E-duruşma talebi, hukuk davasında tarafın veya vekilinin duruşmaya bulunduğu yerden ses ve görüntü nakliyle katılmasını mahkemeden istemesidir. Talep, duruşma gününden en az 2 iş günü önce UYAP Avukat Portal, Vatandaş Portal veya CELSE üzerinden gerekçesiyle gönderilir; hâkim duruşmadan en az 1 iş günü önce kabul veya ret kararı verir ve bu karar kesindir. Ceza davasında aynı işlemin adı SEGBİS'tir ve CMK m.196/4'e göre yapılır.
Özet Bilgi
E-duruşma talebi, hukuk davasında taraf veya vekilin duruşmaya bulunduğu yerden ses ve görüntü nakliyle katılmasını istemektir (HMK m.149). Talep, duruşmadan en az 2 iş günü önce Avukat Portal, Vatandaş Portal veya CELSE'den gerekçeyle gönderilir; hâkim en az 1 iş günü önce karar verir ve karar kesindir. Ceza davasında karşılığı SEGBİS'tir (CMK m.196/4). 7589 sayılı Kanunla HMK m.149'a eklenen imza fıkrası 31.10.2026'da yürürlüğe girecek. Yazıda avukat, taraf, tanık ve ceza davası için dört tam talep metni yer alır.
Bu rehberde e-duruşma talebinin şartlarını, UYAP'tan gönderme adımlarını, avukat, taraf, tanık ve ceza davası için dört tam talep metnini, talebin reddedilmesinin sonuçlarını ve mazeret dilekçesiyle farkını anlatıyoruz. Dayanak, 6100 sayılı HMK m.149 ile 30.06.2021 tarihli e-Duruşma Yönetmeliğidir; 31.10.2026'da yürürlüğe girecek 7589 sayılı Kanun değişikliği de ayrı bir başlıkta açıklanmıştır. Her madde resmî metinden kontrol edilerek yazılmıştır.
E-Duruşma Talebi Nedir ve Kimler Yapabilir?
E-duruşma talebi, HMK m.149/1 ve Yönetmelik m.7 uyarınca taraflardan birinin, kendisinin veya vekilinin duruşmaya ses ve görüntü nakli yoluyla bulundukları yerden katılmasına ve usul işlemleri yapmasına izin verilmesi için mahkemeye yaptığı başvurudur. Mahkeme talebi kabul etmek zorunda değildir; kanun "karar verebilir" der ve karar hâkimin takdirindedir.
Talep yalnızca taraf ve vekille sınırlı kalmaz. HMK m.149/2 uyarınca mahkeme resen veya taraflardan birinin talebi üzerine tanığın, bilirkişinin ya da uzmanın da bulundukları yerden dinlenmesine karar verebilir. Taraflarca serbestçe tasarruf edilemeyen dava ve işlerde (örneğin bazı aile hukuku davaları) mahkeme ilgilileri e-duruşma ile dinlemeye resen karar verebilir (HMK m.149/3).
- 2 iş günüTalebin en geç verileceği süreYönetmelik m.8/2 · duruşma gününden önce
- 1 iş günüHâkimin karar süresiYönetmelik m.9/1 · karar kesindir
- 2 haftaKayıt alınmışsa saklama süresiYönetmelik m.15/2 · sonra geri döndürülemez biçimde silinir
- 6 ayYetkisiz kayıt veya nakil için üst hapis sınırıTCK m.286 · Yönetmelik m.14/2
- 31.10.2026HMK m.149'a eklenen yeni fıkranın yürürlüğü7589 s.K. m.22 ve m.26
Hukuk, ceza ve idari yargıda ayrım
Yönetmelik yalnızca hukuk yargılamalarını kapsar (Yönetmelik m.1). Ceza yargılamasında benzer işlem SEGBİS ile yapılır ve talep süresi, kesin karar gibi kuralları yoktur. İdari yargıda ise İYUK m.31/1, elektronik işlemler ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasında HMK hükümlerinin uygulanacağını söyler; ancak bu atfın uygulamada her mahkemede aynı biçimde işleyip işlemediği sürüme ve birime göre değişebilir. Ayrıntı aşağıdaki başlıklarda ve karşılaştırma görselinde yer alır.

E-Duruşma Şartları Nelerdir?
