SEGBİS, "Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi"nin kısaltmasıdır. Ceza yargılamasında bir kişinin başka bir yerden, ses ve görüntünün aynı anda iletildiği UYAP bağlantısıyla dinlenmesini ve duruşmaya katılmasını sağlar. Tutuklu sanık cezaevinden, başka ildeki tanık kendi adliyesinden bağlanır; ifade ve duruşma kayda alınır, kayıt yazılı tutanağa dönüştürülür.
Özet Bilgi
SEGBİS, "Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi"nin kısaltmasıdır; ceza yargılamasında kişinin bulunduğu yerden ses ve görüntü bağlantısıyla dinlenmesini sağlar. Dayanağı CMK m.52, 58, 94, 147, 180 ve 196/4 ile 20.09.2011 tarihli, 28060 sayılı Yönetmeliktir. Tutuklu sanık cezaevinden, başka ildeki tanık kendi adliyesinden bağlanır. CMK m.196/4'te sanığın rızası aranmaz; ölçüt hâkim veya mahkemenin "zorunlu görmesi"dir. Ses ve görüntü kayıtları taraflara verilmez, yazılı tutanak verilir (Yön. m.8). Hukuk davalarındaki e-duruşma ayrı bir yönetmeliğe tabidir.
Bu rehberde SEGBİS'in dayanağı olan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 52, 58, 94, 147, 180, 196 ve 219. maddelerini ve 20 Eylül 2011 tarihli, 28060 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Ceza Muhakemesinde Ses ve Görüntü Bilişim Sisteminin Kullanılması Hakkında Yönetmelik"i madde madde ele alıyoruz. Kimlerin dinlendiğini, kayıtların kime verildiğini, SEGBİS'e nasıl itiraz edildiğini ve hukuk davalarındaki e-duruşmadan farkını açıklıyoruz.
- 28060Yönetmelik RG sayısı20 Eylül 2011
- CMK 196/4Sanığın sorgusu ve duruşmaya katılımıYurt içindeki sanık · hâkim veya mahkeme "zorunlu gördüğünde"
- 24 saatYakalananın hâkim önüne çıkarılma süresiCMK 94/2 · çıkarılamazsa SEGBİS ile sorgu
- Yön. m.8Ses ve görüntü kaydı taraflara verilmezYazılı tutanak verilir
SEGBİS Nedir?
SEGBİS, UYAP içinde çalışan; ses ve görüntüyü aynı anda ileten, kaydeden ve saklayan sistemdir. Yönetmelik m.3'teki tanıma göre soruşturma ve kovuşturmada Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkemenin dinlenmesini gerekli gördüğü kişi, bulunduğu yerden bu sistemle dinlenir. Sistemi Adalet Bakanlığı kurar, işletir ve geliştirir (m.5).
Dinlenecek kişi bulunduğu yerdeki dinleme odasında hazır edilir; karşı uçta dinlemeyi yapan hâkim, mahkeme veya savcı bulunur. Yönetmelik m.4/2, görüntünün kişinin yüz ifadelerini ve beden hareketlerini gözlemlemeye, sesin de söylenenleri anlaşılır biçimde dinlemeye imkân vermesini şart koşar. Belge ve delillerin sistem üzerinden anında iletilebilmesi de gerekir (m.4/3).

SEGBİS Ne Demek?
Günlük kullanımda SEGBİS, kişinin adliyede fiziken bulunmadan görüntülü bağlantıyla ifade vermesi ya da duruşmaya katılması anlamına gelir. Cezaevinden duruşmaya bağlanan sanık, başka şehirden dinlenen tanık ve karakoldan hâkime bağlanan yakalanan kişi aynı sistemi kullanır. Verilen ifade kayda alınır, yazılı tutanağa dönüştürülür ve elektronik imzayla imzalanır (Yönetmelik m.6, m.7).
"SEGBİS ile ifade" denince iki farklı işlem akla gelir. Birincisi soruşturma veya kovuşturmada tanığın, mağdurun ya da şüphelinin SEGBİS ile dinlenmesidir. İkincisi sanığın duruşmaya SEGBİS ile bağlanmasıdır; bu ikinci işlemin dayanağı CMK m.196/4'tür ve aşağıda ayrı bir başlıkta anlatılmaktadır.
SEGBİS Açılımı Nedir?
