levhasına yazılmak. Avukatlık Kanunu'nda yaş sınırı da askerlik şartı da yoktur; vatandaşlık, mezuniyet, staj, ikametgâh ve engel hâlinin bulunmaması aranır (m.3).
- Lisede Eşit Ağırlık (EA) alanını seçin. Hukuk programları EA puan türüyle öğrenci alır; Türkçe, edebiyat, tarih, coğrafya ve matematik çalışması bu puanı belirler.
- YKS'de hukuk fakültesine yerleşin. Tercih döneminde kılavuzdaki başarı sırası şartını kontrol edin; üniversiteye göre taban sıralamalar çok farklıdır.
- Hukuk fakültesini bitirin. Lisans eğitimi dört yıldır; mezuniyet, kanundaki ilk ve vazgeçilmez şarttır.
- HMGS'de en az 70 puan alın. ÖSYM 2026'da iki oturum yaptı; sınava mezun olanlar girer.
- Baroya staj başvurusu yapın. Dilekçe, belgeler ve staj yapacağınız avukatın yazılı muvafakati baroya verilir; baro yönetim kurulu bir ay içinde karar verir.
- Bir yıllık stajı tamamlayın. İlk altı ay mahkemelerde, kalan altı ay en az beş yıl kıdemli bir avukatın yanında geçer.
- Levhaya yazılın ve ruhsatname alın. Baro kararı kesinleşince ruhsatname verilir, yemin edersiniz ve avukat unvanını kullanmaya başlarsınız.

Avukat Olmak İçin Hangi Derslerin İyi Olması Gerekir?
Avukat olmak için lisede en çok işinize yarayacak dersler Türk dili ve edebiyatı, tarih, coğrafya ve felsefe grubudur; çünkü hukuk eğitimi okuma, yorumlama ve yazılı anlatıma dayanır. Hukuk programlarına EA puan türüyle girildiği için matematik de puanı doğrudan etkiler. Hukuk fakültesine yerleşmeyi ise YKS puanınız ve sıralamanız belirler.
Lisede Hangi Alan Seçilmeli?
Hukuk fakülteleri Eşit Ağırlık alanını bekler. Sayısal veya sözel alandaki bir öğrenci de YKS'de EA puanıyla hukuk okuyabilir, ancak EA alanı bu puan türüne en uygun hazırlığı sağlar. EA puanında TYT'nin yanında AYT'nin Matematik ile Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilgiler-1 testleri etkilidir. Puan türü ve test ağırlıklarını her yıl ÖSYM kılavuzundan doğrulayın.
YKS Başarı Sırası Şartı ve Taban Sıralamalar
Hukuk programları için kılavuzda bir başarı sırası şartı uygulanıyor ve bu şart yıllar içinde değişti. Basın 2026 için 100 bin sırasından söz ediyor; biz bu rakamı ÖSYM kılavuz metninden doğrulayamadık, bu yüzden tek bir sayı vermiyoruz. Tercih yapmadan önce 2026 kılavuzundaki sıralama şartını ve tercih edeceğiniz fakültenin son yılki taban sıralamasını kontrol edin. Sıralamanız şartın altında kalıyorsa hukuk programını tercih listenize yazamazsınız.
Hukuk Dersleri Nelerdir?
Hukuk fakültesi müfredatını her üniversite kendi belirler, ama mesleğe girişte ölçülen alanlar bellidir. HMGS'de 120 soru aşağıdaki alanlardan çıkar; bu dağılım aynı zamanda fakültede en çok emek vermeniz gereken derslerin sırasını gösterir.
