Polis rütbeleri küçükten büyüğe şöyle sıralanır: polis memuru, başpolis memuru, kıdemli başpolis memuru, komiser yardımcısı, komiser, başkomiser, emniyet amiri, 4., 3., 2. ve 1. sınıf emniyet müdürü ile sınıf üstü emniyet müdürü. Toplam 12 rütbe vardır. Polis amirliği komiser yardımcılığıyla başlar, en yüksek rütbe sınıf üstü emniyet müdürlüğüdür; Emniyet Genel Müdürü bu derece üstü basamağın görev unvanıdır.
Özet Bilgi
Polis rütbeleri küçükten büyüğe polis memuru, başpolis, kıdemli başpolis, komiser yardımcısı, komiser, başkomiser, emniyet amiri, 4., 3., 2. ve 1. sınıf emniyet müdürü ve sınıf üstü emniyet müdürüdür; toplam 12 rütbe vardır (3201 s.K. m.13). Polis amirlerinde en az bekleme süreleri komiser yardımcısı ve komiserde 4, başkomiser ve emniyet amirinde 3, emniyet müdürü rütbelerinde 2 yıldır; 1. sınıf emniyet müdürlüğüne en erken 20 yılda ulaşılır. Terfi kıdem sırası, liyakat ve kadro oranına bağlıdır; kurullar mayısta toplanır, terfiler haziranda yapılır.
Bu rehberde rütbe sırasını, rütbe işaretlerini, meslek derecelerini, bekleme sürelerini, terfinin nasıl işlediğini, rütbenin ek gösterge ve tazminata yansımasını, jandarma ile karşılaştırmayı ve kadrosuzluk emekliliğini anlatıyoruz. Dayanağımız 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 13. ve 55. maddeleri ile Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'tir. Kanunun 55. maddesindeki kadro oranı tablosu 1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7587 sayılı Kanun'la değişmiştir; aşağıdaki bilgiler bu güncel metne göre hazırlanmıştır.
- 12 rütbePolis memurundan sınıf üstü emniyet müdürüne3201 s.K. m.13
- En az 20 yılKomiser yardımcılığından 1. sınıf emniyet müdürlüğüne3201 s.K. m.55
- %3,30Komiser yardımcılığı kadro tavanı (on binde 330)7587 s.K. ile değişik tablo
- 5 yılTerfi edemeyen emniyet amiri ve müdürler için kadrosuzluk eşiği3201 s.K. m.55
- %110 - %150Kadrosuzluk tazminatı oranıEn yüksek Devlet memuru aylığına göre
- Mayıs · HaziranKurulların toplanma ayı ve terfi ayıYönetmelik m.15, m.21
Polis Rütbeleri Sırasıyla Nelerdir?
Polis rütbeleri sırasıyla polis memuru, başpolis memuru, kıdemli başpolis memuru, komiser yardımcısı, komiser, başkomiser, emniyet amiri, dördüncü, üçüncü, ikinci ve birinci sınıf emniyet müdürü ile sınıf üstü emniyet müdürüdür. Kanun komiser yardımcısından itibaren olan dokuz rütbeyi polis amiri sayar; ilk üç rütbe memur kadrosundadır.

| Rütbe | Meslek derecesi | Örnek görev unvanları (m.13) |
|---|---|---|
| Sınıf Üstü Emniyet Müdürü | Derece üstü | Emniyet Genel Müdürü |
| 1. Sınıf Emniyet Müdürü | 2 ve 1 | Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, Polis Akademisi Başkanı (1. derece); Daire Başkanı, İl Emniyet Müdürü, Polis Başmüfettişi (2. derece) |
| 2. Sınıf Emniyet Müdürü | 3 | İl Emniyet Müdür Yardımcısı, İlçe Emniyet Müdürü, Polis Müfettişi, Daire Başkan Yardımcısı, Özel Harekat Müdürü |
| 3. Sınıf Emniyet Müdürü | 4 | Şube Müdürü, İlçe Emniyet Müdürü, İlçe Emniyet Müdür Yardımcısı |
| 4. Sınıf Emniyet Müdürü | 5 | Şube Müdürü, Şube Müdür Yardımcısı, İlçe Emniyet Müdür Yardımcısı |
| Emniyet Amiri | 6 | İlçe Emniyet Amiri, Büro Amiri, Birlik Amiri, Çevik Kuvvet Grup Amiri |
| Başkomiser | 7 | Karakol Amiri, Büro Amiri, Çevik Kuvvet Grup Amiri, Tim Amiri |
| Komiser | 8 | Grup Amiri, Ekip Amiri, Tim Amiri, Büro Amiri, Karakol Amir Yardımcısı |
| Komiser Yardımcısı | 9 | Grup Amiri, Ekip Amiri, Tim Amiri, Büro Amiri, Karakol Amir Yardımcısı |
| Kıdemli Başpolis Memuru | 10 | Ekip Amiri, Tim Amiri, Grup Amiri, Büro Memuru |
| Başpolis Memuru | 11 | Ekip Amiri, Devriye Amiri, Büro Memuru, Ekip Memuru |
| Polis Memuru | 12 | Büro, Ekip, Karakol, Devriye, Trafik ve Koruma Memuru |
Rütbe, meslek derecesi ve görev unvanı aynı şey midir?
