İYUK 17. Madde: İdari Yargıda Duruşma Talebi (2026)

İYUK, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun kısa adıdır; 17. maddesi ise idari yargıda duruşma yapılmasını düzenler. Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinde açılan iptal davalarında, kanun metninde 25.000 TL yazan sınırı aşan tam yargı ve vergi davalarında ise taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılır. Talep dava dilekçesinde veya cevap ve savunmalarda yazılır, davetiye duruşma gününden en az 30 gün önce gönderilir. Duruşma istenmezse yargılama evrak üzerinden yürür. Sınır Ek madde 1 uyarınca her yıl artırılır ve 2026 için yayımlanan hesaplara göre 486.000 TL'dir.

Bu rehberde İYUK'un ne olduğunu kısaca anlatıyor, 17. maddeyi fıkra fıkra açıklıyor, duruşma talebinin nasıl ve ne zaman yapılacağını, istinaf ve temyizde duruşmayı, 18. ve 19. maddelerdeki duruşma usulünü, duruşmaya katılmamanın sonucunu ve uzaktan katılımı ele alıyoruz. Madde metinleri 2577 sayılı Kanun'un mevzuat.gov.tr'deki güncel metninden birebir alınmıştır; parasal sınırlar için Ek madde 1 ve Resmî Gazete'deki yeniden değerleme tebliği esas alınmıştır.

İYUK Nedir? İdari Yargılama Usulü Kanunu Kısaca

İYUK, 6 Ocak 1982'de kabul edilen ve 20 Ocak 1982 tarihli, 17580 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'dur. Kanunun 1. maddesine göre Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin görevine giren uyuşmazlıkların çözümü bu kanunda gösterilen usullere tabidir. İdari yargıda yazılı yargılama usulü uygulanır ve inceleme evrak üzerinde yapılır; duruşma bu kuralın istisnasıdır ve işte 17. madde bu istisnayı düzenler.

Kanun idari dava türlerini 2. maddede sayar: idari işlemlerin iptali için açılan iptal davaları, kişisel hakları doğrudan zedelenenlerin açtığı tam yargı davaları ve idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar. Dava açma süresi 7. maddeye göre özel kanunda ayrı süre yoksa Danıştay ve idare mahkemelerinde 60, vergi mahkemelerinde 30 gündür. Davanın nasıl açılacağı için idari dava nasıl açılır ve idari dava açma süresi yazılarımıza bakabilirsiniz.

İYUK 17. Madde Nedir? Madde Metni ve Fıkra Fıkra Açıklaması

İYUK 17. madde, idari yargıda hangi davalarda, kimin isteğiyle ve hangi usulle duruşma yapılacağını beş fıkrada düzenler. Birinci fıkra duruşmanın kapsamını, ikinci fıkra istinaf ve temyizi, üçüncü fıkra talebin zamanını, dördüncü fıkra mahkemenin kendiliğinden vereceği kararı, beşinci fıkra davetiye süresini içerir.

• 30 günDavetiye süresiDuruşma gününden en az 30 gün önce · m.17/5
• 486.000 TL2026 duruşma sınırıTam yargı ve vergi davaları · Ek m.1 ile güncellenmiş tutar
• 15 günDuruşmadan sonra kararm.19 · ara kararda dosya öncelikle incelenir
• 2 kezTaraflara söz hakkıDuruşmada her tarafa ikişer defa · m.18/3

Birinci fıkra iki ayrı mantık taşır. İptal davalarında parasal sınır yoktur: Danıştay'da, idare mahkemesinde veya vergi mahkemesinde açılan her iptal davasında taraflardan biri duruşma isterse duruşma yapılır. Tam yargı davalarında ise dava konusu miktarın, vergi davalarında vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlerle bunların zam ve cezalarının toplamının kanundaki sınırı aşması gerekir. Sınırın altında kalan tam yargı ve vergi davalarında talep, mahkemeyi bağlamaz; mahkeme dördüncü fıkra uyarınca yine de kendiliğinden duruşma kararı verebilir.

Üçüncü fıkra talebin zamanını sınırlar: dava dilekçesi, cevap ve savunmalar. Bunun pratik sonucu, duruşma istiyorsanız talebi ilk dilekçede yazmanızın en güvenli yol olmasıdır. Beşinci fıkradaki 30 günlük davetiye süresi ise duruşma gününün, tarafların hazırlanmasına yetecek bir süre bırakılarak belirlenmesini sağlar.

İdari Yargıda Duruşma Hangi Davalarda Yapılır?

