Rusya Boşanma Kararının Türkiye’de Tanıma ve Tenfizi

Rusya Boşanma Kararının Türkiye’de Tanıma ve Tenfizi. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHÜK)’un 50. Maddesinde yabancı ülke mahkeme kararlarının Türkiye’de doğrudan uygulanamayacağı, yabancı ülke mahkeme kararlarının Türkiye’de uygulana bilmesi için ‘Tenfiz’ kararının verilmesi gerektiği yönünde düzenleme bulunmaktadır. Rusya’da alınan bir boşanma kararının Türkiye’de geçerli olabilmesi için Türkiye Aile Mahkemeleri’nde tanıma ve tenfiz davasının açılması ve ‘davanın kabulü’ yönünde hüküm kurulması gerekmektedir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 54. Maddesinde Tenfiz kararının Türkiye’de uygulanabilmesi için bir takım şartlara yer vermiştir.

(1) Yetkili mahkeme tenfiz kararını aşağıdaki şartlar dâhilinde verir: 

a) Türkiye Cumhuriyeti ile ilâmın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilâmların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiilî uygulamanın bulunması. 

b) İlâmın, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması veya davalının itiraz etmesi şartıyla ilâmın, dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı hâlde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması. 

c) Hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması. 

ç) O yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı Türk mahkemesine itiraz etmemiş olması.

Bu şartların tamamının eksiksiz olarak gerçekleşmesi halinde tanıma ve tenfiz kararı uygulanabilecektir. Rusya ile Türkiye arasında pek çok hukuki, ekonomik kültürel ve ailevi ilişkiler bulunmaktadır. Her iki ülkenin sınırlarının birbirine yakınlığı, turizm ve kültürel geçmişi devletler arasındaki ilişkiyi güçlendirdiği kadar halklar arasındaki ilişkiyi de geliştirmiş; evlenme, boşanma, miras vb pek çok müessese ve hukuki ihtilafın oluşmasını sağlamıştır. Bu makalemizde Rusya Boşanma Kararının Türkiye’de Tanıma ve Tenfizi incelenecektir. 

Rusya'da Alınan Boşanma Kararı Türkiye İçin Yeterli mi?

Rusya ile Türkiye arasında yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizine ilişki karşılıklı antlaşma yoktur. Ancak Rusya’nın mevzuatında yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizine ilişkin mevzuat düzenlemesi bulunmaktadır. Her ülkenin mevzuat düzenlemesi birbirine çok yakındır. Kaldı ki Türkiye’de 2009 yılından sonra verilmiş Rusya Mahkeme kararları da bulunmaktadır. Rusya’da alınmış boşanma kararının Türkiye’de geçerli olması için Türkiye Aile Mahkemelerinde dava açılması gerekmektedir. 

Rusya Boşanma Tanıma Tenfiz Davası İçin Türkiye’ye Gelmek Zorunlu mudur?

Rusya’da alınan bir boşanma kararının Türkiye’ de tanıma ve tenfizi için açılacak davada Kendisi için tenfiz isteyen kişini Türkiye’de olması veya temsil edilmesi gerekmemektedir. Buradaki önemli olan konu Tanıma ve Tenfiz davasının Türkiye’de geçerli olabilmesi için MÖHÜK 54. Maddede belirtilen şartların gerçekleşmiş olması yani Türkiye’deki mahkeme aşamasından ziyade Rusya’da alınan mahkeme kararında kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı Türk Mahkemesine itiraz etmemiş olmasıdır. MÖHÜK 54. Maddesi’nde belirtilen şartların gerçekleşmiş olması halinde Türkiye’de fiziki olarak bulunmadan vekaletname düzenlenmesi suretiyle dava açılması mümkündür. 

Dava Açmak veya Nüfusa Kayıt İşlemleri İçin Ne Yapmak Gerekiyor?

Öncelikli olarak tenfiz talep edilen Rusya Mahkemelerince verilen kararın yine Rusya Mahkemelerince kesinleşmiş olması gerekmektedir. Ayrıca Rusya Mahkemelerince mahkeme kararının kesinleştiğini teyit edecek nitelikte resmi bir belgenin ( mahkeme kararının ) mühürlü şekilde alınmış olması ve bu belgenin Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre yetkilendirilmiş yeminli tercüman ile tercüme edilmiş ve tüm bu belgelerin yine Türkiye Noterlerince tasdik edilmiş olması gerekmektedir. Bu belgeler Türk Mahkemeleri nezdinde açılacak tenfiz davasının (dava dilekçesi) ekinde mahkeme ibrazı gerekmektedir. 