Hayır. Rütbe kişinin hiyerarşideki basamağıdır, meslek derecesi bu basamağın kanundaki sayısal karşılığıdır, görev unvanı ise o an yürütülen görevi anlatır. İl emniyet müdürü bir görev unvanıdır; bu görevi birinci sınıf emniyet müdürü rütbesindeki kişi yürütür. Kanun idareye, her rütbe ve derece karşısındaki görev unvanları arasında personelin yerini değiştirme yetkisi verir. Bir başkomiserin karakol amiri olması ya da büro amiri olması rütbesini değiştirmez.
Polis memuru ile polis amiri arasındaki fark nedir?
3201 sayılı Kanun'un 55. maddesi polis amirlerini Komiser Yardımcısı, Komiser, Başkomiser, Emniyet Amiri, 4., 3., 2. ve 1. Sınıf Emniyet Müdürü ve Sınıf Üstü Emniyet Müdürü olarak sayar. Polis memuru, başpolis memuru ve kıdemli başpolis memuru bu listede yoktur. Bu üç rütbenin bekleme süreleri ve kurulları 55. maddedeki amir sistemine değil, ayrı bir yönetmeliğe tabidir. Başpolis ve kıdemli başpolis ekip, tim ya da grup amiri olarak görev yapabilse de rütbe olarak polis amiri sayılmazlar.
Polis Rütbe İşaretleri Nasıldır?
Rütbe işaretleri Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliği'nin 22. maddesinde tarif edilir. Komiser sınıfında lacivert zemin üzerine beyaz iplik işlemeli 1,5 cm çapında sekiz köşeli bir, iki ve üç yıldız bulunur. Emniyet amirinde gümüş, emniyet müdürlerinde altın sarısı defne dalı ile bir ila dört yıldız yer alır. Polis memurunun omzunda rütbe işareti yoktur.
| Rütbe | Görev kıyafeti rütbe işareti (Kıyafet Yönetmeliği m.22/c) |
|---|---|
| Polis Memuru | Omuzda işaret yok; sol kolda kıdem işareti |
| Başpolis Memuru | Lacivert zemin, beyaz iplik, 8 mm genişliğinde 1 işaret |
| Kıdemli Başpolis Memuru | Lacivert zemin, beyaz iplik, 8 mm genişliğinde 2 işaret |
| Komiser Yardımcısı | Beyaz iplik, 1,5 cm çaplı sekiz köşeli 1 yıldız |
| Komiser | Beyaz iplik, 2 yıldız |
| Başkomiser | Beyaz iplik, 3 yıldız |
| Emniyet Amiri | Gümüş rengi sim işleme, 1 defne dalı ve 1 yıldız |
| 4. Sınıf Emniyet Müdürü | Altın sarısı sim işleme, 1 defne dalı ve 1 yıldız |
| 3. Sınıf Emniyet Müdürü | Altın sarısı, 1 defne dalı ve 2 yıldız |
| 2. Sınıf Emniyet Müdürü | Altın sarısı, 1 defne dalı ve 3 yıldız |
| 1. Sınıf Emniyet Müdürü | Altın sarısı, 1 defne dalı ve 4 yıldız |
| Emniyet Genel Müdürü | Altın sarısı defne dalı, 3,5 cm ay yıldızlı polis yıldızı ve dört adet 1,6 cm polis yıldızı |
Yönetmelik sınıf üstü emniyet müdürü için ayrı bir satır açmaz, ayrı işareti yalnızca Emniyet Genel Müdürü için tarif eder. Göğüs armasında da fark vardır: emniyet müdürlerinde metal arma altın sarısı, diğer rütbelerde gümüş rengindedir. Parkada işaret omuz apoletinin üzerine takılır. Kıyafet kurallarının geri kalanı için polis kılık kıyafet yönetmeliği yazımıza bakabilirsiniz.
Başpolis Nedir?
