89/1 Haciz İhbarnamesi

89/1 haciz ihbarnamesi, icra dairesi tarafından borçlunun üçüncü kişilerdeki alacak ve haklarını hedef alarak gönderilen bir bildirimdir. Buradaki “üçüncü kişi”, icra dosyasının alacaklısı ve borçlusu dışında kalan ve borçluya karşı bir ödeme yükümlülüğü bulunabilen gerçek veya tüzel kişidir. Örneğin borçlunun çalıştığı işveren, borçludan mal alan müşteri, borçlunun kiracısı, borçluya borcu olan bir kişi veya borçlu adına para tutan banka üçüncü kişi konumuna girebilir.

İhbarnamenin temel mantığı şudur: Borçlunun üçüncü kişide bir alacağı varsa, bu alacak artık borçluya değil icra dosyasına yönlendirilir. Böylece alacaklı, borçlunun malvarlığına doğrudan ulaşamadığında, borçlunun üçüncü kişilerdeki hakları üzerinden tahsilat imkânı elde eder. Bu süreçte üçüncü kişi, doğru beyanda bulunmak ve kendisine düşen yükümlülüğü yerine getirmek zorundadır. Aksi davranışlar, üçüncü kişinin sorumluluğunu genişletebilir.

Uygulamada önemli bir nokta, icra dairesinin alacaklıının talebi üzerine ihbarname düzenlemesidir. İcra müdürlüğü, şartlar oluştuğunda ihbarnameyi göndermekle yükümlüdür. Bu nedenle “bana gönderilmesi hatalıdır” düşüncesi her zaman doğru değildir; asıl mesele, tebliğden sonra atılacak adımların doğru yönetilmesidir.

89/1 Haciz İhbarnamesine İtiraz

Birinci haciz ihbarnamesi tebliğ edilen üçüncü kişinin önünde iki temel yol bulunur: Borçlunun kendisinde bir alacağı/hakkı yoksa itiraz etmek; borçlunun kendisinde bir alacağı/hakkı varsa cevap vererek bu alacağın niteliğini ve miktarını icra dairesine bildirmek. Buradaki itiraz, “borçlunun bende hak ve alacağı yoktur” yönündeki beyanın icra dosyasına resmî olarak sunulmasıdır. Bu itiraz, üçüncü kişiyi otomatik bir sorumluluktan koruyan en kritik adımdır.

İtirazın “şablon bir cümle” ile geçiştirilmesi çoğu zaman yeterli olmaz. Üçüncü kişi, durumunu net şekilde ortaya koymalıdır. Örneğin borçlu ile ticari ilişki hiç yoksa, bu ilişkisizliğin açıkça belirtilmesi; borçlu ile ilişki var ama alacak doğmamışsa (örneğin henüz fatura kesilmemiş, hak ediş oluşmamışsa) bu durumun somutlaştırılması gerekir. Gerçeğe aykırı beyan (doğru olmayan bilgi verme) ise yalnızca icra hukuku bakımından değil, cezai risk bakımından da sonuç doğurabilir. Bu nedenle “nasıl olsa icra dosyası kapanır” yaklaşımı ciddi hak kaybına yol açar.

Aşağıdaki liste, itiraz/cevap hazırlanırken kritik kontrol noktalarını özetler:

• Üçüncü kişi sıfatı gerçekten mevcut mu? (Borçlu ile hukuki bağ var mı?)
• Borçlunun alacağı var mı, yok mu? (alacak, hak ediş, iade bedeli, kira, maaş vb.)
• Alacak varsa tutarı ve dayanağı belirlenebiliyor mu?
• Borçluya ödeme yapılmışsa ödeme tarihi ve belgesi var mı?
• İtiraz/cevap yetkili icra dairesine ve doğru dosya numarasıyla mı sunuluyor?