İdari yargıda duruşma, iptal davalarında taraflardan birinin isteği üzerine, tam yargı ve vergi davalarında ise dava tutarı parasal sınırı aştığında yapılır. İstinaf ve temyizde duruşma tarafın istemi ve mahkemenin kararına bağlıdır; mahkeme ayrıca her davada kendiliğinden duruşma yapılmasına karar verebilir. Aşağıdaki tablo hangi durumda talebin kanun gereği karşılanacağını, hangisinde mahkemenin takdirine kaldığını gösterir.

İYUK 17 Duruşma Parasal Sınırı 2026: Kaç TL?

Kanun metninde duruşma sınırı hâlâ 25.000 TL olarak yazılıdır, ancak İYUK Ek madde 1 gereği kanundaki parasal sınırlar her yıl bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranında artırılır. 2026 yılı için yayımlanan hesaplara göre duruşma sınırı 486.000 TL'dir. Sınır belirlenirken bin Türk lirasını aşmayan kısımlar dikkate alınmaz.

Yeniden değerleme oranı Vergi Usul Kanunu mükerrer 298. madde uyarınca ilan edilir. 27 Kasım 2025 tarihli ve 33090 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 585), oranı 2025 yılı için yüzde 25,49 olarak belirlemiştir; bu oran 1 Ocak 2026'dan itibaren uygulanır. Tebliğ metnine Resmî Gazete sitesinden ulaşabilirsiniz. 486.000 TL rakamı yayımlanmış hesaplamalardan alınmıştır; kesin tutarı dava açacağınız tarihte mahkeme yazı işlerinden teyit etmenizi öneririz.

Sınırın hangi tarihe göre uygulanacağı da önemlidir. Ek madde 1'in ikinci fıkrası, 4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanun'la değiştirilmiş hâliyle, 17. madde uyarınca duruşma yapılmasının zorunlu olduğu davalar ile 45. ve 46. maddelere göre istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınırın esas alınacağını söyler. 2025'te açılan bir tam yargı davasında 2025 sınırı, 2026'da açılan davada 2026 sınırı geçerlidir.

İdari Yargıda Duruşma Talebi Nasıl ve Ne Zaman Yapılır?

Duruşma talebi, İYUK 17/3 uyarınca dava dilekçesinde veya cevap ve savunmalarda yapılır. Talebi imzalı dilekçenin içinde açıkça yazmak yeterlidir; ayrı bir harç veya form gerekmez. Taraflardan her biri talepte bulunabilir, yani davacı kadar davalı idare de duruşma isteyebilir ve biri talep ettiğinde duruşma her iki taraf için yapılır.

1. Dava türünüzü ve sınırı kontrol edin. İptal davasında sınır yoktur; tam yargı veya vergi davasında dava tutarının veya vergi, ceza ve zam toplamının dava açıldığı yılın sınırını aşıp aşmadığına bakın.
2. Talebi ilk dilekçeye yazın. Dava dilekçesinin sonuç ve istem bölümüne duruşma talebini ekleyin. Kanun, cevap ve savunma aşamalarında da talebe imkân verir.
3. Karşı tarafın savunmasını izleyin. Davalı idare cevabında duruşma isteyebilir; bu durumda talep sizden gelmese de duruşma yapılır. Savunmaya karşı verilecek cevap süresi, tebliğden itibaren 30 gündür (m.16/3).
4. Davetiyeyi takip edin. Davetiye duruşma gününden en az 30 gün önce gönderilir. Elektronik tebligat adresiniz varsa bildirim oradan gelir; tebligat kurallarını bilmek sürelerin kaçırılmaması için önemlidir.
5. Duruşmaya hazırlanın. Sözlü açıklamanızı dilekçedeki iddialarla tutarlı ve kısa tutun; hukuka aykırılık sebeplerini ve delilleri sıraya koyun.

İYUK 17 Duruşma Talebi Kabul Edilmek Zorunda mı? İstinaf ve Temyizde Duruşma

İlk derece mahkemesinde, madde metnindeki koşullar varsa taraflardan birinin duruşma isteği üzerine duruşma yapılır; kanun burada mahkemeye bir seçenek bırakmaz. İstinaf ve temyizde ise 17. maddenin ikinci fıkrası duruşmayı tarafların istemine ve bölge idare mahkemesi ya da Danıştay'ın kararına bağlar. Başka bir deyişle istinaf veya temyiz aşamasında talep etmek duruşmayı garanti etmez; incelemeyi yapan merci talebi kabul veya reddedebilir.