Başpolis memuru, polis memuru ile kıdemli başpolis memuru arasındaki rütbedir ve 11. meslek derecesine karşılık gelir. Amir değil memur rütbesidir; ancak ekip amiri, devriye amiri veya grup amir yardımcısı gibi görevlerde çalışabilir. Başpolisliğe yükselme, 28 Ekim 2010 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Başpolis Memuru ve Kıdemli Başpolis Memuru Rütbelerine Yükselme Esasları Yönetmeliği'ne göre yazılı sınavla yapılır.
| Konu | Başpolis memuru | Kıdemli başpolis memuru |
|---|---|---|
| Meslek derecesi | 11 | 10 |
| Hizmet şartı | 10 yıl fiilî hizmet veya 35 yaşından gün almış olmak; 24 yıl ve üzeri hizmeti olanlar ayrı kontenjandan başvurur | Başpolis rütbesinde en az 6 yıl fiilen çalışmış olmak |
| Performans | Son üç performans değerlendirme puanı ortalaması iyi düzeyde (28.03.2012 değişikliği) | |
| Ceza şartı | Son üç yılda kademe ilerlemesinin durdurulması ya da birden fazla aylık kesimi cezası almamış olmak | |
| Sınav konuları (başpolis) | Polisi ilgilendiren mevzuat %70, genel yetenek ve genel kültür %20, Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi %10 | |
Başpolis ve kıdemli başpolis memurlarının toplam sayısı, polis memurlarının toplam sayısının yüzde 25'ini geçemez. Kontenjanı Personel Dairesi Başkanlığı birimlere ve branşlara göre belirler. Yönetmelik sonradan değişmiş olabileceği için başvuru yapmadan önce güncel metni ve ilan edilen sınav duyurusunu kontrol etmelisiniz.
Komiser Ne Demek?
Komiser, polis amirleri arasında 8. meslek derecesindeki rütbedir; komiser yardımcısının üstünde, başkomiserin altındadır. Kıyafet Yönetmeliği komiser yardımcısı, komiser ve başkomiseri birlikte "komiser sınıfı" olarak anar. Komiserler grup, ekip, tim veya büro amiri olabilir, karakol amir yardımcılığı yapar. Bu üç rütbenin terfi önerisini Merkez Değerlendirme Kurulu hazırlar.
Komiser yardımcısı rütbesi nasıl kazanılır?
Komiser yardımcılığı amirliğin ilk basamağıdır ve üç yolla kazanılır. Birincisi Polis Akademisi'ne bağlı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi'nde ilk derece amirlik eğitimini bitirmek veya Emniyet Genel Müdürlüğü adına yükseköğretim kurumlarında öğrenim görüp sınavı geçmektir (Yönetmelik m.7). İkincisi, ihtiyaç duyulduğunda meslekte fiilen iki yılını dolduran lisans mezunu polis memurları arasında yapılan yazılı ve sözlü sınavı kazanıp ilk derece amirlik eğitimini bitirmektir (3201 m.55). Üçüncüsü, başpolis ve kıdemli başpolis memurları arasında yapılan sınavdır (geçici m.29). Polis memuru bu yolla doğrudan komiser olmaz, önce komiser yardımcısı olur. Polislik meslek giriş şartları için POMEM ve PMYO başvuru şartları yazımıza bakabilirsiniz.
Emniyet Müdürü Nasıl Olunur?
Emniyet müdürü rütbesine, polis amirlerinin sıralı terfi sistemiyle emniyet amirliğinden gelinir. Dördüncü sınıf emniyet müdürlüğüne terfi için emniyet amirinde en az 3 yıl beklemek, bu sürenin her yılı için iyi veya çok iyi performans puanı almak, yazılı ve sözlü sınavı geçmek ve Polis Akademisi'nin yöneticilik eğitiminde başarılı olmak gerekir.
- Emniyet amirliğinde 3 yıl. Bekleme süresi tamamlanır ve her yıl iyi veya çok iyi performans puanı alınır (Yönetmelik m.9, m.12).
- Yazılı sınav. Sınav 100 puan üzerinden değerlendirilir; polis meslek mevzuatı %40, ceza muhakemesi ve ceza hukuku, Anayasa hukuku, idare hukuku ve idari yargı, Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi, insan hakları ile genel kültürün her biri %10 ağırlıktadır (m.27).
- Sözlü sınav. Yazılıdan en az 50 alanlar sözlü sınava girer, sözlüde de en az 50 puan gerekir. Bu sınava her personel en fazla beş kez katılabilir (m.23, m.28).
- Yöneticilik eğitimi. Sınavları geçenler Polis Akademisi'nin eğitimine alınır; eğitim sonu yazılı sınavda en az 50 puan aranır (m.37).
- Yüksek Değerlendirme Kurulu. Kurul liyakati değerlendirir, terfi Bakan onayıyla yürürlüğe girer.
Sınav sonuçları yalnızca girilen yılın terfi değerlendirmesi için geçerlidir (m.38). Dördüncü sınıftan üçüncü sınıfa ve üçüncü sınıftan ikinci sınıfa terfi için ayrıca ikinci bölge hizmetinin en az bir kez yapılmış olması ya da halen yapılıyor olması şarttır (m.12/1-d).