| Alan | Oran | Soru sayısı |
|---|---|---|
| Medeni Hukuk | %12,5 | 15 |
| Borçlar Hukuku · Ticaret Hukuku · Hukuk Yargılama Usulü | %10 (her biri) | 12 (her biri) |
| Ceza Hukuku | %7,5 | 9 |
| Anayasa · İdare · İcra ve İflas · Ceza Yargılama Usulü · İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku | %5 (her biri) | 6 (her biri) |
| Anayasa Yargısı · İdari Yargılama Usulü · Vergi · Vergi Usul · Avukatlık Hukuku · Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi · Türk Hukuk Tarihi · Milletlerarası Hukuk · Milletlerarası Özel Hukuk · Genel Kamu Hukuku | %2,5 (her biri) | 3 (her biri) |
Kaynak: 2026-HMGS Başvuru Kılavuzu, soru dağılımı. Soru sayıları 120 soru üzerinden oranlardan hesaplanmıştır.
Hukuk Fakültesi Kaç Yıl Sürer ve Mezuniyet Yeter mi?
Hukuk fakültesi lisans eğitimi dört yıldır. Mezuniyet avukat olmak için gereklidir ama yeterli değildir: Avukatlık Kanunu m.3, fakülte mezuniyetinin yanında staj bitim belgesi, baro bölgesinde ikametgâh ve engel hâlinin bulunmamasını da arar. Kayıt tarihinize göre staja başvurabilmek için HMGS başarısı da gerekir (m.16).
Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS) Nedir ve Kimler Girer?
HMGS, hukuk fakültesi mezunlarının avukatlık stajına, hâkim-savcı yardımcılığına ve noterlik stajına başvurabilmesi için ÖSYM'nin yaptığı yeterlilik sınavıdır. Sınav 120 soruluk bir testtir, cevaplama süresi 155 dakikadır ve 100 üzerinden en az 70 puan alanlar başarılı sayılır. Yanlış cevaplar doğruları götürmez. Sınavın tüm ayrıntıları için HMGS rehberimize bakabilirsiniz; burada avukatlık yolunu ilgilendiren noktaları özetliyoruz.
HMGS Kimler İçin Zorunludur?
Şart, 24/10/2019 tarihinden sonra hukuk fakültesine kayıt yaptıranlar için aranır. Bu kişilerden 31/3/2024 tarihinden önce mezun olanlar şarttan muaftır (2547 sayılı Kanun geçici m.80). Kayıt tarihi 24/10/2019'dan önce olanlar da sınavsız staja başvurabilir. Kayıt ve mezuniyet tarihinizi gösteren belgeyle baronuza başvurmanız gerekir; durumunuzdan emin değilseniz baronuzdan teyit alın.
2026 HMGS Takvimi ve Sınav Ücreti
ÖSYM'nin 2026 kılavuzuna göre HMGS/1 26 Nisan 2026'da, HMGS/2 27 Eylül 2026'da yapıldı; başvurular HMGS/1 için 9-17 Mart, HMGS/2 için 11-19 Ağustos tarihleri arasında alındı. 2026-HMGS/1 için sınav ücreti 1.800 TL idi; geç başvuruda ücret %50 artırımlı ödeniyor. Kaynak: ÖSYM 2026-HMGS Başvuru Kılavuzu. 2027 oturumlarının tarihini Ekim 2026 itibarıyla resmî kaynaktan doğrulayamadık.
Avukatlık Stajı Nasıl Yapılır?
Avukatlık stajı bir yıl sürer: ilk altı ay mahkemelerde, kalan altı ay en az beş yıl kıdemi olan ve staj yaptığınız baroya kayıtlı bir avukatın yanında geçer (m.15). Staj, baro stajyer listesine yazılmakla başlar ve kesintisiz yapılır (m.21, m.23).
Staj Başvurusu Nasıl Yapılır?
HMGS'de başarılı olan mezun, staj yapacağı baroya dilekçe verir (m.16). Dilekçeye şu belgeler eklenir (m.17):
- Kanunun aradığı şartlara ilişkin belgelerin asılları ve onaylı ikişer örneği,
- Avukatlığa engel hâliniz ve m.5(a)'daki suçlardan mahkûmiyetiniz bulunmadığını gösteren bildiri kâğıdı,
- Yanında staj yapacağınız avukatın yazılı muvafakati,
- Ahlak durumunuza ilişkin, staj yapacağınız baroya kayıtlı iki avukattan tanıtma kâğıdı.