SEGBİS açılımı "Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi"dir. Kısaltma SEs ve Görüntü Bİlişim Sistemi sözcüklerinin ilk hecelerinden oluşur. Bazı yazılarda "Ses ve Görüntü Bilgi Sistemi" denmektedir; Yönetmelik m.3/1-c'deki resmî ad "Bilişim" sözcüğünü kullanır ve SEGBİS'i UYAP Bilişim Sistemi içinde tanımlar.
Yönetmeliğin tam adı "Ceza Muhakemesinde Ses ve Görüntü Bilişim Sisteminin Kullanılması Hakkında Yönetmelik"tir. Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılmış ve 20 Eylül 2011 tarihli, 28060 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Metne Resmî Gazete arşivinden ulaşılabilir; bu yazıdaki madde numaraları o metne göredir.
SEGBİS Hangi Kanun ve Yönetmeliğe Dayanır?
SEGBİS'in ana dayanağı CMK'dır. Madde 94/2 yakalananın sorgusunu, m.147/1-h ifade ve sorgunun kaydını, m.180/5 tanık ve bilirkişinin dinlenmesini, m.196/4 sanığın sorgusunu ve duruşmalara katılımını düzenler. Teknik ve usul ayrıntıları 28060 sayılı Yönetmeliktedir; Yönetmelik CMK'nın yanı sıra 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'na ve 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu'na da dayanır (m.2).
| Madde | SEGBİS bakımından ne düzenler? |
|---|---|
| CMK m.52/3-4 | Tanıklar dinlenirken görüntü ve ses kayda alınabilir. Mağdur çocuklarda ve duruşmaya getirilmesi mümkün olmayan, tanıklığı zorunlu kişilerde kayıt zorunludur. Kayıtlar yalnız ceza muhakemesinde kullanılır. |
| CMK m.58/2-3, 58/5 | Kimliği saklı tanık; huzurda dinlenmesi ağır tehlike doğuracaksa hâkim onu hazır bulunma hakkı olanlar olmadan dinler, ses ve görüntülü aktarma yapılır, soru sorma hakkı saklıdır. Yalnız bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda uygulanır. |
| CMK m.94/2 | Yakalanan kişi 24 saat içinde yetkili hâkim önüne çıkarılamıyorsa, yakalandığı yer adliyesinde (yoksa en yakın adliyede) kurulu sesli ve görüntülü iletişim sistemiyle sorgusu yapılır veya ifadesi alınır. |
| CMK m.147/1-h | İfade ve sorgu işlemlerinin kaydında teknik imkânlardan yararlanılır. |
| CMK m.180/5 | Tanık veya bilirkişinin aynı anda görüntülü ve sesli iletişimle dinlenebilmesi olanağı varsa bu yöntem uygulanır. |
| CMK m.183 | Adliye içinde ve duruşma başladıktan sonra salonda ses ve görüntü kayıt veya nakil aletleri kullanılamaz; m.180/5 ve m.196/4 bu yasağın dışındadır. |
| CMK m.196/4 | Hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda yurt içinde bulunan sanığın sorgusu görüntülü ve sesli iletişimle yapılabilir veya duruşmalara katılmasına karar verilebilir. |
| CMK m.219/1 | Duruşmada yapılan işlemler teknik araçla kaydedilirse kayıt vakit geçirilmeden yazılı tutanağa dönüştürülür; başkan veya hâkim ile zabıt katibi imzalar. |
SEGBİS ile Kimler Dinlenir?
SEGBİS ile tutuklu veya hükümlü sanık, başka ildeki tanık ve bilirkişi, hastanede tedavi gören kişi, kabul edilen mazereti nedeniyle gelemeyen kişi, yakalanan kişi, kimliği saklı tanık ve yurt dışındaki kişi dinlenebilir. Mağdur çocuk ve getirilemeyen zorunlu tanık için dinlemenin kayda alınması zorunludur. Her grubun dayanağı farklıdır.
Cezaevindeki tutuklu veya hükümlü sanık
Yönetmelik m.14'e göre teknik altyapı hazırsa ceza infaz kurumundaki kişi SEGBİS ile dinlenebilir ve SEGBİS üzerinden duruşmalara katılabilir. Talep eden makam kimlik bilgisini, dinleme zamanını ve hazırlıkları infaz kurumu yönetimine bildirir; kurum görevlisi kişiyi dinleme odasında hazır eder ve kimlik tutanağını düzenler. Sanık bakımından asıl dayanak CMK m.196/4'tür.