Polis Rütbeleri Kaç Yılda Atlanır?
Polis amirlerinde rütbede zorunlu en az bekleme süreleri komiser yardımcısı ve komiser için 4, başkomiser ve emniyet amiri için 3, dördüncü, üçüncü, ikinci ve birinci sınıf (2. derece) emniyet müdürü için 2 yıldır. Bu süreler alt sınırdır; sürenin dolması terfiyi garanti etmez, kurul kararı ve kadro durumu da belirleyicidir.

| Rütbe | Meslek derecesi | En az bekleme (yıl) |
|---|---|---|
| Komiser Yardımcısı | 9 | 4 |
| Komiser | 8 | 4 |
| Başkomiser | 7 | 3 |
| Emniyet Amiri | 6 | 3 |
| 4. Sınıf Emniyet Müdürü | 5 | 2 |
| 3. Sınıf Emniyet Müdürü | 4 | 2 |
| 2. Sınıf Emniyet Müdürü | 3 | 2 |
| 1. Sınıf Emniyet Müdürü | 2 | 2 |
| 1. Sınıf Emniyet Müdürü | 1 | Yaş haddi |
| Sınıf Üstü Emniyet Müdürü | Derece üstü | Yaş haddi |
Süre, komiser yardımcılığına atandığınız tarihten sayılır. Hiçbir yıl kaybetmeden, her kurulda terfi ederek ulaşılan teorik alt sınırdır.
İkinci sınıf emniyet müdürlüğünde bekleme süresini dolduranlar, terfien birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde ikinci meslek derecesi karşılığı görevlere atanabilir. Bu bekleme süreleri 7196 sayılı Kanun'la değişmiştir: ikinci sınıf emniyet müdürlüğü için öngörülen bir yıllık süre iki yıla çıkarılmıştır, bu nedenle eski tablolarda bir yıl yazan kaynaklar güncel değildir.
Bekleme süresi dolunca terfi otomatik mi olur?
Hayır. Kıdem sırasına göre kurula çıkma hakkı doğar, terfi ise liyakat değerlendirmesi ve rütbe kadrosundaki boşluğa bağlıdır. Bir rütbeye ayrılabilecek kadro sayısı, 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesindeki oran tablosuyla sınırlandırılmıştır; kadro yoksa şartları taşıyan personel "kadrosuzluktan terfi etmez" kararıyla karşılaşabilir.
Polis amirlerinde A ve B grubu ne anlama gelir?
A ve B grubu ayrımı yalnızca 27 Mart 2015 tarihli 6638 sayılı Kanun'dan önce atanmış polis amirleri için geçerlidir. En az dört yıllık fakülte ve yüksekokul mezunları A grubunu, komiser yardımcılığı kursunu bitirenler B grubunu oluşturur. B grubunda komiser yardımcılığı ve komiserlik için 6 yıl, başkomiserlik için yaş haddi bekleme süresi uygulanır. B grubundan A grubuna geçiş de geçici hükümlere tabidir (3201 geçici m.26). Bugün göreve başlayan bir amir bu ayrıma tabi değildir.
Polis Rütbe Terfisi Nelere Bağlıdır?
Rütbe terfisi üç unsura dayanır: kıdem sırası, liyakat ve kadro. Personelin kurulda görüşülmesi kıdem sırasına göre, terfi ise liyakate göre yapılır. Kurullar her yıl mayıs ayında toplanır, terfiler haziran ayında topluca gerçekleşir. Terfi kararının dava konusu yapılması halinde ayrıntılar için emniyet rütbe terfi davası yazımıza bakabilirsiniz.
- Kıdem sırası mart ayında duyurulur. Kıdem, bulunulan rütbeye terfi tarihine göre belirlenir. Aynı tarihte terfi edenler arasında performans puanı ortalaması yüksek olan, eşitlikte başarı ve üstün başarı belgesi fazla olan, bunda da eşitlik varsa sicil numarası küçük olan kıdemli sayılır (Yönetmelik m.13).
- Kurul gündemine alınma şartları aranır. Bekleme süresi dolmalı, süre kadar iyi veya çok iyi performans puanı alınmış olmalıdır. İyi puan 3,00-3,99, çok iyi puan 4,00-5,00 aralığındadır (m.4, m.12).
- Birim Değerlendirme Komisyonu görüş verir. Birim amirinin başkanlığındaki beş kişilik komisyon, personelin bir üst rütbenin gereklerini yerine getirebilme durumunu formla değerlendirir (ek m.1).