Tenfiz kararının kesinleşmesi ile mahkeme kararı Nüfus müdürlüğüne tebliğ edilecektir. Hemen akabinde nüfusa başvurarak yeni kimlik kartınızı alabilirsiniz.  

Tanıma Tenfiz Davası İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

• 1.Rusya Mahkemelerince Alınmış ve Kesinleşmiş Mahkeme Kararı
• 2.Her iki tarafın Pasaport ve Kimlik Kartlarının fotokopileri,
• 3.Evlilik Belgesi
• 3.Alınan Mahkeme Kararı ve Kesinleşme Şerhi, Evlilik Belgesi Tercümesi ve Apostilli
• 4.Mahkeme Kararı, Kesinleşme Şerhi, Evlilik Belgesi, Apostillerin ve Tercüme Evraklarının Noter Tasdiki

Yurtdışı Boşanma Tanıma ve Tenfiz Ne Kadar Sürer?

Rusya’ da alınan mahkeme kararının Türkiye’de geçerli olabilmesi için açılacak Tanıma ve Tenfiz davası basit yargılama usulüne tabi olarak görülecektir. Dava aşamasının ne kadar süreceği noktasında net bir süre belirtmek zordur. Ancak eksik evrakların olmaması ve mahkemeden kaynaklı sebeplerin olmaması halin 6 ay ile 1 yıl arası sürebilir. 

Rusya’da Boşanan Birisi Türkiye'deki Mallarını Nasıl Paylaşılır?

Her ne kadar Rusya’ da alınan ve kesinleşen bir mahkeme kararı olsa da Türkiye’de bulunan taşınır ve taşınmazların paylaşımı Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına uygun olarak yapılması gerekmektedir. Rusya’da alınmış Boşanma kararı mal paylaşımı bakımından da mal paylaşımı sürecinde etkili olabilir. Boşanma kararının tanınması ve tenfizi halinde mal paylaşımına ilişkin süreç başlayacaktır. Evlilik birliği içerisinde Türkiye’de edinilmiş malların paylaşımı noktasında bir mutabakatın olmaması halinde Türkiye’de Mal paylaşımına ilişkin davanın açılması gerekmektedir.

Rusya Boşanma Kararının Tanınma Belgeleri

Rusya boşanma kararı tanıma tenfiz davası için mahkeme kararının aslı, kesinleşme şerhi, yeminli tercüme ve noter onaylı çeviriler gerekir. Kararı veren mahkemenin isim, tarih ve taraf bilgileri eksiksiz olmalıdır. Varsa apostil de dosyaya eklenir. Belgelerin eksiksiz sunulması, yabancı boşanma kararının tanınması bakımından usul tartışmalarını azaltır.

Rusya Boşanma Kararının Tenfiz Süreci

Rusya boşanma kararı tenfiz süreci kararın kesinleşmesiyle başlar. Önce Rus mahkeme kararının aslı ve kesinleşme şerhi temin edilir, sonra Türkçeye çevrilir ve gerekiyorsa noter onayı yapılır. Ardından aile mahkemesinde dava açılır. Mahkeme, tarafların usulüne uygun çağrılıp çağrılmadığını ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığını inceler.

Rusya Boşanma Kararının Kesinleşmeden Türkiye’de Geçerliliği

Rusya mahkeme kararı kesinleşme şerhi taşımıyorsa Türkiye’de tanıma ve tenfiz bakımından tamamlanmış sayılmaz. Kesinleşme, kararın artık olağan kanun yollarına konu edilmediğini gösterir. Bu nedenle kararın yalnızca verilmiş olması yeterli değildir. Türk mahkemesi, yabancı ilâmın kesin hüküm niteliğini denetler ve kesinleşme belgesi yoksa davayı eksik belgeyle değerlendirmez.

Rusya Boşanma Kararında Apostil Zorunluluğu

Rusya boşanma kararı apostil işlemi, belgenin düzenlendiği ülke makamlarınca doğrulandığını göstermesi bakımından önem taşır. Apostil varsa belgenin resmî niteliği güçlenir; yoksa mahkeme ayrıca doğrulama ihtiyacı değerlendirebilir. Apostil, tek başına tanıma sağlamaz. Asıl amaç, kararın ve eklerinin güvenilir şekilde Türk mahkemesine sunulmasıdır.

Rusya Boşanma Kararının Nüfusa İşlenmesi

Rusya boşanma kararının nüfusa işlenmesi, tanıma veya tenfiz kararının kesinleşmesinden sonra gerçekleşir. Mahkeme kararı kesinleşince ilgili nüfus müdürlüğüne bildirim yapılır ve medeni hâl kayıtları güncellenir. Böylece tarafların evli görünmesi önlenir. Nüfus kaydındaki değişiklik, ancak Türk mahkemesi kararının kesinleşmesiyle hukuki sonuç doğurur.