Başka ildeki tanık ve bilirkişi
CMK m.180/1-2'ye göre tanık veya bilirkişinin uzun süre duruşmaya gelmesi mümkün değilse ya da konutu yetkili mahkemenin yargı çevresi dışındaysa naip veya istinabe yoluyla dinlenebilir. Madde 180/5 görüntülü ve sesli dinleme olanağı varsa bu yöntemin uygulanmasını söyler. Büyükşehir belediye sınırları içindeki tanık ve bilirkişilerin istinabeyle dinlenmesine zorunluluk olmadıkça karar verilemez (m.180/3). Yargı çevresi dışındaki kişinin kimliği adliyede yazı işleri müdürü veya hâkimin görevlendirdiği personelce tespit edilir (Yön. m.16/3). Tanıklık süreci için tanık gösterme yazımıza bakabilirsiniz.
Kimliği saklı tanık
Kimliğin ortaya çıkması tanık veya yakınları için ağır tehlike doğuracaksa CMK m.58/2 kimliğin saklı tutulmasını öngörür. Yönetmelik m.10/2'ye göre bu tanıklar SEGBİS ile uzaktan dinlenebilir ve bulundukları yerde yetkili Cumhuriyet savcısı veya hâkim hazır bulunur. CMK m.58/5 gereği bu hükümler yalnız bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda uygulanır.
Mağdur çocuk
Mağdur çocukların tanıklığında kayıt zorunludur (CMK m.52/3-a, Yön. m.9/2-a). Bunun yanında CMK m.236/4-5, çocuk mağdurların beyanlarının özel ortamda uzmanlar aracılığıyla alınmasını ve beyan ile görüntülerinin kayda alınmasını düzenler. Çocuk bu süreçte yüz yüze gelmesi sakıncalı sanıktan korunur; ayrıntı için suça sürüklenen çocuk yazısına bakılabilir.
Yakalanan kişi
Yakalama emri üzerine yakalanan kişi 24 saat içinde yetkili hâkim veya mahkeme önüne çıkarılamıyorsa CMK m.94/2 gereği yakalandığı yer adliyesindeki sistemle sorgulanır. Yönetmelik m.17 bunu ayrıntılandırır: yakalamanın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığı yakalama kararını veren makamla irtibata geçer, makam uygun görürse kişi SEGBİS ile dinlenmek üzere hazır edilir. 24 saat içinde bu işlemler yapılamıyorsa kişi en yakın sulh ceza hâkiminin önüne çıkarılır. Bkz. yakalama ve gözaltına alma.
Yurt dışındaki kişi
Yönetmelik m.11'e göre uluslararası karşılıklı adli yardımlaşma çerçevesinde SEGBİS kullanılabilir; dinlemenin şekli ve ücreti taraflar arasındaki mutabakatla belirlenir ve talep Bakanlık aracılığıyla iletilir. Yurt dışında bulunan sanık için CMK m.196/6 ayrı bir yol gösterir: belirlenen duruşma tarihinde hazır bulunması zor olan sanığın sorgusu bu tarihten önce duruşma açılarak veya istinabe suretiyle yapılabilir. CMK m.196/4 ise "yurt içinde bulunan" sanığı kapsar.
SEGBİS ile İfade ve Sorgu Nasıl Yapılır?
SEGBİS ile ifade, dinlemeyi talep eden makamın kararıyla başlar ve kişinin bulunduğu yerde hazırlanan dinleme odasından yapılır. Kimlik tespit edilir, kişiye kayıt yapılacağı bildirilir, CMK m.147 hakları hatırlatılır ve dinleme kayda alınır. Kayıt tutanağa dönüştürülüp elektronik imzayla imzalanır.
- KararHâkim, mahkeme veya Cumhuriyet savcısı kişinin SEGBİS ile dinlenmesine karar verir. Yönetmelikte "talep eden makam" bu makamdır (m.3).
- BildirimTalep eden makam kişinin kimlik bilgilerini, dinleme zamanını ve gereken hazırlıkları kolluğa, infaz kurumuna veya tedavi kurumuna bildirir. Kişi yargı çevresi dışındaysa bu bilgileri talep edilen makama gönderir (m.13-16).