- Kurullar mayıs ayında toplanır. Komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserleri Merkez Değerlendirme Kurulu, emniyet amirleri ile dördüncü ve üçüncü sınıf emniyet müdürlerini Yüksek Değerlendirme Kurulu değerlendirir.
- Kararlar onaylanır, terfiler haziranda yapılır. Merkez Değerlendirme Kurulu kararları Genel Müdür, Yüksek Değerlendirme Kurulu kararları Bakan onayıyla yürürlüğe girer.
Kurullar hangi kararları verebilir?
| Karar | Anlamı |
|---|---|
| Terfi Eder | Liyakat koşulları sağlanmış, kadro dahilinde terfi edilir |
| Soruşturma Sonucuna Göre Terfi Eder | Liyakatli görülür, ancak devam eden soruşturma ya da kovuşturmanın sonucu beklenir |
| Performans Puanına Göre Terfi Eder | Son performans puanı kurul tarihinde henüz doldurulmamıştır, puana göre terfi edilir |
| Terfi Etmez | Liyakat koşulları sağlanmamış kabul edilir |
| Kadrosuzluktan Terfi Etmez | Şartlar sağlanmış, ancak üst rütbede kadro bulunmamaktadır |
Karar türleri Yönetmelik m.20/3 hükmüne dayanır.
Disiplin cezası ve ceza süreleri terfiyi nasıl etkiler?
Kurullar, affa uğramış olsa bile bulunulan rütbede verilen disiplin cezalarını ve adli cezaları liyakat değerlendirmesinde dikkate alır. Taksirli suçlar hariç, paraya çevrilse veya ertelense dahi alınan hapis cezaları, aylıksız izinde geçen süreler, durdurma cezaları ve meslekten ya da memuriyetten men cezaları, ceza süresi kadar terfiyi geri bırakır. Her yetersiz performans puanı terfiyi bir yıl geciktirir. Devlet memurluğunu sona erdirecek suçlardan soruşturması bulunanların terfi işlemleri, kurul karar vermiş olsa bile Bakan onayıyla durdurulabilir (m.22). Disiplin süreci için polis disiplin hukuku ve düşük performans puanına itiraz yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kadro oranları 2026'da nasıl değişti?
Her amir rütbesindeki toplam kadro, emniyet hizmetleri sınıfının toplam kadrosunun belirli bir on binde oranını geçemez. Bu tablo 24 Haziran 2026 tarihli ve 7587 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değiştirilmiş, kanun 1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Kanundaki güncel oranlar aşağıdadır; küsurat dikkate alınmaz.
| Rütbe | On binde | Yüzde |
|---|---|---|
| 1. Sınıf Emniyet Müdürü | 65 | %0,65 |
| 2. Sınıf Emniyet Müdürü | 75 | %0,75 |
| 3. Sınıf Emniyet Müdürü | 90 | %0,90 |
| 4. Sınıf Emniyet Müdürü | 100 | %1,00 |
| Emniyet Amiri | 300 | %3,00 |
| Başkomiser | 310 | %3,10 |
| Komiser | 320 | %3,20 |
| Komiser Yardımcısı | 330 | %3,30 |
Kadro sayılarını aşmamak kaydıyla her rütbede bulunması gereken toplam personel sayısını Yüksek Değerlendirme Kurulu hizmet ihtiyacına göre her yıl belirler. Bir üst rütbeye terfi için şartları taşıyıp kadrosuzluk nedeniyle terfi edemeyen personele, terfi eden emsallerine ödenen ek gösterge, zam ve tazminatlar ödenir (3201 m.55).
Polis Özel Harekat Rütbeleri Nelerdir?
Polis özel harekat için ayrı bir rütbe sistemi yoktur. Özel harekat bir görev alanıdır; bu alanda çalışan personel, polis memurundan emniyet müdürüne kadar aynı 12 rütbeden birini taşır. Kanunun 13. maddesi "Özel Harekat Müdürü" unvanını ikinci sınıf emniyet müdürü rütbesinin 3. meslek derecesindeki görev unvanları arasında sayar.
Aynı mantık çevik kuvvet, trafik ve diğer branşlar için de geçerlidir. Kıyafet Yönetmeliği rütbe işaretinin yanında branş işaretini ayrıca düzenler; kişinin hangi birimde çalıştığı sağ koldaki branş işaretinden, rütbesi omuz işaretinden anlaşılır. Sivil görev yapan polisin de rütbesi değişmez, sivil polislik ayrı bir rütbe değildir.
Polislikte En Yüksek Rütbe Hangisidir?
Polislikte en yüksek rütbe sınıf üstü emniyet müdürlüğüdür; meslek derecesi olarak "derece üstü" karşılığı vardır. Emniyet Genel Müdürü rütbe değil, bu derece üstü basamağın görev unvanıdır. Bir basamak altta birinci sınıf emniyet müdürlüğü gelir; bu rütbede en yüksek meslek derecesi olan 1. derece, bekleme süresi bakımından yaş haddine bağlanmıştır.
