İbraname Örneği 2026: İşçi, Alacak ve Kaza İbranamesi

İbraname, alacaklının borçluya karşı olan alacağından tamamen veya kısmen vazgeçtiğini yazılı olarak bildirdiği belgedir. Hukuki adı ibra sözleşmesidir ve Türk Borçlar Kanunu m.132 uyarınca borçlunun da kabulüyle kurulur. İşçi ibranamesinde ise TBK m.420 çok daha sıkı kurallar koyar: ibraname yazılı olmalı, iş sözleşmesinin bitiminden en az bir ay sonra düzenlenmeli, alacağın türü ve miktarı açıkça yazılmalı ve ödeme banka yoluyla eksiksiz yapılmış olmalıdır.

Bu rehberde işçi, genel alacak, trafik kazası, kira ve depozito ile şirket ibrası için beş tam ibraname örneğini, her örneğin doldurma rehberini, imza, tanık ve noter sorularını, ibranamenin geçersiz sayıldığı hâlleri ve imzadan sonra dava açılıp açılamayacağını anlatıyoruz. Maddeler 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) metinlerinden birebir kontrol edilerek yazılmıştır.

İbraname Nedir ve Ne İşe Yarar?

İbraname, bir alacağın sona erdiğini gösteren yazılı bir belgedir. Alacaklı, kendisine ödenen ya da ödenecek tutarı aldığını ve bu alacak bakımından borçludan başka bir talebi kalmadığını imzasıyla kabul eder. Borçlu açısından işlevi, aynı borç için ileride yeniden dava veya takiple karşılaşmamayı belgelemektir.

TBK m.132 şöyle der: "Borcu doğuran işlem kanunen veya taraflarca belli bir şekle bağlı tutulmuş olsa bile borç, tarafların şekle bağlı olmaksızın yapacakları ibra sözleşmesiyle tamamen veya kısmen ortadan kaldırılabilir." Yani genel kuralda ibraname için noter, resmî şekil ya da özel bir kalıp gerekmez. Bu kavramın hukuki yönünü İbra Sözleşmesi yazımızda ayrıca anlattık; burada örnek metinlere odaklanıyoruz.

• 1 ayİşçi ibranamesinde fesihten sonra beklenecek en kısa süreTBK m.420/2
• 4 şartYazılı olma, bir ay, tür ve miktar, banka yoluyla ödemeBiri eksikse kesin hükümsüzlük
• 5 örnekBu yazıdaki tam ibraname metniİşçi, genel alacak, trafik, kira, şirket
• 1 yılYanılma, aldatma, korkutmada bağlılığı kaldırma süresiTBK m.39

İbraname Örneği: İşçi İbranamesi Nasıl Hazırlanır?

İşçi ibranamesi, iş sözleşmesi sona eren işçinin işverenden olan alacaklarını aldığını bildirdiği belgedir. TBK m.420/2 uyarınca geçerli olması için yazılı olması, sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir ay geçtikten sonra düzenlenmesi, alacağın türünün ve miktarının açıkça yazılması ve ödemenin hak tutarına göre noksansız ve banka aracılığıyla yapılması şarttır.

Kanun metni açıktır: "Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibraname kesin olarak hükümsüzdür." Fesih günü imzalatılan "tüm haklarımı aldım" belgesi bu nedenle çoğu durumda sonuç doğurmaz. Üçüncü fıkra ise gerçek tutarı içermeyen ibranameyi veya ödeme belgesini, içerdiği miktarla sınırlı olarak makbuz hükmüne bağlar; bu hâlde de ödemenin banka yoluyla yapılması zorunludur.

Örnek 1: İşçi ibranamesi (kıdem, ihbar, yıllık izin, fazla mesai kalemli)

Örnek 1 için doldurma rehberi

• Tarih: Belge tarihi, iş sözleşmesinin sona erdiği günden en az bir ay sonrasına ait olmalıdır. Örneğin sözleşme 15 Mart'ta bittiyse belgeyi 15 Nisan'dan önce imzalamayın.
• Kalemler: Her alacağı ayrı satırda, adıyla ve tutarıyla yazın. "Tüm alacaklarım" veya "her türlü hak" ifadesi tür ve miktar şartını karşılamaz. Hesaplama için kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti yazılarımıza bakabilirsiniz.
• Ödeme: Ücret ve benzeri ödemelerin banka yoluyla yapılması 4857 sayılı İş Kanunu m.32/2'nin de genel kuralıdır. Dekontu belgeye ekleyin; dekonttaki tutar ile belgedeki tutar aynı olmalıdır.
• Fazla mesai: Fazla çalışma haftalık 45 saati aşan çalışmadır (İş Kanunu m.41). Fazla çalışma yapıldıysa ama ödenmediyse bu kalemi yazıp yazmamak işçinin hakkını doğrudan etkiler; hesabı çıkarılmadan imzalanmamalıdır.
• İmza: İşçi ve işveren birlikte imzalar. Kanun el yazısı şartı aramaz, ancak işçinin adını soyadını ve imzasını kendi el yazısıyla atması ispat bakımından işverene de işçiye de yarar.