- Hazırlık ve kimlik tespitiKolluk veya infaz görevlisi kişiyi dinleme odasında hazır eder ve kişinin dinleme talebinde belirtilen kişi olduğuna dair tutanak düzenler. Kimlik tutanağı haricen tutulmuşsa taranıp elektronik imzayla UYAP'tan talep eden makama gönderilir (m.13/4, m.20).
- Bilgilendirmeİlgililere ses ve görüntü kaydı yapılacağı bildirilir (m.19).
- DinlemeSorgu veya ifade alınırken CMK m.147/1'deki haklar hatırlatılır. Dinlenen kişinin yanında hâkim veya savcının bulunması talep eden makamın isteğine bağlıdır (m.18); kimliği saklı tanıkta ise hazır bulunur (m.10/2).
- Kayıt ve tutanakKayıt nitelikli elektronik imzayla imzalanıp talep eden makamca saklanır (m.6) ve yazılı tutanağa dönüştürülür (m.7).

SEGBİS Odası Nerede?
SEGBİS odası kişinin bulunduğu yerde kurulur: ceza infaz kurumunda, tedavi kurumunda, adliyede veya kolluk birimince hazırlanan yerde. Yönetmelik her durum için hazırlığı yapan görevliyi ayrı gösterir. Yurt dışı bağlantılarda yer ve ücret taraflar arası mutabakatla belirlenir.
| Yer | Kim dinlenir? | Kişiyi kim hazır eder, kimliği kim tespit eder? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Ceza infaz kurumu | Tutuklu veya hükümlü kişi (teknik altyapı hazırsa) | İnfaz kurumu görevlisi dinleme odasında hazır eder, kimlik tutanağını o düzenler | Yön. m.14 |
| Tedavi kurumu | Soruşturma veya kovuşturmada tedavi gören kişi | Kolluk görevlisi hazır eder, tutanağı o düzenler | Yön. m.15 |
| Adliye (başka yargı çevresi) | Yargı çevresi dışındaki tanık, bilirkişi veya sanık | Talep edilen makam hazır eder; kimliği yazı işleri müdürü veya hâkimin görevlendirdiği personel tespit eder | Yön. m.16 |
| Kolluk tarafından hazırlanan yer | Kabul edilen mazereti nedeniyle hazır bulunamayan kişi | Kolluk görevlisi hazır eder ve tutanak düzenler | Yön. m.13 |
| Yurt dışı | Adli yardımlaşma kapsamındaki kişi | Mutabakata bağlıdır; talep Bakanlık aracılığıyla yapılır | Yön. m.11 |
Yönetmelik yurt dışındaki kişinin hangi binada bağlanacağını saymaz. Yurt dışı dinlemelerinde dinlemenin şeklini taraflar arasındaki mutabakat belirler (m.11/2); bu nedenle somut dosyada mahkemenin yazısına bakmak gerekir.
SEGBİS ile Duruşma Nasıl Yapılır?
SEGBİS ile duruşmada sanık, tutuklu olduğu cezaevinden veya bulunduğu yerin adliyesinden bağlanır; mahkeme heyeti ve savcı duruşma salonundadır. Dayanak CMK m.196/4'tür: hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda yurt içindeki sanığın sorgusu görüntülü ve sesli iletişimle yapılabilir veya duruşmalara katılmasına karar verilebilir.
Madde metni 15 Ağustos 2017 tarihli 694 sayılı KHK'nın 147. maddesiyle değiştirilmiş, 7078 sayılı Kanunun 142. maddesiyle aynen kabul edilmiştir. Maddede sanığın rızası veya suçun alt sınırına dayanan bir koşul yer almaz. Beş yıl ve üzeri hapis cezası ölçütü CMK m.196/2'dedir ve sanığın istinabe suretiyle sorguya çekilmesini düzenler.
Tutuklu sanık ve CMK m.193
CMK m.193/1'e göre kanunun ayrık tuttuğu hâller saklı kalmak üzere hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz. SEGBİS ile katılım kanunun m.196/4'te öngördüğü yoldur; sanığı duruşma salonuna getirmek yerine bağlantıyla yargılamaya dâhil eder. Tutukluluğun devamı ve tutuklamaya itiraz ayrı bir konudur ve SEGBİS kararından bağımsız yürür.