89/1 Haciz İhbarnamesine İtiraz Süresi

7574 sayılı Kanun ile getirilen en büyük değişiklik sürelerin standardizasyonudur. Birinci haciz ihbarnamesinde süre yönetimi, dosyanın kaderini belirleyebilir. İhbarnamenin tebliğiyle birlikte üçüncü kişi, kanunun öngördüğü 2 haftalık (14 günlük) süre içinde icra dairesine itiraz etmek veya borçlunun alacağına ilişkin cevap vermek zorundadır. Süre kaçırıldığında, üçüncü kişi “borçluya karşı borcu yoktu” dese bile, bu beyanın sonradan ileri sürülmesi çoğu durumda ciddi ispat sorunları doğurur. Çünkü sistem, üçüncü kişinin sessiz kalmasını, bazı sonuçların doğmasına elverişli bir davranış olarak kabul eder.

Uygulamada en sık karşılaşılan hata, ihbarnamenin şirkette farklı birime gitmesi, evrakın bekletilmesi veya “muhasebe bakar” denilerek gecikmesidir. Oysa bu evrak, sıradan bir yazışma değil, doğrudan mali sorumluluk doğurabilen resmî bir tebligattır. Bu nedenle tebligatın alındığı gün, dosya numarası üzerinden borçlu ile ilişkinin hızla kontrol edilmesi; varsa alacağın niteliğinin belirlenmesi; yoksa gecikmeden itiraz hazırlanması gerekir.

Yol Haritası Tablosu:

89/2 Haciz İhbarnamesi

İkinci haciz ihbarnamesi, birinci ihbarnameye süresinde (2 hafta) ve usulüne uygun cevap vermeyen üçüncü kişiye yönelik bir “ikinci aşama” bildirimidir. Bu aşama, üçüncü kişinin ilk ihbarnameyi hiç almamış gibi davranmasının sonuçlarını ağırlaştırır. Pratikte, birinci ihbarname gözden kaçmışsa veya şirket içinde yanlış birimde beklemişse, ikinci ihbarname geldiğinde artık risk büyümüştür. Çünkü sistem, üçüncü kişiye yeniden bir fırsat tanırken aynı zamanda “itiraz edilmezse kabul edilmiş sayılma” sonucunu daha belirgin hale getirir.

Bu aşamada üçüncü kişinin yapacağı işlem yine aynıdır: Borçlunun kendisinde alacağı yoksa 2 hafta içinde itiraz etmek; alacak varsa bunu icra dairesine açıklamak. Ancak burada kritik nokta şudur: İkinci ihbarname ile gelen sürelerin (tebliğden itibaren 2 hafta) doğru hesaplanması ve cevabın gecikmeden verilmesi gerekir. Aksi halde üçüncü ihbarname süreci devreye girer ve üçüncü kişinin artık icra hukuk mahkemesi önünde daha ağır bir yükle karşılaşması söz konusu olur.

89/3 Haciz İhbarnamesi

Üçüncü haciz ihbarnamesi, birinci ve ikinci ihbarnameye rağmen itiraz etmeyen veya cevap vermeyen üçüncü kişiye gönderilen ve sonuçları en ağır aşamadır. Bu aşamada üçüncü kişiye, 2 hafta içinde icra dairesine ödeme yapması veya borçlu olmadığını ispatlamak üzere menfi tespit davası açması gerektiği bildirilir. Menfi tespit davası, üçüncü kişinin “ben borçlu değilim, borçlunun bende hakkı yok” iddiasını mahkeme önünde ispat etmeye çalıştığı yoldur.

Bu noktada süreç artık yalnızca icra dairesi yazışması olmaktan çıkar; mahkeme süreci ve ispat düzeni devreye girer. Uygulamada, üçüncü kişi çoğu zaman alacak ilişkisini tam belgeleyemediği için zor durumda kalır. Örneğin borçlu ile sözlü bir ticari ilişki kurulduysa, cari hesap hareketleri düzenli tutulmadıysa veya ödeme kayıtları eksikse, üçüncü kişinin “borç yok” iddiası zayıflayabilir. Bu nedenle üçüncü ihbarname aşamasına gelmeden önce, birinci aşamada doğru itiraz/cevap verilmesi en güvenli yoldur.