E-duruşma için ilk şart hukuk yargılaması olmasıdır. İkinci şart, davanın görüldüğü mahkemede e-Duruşma Sisteminin kurulu ve aktif olmasıdır; sistem olmayan birimde portal ekranında talep düğmesi görünmez. Üçüncü şart, talebin gerekçeli olarak ve duruşmadan en az iki iş günü önce yapılmasıdır (Yönetmelik m.8).
| Şart | Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
| Hukuk yargılaması | Yönetmelik m.1, m.3 | Ceza davasında SEGBİS, idari davada İYUK m.31 atfı vardır |
| Mahkemede sistem aktif | Adalet Bakanlığı Mahkeme Kullanım Kılavuzu | E-Duruşma Sisteminin kurulu ve aktif olduğu mahkemelerde yapılabilir |
| Talep eden | Yönetmelik m.7, m.8/1 | Taraflardan biri veya vekili; tanık, bilirkişi ve uzman için talep taraftan gelir |
| Gerekçe | Yönetmelik m.8/1 | Talep gerekçesiyle birlikte yapılır; gerekçesiz talep eksik sayılabilir |
| Süre | Yönetmelik m.8/2 | Duruşma gününden en az iki iş günü önce |
| Hâkim kararı | HMK m.149/1, Yönetmelik m.9 | Duruşmadan en az bir iş günü önce, kesin |
| Katılım yeri | Yönetmelik m.11 | Avukat için büro, baro odası, adliyedeki tahsisli yer veya uygun başka yer |
| Kimlik tespiti | Yönetmelik m.12 | Vekilde güvenli e-imza veya mobil imza ile UYAP kaydı; diğer katılımcıda yazı işleri veya infaz görevlisi |
| Teknik kriterler | Yönetmelik m.17 | Bakanlığın belirlediği teknik kriterler, uygun ve güvenli ortam, duruşma saatinde hazır bulunma |
Vatandaş talebinde iki kaynak arasında fark var. Yönetmelik m.8, talebi "taraflardan biri veya vekili" için öngörür. Adalet Bakanlığı Mahkeme Kullanım Kılavuzu (v1.0.8) ise talebin avukatlar ile engelliler, yaşlılar ve yatağa bağımlı hasta vatandaşlar tarafından gönderildiğini yazar. Avukatı olmayan ve bu gruplara girmeyen bir tarafın portalda talep düğmesini görememesi mümkündür. Bu durumda mahkeme yazı işleri müdürlüğüne UYAP'tan e-duruşma talepli dilekçe gönderilebilir; kabul hâkimin kararına bağlıdır.
E-Duruşma Nasıl Yapılır? UYAP'tan Talep Gönderme Adımları
E-duruşma, avukat için Avukat Portal veya CELSE mobil uygulamasındaki Duruşma Sorgulama bölümünden, vatandaş için Vatandaş Portal'dan talep gönderilerek başlar. Hâkim talebi kabul ederse duruşma günü aynı ekranda "Duruşmaya Katıl" düğmesi etkinleşir ve görüntülü bağlantı kurulur.

Avukat Portal ile adımlar
- Giriş yapın. Avukat Portal'a e-imza veya mobil imza ile girin.
- Duruşmayı sorgulayın. "Duruşma Sorgulama" menüsünde tarih aralığı vererek duruşmanın bulunduğu kaydı getirin.
- Talep gönderin. Kayıttaki "E-Duruşma Talebi" sütununda yer alan "Talep Gönder" düğmesine tıklayın. Sütun görünmüyorsa o mahkemede sistem aktif olmayabilir.
- Gerekçeyi yazın. Açılan gerekçe alanına talebinizin nedenini yazın ve "Onay" ile gönderin. Gerekçe metni hâkimin iş listesinde görünür.
- Durumu izleyin. Talep durumu önce "Talep Değerlendiriliyor", sonra "Talep Kabul edildi" veya "Talep Ret edildi" olarak görünür.
- Duruşma günü bağlanın. Mahkeme e-duruşmayı başlatınca ilgili duruşma kaydında "Duruşmaya Katıl" düğmesi etkinleşir.
CELSE ve Vatandaş Portal ile adımlar
CELSE mobil uygulamasında talep "Duruşmalarım" menüsünden gönderilir: tarih aralığıyla duruşma sorgulanır, sistem aktifse "e-Duruşma Talep" düğmesi çıkar, talep metni yazılıp "Gönder" ile iletilir ve E-Duruşma Talep Formu tebliğ metni onaylanır. Duruşmaya bağlanmak için telefona ayrıca e-Duruşma uygulaması kurulması gerekir; bu uygulama CELSE'deki "Duruşmaya Katıl" düğmesiyle açılan aracı uygulamadır. Bildirim almak için CELSE bildirim ayarlarında e-duruşma bildirimi açık olmalıdır.
Vatandaş Portal'da talep de "Duruşma Sorgulama" ekranından yapılır. Resmî kılavuzlar vatandaş ekranının ayrıntılı görüntüsünü vermediği için düğme ve menü adları UYAP sürümüne göre değişebilir. Talep gönderildiğinde sistem otomatik olarak "E-Duruşma Talep Formu" oluşturur ve dosya evrakları arasına kaydeder.
Süre hesabında dikkat edin. İki iş günü hesabında hafta sonu ve resmî tatiller sayılmaz. Bazı yayınlarda talebin duruşmaya 24 saat kalana kadar gönderilebileceği yazılıyor; bağlayıcı ölçü yönetmeliktir ve süre iki iş günüdür. Sınırda kalmamak için talebi duruşmadan en az bir hafta önce gönderin.