Hangi oturumlarda SEGBİS kullanılır?
Kanun oturum türü ayrımı yapmaz; "zorunlu gördüğü durumlarda" ibaresi her somut karar için mahkemenin gerekçe göstermesini gerektirir. Madde 196/4 sanığın sorgusunu ve duruşmalara katılımını aynı ölçüte bağlar. CMK m.196/5 ise hastalık, disiplin önlemi veya zorunlu başka nedenlerle yargı çevresi dışındaki hastane veya tutukevine nakledilen, sorgusu yapılmış sanığın hazır bulundurulmasına gerek görülmeyen oturumlar için getirilmemesine karar verilebileceğini söyler. Duruşma süreci için duruşma nedir yazısına bakabilirsiniz.
SEGBİS ile İfade Verirken Hangi Haklar Geçerlidir?
SEGBİS ile ifade verirken CMK m.147'deki haklar aynen geçerlidir: suçun anlatılması, müdafi seçme ve müdafiin ifadede hazır bulunabilmesi, açıklamada bulunmama hakkı, delil toplanmasını isteme ve tutanağın okunup imzalanması. Yönetmelik ayrıca dinlenen kişiye ses ve görüntü kaydı yapılacağının bildirilmesini ister (m.19).
CMK m.147/1'in hatırlattığı haklar
- Kimlik saptanır ve yüklenen suç anlatılır.
- Müdafi seçme hakkı vardır; seçecek durumda değilse baro müdafi görevlendirir. Müdafi ifade veya sorguda hazır bulunabilir.
- Yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamak kanunî haktır.
- Şüpheden kurtulmak için somut delillerin toplanması istenebilir.
- Tutanak okunur ve imzalanır; imzadan çekinme nedenleri tutanağa yazılır.
Müdafiin hangi salonda bulunacağı Yönetmelikte düzenlenmemiştir. Müdafii olan sanığın SEGBİS ile dinleneceği günü ve müdafiin yerini önceden mahkemeye bildirmesi, ifadenin müdafi huzurunda alınması bakımından yararlıdır. Ayrıntı için karakolda ifade verdikten sonraki süreç yazımıza bakabilirsiniz.
SEGBİS'e İtiraz Edilebilir mi?
SEGBİS ile dinlenmeye karşı itirazınızı duruşmada sözlü olarak veya dilekçeyle mahkemeye bildirebilirsiniz; mahkeme zorunluluğu gerekçesini kararında göstermelidir. CMK m.196'da bu karara karşı ayrı bir itiraz yolu gösterilmemiştir. CMK m.267/1 mahkeme kararlarına itirazı yalnız kanunun gösterdiği hâllerde kabul eder.
Bu nedenle itirazın duruşma tutanağına geçmesi önemlidir (CMK m.219). Karar aşamasında istinaf veya temyizde, SEGBİS kararının savunma hakkını sınırladığı ileri sürülebilir. CMK m.289/1-h, hüküm için önemli hususlarda mahkeme kararıyla savunma hakkının sınırlandırılmasını hukuka kesin aykırılık sayar; bir SEGBİS kararının bu kapsama girip girmediği somut dosyada değerlendirilir. Yönetmelik m.22'ye göre kanun yoluna başvurulduğunda ses ve görüntü kayıtları itiraz, istinaf veya temyiz merciine gönderilir.
İtirazda neye dayanılır?
- Zorunluluk gerekçesi: CMK m.196/4 hâkim veya mahkemenin "zorunlu gördüğü" durumları arar. Kararda neden zorunlu görüldüğü yazılmalıdır.
- Teknik standart: Yönetmelik m.4/2 yüz ifadesinin, beden hareketlerinin ve sesin anlaşılır olmasını ister. Bağlantı bunu sağlamıyorsa tutanağa geçirin.
- Anayasa ve AİHS: Anayasa m.36 adil yargılanma hakkını, AİHS m.6 silahların eşitliğini ve savunma hakkını güvence altına alır. Bu haklar bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesi'ne taşınabilir (Anayasa m.148).
SEGBİS Kayıtları Nereye Gider, Avukat ve Sanık Kayda Erişebilir mi?