Birinci sınıf emniyet müdürlerinin bulundukları rütbedeki en fazla bekleme süresi altı yıldır. Bu süre sonunda bir üst rütbeye ya da meslek derecesindeki göreve atanamayanlar, emeklilik şartlarını taşımaları kaydıyla kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edilir. Genel Müdür yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, il emniyet müdürü, daire başkanı gibi görevleri fiilen yürütenlerden hizmet ihtiyacı nedeniyle emekliye sevki uygun görülmeyenler hizmete devam ettirilir ve durumları iki yılda bir Yüksek Değerlendirme Kurulu tarafından karara bağlanır (3201 m.55).
Rütbe, Meslek Derecesi ve Maaş Arasındaki İlişki Nedir?
Rütbe maaşı doğrudan belirlemez, ancak maaşın iki önemli kalemini etkiler: 657 sayılı Kanun'un ekli cetvelindeki ek gösterge ve emniyet hizmetleri tazminatı. Her ikisi de kadro unvanına ve aylık alınan dereceye göre değişir. Rütbe yükseldikçe tazminat oranı komiser yardımcısında yüzde 158'den birinci sınıf emniyet müdüründe yüzde 269 ile 356 arasına kadar çıkar.

Tazminat, 657 sayılı Kanun'un 152. maddesine göre en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarı üzerinden hesaplanır. Rütbe farkının etkisini ek gösterge örneğiyle görebilirsiniz: 1. derecede emniyet amirinin ek göstergesi 4.800, başkomiserinki 4.200'dür. 600 puanlık fark, Temmuz-Aralık 2026 memur aylık katsayısı olan 1,575512 ile çarpıldığında yalnızca bu kalemde aylık yaklaşık 945 TL brüt eder. Tazminattaki yaklaşık 16 puanlık fark bunun üzerine eklenir.
Güncel TL tutarları ve ele geçen net maaş için polis maaşı ve memur maaşları yazılarımıza bakabilirsiniz; bu yazıda tutar tekrarı yapmıyoruz.
657 sayılı Kanunda rütbe hangi dereceye kadar çıkabilir?
657 sayılı Kanun'un 36. maddesinin B-3 bendine göre emniyet hizmetleri sınıfında polis memuru, komiser yardımcısı ve komiser gibi rütbeler 3. derecenin son kademesine, başkomiser ile emniyet amirleri 2. derecenin son kademesine kadar yükselebilir. Yükseköğrenimli olanlar 1. derecenin son kademesine, emniyet müdürleri ve bu sıfatı taşıyanlar da 1. dereceye ulaşabilir. Kanundaki 657 derecesi ile 3201 sayılı Kanun'daki meslek derecesi birbirine karşılık gelen sayılar değildir.
Polis Rütbeleri Jandarma ve Askeri Rütbelerle Nasıl Karşılaştırılır?
Polis rütbeleri 3201 sayılı Kanun'a, subay rütbeleri 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na tabidir. Jandarma ve sahil güvenlik subayları da bu kanundaki subay rütbelerini kullanır: asteğmen, teğmen, üsteğmen, yüzbaşı, binbaşı, yarbay, albay ve general ile amiral kademeleri. Kanunlarda polis rütbeleri ile askerî rütbeler arasında resmî bir eşdeğerlik tablosu yoktur.
| Konu | Polis amirleri | TSK, jandarma ve sahil güvenlik subayları |
|---|---|---|
| Dayanak | 3201 s.K. m.13, m.55 | 926 s.K. m.29, m.30 |
| Rütbe adları | Komiser yardımcısı, komiser, başkomiser, emniyet amiri, emniyet müdürleri | Teğmen, üsteğmen, yüzbaşı, binbaşı, yarbay, albay, general ve amiraller |
| İlk dört rütbede bekleme (yıl) | 4 · 4 · 3 · 3 | Teğmen 3 · Üsteğmen 6 · Yüzbaşı 6 · Binbaşı 5 |
| Terfi mekanizması | Değerlendirme kurulları, kadro oranı, liyakat | 926 sayılı Kanun'daki bekleme süreleri ve terfi hükümleri |
Komiser sınıfı için "teğmen, üsteğmen, yüzbaşı karşılığı" gibi ifadelere sık rastlanır; kanunda böyle bir eşleştirme yoktur, ifade hiyerarşideki yaklaşık konumu anlatır. Kıyaslamak istediğiniz rütbenin kanuni ölçütleri farklı olduğundan yetki, protokol ve özlük hakları ayrı ayrı incelenmelidir. Askerî rütbeler için askeri rütbeler yazımıza bakabilirsiniz.
