Şark Görevi Nedir? Doğu Görevi Süresi, Muafiyet, Erteleme 2026

Şark görevi, kamu görevlilerinin atama mevzuatı gereği belirli bir süre doğu ve güneydoğudaki illerde çalışma yükümlülüğüne verilen gündelik addır. Kanunda bu adla bir terim yoktur; yönetmeliklerde "ikinci bölge", "zorunlu bölge" veya "zorunlu çalışma yükümlülüğü" denir. Polis için ikinci bölge il merkezlerinde süre 3 ile 6 yıldır, öğretmen için hizmet alanına göre 3 ile 7 yıl arasında değişir; "doğu görevi kaç yıl" sorusunun tek bir cevabı yoktur.

Bu rehberde kavramın hukuki dayanağını, kurumlara göre süreleri, bölgeleri, ikinci şark kuralını, muafiyet ile ertelemenin farkını, eş durumu ve sağlık mazeretini, ek ödeme ile kademe hakkını ve atamaya karşı iptal davasını anlatıyoruz. Dayanağımız Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği (92/3393, 5 Aralık 2025 tarihli değişiklikle birlikte), Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik (83/6525), 9 Ocak 2026 tarihli MEB Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ve 657, 2802, 2577 sayılı kanunlardır.

• 22 ilEmniyet ikinci bölge cetvelindeki il sayısı92/3393 BKK, EK-1 (5.12.2025)
• 3 ile 6 yılPolis, ikinci bölge il merkezleriİlçelerde 2 ile 6 yıl
• 3 ile 7 yılÖğretmen zorunlu çalışma süresiMEB Yönetmeliği m.23
• En az 2 yılGenel memur yönetmeliğinde alt sınır83/6525 BKK m.5
• 60 günAtamaya karşı iptal davası süresi2577 s.K. m.7
• Şubat sonuPolis erteleme ve sağlık talebi son günü92/3393 m.29, m.30

Şark Görevi Nedir?

Şark görevi, belirli kamu görevlilerinin kariyerleri boyunca en az bir kez, kurumun cetvelinde yer alan zorunlu bölgede belirlenen süre kadar çalışmasıdır. Terim halk arasında "doğu görevi" diye de geçer. Mevzuat bunu bölge ve süre cetvelleriyle düzenler: emniyette "ikinci bölge", öğretmenlikte "zorunlu çalışma yükümlülüğü", genel memur yönetmeliğinde "zorunlu çalışma süresi".

Dayanağın kaynağı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 72. maddesidir. Madde, yer değiştirme suretiyle atamaların hizmetin gereklerine ve ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzer illerin gruplandırılmasıyla oluşan bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılmasını ister; ayrıntıyı yönetmeliğe bırakır. Her kurum bu çerçevede kendi yönetmeliğini çıkarır.

Şark görevi ile mecburi hizmet aynı şey midir?

Hayır. Şark görevi, atama ve yer değiştirme yönetmeliklerinden doğar ve görevdeki memura uygulanır. Mecburi hizmet ise genellikle okul, burs veya uzmanlık eğitimi gibi bir yetiştirilme karşılığında yüklenilen hizmet borcudur ve ayrı kanunlara dayanır. Bu rehber yalnızca bölge sistemine dayanan zorunlu çalışmayı anlatır.

Şark görevi hangi kamu görevlilerini kapsar?

Emniyet hizmetleri sınıfı personelini, MEB kadrolu öğretmenlerini, kendi yönetmeliğinde zorunlu bölge tanımlayan diğer 657'ye tabi kurum personelini ve hâkim ile savcıları kapsar. Sağlık Bakanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri ve Diyanet için güncel yönetmelik metinlerine ulaşıp doğrulayamadık; bu kurumlar için aşağıda yalnızca genel çerçeveyi veriyoruz.

Doğu Görevi Kaç Yıl Sürer?

Doğu görevinin süresi kuruma, ile, ilçeye ve öğretmenlerde hizmet alanına göre 2 ile 7 yıl arasında değişir. Polisler için ikinci bölge il merkezlerinde 3 ile 6 yıl, öğretmenler için 3 ile 7 yıl, diğer memurlar için kurumun belirlediği ve en az 2 yıl olan süre geçerlidir. Süre, göreve başlama tarihinden itibaren hesaplanır.