E Duruşma Talep Metni Nasıl Yazılır?
E-duruşma talep metni iki biçimde karşınıza çıkar. Portaldaki gerekçe alanına yazılan kısa metin, hâkimin iş listesinde görünen asıl talebinizdir. İsterseniz ayrıca UYAP'tan mahkemeye tam bir dilekçe de gönderebilirsiniz. Her iki metinde de dosya bilgisi, duruşma tarihi, talebin dayanağı, somut gerekçe ve katılacağınız yer bulunmalıdır.
- Dosya ve duruşma bilgisi: Mahkeme, esas numarası, duruşma tarihi ve saati.
- Talep edilen işlem: Kendinizin veya vekilinizin katılımı, usul işlemlerinin yapılması ya da tanığın dinlenmesi.
- Somut gerekçe: Başka ilde ikamet, hastalık, yaşlılık, engellilik, aynı gün başka ilde duruşma gibi olgular; belgesi varsa eklenir.
- Katılım yeri: Büro, adliye veya (hasta, yaşlı, engelli için) bulunulan meskenin adresi.
- Dayanak: HMK m.149 ve Yönetmelik m.7 ile m.8.
Portal alanı için kısa örnekler:
Vekil olarak büro adresim […] ilindedir; duruşma […] mahkemesindedir. HMK m.149/1 ve Yönetmelik m.7-8 uyarınca [tarih] tarihli duruşmaya avukatlık bürosundan e-Duruşma Sistemi ile katılmak istiyorum.
[…] hastalığım nedeniyle mahkemeye gelmem güçtür, rapor ekte sunulmuştur. Yönetmelik m.9/3 ve m.11/4 uyarınca [tarih] tarihli duruşmaya bulunduğum meskenden e-Duruşma ile katılmak istiyorum.
E-Duruşma Talebi Örneği: Avukatın Talep Dilekçesi (Hukuk Mahkemesi)
Aşağıdaki talep metni, dosyayı vekil olarak takip eden avukatın mahkemenin bulunduğu ilden başka bir ilde çalışması hâlinde kullanılır. Köşeli parantezli alanları dosyanıza göre doldurun, kullanmayacağınız maddeleri silin. Aynı metni portaldaki gerekçe alanına kısaltarak da yazabilirsiniz.
Örnek 1: Avukatın e-duruşma talebi (hukuk)
[…] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
DOSYA NO: […] Esas
DAVACI: […] (T.C. Kimlik No: […])
VEKİLİ: Av. […] (Baro Sicil No: […])
DAVALI: […]
KONU: […] tarihli duruşmaya e-Duruşma Sistemi yoluyla katılım talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Yukarıda esas numarası yazılı dosyada duruşma günü […] tarihi, saat […] olarak belirlenmiştir.
2. Avukatlık büram ve ikametgâhım […] ilindedir. Duruşmaya fiziken katılım için […] iline gidilmesi gerekmektedir. [Alternatif: Aynı gün ve saatte […] Mahkemesi'nin […] Esas sayılı dosyasında duruşmam bulunmaktadır.]
3. HMK m.149/1 ve Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkında Yönetmelik m.7 ile m.8 uyarınca bu talep, duruşma gününden en az iki iş günü önce verilmektedir.
4. Duruşmaya Yönetmelik m.11/1 gereği avukatlık bürosundan katılacağım; kimlik tespitim m.12/1 uyarınca güvenli elektronik imza veya mobil imza ile yapılabilecektir. Bakanlıkça belirlenen teknik kriterlerin büromda sağlandığını beyan ederim (m.17).
5. Talep, hakkın kötüye kullanılması veya yargılamayı sürüncemede bırakma amacı taşımamaktadır; dosyada bugüne kadar hiçbir duruşma ertelettirilmemiştir. [Gerçeğe uygun değilse bu maddeyi çıkarın.]
6. Yönetmelik m.13/9 uyarınca, kusurum bulunmaksızın teknik nedenlerle e-duruşmanın yapılamaması hâlinde HMK m.150/1 hükmünün uygulanmayacağını hatırlatırım.
SONUÇ VE İSTEM
Yukarıda açıklanan nedenlerle, […] tarihli duruşmaya vekil olarak e-Duruşma Sistemi yoluyla katılmama ve usul işlemlerini bu yolla yapabilmeme karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. […]/[…]/[…]
Davacı Vekili
Av. […]
(e-imza)
EKLER: 1) Varsa diğer duruşmanın davetiyesi veya UYAP kaydı
Taraf ve Tanık İçin E-Duruşma Talep Metni Örnekleri
Avukatı olmayan taraf, hastalık, yaşlılık veya engellilik nedeniyle mahkemeye gelmesi güç olduğunda e-duruşma talep edebilir. Bu durumdaki taraf ve tanık, bilirkişi veya uzman için hâkim talebi öncelikle kabul etmelidir (Yönetmelik m.9/3). Tanığın e-duruşmayla dinlenmesini ise onu gösteren taraf ister.