İstem on gün içinde baronun ve adalet dairesinin uygun yerinde on beş gün asılarak ilan edilir; herkes bu sürede itiraz edebilir (m.18). Baro yönetim kurulu, itiraz süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde gerekçeli karar verir; süre içinde karar çıkmazsa talep reddedilmiş sayılır ve on beş gün içinde Türkiye Barolar Birliği'ne itiraz edilebilir (m.20). Avukat muvafakati alamayanlara baro başkanı staj yapacağı avukatı tayin eder (m.22).
Staj Sırasında Neler Yapılır?
Stajyer, avukatla birlikte duruşmalara girer, avukatın mahkeme ve idari makamlardaki işlerini yapar, dava dosyaları ve yazışmalar hazırlar, baronun eğitim çalışmalarına katılır (m.23). Avukatın yazılı muvafakati ve gözetimiyle sulh hukuk, sulh ceza mahkemeleri ve icra tetkik mercilerindeki duruşmalara girebilir, icra müdürlüklerindeki işleri yürütebilir (m.26). Haklı nedenle devam edilmeyen günler sonradan tamamlattırılır; stajyere en çok otuz gün izin verilebilir (m.23).
Staj Bitim Belgesi Nasıl Alınır?
Mahkemelerde staj gördüğünüz hâkim ve savcılar bir belge verir; yanında staj yaptığınız avukat ilk üç ayın sonunda ve staj sonunda raporunu baroya sunar (m.24). Baro yönetim kurulu raporları değerlendirir ve staj bitim belgesini verir ya da stajı altı aya kadar uzatır; bu karar kesindir (m.25). Staj sonunda ayrı bir avukatlık sınavı yoktur.

Stajyer Avukat Maaş Alır mı, Sigortası Var mı?
Avukatlık Kanunu stajyere ücret ödenmesini zorunlu kılmaz; yanında staj yaptığınız avukatla ücret konusunda anlaşırsınız. Kanun onun yerine bir destek düzeni kurmuştur: staj süresince TBB stajyerlere kredi verir ve stajyerlerin genel sağlık sigortası primlerini TBB öder (m.27). Stajyer maaşı konusunun genel çerçevesi için stajyer maaşı rehberimize bakabilirsiniz.
| Konu | Güncel durum | Kaynak |
|---|---|---|
| Zorunlu staj ücreti | Kanunda yok; avukatla anlaşmaya bağlı | Avukatlık K. m.15-27 |
| Staj kredisi | Aylık 6.000 TL (1.1.2026 sonrası başvuru), en fazla 12 ay için 72.000 TL | TBB Staj Kredi İşlemleri |
| Kredi geri ödemesi | Staj bitiminden 24 ay sonra muaccel olur; avukatlık dışı mesleğe geçişte borç hemen muaccel olur | TBB Staj Kredi SSS |
| Sağlık sigortası primi | TBB tarafından ödenir | Avukatlık K. m.27 |
| Staj sırasında sigortalı çalışma | Staja fiilen engel olmamak şartıyla engel değil | Avukatlık K. m.16 (7532 s.K.) |
Staj kredisi bir borçtur ve geri ödenmezse sonuçları vardır: baro ve TBB yıllık keseneklerinin veya staj kredilerinin tebligata rağmen geri ödenmemesi levhadan silme sebebidir (m.72/d). Krediye başvururken TBB kefil istiyor; sözleşme ve kefil evrakı baroya teslim edilir.