Polis için ikinci bölge hizmet süreleri

Emniyette il ve ilçelerin hizmet süreleri yönetmeliğin ekindeki (1) sayılı cetvelde yer alır; cetvel en son 5 Aralık 2025 tarihli Cumhurbaşkanı Kararıyla yenilenmiştir. İkinci bölgede 22 il bulunur. İl merkezleri için süreler şöyledir:

İlçelerde süre 2 ile 6 yıl arasında değişir (örneğin Hakkâri Çukurca ve Şemdinli 2 yıl, Diyarbakır Bağlar 6 yıl). Cetvelde yer alan ikinci bölge eğitim ve laboratuvar birimlerinde süre 5 ile 7 yıldır. İkinci bölgede il ve ilçe kuruluşları dışındaki doğrudan merkeze bağlı birimlerde süre, bağlı olunan il veya ilçe merkezinin süresine 1 yıl eklenerek bulunur (m.21).

Birinci bölgede de zorunlu süre vardır: il merkezlerinde 6, 8 veya 10 yıl. İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa 10; Antalya, Konya, Trabzon ve Gaziantep 8; Edirne, Sivas, Malatya ve Hatay 6 yıldır. Ancak "şark" denen yükümlülük yalnızca ikinci bölge hizmetidir.

Öğretmen için zorunlu çalışma süreleri

MEB Yönetmeliği'nin 23. maddesi, 16 Haziran 2023'ten sonra kadrolu öğretmenliğe başlayanları zorunlu çalışma yükümlülüğü kapsamına alır. Süreler, hizmet bölgesine ve eğitim kurumunun hizmet alanına göre belirlenir; sözleşmeli öğretmenlikte geçen süre de sayılır.

Yükümlülük, sayılan alanlardan birinde ya da birkaçında yerine getirilebilir. Üçüncü hizmet bölgesindeki tüm okullar ile diğer bölgelerin 4., 5. ve 6. hizmet alanındaki okulları kapsama girer (m.20/4). Hizmet alanları her yıl Aralık ayında Bakan onayıyla Tebliğler Dergisi'nde yayımlanır; öğretmen için okulun hangi alanda bulunduğu belirleyicidir.

Diğer memurlar için genel çerçeve

Devlet memurlarının yer değiştirme yönetmeliği ülkeyi gelişmişlik sırasına göre 6 hizmet bölgesine ayırır. Kurumlar hizmetin özelliğine göre en az 3, en çok 6 bölge belirleyebilir. Zorunlu yer değiştirmeye tabi personeli ve bölgelerdeki zorunlu çalışma sürelerini kurum belirler; süre en az 2 yıl olmalıdır (m.5). Süresini dolduran memurun nereye atanacağı, kadro bulunmaması hâlinde fazla geçen sürenin bir üst bölge süresinden indirilmesi gibi ayrıntılar yönetmelikte yer alır (m.16, m.20).

Şark Görevi Bölgeleri Hangi İllerdir?

Şark görevi bölgeleri, kurumun cetvelinde ikinci bölge veya zorunlu hizmet alanı olarak gösterilen yerlerdir. Emniyette bunlar Ağrı, Ardahan, Artvin, Batman, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkâri, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli ve Van'dır. Öğretmenlerde ilin bölgesi tek başına belirleyici olmaz; okulun hizmet alanına bakılır.

Deprem illeri hâlâ şark sayılıyor mu?

Birçok haber ve rehber, 6 Şubat 2023 depreminden sonra Kahramanmaraş, Hatay, Gaziantep ve Malatya'nın polis için şark hizmeti sayıldığını yazar. Yönetmeliğin 5 Aralık 2025 sürümündeki EK-1 cetvelinde bu iller ile Adıyaman birinci bölge olarak yer alır (Kahramanmaraş, Hatay, Malatya, Adıyaman 6; Gaziantep 8 yıl). Bu bilgiyi güncel cetvel yerine eski haberlerden aktaran içerikler yanlış sonuca varır.