Bir diğer kritik hata, menfi tespit davasının yanlış mahkemede veya yanlış usulle açılmasıdır. Bu tür usul yanlışlıkları, üçüncü kişinin süreyi kaçırmış sayılmasına neden olabilir. Sürelerin 2 hafta olarak sabitlendiği bu aşamada, sürecin profesyonel şekilde yürütülmesi belirleyici olur.

89/1 Haciz İhbarnamesine İtiraz Dilekçesi

Birinci haciz ihbarnamesine itiraz dilekçesi, üçüncü kişinin icra dosyasında haksız şekilde sorumluluk altına girmesini önleyen temel belgedir. Dilekçe hazırlanırken amaç, “borçlunun bende alacağı yoktur” beyanını açık ve çelişkisiz şekilde ortaya koymaktır. Eğer borçlu ile herhangi bir ilişki yoksa bu net olarak yazılmalı; ilişki var ama alacak doğurmuyorsa bu durum somutlaştırılmalıdır.

... İCRA DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜ’NE

Dosya No: 2026 / …

Üçüncü Kişi (İtiraz Eden): … (Ad Soyad / Unvan)

T.C. Kimlik / Vergi No: …

Alacaklı: …

Borçlu: …

Konu: Tarafıma tebliğ edilen 89/1 haciz ihbarnamesine 2 haftalık yasal süresi içerisinde itirazlarımın sunulmasıdır.

Açıklamalar:

1. Yukarıda numarası yazılı icra dosyası kapsamında tarafıma 89/1 haciz ihbarnamesi tebliğ edilmiştir.
2. İcra dosyası borçlusu ile aramda, ihbarnameye konu edilebilecek nitelikte hak ve alacak ilişkisi bulunmamaktadır. Borçlunun tarafımda/şirketimizde herhangi bir alacağı, hakkı, emaneti veya teslim edilmesi gereken bir malı mevcut değildir.
3. 7574 sayılı Kanun ile düzenlenen güncel süreler dahilinde, ihbarname içeriğine itiraz ediyor; borçlunun tarafımdan herhangi bir talep hakkı bulunmadığını bildiriyorum.

Sonuç ve Talep: Tarafıma tebliğ edilen 89/1 haciz ihbarnamesine süresi içinde itiraz ettiğimin kabulü ile üçüncü kişi olarak üzerime düşen yükümlülüklerin bulunmadığının dosyaya işlenmesini arz ve talep ederim.

İtiraz Eden Üçüncü Kişi

İmza

Sık Sorulan Sorular

89/1 Haciz İhbarnamesi Ne Zaman Gönderilir?

89/1 haciz ihbarnamesi ne zaman gönderilir sorusunun cevabı, alacaklının talebi ve borçlunun üçüncü kişilerde hak veya alacağı bulunduğu iddiasına dayanır. İcra dairesi, takip dosyasında bu yönde talep bulunduğunda birinci haciz ihbarnamesini düzenleyerek üçüncü kişiye tebliğe çıkarır. Amaç, borçluya yapılacak ödemenin icra dosyasına yöneltilmesidir.

89/1 Haciz İhbarnamesi Kimlere Gönderilir?

Birinci haciz ihbarnamesi, borçluya karşı para veya mal teslim yükümlülüğü bulunabilen üçüncü kişilere gönderilir. Uygulamada en sık muhatap alınan kişi ve kurumlar, borçlu ile sürekli ödeme ilişkisi bulunan taraflardır. Bu çerçevede taranabilir bir görünüm için örnekler tablo halinde gösterilebilir.

89/1 Haciz İhbarnamesi Cevabı Nasıl Verilir?

89/1 haciz ihbarnamesi cevabı, üçüncü kişinin borçlu ile ilişkisini açık ve somut biçimde icra dairesine bildirmesidir. Borçluya ait alacak mevcutsa, 89/1 cevap metninde alacağın dayanağı, tutarı, varsa vadesi, ödeme şartı ve mevcut belgeleri belirtilir. Cevap, dosya numarası doğru yazılarak ve süresi içinde ilgili icra dairesine sunulur.

89/1 İtiraz ile 89/1 Cevap Arasındaki Fark Nedir?