14/11/2024 tarihli 7532 sayılı Kanun m.16'yı değiştirdi: avukatlık stajına fiilen engel olmamak şartıyla herhangi bir işte sigortalı çalışmak artık stajı engellemiyor. Kamu kurumlarında kadro veya pozisyonda görev yapanlar da mahkeme stajı sürecinde aylıksız veya ücretsiz izinle staj yapabiliyor. 2025-2026 döneminde stajyere ücret zorunluluğu getiren bir kanun değişikliği tespit etmedik.
Staj Yapmadan Avukat Olunabilir mi?
Bazı kamu görevlerinde uzun süre çalışmış olanlar staj şartından muaftır (m.4). Adli, idari ve askerî yargı hâkimlik ve savcılıklarında, Anayasa Mahkemesi raportörlüklerinde, Danıştay üyeliklerinde ve hukuk fakültelerinde profesör, doçent veya yardımcı doçent olarak dört yıl; kamu kurum ve kuruluşlarının hukuk müşavirliğinde on yıl hizmet etmiş olanlarda staj şartı aranmaz. Bu istisna, mesleğe sıfırdan başlayan bir mezun için geçerli değildir.
Baro Levhasına Nasıl Yazılınır ve Ruhsat Nasıl Alınır?
Staj bitim belgesini alan aday, yerleşik olduğu baro bölgesindeki barodan dilekçeyle levhaya yazılmayı ister (m.3/e, m.6). Baro yönetim kurulu başvurunun varış tarihinden itibaren bir ay içinde gerekçeli karar verir; karar çıkmazsa istem reddedilmiş sayılır ve on beş gün içinde TBB'ye itiraz edilebilir (m.7).
- Başvuru. Staj bitim belgesi ve kanundaki belgelerle ikametgâhınızın bulunduğu baroya dilekçe verirsiniz.
- Baro kararı. Yönetim kurulu bir ay içinde kararını verir; ret ve bekletme kararları gerekçeli yazılır ve tebliğ edilir (m.7-8).
- Onay süreci. Baro kararı on beş gün içinde TBB'ye gönderilir; TBB bir ay içinde uygun bulma veya bulmama kararı verir ve Adalet Bakanlığı'na gönderir. Bakanlık iki ay içinde karar vermezse veya onaylarsa karar kesinleşir (m.8).
- Ruhsatname ve yemin. Baro adaya ruhsatname verir; aday yönetim kurulu önünde "Hukuka, ahlaka, mesleğin onuruna ve kurallarına uygun davranacağıma namusum ve vicdanım üzerine andiçerim" diyerek yemin eder (m.9).
- Büro kurma. Levhaya yazıldığınız tarihten itibaren üç ay içinde baro bölgesinde bir büro kurmanız gerekir (m.43).
Avukatlığa kabul, ruhsatnamenin verildiği andan itibaren hüküm doğurur ve aday ancak o zaman avukat unvanını kullanabilir (m.9). Bir ilde birden fazla baro varsa levhaya bunlardan yalnızca birinde yazılabilirsiniz (m.66). Baro levhasında yazılı olmayanlar avukatlık unvanını taşıyamaz (m.63).
Avukat Olmak İçin Ne Kadar Masraf Gerekir?
Avukat olmanın başlıca masrafları HMGS sınav ücreti, staj boyunca geçim gideri, baro giriş keseneği ve her yıl ödenen yıllık kesenektir. Giriş ve yıllık kesenek tutarını Avukatlık Kanunu belirli bir aralıkta bırakır ve her baronun genel kurulu aralık içinde tutar belirler (m.81/2).
Yıllık kesenek = 1.000 ile 4.000 gösterge × memur aylık katsayısı
Memur aylık katsayısı Temmuz-Aralık 2026 döneminde 1,575512 olduğundan kanunun izin verdiği aralık yaklaşık şöyledir: giriş keseneği 3.151 TL ile 12.604 TL, yıllık kesenek 1.576 TL ile 6.302 TL. Bu hesap yalnızca üst ve alt sınırı gösterir; katsayı yılda iki kez değişir ve kayıt olacağınız baronun genel kurulu hangi tutarı belirlediyse onu ödersiniz, güncel tutarı barodan öğrenin. Levhaya yeniden yazılma hâlinde, daha önce aynı baronun levhasına yazılmış avukattan yeniden giriş keseneği alınmaz (m.73).