Öğretmenler için durum farklıdır. MEB Yönetmeliği'nin geçici 2. maddesi Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya ve Gaziantep'in İslahiye ile Nurdağı ilçelerini 1 Eylül 2026'ya kadar üçüncü hizmet bölgesinde sayar. Bu tarih geçmiştir; sonraki dönem için Bakanlığın duyurusunu ve Tebliğler Dergisi'ni kontrol etmek gerekir, bu konuda güncel bir metin doğrulayamadık. Yönetmeliğin ek çizelgesindeki il dağılımını da okuyabildiğimiz kaynaklardan çıkaramadığımız için il listesi vermiyoruz.

Polis Şark Görevi Nasıl İşler?

Polis için kural şudur: personelin en az bir kez, cetvelde gösterilen süre kadar ikinci bölgede görev yapması zorunludur (m.23). İlk defa ikinci bölgeye atanacakların sırası, birinci bölgedeki hizmet süresine bakılmaksızın sicil numarası, rütbe ve branş ile ikinci bölgedeki kadro ihtiyacına göre belirlenir (m.24). Başkomiser ve altı rütbeler genel atamada görev puanına göre elektronik ortamda yerleştirilir.

1. Genel atama dönemiHer yıl Mayıs ve Haziran aylarında yapılır; mazeret atamaları Şubat ve Eylül aylarındadır (m.3).
2. Tercih ve görev puanıBaşkomiser ve altı rütbelerde atama, kontenjanlara göre görev puanıyla; puan eşitse düşük sicil numarası öncelikli (m.15, Ek m.5).
3. Tebliğ ve mehilAtama emri ilişik kesme sonrası bildirilir; mehil bakımından 657 sayılı Kanun'un 62. maddesi uygulanır (m.20).
4. Süre hesabıBaşlangıç, atandığı yerde göreve başlama tarihidir; aynı il içindeki birimlerde geçen süreler birleşir; 3 aya kadar eksik hizmet tamamlanmış sayılır (m.23).
5. DönüşSüreyi 1 Ocak ve sonrasında dolduranların atamaları o yılın genel atama döneminde yapılır (m.27).

İkinci şark görevi var mı, kaç yıl sürer?

Yönetmeliğin 23. maddesine göre ikinci defa veya daha fazla kez ikinci bölgeye atananlar kısaltılmış sürede görevi tamamlamış sayılır. Emniyet amiri ve emniyet müdürü rütbesindekiler ile özel harekât branşlı personel bu kuraldan hariçtir. Ayrıca süreyi dolduran personel aynı birimde kesintisiz kalırsa, 28. maddedeki toplam süreye ulaştığında ikinci görevini tamamlamış olur.

Öğretmen Şark Görevi Nasıl İşler?

Öğretmenlerde şark görevinin karşılığı zorunlu çalışma yükümlülüğüdür. Yönetmeliğin 24. maddesine göre yer değiştirme yapılacak yılın 30 Eylül tarihi itibarıyla birinci ve ikinci hizmet bölgesinin 1., 2. ve 3. hizmet alanlarındaki okullarda 4 yıl görev yapan zorunlu çalışma yükümlüsü öğretmenler, zorunlu çalışma öngörülen okullara atanır. Atamalar duyuru üzerine tercihler ve hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır; başvurmayan veya tercihine yerleşemeyenler Bakanlıkça resen atanır.

Hizmet puanı şark görevinde ne işe yarar?

Hizmet puanı günlük çalışma karşılığında verilir ve zor hizmet alanında katsayı yükselir. 1 Şubat 2026'dan itibaren geçerli katsayılarda birinci bölgenin 1. hizmet alanı günlük 0,028, üçüncü bölgenin 6. hizmet alanı günlük 0,099 puandır. 365 günlük bir çalışma yılında bu, sırasıyla yaklaşık 10,2 ve 36,1 puana denk gelir. Puan, sonraki isteğe bağlı yer değiştirmelerde sıralamayı belirler. Öğretmen yer değiştirme usulünün ayrıntısı için öğretmen atama ve yer değiştirme davası yazımıza bakabilirsiniz.

Şark Görevi Muafiyeti Kimlere Tanınır?

Muafiyet, kişinin zorunlu bölge yükümlülüğünün hiç doğmamasını ya da sona ermesini sağlar. Polis için muafiyet yönetmeliğin 23. maddesinde, öğretmen için MEB Yönetmeliği'nin 25. maddesinde sayılmıştır. Muafiyet hâlleri sınırlıdır ve her birinin belgesi aranır.