SEGBİS kayıtları nitelikli elektronik imzayla imzalanır ve güvenli biçimde talep eden makam tarafından saklanır (Yönetmelik m.6). Ses ve görüntü kayıtları taraflara verilmez; yalnız yazılı tutanağa dönüştürülen kayıtlar kanunlardaki şartlara uygun olarak verilebilir (m.8/1). Talep veya itiraz hâlinde kayıt, soruşturma ve kovuşturma makamının gözetiminde ilgilisine izletilebilir (m.8/2).
Tutanağa dönüştürme işlemini soruşturma aşamasında soruşturmayı yürüten Cumhuriyet başsavcılığı veya hâkim, kovuşturma aşamasında esas mahkemesi yapar (m.7/2). Müdafi soruşturmada CMK m.153'e göre dosya içeriğini inceleyebilir ve belgelerin örneğini alabilir; ifade tutanağı hakkındaki kısıtlama kararı uygulanmaz (m.153/3). İddianamenin kabulünden sonra müdafi dosyadaki bütün tutanak ve belgelerin örneklerini harçsız alır (m.153/4).
Kaydı çekmeyin, paylaşmayın. Adliye içinde ve duruşma başladıktan sonra salonda ses veya görüntü kaydı yapmak CMK m.183 gereği yasaktır. Yetkisiz ses ve görüntü kaydı veya nakli TCK m.286 kapsamında ayrıca suçtur. SEGBİS bağlantısının ekran kaydını almak kendi savunmanıza yarar sağlamaz; kaydı talep etme yolu m.8/2'dir.
Kayıtların tutanak niteliği için duruşma tutanağı yazımıza da bakabilirsiniz.
SEGBİS ile E-Duruşma Arasındaki Fark Nedir?
SEGBİS ceza yargılamasında CMK ve 2011 tarihli Yönetmeliğe göre, e-duruşma ise hukuk davalarında HMK m.149 ve 30 Haziran 2021 tarihli (31527 sayılı) Yönetmeliğe göre yapılır. İkisi de ses ve görüntü nakline dayanır. Ceza yargılamasında e-duruşma yönetmeliğindeki talep süresi ve kesin karar kuralları uygulanmaz.

Hukuk davasında duruşmaya görüntülü katılmak istiyorsanız talep, gerekçesiyle birlikte duruşmadan en az iki iş günü önce yapılır. Ayrıntılı usul, portal adımları ve dört tam talep metni e-duruşma talebi örneği yazımızdadır; bu sayfada tekrar etmiyoruz. Tanık ve bilirkişinin hukuk davasında ses ve görüntü nakliyle dinlenmesi HMK m.149'un ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. 7589 sayılı Kanun'un 22. maddesi HMK m.149'a elle imzaya ilişkin yeni bir fıkra ekler ve yayımından üç ay sonra, 31 Ekim 2026'da yürürlüğe girer.
SEGBİS'in Avantajları ve Dezavantajları Nelerdir?
SEGBİS nakil masrafını ve süresini azaltır, duruşmanın daha çabuk yapılmasına yardım eder ve kimliği saklı tanığı korur. Dezavantajı ise sanığın mahkemeyle fiziken yüz yüze gelmemesi ve bağlantı kalitesine bağımlılıktır. Bu değerlendirme Yönetmelik ve CMK hükümlerinden çıkan sonuçları özetler.
| Konu | Avantaj | Dezavantaj |
|---|---|---|
| Nakil | Tutuklu veya hükümlünün adliyeye getirilmesi gerekmez; kolluk ve infaz görevlisi yükü azalır | Teknik altyapı hazır olmalıdır (Yön. m.14) |
| Süre | Başka ildeki tanık için istinabe beklenmez (CMK m.180/5) | Bağlantı yeri ve saatin önceden ayarlanması gerekir |
| Güvenlik | Kimliği saklı tanık uzaktan dinlenir (Yön. m.10) | Yalnız örgüt faaliyeti çerçevesindeki suçlarda (CMK m.58/5) |
| Savunma | Yüz ifadesi ve ses kayda alınır (Yön. m.4/2) | Sanık duruşma salonunda bulunmaz |
| Kayıt | Her işlem kayda alınır, tutanağa dönüştürülür (Yön. m.9, m.7) | Ses ve görüntü kaydı taraflara verilmez (m.8/1) |
SEGBİS Bağlantısı Kesilirse veya Teknik Sorun Çıkarsa Ne Olur?