Terfi Edemeyen Polis Amiri Emekli Olur mu?
Evet, belirli şartlarla. Bulundukları rütbeye terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye geçemeyen emniyet amirleri ile dördüncü, üçüncü ve ikinci sınıf emniyet müdürleri, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanma şartlarını taşımaları kaydıyla, Yüksek Değerlendirme Kurulu teklifi ve Bakan onayıyla kadrosuzluktan emekliye sevk edilir (3201 m.55).
Hizmet ihtiyacı nedeniyle emekliye sevki uygun görülmeyenlerin görev süresi aynı usulle iki yıl uzatılır. İki yıl sonra durum yeniden değerlendirilir ve süre en fazla bir kez daha uzatılabilir. Birinci sınıf emniyet müdürlerinde azami bekleme süresi altı yıldır. Kadrosuzluktan emekliye sevk edilenlere, 60 yaşına kadar olan sürede Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kadrosuzluk tazminatı ödenir; tazminat en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil) göre hesaplanır.
| Rütbe | Kadrosuzluk tazminatı oranı |
|---|---|
| Emniyet Amiri | %110 |
| 4. Sınıf Emniyet Müdürü | %120 |
| 3. Sınıf Emniyet Müdürü | %130 |
| 2. Sınıf Emniyet Müdürü | %140 |
| 1. Sınıf Emniyet Müdürü | %150 |
Yaş haddi rakamlarını burada vermiyoruz. 3201 sayılı Kanun'un 13. ve 55. maddelerinde birinci sınıf 1. derece ile sınıf üstü için bekleme süresi "yaş haddi" olarak yazılıdır, ancak bu yaşın kaç olduğu bu maddelerde belirtilmemiştir. İnternette dolaşan yaş rakamlarını birincil metinden doğrulayamadık. Kadrosuzluk tazminatı kişinin rütbesi ve makamının yaş haddinden az olmamak üzere 60 yaşına kadar ödenir. Emeklilik süresi ve aylık hesabı 5510 sayılı Kanun'a göre ayrıca yapılır.
Tazminat vergiye tabi değildir ve yaş haddinden önce ölenlerin varislerine geçmez. Emekli aylığı ile kadrosuzluk tazminatının toplamı, Genel Müdürlükte aynı kadrodaki emsaline yapılan toplam ödemeyi aşamaz.
Rütbe Terfi Verilmezse Dava Yolu Var mıdır?
Evet. "Terfi etmez" veya "kadrosuzluktan terfi etmez" kararı idari işlemdir ve idare mahkemesinde iptal davasına konu olabilir. İptal davası tebliğden itibaren 60 gün içinde açılmalıdır; süre ayrıntıları için idari dava açma süresi yazımıza bakabilirsiniz. Liyakat tespitinin dayanağı olan somut verilerin gösterilmesi, aynı durumdaki emsallerin terfi edip etmediği ve kurul gerekçesinin yeterliliği davada tartışılan başlıca konulardır.
Terfi sınavlarına ilişkin mevzuat da yargı denetiminden geçmiştir. Yönetmeliğin 28. maddesine ilişkin resmî dipnota göre sözlü sınav değerlendirme ölçütlerinden bazı bentler, Danıştay Beşinci Dairesi'nin 13/2/2020 tarihli ve E.2016/21876, K.2020/674 sayılı kararıyla iptal edilmiş, bu karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 3/12/2025 tarihli ve E.2024/1741, K.2025/3012 sayılı onama kararıyla kesinleşmiştir. Terfi davasının unsurları, yürütmeyi durdurma ve dilekçe örneği için emniyet rütbe terfi davası yazımızdaki ayrıntıları tekrar etmiyoruz.
Polis Rütbeleri Hakkında Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?
Rütbe konusu hem kanunda hem yönetmelikte dağınık olduğundan çevrimiçi kaynaklarda aynı hatalar tekrarlanır. En sık görülenler şunlardır.
- Rütbe ile görev unvanını karıştırmak. İl emniyet müdürü, daire başkanı ve Emniyet Genel Müdürü görev unvanıdır, rütbe değildir.
- Emniyet amirine dört yıldız vermek. Yönetmelikte emniyet amirinin işareti gümüş defne dalı ve bir yıldızdır; dört yıldız birinci sınıf emniyet müdürüne aittir.
- Emniyet müdürü bekleme sürelerini 3 yıl yazmak. Dördüncü, üçüncü, ikinci ve birinci sınıf (2. derece) için süre 2 yıldır. Emniyet amirinde süre 3 yıldır, 4 yıl değildir.
- A ve B grubu sürelerini güncel saymak. 4 ve 6 yıllık ayrım yalnızca 2015'ten önce atananlar içindir.