Polis için muafiyet hâlleri

Talep etmeleri hâlinde şu personel ikinci bölge hizmetinden muaf tutulur: terör ve benzeri kanunlar ile 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi kapsamında hayatını kaybedenlerin veya malul olanların eşi, anne, babası, çocukları, çocuklarının eşleri, kardeşleri ve kardeşlerinin eşleri; vazife malulü idari polisler ile aynı yakınları; 7082 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca gazilik unvanı verilenlerin kendisi ve aynı yakınları; engellilik ölçütlerine göre kendisi, eşi veya çocuğu tam bağımlı olanlar, engel oranı %80 ve üzeri olanlar ile %50 ve üzeri birden fazla engelli bireyi bulunanlar; çocuğu için özel gereksinim kodu (5), (6) veya (7) olanlar ya da (3) veya (4) kodlu birden fazla çocuğu bulunanlar. Durumu ortadan kalkan personelin muafiyeti sona erer.

Öğretmen için muafiyet hâlleri

Zorunlu çalışma yükümlülüğünden 16 Haziran 2023'ten önce Bakanlık kadrolarında öğretmen olarak göreve başlayanlar, terör eylemleri nedeniyle şehit olan veya malul olan kamu görevlilerinin ve er ile erbaşların kadrolu öğretmen eş, çocuk, anne, baba ve kardeşleri ile en az %40 oranında çalışma gücünden yoksun olduğunu belgeleyen öğretmenler muaftır. Zorunlu alanda görev yaparken başka alana atananlardan kalan yükümlülüğü 6 aydan az olanlar yükümlülüğü tamamlamış sayılır.

Şark Görevi Ertelemesi Nasıl Yapılır?

Erteleme, yükümlülüğü ortadan kaldırmaz; atamayı belirli bir döneme öteler. Polis için erteleme talebi Şubat ayı sonuna kadar yapılır ve ilgili yönetmelik maddesinin saydığı sebeplerden birine dayanmalıdır. Öğretmenlerde erteleme bir sonraki yer değiştirme dönemine kadar geçerlidir. Atama işlemi onaylanıp kesinleştikten sonra yapılan erteleme teklifleri işleme konmaz (polis m.29 ve m.33).

Polis için erteleme sebepleri

• Hizmet ihtiyacı (m.29): İkinci bölgeye sırası gelen veya dönecek personel için merkezde başkanlar ve daire başkanları, illerde valiler, doğrudan merkeze bağlı taşra teşkilatında birim amirleri gerekçeli talebi Şubat sonuna kadar yapar. Ertesi yıl yeni bir zaruri gerekçe yoksa personel atanır; üçüncü kez erteleme teklif edilemez, uzmanlık gerektiren birimler en fazla iki defa daha talep edebilir.
• Sağlık (m.30): Kendisinin, eşinin veya çocuklarının sağlık durumu; anne, baba veya kardeş için vasi tayini şartıyla onların durumu. Rapor tam teşekküllü devlet hastanesi, devlet eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınmalı, özel hastane ve vakıf üniversitesi raporları geçersizdir. Rapor en çok 2 yıl geçerlidir.
• Eş görevi ve çocuk öğrenimi (m.32): Eşin 38. maddedeki şartları taşıması; çocukları ilköğretim, ortaöğretim veya üniversite son sınıfa geçecek olanlar ile en az iki çocuğu üniversitede okuyanlar. Çocuğun aktif öğrencilik kaydı gerekir.
• Yaş haddi (m.44): Kanuni yaş haddine 5 yıl kalan ve süresini dolduran personel, kadro uygunsa ve soruşturma gibi engeller yoksa istemesi hâlinde yerinde bırakılabilir.

Öğretmen için erteleme sebepleri

MEB Yönetmeliği'nin 26. maddesi, birinci ve ikinci hizmet bölgelerinin 1., 2. ve 3. hizmet alanlarındaki öğretmenler için şu hâlleri sayar: aile birliği veya sağlık mazeretinin devamını belgelemek, eşinin aday memur olması, eşinin 30 Eylül itibarıyla askerde olması, kendisinin veya eşinin aylıksız izinli olması (bir defaya mahsus), alanında öğretmen ihtiyacı olmaması nedeniyle atanamama ve başvuruların son gününden önceki 6 ay içinde eş, çocuk, anne, baba veya kardeşin vefatı.