Yönetmelikte bağlantı kopmasına ilişkin ayrı bir hüküm yoktur. Ses veya görüntü anlaşılır değilse Yönetmelik m.4/2'deki standart sağlanmamış olur; bu durumu hemen mahkemeye bildirip tutanağa geçirtmek gerekir. Mahkeme uygun görürse bağlantıyı yenileyebilir, oturuma ara verebilir veya dinlemeyi başka güne bırakabilir.
Kayıt, dinlemenin hangi bölümünün hangi kalitede alındığını gösterir. Kaydın izletilmesi için m.8/2'ye göre talepte bulunulabilir. Hukuk davalarındaki e-duruşmada kusursuz teknik sebebin sonuçlarına ilişkin kural (e-duruşma Yönetmeliği m.13) ceza yargılamasında uygulanmaz; ceza yargılamasında bu konuda ayrı bir yönetmelik hükmü bulunmadığı için mahkemenin takdirine bağlıdır.
SEGBİS Talebi Nasıl Yapılır?
SEGBİS talebi, dosyanın bulunduğu ceza mahkemesine gerekçeli dilekçeyle yapılır; dilekçede duruşma tarihi, bulunulan yer ve talep nedeni belirtilir. Yönetmelikte talep için süre veya form öngörülmemiştir. Tam örnek ve dört talep metni için e-duruşma talebi örneği yazısındaki "Ceza davasında SEGBİS ile katılım" örneğini kullanabilirsiniz. Aşağıdaki kısa metin yalnız iskelettir.
[…] CEZA MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE
DOSYA NO: […] Esas · SANIK: […] · MÜDAFİ: […]
KONU: […] tarihli duruşmaya SEGBİS yoluyla katılım talebidir.
AÇIKLAMALAR: CMK m.196/4 uyarınca hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda yurt içindeki sanığın görüntülü ve sesli iletişimle duruşmaya katılmasına karar verilebilir. […] nedeniyle […] tarihli duruşmada hazır bulunmam mümkün olmayacaktır (belge: […]). […] Adliyesi/Ceza İnfaz Kurumu'ndaki SEGBİS odasından bağlanmam için gerekli yazının yazılmasını talep ederim.
SONUÇ VE İSTEM: Duruşmaya SEGBİS yoluyla katılmama karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
SEGBİS Hakkında Sık Yapılan Hatalar ve Yanlış Bilgiler
SEGBİS hakkında en çok yapılan hata, kanunda bulunmayan koşulları varmış gibi yazmaktır. CMK m.196/4'te sanığın rızası da suçun ceza alt sınırı da aranmaz; ölçüt hâkim veya mahkemenin "zorunlu görmesi"dir.
- "SEGBİS Ses ve Görüntü Bilgi Sistemi demektir." Yönetmelik m.3/1-c'deki ad "Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi"dir.
- "SEGBİS için sanığın rızası aranır." CMK m.196/4'te rıza şartı yoktur. Sanık karara itiraz edebilir, ancak itiraz mahkemeyi kendiliğinden bağlamaz.
- "Beş yıl ve üzeri cezalarda SEGBİS yapılmaz." Bu ölçüt m.196/2'de sanığın istinabe yoluyla sorguya çekilmesi için geçer. SEGBİS'in dayanağı m.196/4'tür.
- "CMK m.196/4 yurt dışındaki sanığı da kapsar." Madde "yurt içinde bulunan" sanığı kapsar. Yurt dışındaki sanık için m.196/6 ve adli yardımlaşma (Yön. m.11) uygulanır.
- "Avukat SEGBİS kaydını alabilir." Ses ve görüntü kaydı taraflara verilmez (m.8/1). Tutanak verilir; kayıt gözetim altında izletilebilir.
- "CMK m.196 son olarak 7331 ve 7445 ile değişti." 7331 sayılı Kanun m.94'e fıkra ekledi, 7445 sayılı Kanun m.193/2'yi değiştirdi. CMK m.196/4'ün güncel metni 2017 tarihli 694 sayılı KHK'ya (7078 ile kabul) aittir.
