Elektronik Kelepçe Nedir? Kimlere Takılır, Kuralları ve İhlali (2026)

Elektronik kelepçe, kişinin ayak veya kol bileğine takılan ve konumunu izleme merkezine ileten cihazdır. Üç ayrı hukuki zeminde kullanılır: adli kontrol altındaki şüpheli veya sanığa, denetimli serbestlikle infaz edilen cezalarda hükümlüye ve 6284 sayılı Kanun kapsamında şiddet uygulayan kişiye takılır. Süre ve ihlalin sonucu alana göre değişir: adli kontrolde (ağır ceza dışı işlerde) süre en çok 2 yıl ve ihlalde tutuklama gündeme gelir, 6284'te ilk karar en çok 6 ay sürer ve ihlalde zorlama hapsi uygulanır.

Bu rehberde cihazın ne olduğunu, kimlere takıldığını, kurallarını, şarj ve yasak bölge düzenini, ihlalin sonuçlarını, süreyi, itiraz yollarını ve sık yapılan hataları anlatıyoruz. Bilgiler 5271 sayılı CMK, 5275, 5402, 6284 ve 5237 sayılı kanunların güncel metinlerine, 10.11.2021 tarihli Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğine ve 4.9.2021 tarihli 6284 Teknik Yöntemlerle Takip Yönetmeliğine dayanır. Yönetmelik metinleri yayımlandıkları hâliyle esas alınmıştır; sonraki değişiklikler için güncel metne bakın.

Elektronik Kelepçe Nedir?

Elektronik kelepçe, hakkında izleme kararı verilen kişinin bileğine takılan ve konumunu izleme merkezine ileten elektronik cihazdır. Yönetmelikler bu uygulamaya "elektronik izleme" der: kişi toplum içinde yaşamaya devam eder, ancak bulunması gereken veya girmemesi gereken yerler harita üzerinde tanımlanır ve cihaz sınırın aşıldığını merkeze bildirir.

Cihaz başka bir yükümlülüğün denetim aracıdır. 6284 kapsamında bu açıkça yazılıdır: teknik takip kararı, ilgili tedbir kararları olmaksızın tek başına uygulanamaz (Teknik Yöntemlerle Takip Yönetmeliği m.12/1). Denetimli serbestlik tarafında dayanak 5402 sayılı Kanunun 15/A maddesidir: şüpheli, sanık ve hükümlülerin toplum içinde izlenmesi, gözetimi ve denetimi elektronik cihazlarla da yerine getirilebilir. İzleme, rızası alınmak koşuluyla kişinin kendi elektronik cihazıyla da yapılabilir.

• 3 alanAdli kontrol, infaz, 6284CMK, 5275, 6284
• 2 yılAdli kontrolde süre üst sınırıCMK m.110/A (+1 yıl zorunlu hâlde)
• 6 ay6284'te ilk karar süresi6284 s.K. m.8/2
• 2 haftaİtiraz süresiCMK m.268, 6284 m.9

Elektronik Kelepçe Kimlere Takılır?

Elektronik kelepçe üç gruba takılabilir: adli kontrol altındaki şüpheli veya sanıklara, denetimli serbestlik tedbiriyle cezası infaz edilen hükümlülere ve 6284 sayılı Kanun kapsamında şiddet uygulayan ya da uygulama tehlikesi bulunan kişilere. Her alanda dayanak, karar veren makam, süre ve ihlalin sonucu farklıdır; aşağıdaki infografik üçünü yan yana gösterir.

Adli kontrolde elektronik kelepçe

CMK m.109/3, adli kontrolün içeriğini oluşturan yükümlülükleri sayar. Cihazla izlemeye uygun olanlar yurt dışına çıkamamak, belirli yerlere düzenli başvurmak, konutunu terk etmemek (j), belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek (k) ve belirlenen yer veya bölgelere gitmemektir (l). Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.57/5 de adli kontrolde izlemenin elektronik cihazlarla yapılabileceğini düzenler. Soruşturmada adli kontrol kararını Cumhuriyet savcısının istemiyle sulh ceza hâkimi, kovuşturmada mahkeme verir (CMK m.110). Adli kontrolün kendisi, tutuklamanın yerine geçen bir tedbirdir; hüküm değildir. Adli kontrolün kaldırılması ve itiraz süreci için adli kontrol kararına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Denetimli serbestlik ve infazda elektronik kelepçe

5275 m.105/A uyarınca açık ceza infaz kurumunda bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan iyi hâlli hükümlünün cezası denetimli serbestlik tedbiriyle infaz edilebilir. Bu infazda hükümlü, bir konut veya bölgede denetim ve gözetim altında bulundurulma ile belirlenen yer veya bölgelere gitmeme gibi yükümlülüklere tabi tutulabilir; yükümlülükleri denetimli serbestlik müdürlüğü belirler (m.105/A(5)). Bu yükümlülükler Yönetmelik m.100 uyarınca elektronik cihazla yerine getirilebilir. Tedbirin şartları ve hesaplanması için denetimli serbestlik yazımıza, infaz süresinin nasıl hesaplandığı için müddetname rehberimize göz atabilirsiniz.