Ruhsat için ayrıca bir harç öngören hüküm Avukatlık Kanunu'nda bulunmuyor; ruhsatname ve kimlik belge bedeli konusunda baronuzun duyurusuna bakın. Tutar yazmıyoruz, çünkü TBB veya baro tarifesinden doğrulayamadık.
Avukatlığa Kabule Engel Haller Nelerdir?
Avukatlığa kabul isteği, Avukatlık Kanunu m.5'te sayılan sekiz durumdan biri varsa reddedilir. En önemlisi ağır suç mahkûmiyetidir: TCK m.53 süreleri geçmiş olsa bile, kasten işlenen bir suçtan iki yıldan fazla hapis cezası veya kanunda sayılan suçlardan mahkûmiyet engeldir. Bu suçlar arasında zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ve kaçakçılık vardır. Cezanın ertelenmesi, paraya çevrilmesi veya affa uğraması engeli kaldırmaz (m.5/2).
| Engel | Açıklama | Dayanak |
|---|---|---|
| Ağır mahkûmiyet | Kasten işlenen suçtan 2 yıldan fazla hapis veya sayılan suçlardan mahkûmiyet | m.5/1(a) |
| Disiplin | Kesinleşmiş disiplin kararıyla hâkim, memur veya avukat olma niteliğini kaybetmek | m.5/1(b) |
| Bağdaşmayan iş | Avukatlıkla birleşemeyen bir işle uğraşmak | m.5/1(d), m.11 |
| Kısıtlılık | Mahkeme kararıyla kısıtlanmış olmak | m.5/1(e) |
| İflas | İtibarı iade edilmemiş iflas; hileli ve taksirli müflisler iade edilse de kabul edilmez | m.5/1(f) |
| Aciz vesikası | Hakkında verilmiş ve kaldırılmamış aciz vesikası | m.5/1(g) |
| Sağlık | Avukatlığı sürekli olarak gereği gibi yapmaya engel vücut veya akıl malulliği | m.5/1(h) |
Aday hakkında m.5/1(a)'daki suçlardan kamu davası açılmışsa baro, karar vermeyi kovuşturma sonuna kadar bekletebilir (m.5/3). Ret veya bekletme kararlarına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde baro aracılığıyla TBB'ye itiraz edilir (m.8).
Avukatlıkla Hangi İşler Bir Arada Yapılamaz?
Aylık, ücret, gündelik veya kesenek gibi ödemeler karşılığında görülen hizmet ve görevler, sigorta prodüktörlüğü, tacirlik ve esnaflık avukatlıkla birleşemez (m.11). Milletvekilliği, belediye meclisi üyeliği, hukuk alanında profesörlük ve doçentlik, özel hukuk tüzel kişilerinin hukuk müşavirliği ve sürekli avukatlığı, avukat yazıhanesinde ücretli avukatlık, hakemlik, arabuluculuk ve şirket ortaklığı gibi işler istisnadır (m.12). Kamuda memur olarak çalışan biri, bu görevi sürdürürken levhaya yazılamaz.
Yabancı Hukuk Fakültesi Mezunları Avukat Olabilir mi?
Yabancı bir hukuk fakültesinden mezun olan Türk vatandaşı, Türkiye hukuk fakülteleri programlarına göre eksik kalan derslerden başarılı sınav vermişse avukatlığa kabul edilebilir (m.3/b). HMGS kılavuzu da yabancı fakülteyi bitirip eksik derslerden sınava girerek denklik belgesi alanların sınava girebileceğini belirtir. Bunun ardından staj, levhaya yazılma ve diğer şartlar yerli mezunlarla aynıdır.