Alacak Kalmadığına Dair İbraname Örneği Nasıl Yazılır?

Alacak kalmadığına dair ibraname, iki kişi veya şirket arasındaki bir borç ilişkisinde alacaklının borcun ödendiğini ve başka talebi olmadığını bildirdiği belgedir. TBK m.132 şekle bağlı olmadığından adi yazılı belge yeterlidir; ancak belgenin hangi borcu, hangi tarihte ve hangi ödeme şekliyle kapattığını açık yazması gerekir.

Genel ibra denilen "aramızda hiçbir alacak verecek kalmamıştır" türü cümleler uygulamada tartışma doğurur. Cümle ne kadar geniş yazılırsa, sonradan ortaya çıkan bir alacağın kapsama girip girmediği o kadar belirsizleşir. İbra edenin de edilenin de çıkarı, kapsamın dar ve ölçülebilir yazılmasıdır.

Örnek 2: Genel alacak ibranamesi (borcun ödenmesi üzerine)

Örnek 2 için doldurma rehberi

• Borcun kimliği: Sözleşme tarihi, fatura veya senet numarası ve tutarı yazın. Belge hangi borcu kapattığını göstermezse ileride aynı borç için ikinci kez talep gelirse savunma zayıflar.
• Kısmi ibra: Borcun yalnızca bir bölümü ödendiyse "tamamen" yerine "…TL’lik kısmı yönünden" yazın. TBK m.132 borcun tamamen veya kısmen ortadan kaldırılmasına izin verir.
• Saklı haklar cümlesi: Taraflar arasında başka bir ilişki sürüyorsa, ibranin yalnızca belirtilen borcu kapsadığını açıkça yazın.
• Kabul imzası: İbra sözleşmesi iki taraflıdır. Borçlunun da imzası veya kabul beyanı belgede bulunsun.
• Konum: Borç icra takibine konuysa ibraname ve dekontu icra dosyasına sunmak için icra dairesine başvurmak gerekir; ayrıntı için icra hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Trafik Kazası İbraname Örneği (Maddi Hasar)

Trafik kazası ibranamesi, kaza nedeniyle araçta oluşan maddi hasarın ödendiğini ve başka talebin bulunmadığını bildiren belgedir. Sigorta şirketi veya karşı sürücü ödeme yaparken genellikle bu belgeyi ister. Belgenin kapsamı yalnızca ödenen maddi hasarla sınırlandırılmazsa, sonradan ortaya çıkan bedensel zarar veya değer kaybı gibi kalemler de ibra kapsamında sayılabilir.

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararlarda zamanaşımı, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl, her hâlde kaza gününden başlayarak on yıldır (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.109). Dolayısıyla ibraname imzalamak için acele etmek gerekmez; hasar tutarının kesinleşmesi beklenebilir.

Örnek 3: Trafik kazası maddi hasar ibranamesi (sigorta veya karşı taraf)

Örnek 3 için doldurma rehberi

• Kapsamı yazın: Ödeme yalnızca onarım bedelini karşılıyorsa belgeye "yalnızca onarım bedeli" yazın. Değer kaybı, araç mahrumiyeti, bedensel zarar ve manevi tazminat için hakkınızı açıkça saklı tutun.
• Sigorta şirketi metni: Şirketin matbu belgesi genellikle geniş yazılır ("her ne nam altında olursa olsun"). Geniş cümleleri çıkarmadan veya daraltmadan imzalamayın.
• Bedensel zarar: Yaralanma varsa iyileşme ve maluliyet süreci tamamlanmadan bedensel zarar için ibra vermeyin; sonradan ortaya çıkan zarar kalemleri ibra kapsamına girmiş sayılabilir.
• Belgeler: Kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu ve dekontun örneğini kendinizde saklayın.