Eş Durumu ve Sağlık Mazereti Şark Görevini Kaldırır mı?

Polis için hayır. Yönetmeliğin 37. maddesi sağlık sebebiyle yer değişikliğinin, 38. maddesi eş görevi nedeniyle yer değişikliğinin, 40. maddesi çocuğun öğrenim durumu sebebiyle yer değişikliğinin ikinci bölge hizmet yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını açıkça yazar. Yani eşinizin bulunduğu ile atanabilirsiniz, ancak ikinci bölge hizmetinizi daha sonra tamamlamanız gerekir. Madde 23'e göre yönetmelikte sayılan mazeretler dahil ikinci bölge hizmetinden vazgeçilemez; kaldıran tek yol muafiyet hâlleridir.

5 Aralık 2025 tarihli değişiklikle 38. maddeye yeni bir fıkra eklendi: eşi başvuru tarihi itibarıyla aynı il sınırları içinde, son üç yıl içinde 720 gün sosyal güvenlik primi ödeyerek kendi adına veya işverene bağlı çalışan personel, hizmet gerekleri uygun görülürse eşinin bulunduğu yere atanabilir. Genel memur yönetmeliğinde eşin kamu personeli olmadığı hâlde aranan şart ise son 2 yılda 360 gündür (m.14). Eş durumu tayininin genel şartları için eş durumu tayini rehberimize bakın.

Genel memur yönetmeliğinde mazeretler

Devlet memurlarının yer değiştirme yönetmeliği, sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelenmesi hâlinde zorunlu çalışma süresi dolmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme yapılabileceğini söyler (m.12). Sağlık ve aile birliği mazereti her yıl Ocak ayında alınacak belgeyle yeniden belgelenir; mazeret biterse eksik süre tamamlanır. Sağlık ve can güvenliği mazeretine bağlı atamalar atanma dönemine tabi değildir. Can güvenliğinde adli veya mülki makam belgesi aranır; 6284 sayılı Kanun kapsamında işyeri değiştirme tedbiri alınan memur da aynı hükümden yararlanır (m.14/A). Sağlık raporu için başvuru ve itiraz usulünü sağlık kurulu raporuna itiraz yazımızda anlattık.

Şark Görevinde Ek Ödeme ve Kademe İlerlemesi Var mı?

Evet, ancak ödemenin kaynağı mesleğe ve görev yerine göre değişir. 657 sayılı Kanun'un 64. maddesine göre 72. madde gereği belirli süre görev yapmak üzere mecburi olarak sürekli görevle atanan memurlardan kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara, bu yörelerde fiilen çalışarak geçirilen her 2 yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir; 2 yıldan az süreler dikkate alınmaz. Hangi illerin birinci derecede öncelikli sayıldığı ayrı bir düzenlemeyle belirlenir ve bu yazıda doğrulanmamıştır.

Kanunun 152. maddesi, sağlık hizmetleri sınıfında kalkınmada öncelikli yörelere sürekli görevle atananlara bu yörelerde fiilen çalıştıkları sürece uzman tabipler için 90, diğerleri için 75 puana kadar; teknik hizmetler sınıfında 35 puana kadar ilave ödeme yapılabileceğini hükme bağlar. Bunlar "yapılabilir" hükümleridir; kişinin hakkı uygulamadaki karar ve katsayılara bağlıdır. Memur maaşının genel yapısını polis maaşı ve öğretmen maaşları yazılarında bulabilirsiniz.

Eşi şark görevinde olan memur için 657'nin 72. maddesi ayrı bir olanak tanır: atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilat veya uygun kadro yoksa, eşin görev süresiyle sınırlı izin verilebilir. İzinli memura aylık ve ödemelerinin net tutarının olağanüstü hal bölgesinde %60'ı, kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde %50'si, ikinci derecede %25'i kurumlarca ödenir; bu süre memuriyet boyunca 4 yılı geçemez.

Şark Görevi Ataması İptal Davasıyla Nasıl Durdurulur?

Şark görevi atamasına ve muafiyet veya erteleme talebinin reddine karşı idare mahkemesinde iptal davası açılır. Dava süresi 60 gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı günü izleyen günden başlar (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 ve m.8). Dava açmak işlemi kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir (m.27/1).