Türkiye’ye Gelmeden Rusya Boşanma Davası Açılması

Rusya boşanma tanıma tenfiz davası Türkiye’ye gelmeden vekil aracılığıyla açılabilir. Bu durumda usulüne uygun düzenlenmiş vekaletname gerekir. Vekaletnamede tanıma ve tenfiz yetkisinin açıkça yer alması önemlidir. Yurt dışında düzenlenen vekaletnamelerde konsolosluk işlemleri veya şekil şartları ayrıca incelenir. Tarafın Türkiye’de bulunmaması davayı tek başına engellemez.

Tanıma ve Tenfiz Arasındaki Fark

Rusya boşanma kararı Türkiye’de geçerli mi sorusunun yanıtı, kararın niteliğine göre değişir. Tanıma, boşanmanın ve kesin hükmün kabul edilmesini sağlar. Tenfiz ise icra edilebilir sonuç doğuran kararlar için gerekir. Boşanma kararlarında çoğu zaman nüfus kaydı ve medeni hâl yönünden tanıma öne çıkar; nafaka gibi ek hükümler varsa tenfiz gündeme gelir.

Rusya Mahkeme Kararı Türkiye’de Hangi Şartlarla Kabul Edilir?

Rusya mahkeme kararının Türkiye’de kabulü için MÖHÜK’teki şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir. Karar, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmemeli ve kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır. Davalının savunma hakkı korunmuş olmalıdır. Rusya ile Türkiye arasında karşılıklı anlaşma bulunmaması, tanıma ve tenfizi otomatik olarak engellemez; asıl ölçüt kanundaki şartlardır.

Tanıma Tenfiz İçin Gerekli Belgeler Mahkemeye Nasıl Sunulur?

Tanıma tenfiz için gerekli belgeler dosyaya düzenli biçimde eklenmelidir. Mahkeme kararı, kesinleşme şerhi, tercümeler, apostil ve varsa vekaletname birlikte sunulur. Belgelerin okunaklı ve birbiriyle uyumlu olması önem taşır. Çeviriler yeminli tercüman tarafından yapılmalı, gerektiğinde noter onayı alınmalıdır. Eksik veya çelişkili evrak, davanın uzamasına yol açabilir.

Rusya Boşanma Davasında Duruşma Gerekir mi?

Rusya boşanma kararı tanıma tenfiz davasında duruşma yapılması mümkündür. Mahkeme, dosya üzerinden karar verebileceği gibi tarafları da dinleyebilir. Taraflardan biri yoksa tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı incelenir. Duruşma zorunluluğu, somut dosyanın içeriğine bağlıdır. Belgeler tam ise süreç daha kısa ilerleyebilir; eksiklik varsa inceleme genişler.

Rusya Boşanma Kararı Sonrası Mal Rejimi Talepleri Ayrı Mı Değerlendirilir?

Rusya boşanma kararı, yalnızca evlilik birliğinin sona ermesini konu alıyorsa mal rejimi talepleri ayrıca ele alınabilir. Boşanma hükmü ile mal paylaşımı aynı kararda düzenlenmişse tenfiz incelemesi genişler. Türk mahkemesi, her hükmün kendi niteliğine göre değerlendirme yapar. Bu nedenle kararın kapsamı, açılacak davanın sınırlarını doğrudan etkiler.

Rusya’da Alınan Boşanma Kararı Hangi Hallerde Redde Konu Olur?

Rusya boşanma kararı, usul güvenceleri ihlal edilmişse veya kamu düzenine açık aykırılık varsa reddedilebilir. Davalıya savunma hakkı tanınmamışsa, karar Türk hukukunun temel ilkeleriyle bağdaşmıyorsa ya da karar kesinleşmemişse mahkeme olumsuz değerlendirme yapabilir. Red gerekçeleri somut olaya göre değişir ve belgelerle doğrudan bağlantılıdır.

Rusya Boşanma Kararının Türkiye’de Geçerli Olması Ne Sağlar?

Rusya boşanma kararı Türkiye’de geçerli hâle geldiğinde tarafların medeni hâli nüfus kayıtlarında güncellenir. Yeniden evlenme, miras ve aile hukukuna ilişkin işlemler doğru kayda dayanır. Kararın tanınması, aynı boşanmanın Türkiye’de ayrıca dava konusu yapılmasını önler. Böylece kişi, hem resmî kayıtlarda hem de özel hukuki işlemlerde tek bir statü üzerinden işlem yapar.