Örnek 2: Tarafın bizzat e-duruşma talebi (hastalık, yaşlılık veya engellilik)
[…] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
DOSYA NO: […] Esas
DAVACI/DAVALI: […] (T.C. Kimlik No: […])
KARŞI TARAF: […]
KONU: […] tarihli duruşmaya e-Duruşma Sistemi yoluyla katılım talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Yukarıda esas numarası yazılı dosyada duruşma günü […] tarihi, saat […] olarak belirlenmiştir. Dosyada vekilim bulunmamaktadır.
2. […] yaşında olup […] hastalığı/engeli nedeniyle mahkemeye bizzat gelmem güçtür. Durumumu gösteren sağlık raporu ekte sunulmuştur.
3. Yönetmelik m.9/3 uyarınca, hastalığı, yaşlılığı veya engelliliği nedeniyle mahkemeye bizzat gelmesi güç olan tarafın talebinin öncelikle kabul edilmesi gerekmektedir.
4. Duruşmaya Yönetmelik m.11/4 uyarınca bulunduğum meskenden ([adres]) katılmak istiyorum. Kimlik tespitimin m.12/4 gereği güvenli elektronik imza veya mobil imza ile yapılabileceğini, bu imzalardan […] bulunduğunu bildiririm. [Hastalık, yaşlılık veya engel nedeni yoksa bu madde yerine şunu yazın: Duruşmaya bulunduğum yerdeki […] Adliyesi'nde bu amaçla tahsis edilen yerden katılmak istiyorum (m.11/2).]
5. Talep, yargılamayı uzatma amacı taşımamaktadır.
SONUÇ VE İSTEM
HMK m.149/1 ve Yönetmelik m.7, m.8, m.9/3 uyarınca […] tarihli duruşmaya e-Duruşma Sistemi yoluyla katılmama ve usul işlemlerini bu yolla yapabilmeme karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. […]/[…]/[…]
Davacı/Davalı
[Ad Soyad]
(e-Devlet doğrulaması veya e-imza)
EKLER: 1) Sağlık raporu veya engel durumunu gösteren belge 2) Nüfus kayıt örneği (gerekirse)
Örnek 3: Tanığın e-duruşma ile dinlenmesi talebi
[…] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
DOSYA NO: […] Esas
DAVACI: […]
VEKİLİ: Av. […]
DAVALI: […]
KONU: Tanık […]'nın e-Duruşma Sistemi yoluyla dinlenmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Dosyada […] tarihli duruşmada dinlenmesine karar verilen tanık […], […] ilinde ikamet etmektedir. Tanığın mahkememiz huzuruna gelmesi [yaşı, sağlık durumu veya işi/çalışma yeri] nedeniyle güç olacaktır.
2. HMK m.149/2 ve Yönetmelik m.7/2 ile m.8/1 uyarınca, tanığın bulunduğu yerden ses ve görüntü nakli yoluyla dinlenmesine karar verilmesini talep ediyoruz.
3. Tanık, Yönetmelik m.11/2 uyarınca bulunduğu yerdeki […] Adliyesi'nde bu amaçla tahsis edilen yerden dinlenebilir. Kimlik tespiti m.12/2 gereği oradaki yazı işleri müdürü veya zabıt kâtibi tarafından tutanakla yapılacaktır. [Tanık hasta, yaşlı veya engelliyse: Tanığın durumu nedeniyle m.11/4 ve m.12/4 uyarınca bulunduğu meskenden dinlenmesi talep edilir; rapor ekte sunulmuştur.]
4. Tanığa gönderilecek meşruhatlı davetiyede e-duruşmaya ne şekilde katılacağının da yazılmasını (m.10/4) talep ederiz.
5. Tanığın bulunduğu yerdeki mahkeme yazı işleri müdürlüğüne, dinleme gününde hazırlık yapılması için UYAP üzerinden bilgi verilmesini rica ederiz.
SONUÇ VE İSTEM
Tanık […]'nın […] tarihli duruşmada e-Duruşma Sistemi yoluyla dinlenmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. […]/[…]/[…]
Davacı Vekili
Av. […]
(e-imza)
EKLER: 1) Tanığın durumunu gösteren belge (varsa)
Tanık talebi için not: Tanığın e-duruşmayla dinlenmesini istemeden önce tanığı gösterme sürecini gözden geçirin; ayrıntı için tanık gösterme rehberimize bakabilirsiniz. Tanığın dinleneceği mahkemede sistemin aktif olması şarttır; aksi hâlde mahkeme tanığın istinabe yoluyla dinlenmesine karar verebilir.
Ceza Davasında SEGBİS Talebi Nasıl Yapılır?