Yürütmenin durdurulması neden zordur?

Mahkeme, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararın doğmasını ve işlemin açıkça hukuka aykırı olmasını birlikte arar. Kanun ayrıca kamu görevlileri hakkındaki atama, naklen atama ve görevlendirme işlemlerini "uygulanmakla etkisi tükenecek işlem" saymaz (m.27/2). Bu nedenle atama davalarında yürütmenin durdurulması için idarenin savunması alınmasını beklemek gerekir; talep, işlemin hangi gerekçeyle açıkça hukuka aykırı olduğunu ve hangi zararın telafi edilemeyeceğini somut belgeyle anlatmalıdır.

Davada hangi hukuka aykırılık gerekçeleri ileri sürülür?

• Atama sırasının cetveldeki süreye, dönüş yılına veya sicil numarasına göre yanlış hesaplanması.
• Hizmet süresinden sayılması gereken sürelerin (yıllık izin, 30 güne kadar sağlık izni, 3 aya kadar eksik hizmet) hesaba katılmaması.
• Muafiyet şartının (engel oranı, gazilik unvanı, şehit yakınlığı) belgelenmesine rağmen kabul edilmemesi.
• Sağlık kurulu raporunun geçerli hastaneden alınmasına rağmen reddedilmesi.
• Eski yönetmelik hükmünün uygulanması; örneğin yürürlükten kalkmış 2015 tarihli MEB Yönetmeliği.

Genel memur yönetmeliğine ilişkin Danıştay kararları da bu alanda belirleyicidir. Yönetmeliğin metnindeki dipnotlara göre 13. maddenin birinci fıkrasındaki "eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesi" ibaresi Danıştay 2. Dairesi'nin 28/3/2018 tarihli, E.2016/10054, K.2018/2062 sayılı kararıyla iptal edilmiştir; aynı kararla 11. maddenin üçüncü fıkrası da iptal edilmiştir. Bu hükümlere dayanan bir işlem varsa iptal gerekçesi olarak dikkate alınır. Atama ve atamaya itiraz davalarının genel işleyişi için memur atama iptali davası yazımıza bakın.

Hâkim, Savcı ve Diğer Kurumlarda Şark Görevi Nasıl İşler?

Hâkim ve savcılar için dayanak 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 35. maddesidir. Madde, adli ve idari yargı teşkilatı bulunan yerlerin coğrafi ve ekonomik şartları, sosyal, sağlık ve kültürel imkânları, mahrumiyet dereceleri ile ulaşım durumları dikkate alınarak bölgelere ayrılmasını ve her bölgedeki görev sürelerinin saptanmasını öngörür; kişisel ve ailevi sağlık gibi haklı nedenlerle yer değiştirme isteği Atama ve Nakil Yönetmeliği'nde gösterilen esaslara bağlıdır. Bölge sayısını ve güncel süreleri gösteren HSK metnini doğrulayamadık.

Sağlık Bakanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri (garnizon ve bölge süreleri), Diyanet ve diğer kurumlar için de güncel yönetmelik metnine ulaşamadığımızdan süre ve muafiyet vermiyoruz. Bu kurumlarda da 657'nin 72. maddesi ile genel yönetmeliğin çerçevesi geçerlidir; ayrıntı kurumun özel yönetmeliğinde ve her yıl yayımlanan duyurularda bulunur.

Şark Görevinde Sık Yapılan Hatalar

• Şark görevini kanuni bir süre sanmak. Süre kanunda yoktur; kurum yönetmeliğindeki cetvelde yer alır ve ile, ilçe ve alana göre değişir.
• Deprem illerini hâlâ şark saymak. Polis cetvelinde bu iller birinci bölgededir; haberler güncelliğini yitirmiştir.
• Eş durumuyla yükümlülüğün biteceğini düşünmek. Emniyette eş görevi, sağlık ve çocuk öğrenimi nakli yükümlülüğü kaldırmaz.
• Şubat sonunu kaçırmak. Polis erteleme ve sağlık talepleri Şubat ayı sonuna kadar yapılır; atama kesinleştikten sonra gelen talep işleme alınmaz.
• Özel hastane raporu sunmak. Polis erteleme ve yer değişikliğinde özel hastane ve vakıf üniversitesi raporları geçersizdir.
• Eski MEB yönetmeliğine göre tablo kullanmak. 17 Nisan 2015 tarihli yönetmelik, 9 Ocak 2026 tarihli yönetmelikle yürürlükten kalkmıştır.
• Dava açınca atamanın durduğunu sanmak. Yürütmenin durdurulması ayrı talep ve ayrı karar gerektirir; atama emri göreve başlama süresi içinde uygulanır.