Kira ve Depozito İbraname Örneği

Kira ve depozito ibranamesi, kiracı evi veya işyerini teslim ettikten sonra tarafların kira borcu, depozito iadesi ve hasar bakımından birbirinden başka talebi kalmadığını bildirdiği belgedir. Konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence en çok üç aylık kira bedeli kadar olabilir; para olarak verilmişse vadeli tasarruf hesabına yatırılır ve iki tarafın rızası olmadan çekilemez (TBK m.342).

Depozito bankada bloke hesaptaysa banka, güvenceyi ancak iki tarafın rızasıyla, icra takibinin kesinleşmesiyle ya da kesinleşmiş mahkeme kararıyla geri verir. Bu nedenle kira ibranamesi, aynı zamanda bankaya ibraz edilen ortak rıza belgesi işlevini de görebilir. Kira sözleşmesinin kendisi için kira sözleşmesi örneği yazımıza bakabilirsiniz.

Örnek 4: Kira ve depozito ibranamesi

Örnek 4 için doldurma rehberi

• Teslim tutanağı: İbranameden önce tutanak düzenleyin; sayaç değerlerini ve duvar, zemin, ıslak hacimler gibi alanların durumunu yazın ve fotoğraflayın.
• Depozito paylaşımı: Kesinti yapılacaksa nedenini ve tutarını yazın. Bankada bloke depozito için iki imza veya mahkeme kararı gerektiğini unutmayın.
• Gizli ayıp: Teslim anında görülemeyen hasar için hakkınızı saklı tutmak istiyorsanız dördüncü maddeye "teslim anında görülebilen hasar" ifadesini bırakın; ibra kapsamı bununla sınırlı kalır.
• Süre: Kiraya veren sözleşmenin bitiminden sonraki üç ay içinde dava veya takip başlattığını bankaya yazılı bildirmezse banka güvenceyi kiracıya iade etmekle yükümlüdür (TBK m.342/3).

Ortaklık ve Şirket İbra Örneği (Genel Kurul İbrası)

Şirket ibrası, genel kurulun yönetim kurulu üyelerini, yöneticileri ve denetçileri belirli bir dönem için sorumluluktan kurtardığı karardır. Anonim şirkette bilançonun onaylanması, kararda aksine açıklık yoksa ibra sonucunu doğurur; ancak bilançoda bazı hususlar hiç veya gereği gibi belirtilmemişse ya da bilanço şirketin gerçek durumunun görülmesine engel olacak hususlar içeriyorsa ve bu konuda bilinçli hareket edilmişse onama ibra etkisini doğurmaz (TTK m.424/1).

İbra kararının etkisi sınırlıdır. TTK m.558/2 uyarınca ibra kararı, ibranın kapsadığı açıklanan maddi olaylara ilişkin olarak, şirketin ve ibraya olumlu oy veren ya da ibra kararını bilerek pay edinen pay sahiplerinin dava hakkını kaldırır. Diğer pay sahiplerinin dava hakları ibra tarihinden itibaren altı ay geçmesiyle düşer. Aynı maddenin birinci fıkrasına göre ibra kararı genel kurul kararıyla kaldırılamaz.

Örnek 5: Ortak veya yönetici ibra beyanı (genel kurul kararı örneği)

Şahıs ortaklıklarında, adi ortaklıkta veya limited şirkette ortaklardan birinin ayrılırken verdiği ibra ise genel kurul kararı olmadan, TBK m.132 uyarınca adi yazılı bir ibra sözleşmesiyle yapılabilir. Aşağıdaki doldurma rehberi iki durumu da kapsar.

Örnek 5 için doldurma rehberi

• Dönem: İbra, bilançonun ve raporların sunulduğu hesap dönemiyle sınırlı yazılmalıdır; "şirketin kuruluşundan bugüne" gibi geniş ibra, tartışma doğurur.
• Kapsam: TTK m.558/2 gereği ibra, açıklanan maddi olaylar için sonuç doğurur. Raporlarda yer almayan işlemler ibra dışında kalır; kararı verirken raporların tam olması gerekir.
• Oy kullanma: İbraya olumlu oy veren pay sahibinin dava hakkı kalkar, aksi yönde oy verenin ve diğerlerinin hakkı altı ay sonra düşer. Hangi pay sahibinin hangi yönde oy verdiğini tutanağa geçirin.
• Ayrılan ortak: Ortak şirketten ayrılırken pay bedelini aldığını ve ortaklıktan doğan başka talebi kalmadığını bildiren ibranameyi, Örnek 2 metnini uyarlayarak hazırlayabilirsiniz. Ortaklıktan doğan alacaklarda zamanaşımı beş yıldır (TBK m.147/4).