Ceza davasında e-duruşma yönetmeliği uygulanmaz. Yurt içinde bulunan sanığın sorgusu veya duruşmalara katılması, hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniğiyle yapılabilir (CMK m.196/4). Teknik altyapı, 20.09.2011 tarihli "Ceza Muhakemesinde Ses ve Görüntü Bilişim Sisteminin Kullanılması Hakkında Yönetmelik"te düzenlenen SEGBİS'tir.
SEGBİS yönetmeliği, talep eden makamca kabul edilen mazereti nedeniyle hazır bulunamayan kişinin SEGBİS ile dinlenebileceğini ve duruşmalara bu yolla katılabileceğini söyler (m.13). Ceza infaz kurumunda (m.14) ve tedavi kurumunda (m.15) bulunanlar için de aynı imkân vardır; yargı çevresi dışında bulunanlar için talep edilen makam dinleme odasında kimlik tespitini yapar (m.16). Ceza yargılamasında talep süresi veya hâkimin karar süresi kanunda düzenlenmemiştir. Talep duruşmadan önce, gerekçeli ve belgeli biçimde mahkemeye UYAP'tan verilmelidir; karar mahkemenin takdirindedir.
Örnek 4: Ceza davasında SEGBİS ile katılım talebi
[…] ASLİYE CEZA MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
DOSYA NO: […] Esas
SANIK: […] (T.C. Kimlik No: […])
MÜDAFİİ: Av. […]
SUÇ: […]
KONU: Sanığın […] tarihli duruşmaya SEGBİS yoluyla katılımı talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Yukarıda esas numarası yazılı dosyada duruşma günü […] tarihi, saat […] olarak belirlenmiştir.
2. Sanık […] ilinde ikamet etmekte olup [sağlık durumu / zorunlu görevi / yargı çevresi dışında bulunması] nedeniyle duruşmaya fiziken gelmesi güç olmaktadır. Durumu gösteren belge ekte sunulmuştur. [Sanık ceza infaz kurumunda veya tedavi kurumundaysa bunu belirtin.]
3. CMK m.196/4 uyarınca, hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda yurt içinde bulunan sanığın aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniğiyle duruşmalara katılmasına karar verilebilir. Bu imkân SEGBİS Yönetmeliği m.13 ve m.16 uyarınca kullanılabilir.
4. Sanık, bulunduğu yerdeki […] Adliyesi'nde SEGBİS için ayrılan odadan duruşmaya katılabilecektir. Kimlik tespitinin m.16/3 uyarınca yazı işleri müdürü veya görevlendirilecek personelce yapılmasını ve bir tutanak düzenlenmesini talep ederiz.
5. Sanığın savunma hakkı ve mahkemenin maddî gerçeği araştırma ödevi bu yolla zedelenmeyecektir. CMK m.197/1 uyarınca müdafi duruşmada hazır bulunacaktır.
SONUÇ VE İSTEM
Sanığın […] tarihli duruşmaya SEGBİS yoluyla katılmasına, bu amaçla […] Adliyesi'ne gerekli yazının UYAP üzerinden yazılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. […]/[…]/[…]
Sanık Müdafii
Av. […]
(e-imza)
EKLER: 1) Sağlık raporu, görevlendirme yazısı veya ikamet belgesi
Ceza davasında dikkat: SEGBİS talebi sanığın hazır bulunma yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz. Talep kabul edilmeden önce duruşma günü gelirse sanık hakkında gelmeme sonuçları (CMK m.193) doğabilir. Talep reddedilmişse sanığın duruşmaya fiziken gitmesi gerekir. Talebin sonucu duruşma gününe kadar belli olmazsa aynı gerekçeyle mazeret dilekçesi de verin.
İdari yargıda e-duruşma talebi
İdari yargıda duruşma istemi dava dilekçesinde veya cevap ve savunmalarda yapılır (İYUK m.17/3). Duruşma davetiyeleri duruşma gününden en az otuz gün önce gönderilir (İYUK m.17/5). İYUK m.31/1 ses ve görüntü nakli yoluyla duruşma icrasında HMK hükümlerine atıf yapsa da e-duruşma yönetmeliğinin kapsamı hukuk yargılamasıdır. İdare veya vergi mahkemesinde e-duruşma istiyorsanız talebi duruşmalı dava için duruşma gününden önce, gerekçesiyle ve UYAP dilekçesi olarak verin. Kabul edilip edilmeyeceği ve nasıl işleyeceği mahkemeye göre değişebilir; ayrıntı için İYUK 17. madde duruşma rehberimize bakabilirsiniz.
E-Duruşma Talebi Reddedilirse veya Karara Bağlanmazsa Ne Olur?
Hâkimin e-duruşma talebi hakkındaki kararı kesindir; kabul veya ret kararına karşı itiraz yolu yoktur (Yönetmelik m.9/1). Ret gerekçeli olmalı ve UYAP üzerinden veya diğer usullerle talep edene bildirilmelidir (m.9/2 ve m.9/4). Ret hâlinde duruşmaya fiziken katılmanız gerekir.