Kanunun m.4/2 bir istisna tanır: yabancı fakülteden mezun olup geldikleri yerde dört yıl süreyle mahkemelerin her derecesinde hâkimlik, savcılık veya avukatlık yapmış ve avukatlığı meslek edinmiş Türk vatandaşları, eksik derslerden sınavı vermek ve Türkçeyi iyi bildiklerini bir sınavla göstermek kaydıyla staj şartının dışında tutulur.
Avukat Olmak İçin Kaç Yıl Gerekir?
Lise sonrası en kısa yol yaklaşık 5,5 ila 6 yıldır: dört yıl hukuk fakültesi, mezuniyetten sonra HMGS ve staj başvuru süreci için tahmini birkaç ay, bir yıl staj ve bir ay civarında levha süreci. HMGS yılda sınırlı sayıda oturumda yapıldığı için takvim sizin mezuniyet tarihinize bağlıdır; sınavı ilk denemede geçemezseniz süre uzar.
| Aşama | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Hukuk fakültesi | 4 yıl | Avukatlık K. m.3(b) |
| HMGS başvuru ve sınav | Oturuma göre birkaç ay (2026'da Nisan ve Eylül) | 2026-HMGS Kılavuzu |
| Staj başvurusu, ilan ve baro kararı | 15 gün ilan + en çok 1 ay karar | m.18, m.20 |
| Staj | 1 yıl (6 ay mahkeme + 6 ay avukat yanı); gerekirse 6 aya kadar uzatılır | m.15, m.25 |
| Levha ve ruhsat | Başvurudan itibaren 1 ay içinde baro kararı | m.7, m.9 |
| Toplam (lise sonrası) | Yaklaşık 5,5-6 yıl | Tahmini toplam |
Avukat Ne Kadar Kazanır?
Avukatlık Kanunu serbest avukatın aylık kazancı için bir taban veya ortalama belirlemez; gelir müvekkil sayısına, dava türüne ve çalışma biçimine göre çok değişir. Resmî olarak bilinen asgari tutarlar Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde yer alır. TBB'nin 4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete'de (sayı 33067) yayımlanan tarifesinin 2026 sütununa göre, mahkemede takip edilen bir sulh hukuk davası için asgari ücret 30.000 TL'dir. Tarifenin ayrıntıları için tarife rehberimize bakın; metin Resmî Gazete'de yayımlandı.
| Çalışma biçimi | Tarife 2026 aylık asgari | Dayanak |
|---|---|---|
| Anonim şirkette zorunlu sözleşmeli avukat | 45.000 TL | AAÜT, Avukatlık K. m.35 |
| Yapı kooperatifinde zorunlu sözleşmeli avukat | 27.000 TL | AAÜT, Avukatlık K. m.35 |
| Özel kişi ve tüzel kişilerin sözleşmeli avukatı | 33.000 TL | AAÜT |
| Kamu kurumlarının sözleşmeli avukatı | 33.000 TL | AAÜT |
Bir avukatın yanında ücretli çalışan avukat için TBB tarifesinde ayrı bir asgari tutar görmedik. Bu avukat, iş sözleşmesiyle çalışır ve bireysel iş sözleşmesiyle asgari ücretin altına inilemez; 2026 net asgari ücret 28.075,50 TL'dir (ÇSGB, 1 Ocak 2026). Gerçek maaşlar büronun ölçeğine, şehre ve avukatın deneyimine göre bu tabanın çok üzerine çıkabilir. Bu rakamlar tarifedeki alt sınırlardır ve bir avukatın ortalama kazancını göstermez.
Avukat, Hâkim, Savcı, Noter ve Arabulucu Arasındaki Farklar Nelerdir?