89/1 itiraz, üçüncü kişinin borçluya karşı borcu veya elinde borçluya ait hak ve alacak bulunmadığını bildirmesidir. 89/1 cevap ise borçlunun üçüncü kişide alacağı bulunduğunu, ancak bunun niteliğinin, miktarının veya vadesinin açıklanmasını ifade eder. Birinci haciz ihbarnamesine itiraz ile açıklayıcı cevap aynı hukuki işlem değildir.

• İtiraz: Borçluya ait alacak veya hak yoktur.
• Cevap: Alacak vardır; türü, tutarı ve koşulları açıklanır.
• İtirazda ilişki reddedilebilir veya borç doğmadığı belirtilir.
• Cevapta mevcut hukuki bağ ve ödeme çerçevesi gösterilir.

89/1 Haciz İhbarnamesi İtiraz Dilekçesi Örneği Neleri İçermelidir?

89/1 haciz ihbarnamesi itiraz dilekçesi, kısa fakat eksiksiz olmalıdır. İcra dairesi, dosya numarası, üçüncü kişinin adı soyadı veya unvanı, adresi, borçlu ile ilişkinin açıklanması, açık 89/1 itiraz beyanı, varsa ek belgeler ve imza temel unsurlardır. Belirsiz anlatım, üçüncü kişinin sorumluluk riskini artırabilir.

• İcra dairesinin adı
• Dosya numarası
• Üçüncü kişinin kimlik veya unvan bilgileri
• Borçlu ile hukuki ilişkinin açıklaması
• Açık itiraz veya açıklama
• Ek belge listesi
• İmza

89/1 İtiraz Dilekçesi Örneği Nasıldır?

89/1 itiraz dilekçesi, sade ve doğrudan bir beyan içermelidir. Üçüncü kişi, borçlunun kendisinde hak ve alacağı bulunmadığını tereddüde yer bırakmayacak biçimde açıklamalıdır. Aşağıdaki kısa örnek, 89/1 haciz ihbarnamesine itiraz ve birinci haciz ihbarnamesi itiraz dilekçesi bakımından pratik bir çerçeve sunar.

... İcra Dairesi’ne, Dosya No: ... Üçüncü kişi sıfatıyla tarafıma tebliğ edilen 89/1 haciz ihbarnamesine karşı beyanım sunulmaktadır. Borçlu ...’nun tarafım nezdinde doğmuş, muaccel veya ileride muaccel olacak herhangi bir hak ve alacağı bulunmamaktadır. Bu nedenle 89/1 itiraz sunulmakta olup, ihbarnamedeki iddia tarafım yönünden kabul edilmemektedir. Ekler: varsa belge listesi. İsim/unvan, tarih, imza.

89/1 Cevap Metni Örneği Nasıl Kurulur?

89/1 cevap, borçlunun üçüncü kişide alacağı bulunduğu durumlarda kullanılır. Bu metinde ödeme ilişkisinin kaynağı, tutarı, vadesi ve mevcut belgeleri yer almalıdır. 89/1 haciz ihbarnamesi cevabı, borcun kabulü anlamına gelebilecek muğlak ifadelerden kaçınarak, yalnız mevcut hukuki durumu açıklayan bir çerçevede kurulmalıdır.

... İcra Dairesi’ne, Dosya No: ... Tarafıma tebliğ edilen 89/1 haciz ihbarnamesine cevaben; borçlu ... ile aramızda ... tarihli ... ilişkisi bulunmaktadır. Bu ilişki kapsamında borçlu lehine ... tutarlı alacak doğmuştur. Alacağın vadesi ... olup ödeme şartları ... şeklindedir. Mevcut kayıt ve belgeler ekte sunulmuştur. İsim/unvan, tarih, imza.

İcra İhbarnamesi Geldiğinde İlk 24 Saatte Ne Yapılır?