- Her rütbede sınav aramak. Yazılı ve sözlü terfi sınavı 2019'dan beri yalnızca dördüncü sınıf emniyet müdürlüğüne terfi için yapılır.
- Başpolisi amir saymak. Kanun amirliği komiser yardımcılığından başlatır.
- Bekleme süresinin dolmasıyla terfinin otomatik olacağını düşünmek. Kurul kararı, kıdem sırası ve kadro oranı birlikte aranır.
- Özel harekat veya sivil polisliği ayrı rütbe saymak. Bunlar görev alanıdır, rütbe sistemi tektir.
Polis Rütbeleri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Polis rütbeleri küçükten büyüğe nasıl sıralanır?
Polis memuru, başpolis memuru, kıdemli başpolis memuru, komiser yardımcısı, komiser, başkomiser, emniyet amiri, 4. sınıf, 3. sınıf, 2. sınıf ve 1. sınıf emniyet müdürü, sınıf üstü emniyet müdürü. Emniyet Genel Müdürü rütbe olmayıp sınıf üstü basamağın görev unvanıdır. Rütbe sayısı, kanundaki meslek derecesi sayısıyla birebir aynı değildir, çünkü birinci sınıf emniyet müdürlüğü iki dereceyi kapsar.
Komiser yardımcısı kaç yıl sonra komiser olur?
Komiser yardımcılığında zorunlu en az bekleme süresi 4 yıldır. Bu süre dolduğunda kıdem sırasına göre Merkez Değerlendirme Kurulu'nda görüşülür; süre boyunca her yıl iyi veya çok iyi performans puanı alınmış olmalıdır. Terfi haziran ayında yapılır ve kadro durumuna bağlıdır; süre dolsa bile üst rütbede kadro yoksa terfi gecikebilir.
Başpolis ve kıdemli başpolis amir midir?
Hayır. 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesi polis amirlerini komiser yardımcısından itibaren sayar. Başpolis ve kıdemli başpolis memur rütbesidir, 11. ve 10. meslek derecesindedir. Ekip veya tim amiri olarak görevlendirilebilirler, ancak rütbe bakımından amir sayılmazlar. Amirlik, komiser yardımcılığına atanmayla başlar.
Kaç tane emniyet müdürü rütbesi vardır?
Dört sınıf emniyet müdürü rütbesi vardır: dördüncü, üçüncü, ikinci ve birinci sınıf. Bunların üstünde sınıf üstü emniyet müdürü rütbesi yer alır. Birinci sınıf emniyet müdürlüğü tek rütbe olmakla birlikte 2. ve 1. olmak üzere iki meslek derecesini kapsar; bu yüzden rütbe sayısı ile derece sayısı birebir örtüşmez.
Rütbe terfileri ne zaman yapılır?
Merkez ve Yüksek Değerlendirme Kurulları her yıl mayıs ayında toplanır, terfiler haziran ayında topluca yapılır. Bakan onayıyla kurullar yıl içinde birden fazla toplanabilir; bu durumda terfiler toplantının yapıldığı ayın sonunda yürürlüğe girer. Kıdem sırası her yıl mart ayında Teşkilata duyurulur ve kurullar bu sıraya göre çalışır.
Polis memuru doğrudan komiser olabilir mi?
Hayır. Polis memuru komiser yardımcılığına atanma yoluyla amirliğe geçer; bunun için yazılı ve sözlü sınavı kazanıp ilk derece amirlik eğitimini bitirmek gerekir. Komiserlik ancak komiser yardımcılığında en az 4 yıl bekledikten ve kurul değerlendirmesinden geçtikten sonra terfi yoluyla kazanılır.
Kadrosuzluk yüzünden terfi edemeyen polis maaş farkı alır mı?
3201 sayılı Kanun'un 55. maddesine göre terfi şartlarını taşımakla birlikte üst rütbede kadro bulunmadığı için terfi edemeyen personele, terfi eden emsallerine ödenen ek gösterge, zam ve tazminatlar ödenir. Bu hak yalnızca "kadrosuzluktan terfi etmez" durumu için tanınmıştır; liyakat yetersizliğinden terfi edemeyenler bundan yararlanamaz.
Sonuç
Polis rütbelerini doğru okumak için rütbe, meslek derecesi ve görev unvanını ayrı tutmak, bekleme sürelerini güncel kanun metninden almak ve terfinin kıdem, liyakat ve kadro oranına bağlı olduğunu bilmek gerekir. Rütbe terfinizin veya kadrosuzluk kararının hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız 60 günlük dava süresini kaçırmadan Ankara'daki büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
0 Yorum
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz bırakın.
Yorum Bırakın
Sorunuz veya görüşünüz için aşağıdaki formu kullanabilirsiniz.