Şark Görevi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Şark görevi nedir?

Şark görevi, belirli kamu görevlilerinin kariyerleri boyunca en az bir kez, kurumun cetvelinde zorunlu bölge olarak gösterilen illerde belirlenen süre kadar çalışmasıdır. Kanunda bu adla bir terim yoktur; yönetmeliklerde "ikinci bölge" veya "zorunlu çalışma yükümlülüğü" denir. Polis, öğretmen, hâkim, savcı ve bazı memur grupları kapsamdadır.

Doğu görevi kaç yıl?

Süre kuruma ve yere göre değişir. Polis için ikinci bölge il merkezlerinde 3 ile 6 yıl, ilçelerde 2 ile 6 yıldır. Öğretmen için hizmet bölgesi ve alanına göre 3 ile 7 yıl, genel memur yönetmeliğinde kurumca belirlenen en az 2 yıldır. Kesin süre, cetveldeki ile ve ilçeye bakılarak bulunur.

Şark görevi ikinci kez yapılır mı?

Emniyet yönetmeliğine göre ikinci defa ikinci bölgeye atananlar kısaltılmış sürede görevi tamamlar; örneğin 6 yıllık birimde 4 yıl yeterlidir. Emniyet amiri, emniyet müdürü ve özel harekât personeli bu kuralın dışındadır. Bakan, 2026 genel atamasında zorunlu ikinci şark tebligatı yapılmayacağını açıkladı; sonraki dönemleri EGM duyurularından kontrol edin.

Şark görevinden muaf olmak mümkün mü?

Evet, ancak yalnızca yönetmelikte sayılan hâllerde. Polis için şehit ve malul yakınları, gaziler, vazife malulü polisler ve belirli engellilik ölçütlerini taşıyanlar; öğretmen için 16 Haziran 2023 öncesi göreve başlayanlar, terör mağduru yakınları ve %40 ve üzeri çalışma gücü kaybı bulunanlar muaf tutulur. Muafiyet talep ve belgeye bağlıdır.

Eş durumu şark görevini kaldırır mı?

Emniyette kaldırmaz. Eş görevi nedeniyle yapılan atama, ikinci bölge hizmet yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; yükümlülük daha sonra tamamlanır. Eşin 5 Aralık 2025 değişikliğiyle son üç yılda 720 gün prim ödeyerek aynı ilde çalışması şartı da aranır. Öğretmen ve genel memurlarda eş durumu ayrı mazeret kurallarına tabidir.

Şark görevi bitince nereye atanılır?

Emniyette süreyi 1 Ocak ve sonrasında dolduranların atamaları o yıl Mayıs ve Haziran'daki genel atama döneminde yapılır; tercih formundaki yerler esastır ancak idare tercihle bağlı değildir. Genel memur yönetmeliğine göre belirlenen tüm bölge hizmetlerini tamamlayanların görev yeri, istekleri gözetilerek kurumlarca belirlenir.

Şark görevi atamasına itiraz edilebilir mi?

Evet. Atama işlemine karşı yazılı bildirimden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; önce üst makama başvuru yapılırsa süre durur. Dava açmak atamayı kendiliğinden durdurmaz, yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir. Muafiyet veya erteleme talebinin reddi de aynı yolla dava edilebilir.

Sonuç

Şark görevi yönetmelik cetvelleriyle belirlenen bir zorunlu bölge hizmetidir; süre, muafiyet ve erteleme kurumdan kuruma değişir. Doğru cetveli bulmak, Şubat sonu gibi talep sürelerini kaçırmamak ve eski haberlerle çelişen güncel metni esas almak sonucu belirler. Atamanızın veya muafiyet ve erteleme talebinizin reddinin hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız 60 günlük dava süresini kaçırmadan Ankara'daki büromuzla iletişime geçebilirsiniz.