İcra ihbarnamesi geldi ne yapmalıyım sorusunun cevabı, ilk gün yapılacak kontrollerde gizlidir. Tebliğ tarihi, dosya numarası ve muhatap bilgisi derhal doğrulanmalı; borçlu ile fiilî ve hukuki ilişki aynı gün incelenmelidir. Özellikle şirketlerde evrakın ilgili birimlere hızla dağıtılması, süre kaybını önleyen temel adımdır.

• Tebliğ tarihi ve tebliğ şekli kayda alınır.
• İcra dosya numarası doğrulanır.
• Borçlu ile cari hesap, sözleşme ve ödeme kayıtları incelenir.
• Banka, muhasebe, insan kaynakları veya operasyon birimlerinden bilgi toplanır.
• İtiraz mı cevap mı verileceği somut ilişkiye göre belirlenir.
• Varsa ödeme belgeleri, dekontlar, faturalar ve sözleşmeler hazırlanır.

89/1 İtiraz Edilmezse Ne Olur?

89/1 itiraz edilmezse ne olur sorusu, üçüncü kişi bakımından en kritik sonuçları doğurur. Süresinde itiraz edilmemesi veya cevap verilmemesi, sonraki ihbarname aşamalarına geçilmesine yol açabilir. Uygulamada sessizlik, üçüncü kişinin ileride daha ağır ispat yükü ve sorumluluk riskiyle karşılaşmasına neden olur.

• İkinci haciz ihbarnamesine geçiş riski doğar.
• Üçüncü kişinin savunma alanı daralabilir.
• Borç bulunmadığı iddiası sonradan ispat bakımından zorlaşabilir.
• Ödeme yasağına aykırı işlem iddiaları gündeme gelebilir.
• Üçüncü kişi aleyhine tahsil baskısı artabilir.

89/1 ile 89/2 Arasındaki Geçiş Nasıl Olur?

89/1 ile 89/2 arasındaki geçiş, ilk ihbarnameye süresinde itiraz veya uygun cevap verilmemesi halinde önem kazanır. Birinci aşamada üçüncü kişiden beyan istenir; ikinci aşama ise sessiz kalmanın veya yetersiz yanıtın sonuçlarını ağırlaştırır. Bu akış, takip dosyasında üçüncü kişinin konumunu doğrudan etkiler.

• 89/1 tebliğ edilir.
• Üçüncü kişi süresinde itiraz eder veya cevap verir.
• Süresinde işlem yapılmazsa 89/2 gündeme gelebilir.
• Sonraki aşamalarda üçüncü kişinin sorumluluk riski büyür.

89-1 Banka Blokesi Nedir?

89-1 banka blokesi nedir sorusu, bankalara gönderilen haciz ihbarnamelerinde sık gündeme gelir. Banka, üçüncü kişi sıfatıyla borçlu adına hesap, mevduat veya benzeri hakları tutuyorsa, ihbarname sonrasında borçluya ödeme yapmama ve dosya yönünden işlem yapma yükümlülüğüyle karşılaşabilir. Bloke, bu ödeme yasağının fiilî yansıması olarak görülür.

Bankalara Gönderilen 89/1 Haciz İhbarnamesinde Uygulama Nasıldır?

Bankalara yönelen 89/1 haciz ihbarnamesi, hesapta para bulunup bulunmadığı, hesabın niteliği ve paranın borçluya aidiyeti gibi başlıklarda dikkatli inceleme gerektirir. Uygulamadaki karışıklık, her hesap hareketinin otomatik tahsil imkânı doğurduğu sanısından kaynaklanır. Banka, kayıtlarına göre cevap verir ve ödeme yasağı çerçevesinde hareket eder.

• Banka üçüncü kişi sıfatıyla değerlendirilir.
• Hesap bakiyesi ve hesap türü kayıtlar üzerinden incelenir.
• Borçluya ödeme yapılmaması yönünde işlem tesis edilebilir.
• Hesabın niteliği, ortaklık durumu ve aidiyet tartışmaları ayrı önem taşır.

İlgili Hukuki Konular

• Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz (Heyet Raporuna İtiraz) hakkında hazırladığımız rehber
• İlamsız İcra Takibi Nedir? Nasıl Açılır hakkında hazırladığımız rehber