- "SEGBİS ve e-duruşma aynı şeydir." İkisi farklı yönetmeliğe tabidir; talep süresi ve kesin karar kuralları yalnız e-duruşmada vardır.
SEGBİS Hakkında Sık Sorulan Sorular
SEGBİS nedir, ne demek?
SEGBİS, "Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi"nin kısaltmasıdır. UYAP içinde ses ve görüntünün aynı anda iletildiği, kaydedildiği ve saklandığı sistemi ifade eder. Ceza yargılamasında tutuklu sanığın, başka ildeki tanığın veya yakalanan kişinin bulunduğu yerden hâkim, mahkeme ya da savcı tarafından dinlenmesini sağlar (Yönetmelik m.3).
SEGBİS ile ifade verilir mi?
Evet. Yönetmelik m.13-16 uyarınca kabul edilen mazereti nedeniyle gelemeyen, infaz veya tedavi kurumunda bulunan ya da yargı çevresi dışındaki kişi SEGBİS ile dinlenebilir. İfade kayda alınır, yazılı tutanağa dönüştürülür ve elektronik imzayla imzalanır. CMK m.147 hakları, müdafi hakkı ve susma hakkı aynen geçerlidir.
SEGBİS ile duruşmaya katılmak için sanığın rızası gerekir mi?
CMK m.196/4 rıza şartı aramaz. Hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda yurt içindeki sanığın duruşmalara görüntülü ve sesli iletişimle katılmasına karar verilebilir. Sanık karara itiraz edebilir; itirazın tutanağa geçmesi ve gerekçeli bir karar istenmesi önemlidir.
SEGBİS kaydı avukata veya sanığa verilir mi?
Ses ve görüntü kayıtları taraflara verilmez; yazılı tutanağa dönüştürülen kayıtlar kanunlardaki şartlara uygun olarak verilebilir (Yönetmelik m.8/1). Talep veya itiraz hâlinde kayıt, makam gözetiminde ilgilisine izletilebilir (m.8/2). Soruşturmada müdafi dosya içeriğini CMK m.153 çerçevesinde inceler.
SEGBİS odası nerede bulunur?
Kişinin bulunduğu yerdedir: ceza infaz kurumunda, tedavi kurumunda, adliyede veya kolluk birimince hazırlanan yerde. Kişiyi dinleme odasında kolluk veya infaz kurumu görevlisi hazır eder (Yönetmelik m.13-16). Yurt dışı bağlantıda yer, adli yardımlaşma çerçevesinde taraflar arası mutabakatla belirlenir (m.11).
Gizli tanık SEGBİS ile nasıl dinlenir?
Kimliği saklı tutulan tanık SEGBİS ile uzaktan dinlenebilir; bulunduğu yerde yetkili Cumhuriyet savcısı veya hâkim hazır bulunur (Yönetmelik m.10/2). CMK m.58/3 gereği ses ve görüntülü aktarma yapılır ve soru sorma hakkı saklıdır. Bu yöntem yalnız örgüt faaliyeti çerçevesindeki suçlarda uygulanır (m.58/5).
SEGBİS ile e-duruşma aynı mı?
Hayır. SEGBİS ceza yargılamasındadır; dayanağı CMK ve 20 Eylül 2011 tarihli Yönetmeliktir. E-duruşma hukuk davalarındadır; dayanağı HMK m.149 ve 30 Haziran 2021 tarihli Yönetmeliktir. E-duruşma talebi duruşmadan en az iki iş günü önce yapılır, SEGBİS için yönetmelikte süre kuralı yoktur.
Sonuç
SEGBİS, ceza yargılamasında kişinin bulunduğu yerden ses ve görüntü bağlantısıyla dinlenmesini sağlayan, dayanağı CMK ve 28060 sayılı Yönetmelik olan bir araçtır. Sanık adına belirleyici olan, karar verilirken mahkemenin zorunluluk gerekçesini göstermesi, itirazın tutanağa geçmesi ve kaydın tutanağa doğru dönüştürülmesidir. Ankara'da ceza dosyanız için hukuki destek almak isterseniz büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanızdaki mahkeme kararına, duruşma tutanağına ve tarihlere göre değerlendirme yapılmalıdır.
0 Yorum
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz bırakın.
Yorum Bırakın
Sorunuz veya görüşünüz için aşağıdaki formu kullanabilirsiniz.