Mahkeme talebi hiç karara bağlamazsa
Adalet Bakanlığı Mahkeme Kullanım Kılavuzu'na göre hâkim, e-duruşma talebini duruşma zaptı açılana kadar değerlendirebilir; zaptı açtıktan sonra değerlendirilmemiş talebe kabul veya ret verilemez. Sonuç duruşma gününe kadar ekranda "Talep Değerlendiriliyor" olarak kalırsa mahkemeye gitmeye hazır olun veya yazı işleri müdürlüğüne UYAP'tan bilgi notu gönderin. Usulüne uygun davet edilen tarafın gelmemesi hâlinde HMK m.150/1 uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir; ayrıntı için mazeret dilekçesi rehberimize bakın.
Kabul edilen e-duruşma teknik nedenle yapılamazsa
- Ses veya görüntü kesilirse: Beyanların anlaşılması güçleşirse e-duruşma yeniden açılır; aksaklık sürerse gerekçesi belirtilerek e-duruşma sonlandırılır ve bu durum tutanağa geçirilir (Yönetmelik m.13/8).
- Kusursuz teknik sebep: Taraf veya vekilin kusuru olmaksızın e-duruşma yapılamazsa o taraf veya vekil yönünden HMK m.150/1 uygulanmaz (m.13/9).
- Sorunun kaynağı: Teknik sorunlar ve kaynakları, istem hâlinde Bakanlık tarafından mahkemeye bildirilir (m.13/10). Gerekirse bu bilgiyi dilekçeyle isteyebilirsiniz.
E-Duruşmaya Nasıl Katılınır? Teknik Gereklilikler
E-duruşmaya katılmak için kamerası, mikrofonu ve hoparlörü çalışan bir cihaz, kesintisiz internet bağlantısı ve duruşma saatinde hazır bulunmak yeterlidir. Katılım yeri ve kimlik doğrulaması kimin katıldığına göre değişir (Yönetmelik m.11 ve m.12). Duruşma düzeni, mahkeme huzurunda yapılan duruşmayla aynı usul ve esaslara tabidir (m.14/1).
| Katılan | Katılım yeri | Kimlik tespiti |
|---|---|---|
| Avukat (vekil) | Büro, baronun ayırdığı bölüm, adliyedeki tahsisli yer veya uygun başka yer (m.11/1) | Güvenli e-imza veya mobil imza ve UYAP kayıtları (m.12/1) |
| Vekille birlikte katılan taraf | Vekille aynı yerler (m.11/3) | UYAP kayıtları veya benzeri yöntemler (m.12/3) |
| Tek başına taraf, tanık, bilirkişi, uzman | Bulunduğu yerdeki adliye veya ceza infaz kurumunda tahsis edilen yer (m.11/2) | Orada görevli yazı işleri müdürü, zabıt kâtibi veya infaz görevlisi, tutanakla (m.12/2) |
| Hasta, yaşlı veya engelli katılımcı | Bulunduğu mesken veya kurum (m.11/4) | Güvenli e-imza veya mobil imza (m.12/4) |
Cihaz ve bağlantı hazırlığı
- Tarayıcı: Adalet Bakanlığı kılavuzu güncel Google Chrome kullanılmasını önerir; "Duruşmaya Katıl" düğmesine tıkladığınızda tarayıcıdan kamera ve mikrofon izni vermeniz gerekir.
- Bağlantı: Ortak kullanılmayan bir internet bağlantısı kullanın, ağı yoğun kullanan ve kamera veya mikrofonu açan diğer uygulamaları kapatın.
- Ayarlar penceresi: Bağlandığınızda açılan ekranda kamera, mikrofon ve ses çıkışını seçip denemeniz önerilir; sonra "Tamam" ile devam edilir. Duruşma bitince "Ayrıl" düğmesi kullanılır.
- Mobil: CELSE'den bağlanmak için telefona e-Duruşma uygulaması kurulur.
- Yer: Bulunduğunuz yer her türlü etki ve yönlendirmeden uzak olmalı, yüz ifadenizin ve hareketlerinizin izlenmesine imkân vermelidir (m.11/5).
Duruşma sırasında kurallar
E-duruşma, mahkeme huzurunda yapılan duruşmayla aynı hukuki sonuçları doğurur (m.13/1). Sözlü açıklamalarınız HMK m.154 usulüne göre zabıt kâtibi aracılığıyla tutanağa yazdırılır (m.13/3). Birden fazla vekille takip edilen dosyada yalnızca talepte bulunan ve talebi kabul edilen vekiller katılabilir (m.13/2). Yönetmelikte kıyafete ilişkin ayrı bir hüküm yoktur; duruşma düzeni mahkeme huzurundakiyle aynı olduğundan oturumda buna uygun davranmanız beklenir.