Hukuk fakültesi mezunu için dört ayrı kapı vardır ve hepsi aynı lisansla açılır; ayrışma HMGS sonrasında olur. Avukatlık ve noterlik stajla, hâkimlik ve savcılık yazılı sınav ve mülakatla, arabuluculuk ise meslek kıdemi ve Bakanlık sınavıyla ilerler. Yaş sınırı yalnızca hâkim-savcı yardımcılığında ve noterlik stajında vardır.
| Meslek | Temel şartlar | Yaş sınırı | Eğitim / staj | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Avukat | Hukuk fakültesi, HMGS, staj bitim belgesi, ikametgâh | Kanunda üst sınır yok | 1 yıl staj | 1136 s.K. m.3, 15, 16 |
| Hâkim ve savcı | Hukuk fakültesi, HMGS (idari yargıda İYÖS ile sınırlı kontenjan), yazılı sınav ve mülakat | Sınav yılının 1 Ocak günü 35 yaşını doldurmamış olmak | 3 yıl hâkim ve savcı yardımcılığı | 2802 s.K. m.8-10 |
| Noter | Hukuk fakültesi, HMGS, noterlik belgesi, atama | Staja kabulde 21 yaşını bitirmiş, 40 yaşını doldurmamış olmak | 1 yıl ücretli noterlik stajı | 1512 s.K. m.7, 15, 20 |
| Arabulucu | Hukuk fakültesi mezunu, en az 5 yıl meslek kıdemi, eğitim ve sınav | Kanunda üst sınır yok | Arabuluculuk eğitimi; 20 yıl kıdemde sınav aranmaz | 6325 s.K. m.20 |

Hâkimlik ve savcılık yolu ayrıntılı olarak savcı nasıl olunur rehberimizde anlatılıyor. Arabuluculuk için de arabuluculuk şartları yazımıza göz atabilirsiniz. Avukat olduktan sonra hâkim ve savcı yardımcılığına geçmek isteyenler için ayrı bir şart seti vardır: avukatlıkta fiilen en az üç yıl çalışmış olmak ve 45 yaşını doldurmamış olmak (2802 s.K. m.8/k).
Avukat Olmak İsteyenlerin Sık Yaptığı Hatalar
Aday avukatlar arasında en çok tekrar eden yanlışlar, eski düzenlemelerden kalan bilgilerden gelir. Aşağıdaki tablo, sık duyulan yanlış inanışları kanun metniyle karşılaştırıyor.
| Yanlış inanış | Doğrusu |
|---|---|
| "Staj sonunda avukatlık sınavı var." | Avukatlık sınavı hükümleri kanundan çıkarılmıştır (m.28-30 mülga). Staj bitim belgesine baro yönetim kurulu karar verir (m.25); sınav staja girişte, HMGS olarak yapılır. |
| "HMGS'ye fakülte öğrencisiyken girilir." | Kılavuza göre sınava hukuk fakültesinden mezun olanlar ile denklik belgesi almış yabancı fakülte mezunları girebilir. |
| "Fakülteyi bitiren avukat olur." | Avukatlığa kabul ruhsatnamenin verildiği andan itibaren hüküm doğurur (m.9); mezuniyetten sonra HMGS ve staj da gerekir. |
| "Stajyer maaş alır." | Kanun ücret zorunluluğu getirmez; TBB kredi verir ve sağlık sigortası primini öder (m.27). |
| "Avukat olmak için yaş sınırı veya askerlik şartı var." | m.3'te ne yaş sınırı ne askerlik şartı vardır; hâkim-savcı ve noterlikteki yaş sınırları avukatlığa uygulanmaz. |
| "İstediğim baroya yazılırım." | Levhasına yazılmak istediğiniz baro bölgesinde ikametgâhınız bulunmalıdır (m.3/e). |
| "Memur veya ücretli çalışırken avukat olunur." | Aylık, ücret veya kesenek karşılığı hizmet avukatlıkla birleşmez (m.11); istisnalar m.12'de sayılıdır. |
| "Hukuk için Sayısal alan gerekir." | Hukuk programları EA puan türüyle öğrenci alır. |
Dikkat: HMGS şartı, fakülteye kayıt tarihine göre değişir. 24/10/2019'dan önce kayıt yaptıranlar şarttan muaftır; sonrasında kayıt yaptırıp 31/3/2024'ten önce mezun olanlar da muaftır. Bu tarihleri kendi öğrenci belgenizle kontrol etmeden staja başvurmayın.