Duruşma yapılması gerekirken yapılmadan karar verilmesi bir usul eksikliğidir. İYUK 45. maddenin beşinci fıkrasının (g) bendine göre bölge idare mahkemesi, duruşma yapılması gerektiği hâlde duruşma yapılmadan karar verilmesi hâlinde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verir. Aynı fıkra, bölge idare mahkemesinin duruşma eksikliğini kendisi gidererek de karar verebileceğini söyler. Dolayısıyla sınırı aşan bir davada talebiniz yok sayıldıysa bunu istinaf dilekçesinde açıkça ileri sürmelisiniz.

İstinaf ve temyize başvurulabilmesi de ayrıca parasal sınırlara bağlıdır. İstinaf için kanun metninde yazan 31.000 TL ve temyiz için 920.000 TL'lik sınırlar, duruşma sınırı gibi her yıl Ek madde 1 ile güncellenir. Bu konuyu istinaf nedir ve Danıştay nedir yazılarımızda ayrıca anlattık.

İdari Yargıda Duruşma Nasıl Yapılır? İYUK 18 ve 19

İYUK 18. madde duruşmaların açık yapılacağını, duruşmaları başkanın yöneteceğini ve taraflara ikişer defa söz verileceğini düzenler. Genel ahlakın veya kamu güvenliğinin gerekli kıldığı hâllerde görevli daire veya mahkemenin kararıyla duruşmanın bir kısmı veya tamamı gizli yapılabilir. Duruşma biterse karar, 19. maddeye göre en geç on beş gün içinde verilir.

Danıştay'da görülen davalarda duruşmada savcının bulunması şarttır. Taraflar dinlendikten sonra savcı yazılı düşüncesini açıklar, ardından taraflara son olarak ne diyecekleri sorulur ve duruşmaya son verilir (m.18/4). Duruşmalı işlerde savcı keşif, bilirkişi incelemesi, delil tespiti veya işlem dosyasının getirtilmesini ister ve bu istek kabul edilmezse, işin esası hakkında ayrıca yazılı düşünce bildirir (m.18/5). İdare ve vergi mahkemelerindeki duruşmalarda savcı bulunmaz.

Karar verildikten sonra idare, esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararların gereğini gecikmeksizin yerine getirmek zorundadır; bu süre kararın idareye tebliğinden başlayarak 30 günü geçemez (m.28/1). Yürütmenin durdurulması talebinin duruşmadan bağımsız ilerleyen yönü için yürütmeyi durdurma kararına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

İdari Yargıda Duruşmaya Katılmazsanız Ne Olur?

İYUK 18. maddenin üçüncü fıkrasına göre taraflardan yalnız biri duruşmaya gelirse onun açıklamaları dinlenir, hiçbiri gelmezse duruşma açılmaz ve inceleme evrak üzerinde yapılır. İdari yargıda gelmemek, davanın düşmesi veya talebin reddi sonucunu kendiliğinden doğurmaz; dosyadaki yazılı beyanlar ve deliller değerlendirilir. Buna karşılık duruşma talep eden tarafın katılmaması, kendi iddialarını sözlü olarak ileri sürme ve karşı tarafın açıklamalarına yanıt verme imkânını kaybetmesi anlamına gelir.

İdari Yargıda E-Duruşma ve Uzaktan Katılım Mümkün mü?

İYUK 31. madde, kanunda hüküm bulunmayan hâllerde Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerini uygular ve bunların arasında elektronik işlemleri ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasını sayar. Bu ibare 17 Ekim 2019 tarihli 7188 sayılı Kanun'la maddeye eklenmiştir. HMK 149. madde (22 Temmuz 2020 tarihli 7251 sayılı Kanun'la değişik) mahkemenin, taraflardan birinin talebi üzerine talep eden tarafın veya vekilinin aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmasına karar verebileceğini söyler.

Düzenleme mahkemeye karar yetkisi tanır; uzaktan katılım talebi kabul edilebilir de reddedilebilir. Uygulamanın usul ve esasları HMK 149'un son fıkrası uyarınca yönetmelikle belirlenir. Dosyayı UYAP üzerinden takip ediyorsanız, uzaktan katılım talebini duruşma gününden önce yazılı olarak ve gerekçesiyle iletmeniz yerinde olur.

Duruşma Talep Etmeli misiniz? Dikkat Edilecek Noktalar

Duruşma talebi her dosyada avantaj sağlamayabilir; karar dosyanın niteliğine bağlıdır. Duruşmada taraflara ikişer defa söz verilir ve hukuki iddialar mahkeme veya kurul önünde sözlü olarak anlatılabilir. Karmaşık hukuki sorular içeren, birden fazla işlemi birlikte kapsayan veya tutarı yüksek dosyalarda sözlü açıklama imkânı değerlidir.