Duruşma sırasında fotoğraf çekilemez, hiçbir şekilde ses ve görüntü kaydı alınamaz. Yargılamanın zorunlu kıldığı hâllerde kaydı yalnızca mahkeme alabilir (m.14/2, m.15/1). Kayıt ve yayın yasağına aykırı davranan kişi hakkında TCK m.286 uygulanır; yetkisiz kayıt veya naklin cezası altı aya kadar hapistir. Mahkemenin aldığı kayıt Merkezi Kayıt Sisteminde iki hafta saklanır ve sonra geri döndürülemeyecek biçimde silinir (m.15/2). Kayıt, mahkemenin ve ilgili kişilerin izni olmadıkça yayımlanamaz (m.15/3).
E-Duruşma Talebi Mazeret Dilekçesinin Yerini Tutar mı?
E-duruşma talebi mazeret dilekçesinin yerini tutmaz. E-duruşma talebi duruşmaya katılma biçimini değiştirmek içindir; mazeret dilekçesi ise katılamayacağınızı bildirip duruşmanın ertelenmesini ister. İkisi aynı anda gündeme gelebilir: e-duruşma talebi reddedilir ve gidemeyeceğiniz belgeli bir engeliniz varsa mazeret dilekçesi verilir. Mazeret dilekçesi yazarken mazeret dilekçesi örneği yazımızdan yararlanabilirsiniz.
| Konu | E-duruşma talebi | Mazeret dilekçesi |
|---|---|---|
| Amaç | Duruşmaya bulunduğu yerden katılmak | Duruşmaya katılamama engelini bildirip erteleme istemek |
| Süre | Duruşmadan en az 2 iş günü önce | Kanunda ayrı süre yok; duruşma saatinden önce ve engel doğar doğmaz |
| Karar | Hâkim, en az 1 iş günü önce; kesin | Hâkimin takdiri |
| Kabul edilirse | Duruşma yapılır, taraf uzaktan katılır | Duruşma ertelenir |
| Belge | Gerekçe yeterli; hastalık hâlinde rapor | Mazeretin türüne göre rapor, davetiye, görevlendirme |
HMK m.149'a Eklenen Yeni Fıkra Ne Getiriyor? (7589 Sayılı Kanun, 31 Ekim 2026)
16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunun 22. maddesi HMK m.149'a üçüncü fıkradan sonra yeni bir fıkra ekliyor. Yeni hükme göre ses ve görüntü nakli yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmasına karar verilenler hakkında, HMK m.154/3-ç'de sayılan ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ve sulh hâlleri hariç, elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacak. Kanun 31.07.2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; 22. madde yayımından üç ay sonra, yani 31.10.2026'da yürürlüğe girecek (7589 m.26/1-b).
- Bugün (31.10.2026'dan önce): Yönetmelik m.13/5 ve m.13/6 uyarınca imzası gereken beyanlarda duruşma tutanağı e-duruşmanın yapıldığı adliyede beyanda bulunana imzalatılır veya güvenli elektronik imzayla alınır.
- 31.10.2026'dan sonra: E-duruşmayla katılanlar için elle imza hükümleri uygulanmayacak; yalnız ikrar, yemin, davanın geri alınmasına muvafakat, feragat, kabul ve sulh hâllerinde imza kuralı sürecek.
- Numaralandırma: Yeni fıkra dördüncü sıraya girecek, bugünkü dördüncü ve beşinci fıkralar kayacak. Yönetmeliğin dayandığı usul ve esas yetkisi şu anda m.149/5'tedir; yürürlük tarihinden sonra altıncı fıkra olacak.
Yönetmelik güncellenecek mi? Yönetmeliğin 7589'a uyum için değiştirilip değiştirilmediği, yürürlük tarihine kadar yapılan taramada bulunamadı. Mahkemelerin 31.10.2026'dan sonra tutanak imzalarını nasıl uygulayacağını o tarihte UYAP duyurularından ve mahkemeden doğrulayın. Resmî mevzuat sitesinde HMK'nın güncel metni, yeni fıkra yürürlüğe girene kadar eski hâliyle görünebilir.
E-Duruşma Talebinde Sık Yapılan Hatalar
- Talebi son güne bırakmak: İki iş günü süresi hafta sonlarını saymaz. Hâkimin bir iş günü önce karar vermesi gerektiğinden son gün gelen talep ret sebebi olabilir (m.9/2-a).
- Gerekçeyi genel yazmak: "Uygun olduğundan" gibi bir ifade yeterli olmaz; ilin, hastalığın veya aynı gündeki diğer duruşmanın bilgisini yazın.
- Kabul edilmeyi ertelenme sanmak: Talebin kabulü duruşmayı ertelemez; duruşma saatinde bağlantıda hazır olmanız gerekir (m.17/1-c).
- Katılım yerini yanlış seçmek: Tek başına katılan taraf, hasta, yaşlı veya engelli değilse bulunduğu yerdeki adliyeden katılır; evinden bağlanamaz (m.11/2 ve m.11/4).
- Ret kararına itiraz yazmak: Karar kesindir. Ret sonrası yol, duruşmaya gitmek veya belgeli bir engel varsa mazeret bildirmektir.