İbraname İmza, Tarih, Tanık ve Noter Gerektirir mi?

İbraname için kural olarak noter, tanık veya özel bir şekil gerekmez; TBK m.132 şekle bağlı olmaksızın ibra yapılabileceğini söyler. İşçi ibranamesinde ise yazılı olma şarttır. Tarih ve imza kanunda ayrı ayrı sayılmamıştır ama bir belgenin kimden ve ne zaman çıktığını ispat etmek için ikisi de fiilen zorunludur.

Senetle ispat kuralı da dikkate alınmalıdır. HMK m.200 uyarınca bir hakkın düşürülmesi ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, kanunda belirtilen parasal sınırı aşması hâlinde senetle ispatı gerekir; ödeme veya borçtan kurtarma nedeniyle miktar bu sınırın altına düşse bile senetsiz ispat edilemez. Parasal sınır her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden güncel tutarı mahkeme veya avukatınızdan teyit edin. İbranamenin yazılı olması bu yüzden iki yönlü bir güvencedir.

İbraname parayla ilgili bir kâğıt olduğu için damga vergisine tabi olabilir. 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu "makbuz ve ibra senetleri" ifadesini kullanır; güncel oran ve tutar için Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularına bakın.

İbraname Hangi Hâllerde Geçersiz Sayılır?

İbraname, kanundaki şartları taşımadığında veya irade sakatlığı varsa geçersiz sayılır. İşçi ibranamesinde TBK m.420/2 şartlarından birinin eksikliği kesin hükümsüzlük sonucu doğurur; yani hâkim kendiliğinden dikkate alır, işçinin ayrıca bir süre içinde ileri sürmesine gerek yoktur.

• Kesin hükümsüzYazılı değil, fesihten bir ay dolmadan alınmış, tür ve miktarı yazılı değil, banka yoluyla ödenmemişTBK m.420/2
• Makbuz hükmündeGerçek tutarı içermeyen belgeTBK m.420/3 · içerdiği miktarla sınırlı
• 1 yılYanılma, aldatma veya korkutma ile imzalanan belgede bağlılığı kaldırma süresiTBK m.39

İrade sakatlığı ile imzalanan ibraname

Esaslı yanılma (TBK m.30), aldatma (m.36) ve korkutma (m.37) ile imzalanan sözleşmede taraf, sözleşmeyle bağlı olmaz. Yanılmayı veya aldatmayı öğrendiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirmezse sözleşmeyi onamış sayılır (TBK m.39). "İmzalamazsan işten çıkarırım" gibi bir baskı korkutma kapsamında değerlendirilebilir; olayın koşulları ve ispatı belirleyicidir.

Yargıtay'ın yerleşik yaklaşımı

Yargıtay uygulamasında işçi ibranameleri işçiyi koruma amacıyla dar yorumlanır. İbranamede yazılı olmayan alacaklar ibra kapsamında sayılmaz. Banka yoluyla yapılmamış ödeme, ödeme miktarı ile ibraname metni arasındaki uyumsuzluk ve fesihle aynı gün alınmış belgeler de genellikle geçerli kabul edilmez. Bu yazıda karar numarası vermiyoruz; yalnızca yerleşik yaklaşımı özetliyoruz. Somut dosyanızda hangi içtihadın uygulanacağını incelemek için avukatınıza başvurmalısınız.

İbraname İmzaladıktan Sonra Dava Açılır mı?

İbraname geçersizse dava açılabilir; geçerliyse ibra edilen alacak için dava açmanın yolu kapanır. Önce ibranamenin TBK m.420 şartlarını taşıyıp taşımadığına, kapsamındaki kalemlere ve varsa irade sakatlığına bakmak gerekir. Geçerli ibraname, ibra edilen kalemler için davanın esastan reddi sonucunu doğurur; ibra kapsamına girmeyen kalemler için dava hakkı saklıdır.

1. Belgeyi inceleyin. Tarih, tutar, kalem adı ve imza bilgilerini TBK m.420/2 şartlarıyla karşılaştırın.
2. Ödemeyi kontrol edin. Banka kaydını alın; ödeme belgedeki tutarla aynı mı, banka yoluyla mı yapılmış, bakın.
3. İradeyi değerlendirin. Baskı, aldatma veya yanılma varsa TBK m.39'daki bir yıllık süreyi kaçırmayın.
4. Arabulucuya başvurun. İşçi alacaklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1). Ayrıntı için zorunlu arabuluculuk şartları yazımıza bakın.
5. Dava veya takip başlatın. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanakla dava açılır.

Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz (6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/5). Bu nedenle arabuluculuk anlaşma belgesi, adi ibranameden daha bağlayıcı sonuç doğurur.

İbraname Hazırlarken Sık Yapılan Hatalar

İbraname hazırlarken en sık görülen hatalar kapsamın belirsiz bırakılması, tarihin ve ödemenin kanuna uygun olmaması ve belgenin ödeme yapılmadan imzalatılmasıdır. Bu hataların çoğu belgenin geçersiz sayılmasına veya beklenmedik bir hak kaybına yol açar.

İbraname Örneği Hakkında Sık Sorulan Sorular

İbraname nedir?

İbraname, alacaklının borçlu karşısında alacağından tamamen veya kısmen vazgeçtiğini yazılı olarak bildirdiği belgedir. Hukuki niteliği ibra sözleşmesidir ve TBK m.132 uyarınca şekle bağlı değildir. İşçi alacaklarında ise TBK m.420 özel şartlar arar.

İşçi ibranamesi ne zaman geçerli olur?

İşçi ibranamesi yazılı olmalı, iş sözleşmesinin bitiminden en az bir ay sonra düzenlenmeli, alacağın türünü ve miktarını açıkça göstermeli ve ödeme hak tutarına göre noksansız ve banka aracılığıyla yapılmalıdır. Bu şartlardan biri eksikse belge kesin olarak hükümsüzdür (TBK m.420/2).

Alacak kalmadığına dair ibraname noter onaylı olmak zorunda mı?

Hayır. TBK m.132 ibra sözleşmesini şekle bağlamaz; adi yazılı belge yeterlidir. Noter onayı zorunlu olmasa da imza inkârı riskine karşı tercih edilebilir. İşçi ibranamesinde noter şart değildir, ancak yazılı olma ve banka yoluyla ödeme şarttır.

İbraname imzalayınca tazminat hakkım biter mi?

Geçerli bir ibraname, içinde türü ve miktarı yazılı alacaklar için hakkı sona erdirir. Geçersiz ibraname dava açmaya engel değildir. Ayrıca TBK m.420/4 uyarınca ibra hükümleri, destekten yoksun kalanların ve işçinin yakınlarının isteyebileceği tazminatlar dâhil, hizmet sözleşmesinden doğan bütün tazminat alacaklarına uygulanır.

İbraname ile makbuz arasında ne fark var?

İbraname alacaktan vazgeçmeyi, makbuz ise belirli bir tutarın alındığını gösterir. İşçi ibranamesi gerçek tutarı içermiyorsa TBK m.420/3 uyarınca içerdiği miktarla sınırlı olarak makbuz hükmünde sayılır. Bu durumda dahi ödemenin banka aracılığıyla yapılmış olması gerekir.

İbraname imzalamaya zorlanırsam ne yapmalıyım?

Baskı altında imzalanan belge korkutma kapsamında değerlendirilebilir; korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıl içinde belgeyle bağlı olmadığınızı bildirmeniz gerekir (TBK m.39). Delilleri saklayın, imza tarihini ve koşulları not edin, süreç için bir avukata danışın.

Şirket ibrası bir kez verilirse geri alınır mı?

Hayır. TTK m.558/1 uyarınca ibra kararı genel kurul kararıyla kaldırılamaz. İbra, yalnızca açıklanan maddi olayları kapsar; olumlu oy verenlerin dava hakkı sona erer, diğer pay sahiplerinin dava hakkı ise ibra tarihinden altı ay sonra düşer (m.558/2).

İbraname örneğini Word veya PDF olarak kullanabilir miyim?

Evet. Yukarıdaki metinleri kopyalayıp Word veya PDF belgesine aktarabilirsiniz. Köşeli parantezli alanları doldurun, olayınıza uymayan kalemleri silin, belgeyi iki nüsha basıp her iki tarafa imzalatın.

Sonuç

İbraname, alacağın tamamen veya kısmen sona erdiğini belgeleyen ve yanlış hazırlandığında hak kaybına ya da geçersizliğe yol açan bir belgedir. Genel alacaklarda TBK m.132 sade bir yazılı belge yeterli sayarken, işçi alacaklarında TBK m.420 yazılı olma, bir aylık bekleme, tür ve miktarın yazılması ile banka yoluyla ödeme şartlarını birlikte arar. Kendi dosyanıza uygun ibranameyi hazırlatmak veya imzaladığınız bir belgenin geçerliliğini değerlendirmek için Ankara'daki büromuzla iletişime geçebilirsiniz.