Öte yandan duruşma günü, davetiye süresi nedeniyle duruşma gününden en az 30 gün sonrasına verilir ve bu durum yargılamayı genellikle uzatır. Süreyi kısa tutmak istediğiniz, dosyanın yazılı delillerle yeterince aydınlandığı durumlarda evrak üzerinden inceleme daha hızlı olabilir. Karşı tarafın da duruşma isteyebileceğini unutmayın. Hiçbir dosyada sonuç taahhüt edilemez; talebin faydası olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

İYUK 17 Konusunda Sık Yapılan Hatalar

İdari yargıda duruşma konusunda internette en sık görülen yanlışlar şunlardır:

İYUK 17. Madde Hakkında Sık Sorulan Sorular

İYUK ne demek?

İYUK, 20 Ocak 1982 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun kısaltmasıdır. Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinde görülen davaların açılması, yürütülmesi ve karara bağlanması bu kanuna göre yapılır.

İYUK 17. madde ne diyor?

Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinde açılan iptal davalarında, kanun metninde 25.000 TL yazan sınırı aşan tam yargı ve vergi davalarında taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılır. Talep dava dilekçesiyle, cevap ve savunmalarla yapılır; davetiye duruşmadan en az 30 gün önce gönderilir.

İdari yargıda duruşma talep etmek zorunlu mudur?

Hayır. İdari yargıda yargılama yazılıdır ve inceleme evrak üzerinde yapılır. Duruşma ancak taraflardan birinin istemi üzerine ya da mahkemenin kendiliğinden vereceği kararla yapılır. Talep etmezseniz dosya evrak üzerinden karara bağlanır.

Duruşma talebi reddedilebilir mi?

İptal davalarında ve sınırı aşan tam yargı ve vergi davalarında ilk derece mahkemesi bakımından kanun duruşma yapılacağını açıkça söyler. Sınırın altındaki davalarda ve istinaf ile temyizde duruşma, mahkemenin veya Danıştay'ın kararına bağlıdır, dolayısıyla talep kabul edilmeyebilir.

2026'da idari yargıda duruşma parasal sınırı kaç TL?

Kanun metninde 25.000 TL yazar; Ek madde 1 uyarınca her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılır. 2026 için yayımlanan hesaplara göre tutar 486.000 TL'dir. Sınır, davanın açıldığı yıla göre belirlendiğinden kesin tutarı mahkeme yazı işlerinden teyit etmeniz doğru olur.

Duruşmaya katılmazsam ne olur?

Taraflardan yalnız biri gelirse onun açıklamaları dinlenir. Hiçbiri gelmezse duruşma açılmaz ve inceleme evrak üzerinde yapılır. Yani gelmemek dosyanın yok sayılması anlamına gelmez; yazılı dilekçeler ve deliller değerlendirilmeye devam eder.

İdari yargıda duruşma sonrası karar kaç günde verilir?

İYUK 19. maddeye göre duruşma yapıldıktan sonra en geç on beş gün içinde karar verilir. Ara karar verilmişse, bu kararın yerine getirilmesinden sonra dosya öncelikle incelenir. Kararın idare tarafından uygulanması ise en geç 30 gün içinde yapılmalıdır.

İdari yargıda duruşma online yapılabilir mi?

İYUK 31. madde, ses ve görüntü nakli yoluyla duruşma icrasında Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerini uygular. HMK 149 uyarınca mahkeme, taraflardan birinin talebi üzerine tarafın veya vekilinin bulunduğu yerden katılmasına karar verebilir; mahkemenin takdirinde olan bir imkândır.

Sonuç

İYUK 17. madde, yazılı yargılamanın hâkim olduğu idari yargıda duruşmayı taraflara sunulan bir imkân olarak düzenler: iptal davalarında sınırsız, tam yargı ve vergi davalarında ise 2026'da 486.000 TL'yi aşan uyuşmazlıklarda talep edilebilir. Talebi dava dilekçesinde ya da cevap ve savunmalarda yapmak, parasal sınırı davanın açıldığı yıla göre hesaplamak ve istinaf ile temyizde talebin merciin kararına bağlı olduğunu bilmek en önemli noktalardır. İdari davanızda duruşma talebi ve dilekçe stratejisi konusunda Ankara'daki büromuzla iletişime geçebilirsiniz.