- Ceza davasında hukuk yönetmeliğine dayanmak: Ceza davasında dayanak CMK m.196/4 ve SEGBİS Yönetmeliğidir.
- Ekran görüntüsü veya kayıt almak: Fotoğraf çekmek ve kayıt almak yasaktır; yetkisiz kayıt TCK m.286'ya girer.
- Bağlantı koptuğunda ayrılmak: Kesinti hâlinde duruşma yeniden açılır (m.13/8). Teknik sorunu tutanağa geçirtin; kusursuz kesintide HMK m.150/1 size uygulanmaz (m.13/9).
E-Duruşma Talebi Hakkında Sık Sorulan Sorular
E-duruşma talebi nedir?
Hukuk davasında tarafın veya vekilinin duruşmaya bulunduğu yerden ses ve görüntü nakliyle katılmasını mahkemeden istemesidir (HMK m.149/1). Talep gerekçeli yapılır, hâkim kabul veya ret kararı verir. Tanık, bilirkişi ve uzmanın bu yolla dinlenmesi de aynı maddeye göre talep edilebilir.
E-duruşma talebi ne zaman yapılmalıdır?
Yönetmelik m.8/2 uyarınca duruşma gününden en az iki iş günü önce yapılmalıdır. Hâkim, duruşmadan en az bir iş günü önce kabul veya ret kararı verir. Hafta sonu ve resmî tatiller iş günü sayılmaz; bu yüzden talebi mümkünse bir hafta önce göndermek güvenlidir.
E-duruşma talep metni nasıl yazılır?
Mahkemeyi, esas numarasını, duruşma tarihini, talep edilen işlemi, somut gerekçeyi ve katılım yerini yazın. Dayanak olarak HMK m.149 ile Yönetmelik m.7 ve m.8'i gösterin. Portal alanına yazacağınız metin kısa olabilir; ayrıntılı dilekçeyi isterseniz UYAP'tan evrak olarak da gönderebilirsiniz.
E-duruşma talebi reddedilirse itiraz edilebilir mi?
Hayır. Yönetmelik m.9/1 hâkimin kabul veya ret kararının kesin olduğunu söyler. Ret sebepleri talebin süresinde yapılmaması, hakkın kötüye kullanılması veya yargılamayı sürüncemede bırakma amacı ve e-duruşmayı zorlaştıran engellerdir. Ret hâlinde duruşmaya fiziken katılmanız gerekir.
Ceza davasında e-duruşma yapılabilir mi?
Hukuk yargılamasına ilişkin e-duruşma yönetmeliği ceza davasında uygulanmaz. Ceza davasında hâkim veya mahkeme, zorunlu gördüğü durumlarda yurt içindeki sanığın aynı anda görüntülü ve sesli iletişimle duruşmalara katılmasına karar verebilir (CMK m.196/4). Teknik altyapı SEGBİS'tir ve talep gerekçeli dilekçeyle yapılır.
Tanık e-duruşma ile dinlenebilir mi?
Evet. HMK m.149/2 mahkemeye tanığın bulunduğu yerden ses ve görüntü nakliyle dinlenmesine karar verme yetkisi verir. Talebi tanığı gösteren taraf yapar. Tanık bulunduğu yerdeki adliyede ayrılan yerden, hasta, yaşlı veya engelliyse bulunduğu meskenden dinlenebilir (Yönetmelik m.11).
E-duruşma sırasında kayıt alınabilir mi?
Katılımcılar kayıt alamaz ve fotoğraf çekemez. Yargılamanın zorunlu kıldığı hâllerde yalnızca mahkeme kayıt alabilir; kayıt iki hafta saklanıp sonra silinir (Yönetmelik m.14 ve m.15). Yetkisiz kayıt veya nakil TCK m.286 uyarınca altı aya kadar hapisle cezalandırılır.
E-duruşma talebi kabul edilirse duruşma ertelenir mi?
Hayır. Kabul edilen talep duruşmanın aynı gün ve saatte uzaktan yapılacağı anlamına gelir. Duruşmayı ertelemek istiyorsanız belgeli bir engeliniz varsa mazeret dilekçesi vermeniz gerekir. İkisi farklı taleplerdir ve kararlar ayrı ayrı verilir.
Sonuç
E-duruşma, hukuk davasında duruşmadan en az iki iş günü önce gerekçeli bir talep göndererek ve hâkimin kabul kararını bekleyerek kullanılan bir imkândır. Ceza davasında aynı sonuç CMK m.196/4 ve SEGBİS ile aranır. Dört talep metnini dosyanıza uyarlayabilir, 31.10.2026'dan itibaren imza kurallarının değişeceğini unutmadan süreci planlayabilirsiniz. Talebinizin gerekçesini ve belgelerini birlikte değerlendirmek için Ankara'daki büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
0 Yorum
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz bırakın.
Yorum Bırakın
Sorunuz veya görüşünüz için aşağıdaki formu kullanabilirsiniz.