Avukat Olmak Hakkında Sık Sorulan Sorular
Avukat olmak için hangi dersler iyi olmalı?
Lisede Türk dili ve edebiyatı, tarih, coğrafya, felsefe ve matematik işinize yarar. Hukuk programları EA puan türüyle öğrenci aldığı için YKS'de Türkçe, matematik ve sosyal bilimler testlerindeki netleriniz belirleyicidir. Fakültede ise Medeni, Borçlar, Ticaret ve Hukuk Yargılama Usulü gibi derslere en çok emek vermek gerekir.
Avukat olmak için kaç yıl okumak gerekir?
Hukuk fakültesi dört yıldır. Mezuniyetten sonra HMGS, bir yıllık staj ve baro levha süreci eklenir. Lise sonrası en kısa toplam süre yaklaşık 5,5 ila 6 yıldır; HMGS'yi ilk denemede geçememek veya staj başvurusunun gecikmesi süreyi uzatır.
Avukat olmak için HMGS şart mı?
Evet, kural olarak şarttır. Staja başvurabilmek için HMGS'de başarılı olmak gerekir (m.16). 24/10/2019'dan önce hukuk fakültesine kayıt yaptıranlar ile bu tarihten sonra kayıt yaptırıp 31/3/2024'ten önce mezun olanlar şarttan muaftır.
Avukatlık stajı kaç ay sürer?
Avukatlık stajı bir yıldır: ilk altı ay mahkemelerde, kalan altı ay en az beş yıl kıdemli bir avukatın yanında yapılır (m.15). Baro yönetim kurulu raporları değerlendirerek stajı altı aya kadar uzatabilir (m.25).
Stajyer avukata maaş verilir mi?
Kanun stajyere ücret ödenmesini zorunlu kılmaz. TBB staj süresince aylık 6.000 TL kredi verir (1.1.2026 sonrası başvurularda) ve stajyerlerin genel sağlık sigortası primlerini öder. Ücret konusunda yanında staj yaptığınız avukatla anlaşırsınız.
Avukat olmak için yaş sınırı var mı?
Hayır. Avukatlık Kanunu m.3 avukatlığa kabul şartları arasında yaş sınırı saymaz. Hâkim ve savcı yardımcılığında 35, noterlik stajında 40 yaş sınırı vardır; bu sınırlar avukatlığa uygulanmaz.
Yabancı bir ülkede hukuk okuyan avukat olabilir mi?
Türk vatandaşı olup yabancı hukuk fakültesini bitirenler, Türkiye programlarına göre eksik kalan derslerden başarılı sınav verip denklik belgesi aldıktan sonra HMGS'ye girebilir. Sonraki staj ve levhaya yazılma şartları yerli mezunlarla aynıdır.
Sonuç
Avukat olmanın yolu, her aşamanın kanundaki sırasını doğru okumaktan geçer: hukuk fakültesi, HMGS, bir yıllık staj ve baro levhası. Kayıt tarihinize göre HMGS muafiyetinizi, ikametgâhınıza göre yazılacağınız baroyu ve staj kredisi gibi destekleri başvurudan önce netleştirmek zaman kazandırır. Baro başvurunuzun reddedildiği veya bekletildiği bir durumda on beş günlük itiraz süresini kaçırmadan Ankara'daki büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
0 Yorum
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz bırakın.
Yorum Bırakın
Sorunuz veya görüşünüz için aşağıdaki formu kullanabilirsiniz.