Konutta infaz ayrı bir yoldur. 5275 m.110/3'e göre ağır hastalık veya engellilik nedeniyle cezası konutunda çektirilen hükümlülerden, toplam cezası on yıldan fazla olanların elektronik cihazlarla takibi zorunludur. Yükümlülüklere aykırı davranılırsa konutta infaz kararı infaz hâkimliğince kaldırılır.

6284 sayılı Kanun kapsamında elektronik kelepçe

6284 m.12 uyarınca tedbir kararlarının uygulanmasında hâkim kararıyla teknik araç ve yöntemler kullanılabilir. Hâkim burada aile mahkemesi hâkimidir. Usul 4 Eylül 2021 tarihli Yönetmelikle belirlenmiştir: şiddet önleme ve izleme merkezi (ŞÖNİM) bünyesindeki komisyon vakanın teknik takibe elverişli olup olmadığını değerlendirir, karar talebini aile mahkemesine sunar ve izleme İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki izleme merkezinde yedi gün yirmi dört saat yürütülür. Uzaklaştırma ve diğer tedbirlerin kendisi için 6284 sayılı Kanun ve uzaklaştırma kararı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Elektronik kelepçe kaç kişiye takılıyor?

Adalet Bakanlığı Denetimli Serbestlik Daire Başkanlığının 31 Ocak 2025 tarihli istatistiğine göre 2013 yılından bugüne yaklaşık 68.000 yükümlünün denetim ve takibi Elektronik İzleme Merkezi aracılığıyla yapılmıştır. Bu rakam 2013'ten beri biriken toplamdır, aynı anda cihaz taşıyan kişi sayısını göstermez. 6284 tarafında Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı uygulamanın 2019'dan beri 15 ilde pilot yürütüldüğünü ve Mart 2021'de 81 ilde aktif hâle getirildiğini duyurmuştur; haberde takip edilen kişi sayısı verilmemiştir.

Hangi yükümlülük nasıl izlenir?

Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.103/3, yükümlülüğün türüne göre izleme yöntemini tarif eder. Tabloda özetledik.

Elektronik Kelepçeye Kim Karar Verir?

Tedbire karar veren makam alana göre değişir. Adli kontrolde soruşturma evresinde sulh ceza hâkimi, kovuşturma evresinde mahkeme karar verir. Denetimli serbestlikle infazda tedbire infaz hâkimi, yükümlülüklere denetimli serbestlik müdürlüğü karar verir. 6284'te karar aile mahkemesi hâkimine aittir ve talep ŞÖNİM, kolluk, Cumhuriyet savcısı veya şiddet mağdurunca yapılabilir.

Cihazın fiilen takılması ayrı bir teknik değerlendirmeye bağlıdır. Denetimli serbestlik tarafında komisyon, vaka sorumlusunun talebi üzerine risk durumunu ve mağdurun veya toplumun korunma ihtiyacını dikkate alarak elektronik cihazla takibi Daire Başkanlığına önerir. Daire Başkanlığının şube müdürlüğü de izleme merkezinin kapasitesini, yükümlünün durumunu, yargı mercii kararının niteliğini ve infaz kabiliyetini değerlendirip yükümlünün cihazla izlenip izlenmeyeceğine karar verir (Yönetmelik m.100). Hâkim kararı verilmiş olsa bile uygulamanın teknik koşulları bu aşamada belirlenir.

Elektronik Kelepçe Nasıl Çalışır? Cihaz Türleri Nelerdir?

Cihaz, bileğe takılan ünite ile izleme merkezi arasında sürekli iletişim kurar. Merkezdeki harita üzerinde kısıtlı alanlar, yasak bölgeler ve izin verilen saatler tanımlıdır; kişi sınırı aşar, cihazı çıkarır ya da zarar verirse alarm üretilir. İzleme merkezinde görevliler yedi gün yirmi dört saat çalışır. 6284 kapsamında kişilerin ses ve görüntüleri dinlenemez, izlenemez ve kayda alınamaz (6284 m.12/1).

Elektronik kelepçe nasıl takılır?

Yönetmelik m.101'e göre denetimli serbestlik personeli yükümlüyü bilgilendirir, cihazın özelliğine göre yükümlü müdürlüğe çağrılır veya evine gidilir, kimliği kontrol edilir ve izleme ünitesi kurularak devreye sokulur. Yükümlüye cihazın kullanımı, uyulacak kurallar ve uymamanın sonuçları yazılı olarak bildirilir. 6284'te uygulama ekibi taraflara cihazları ayrı zamanlarda teslim eder, kuralları ve kullanım prosedürünü anlatır, uygulama kılavuzu verir ve kurallara uyulacağına dair taahhüt tutanağı imzalatır (6284 Yönetmeliği m.16).

Elektronik Kelepçe Kuralları Nelerdir? Şarj, Yasak Bölge ve Saatler

Kurallar karar metnine ve yönetmeliklere göre belirlenir. Genel çerçeve: cihazın kullanılır durumda tutulması, kararda yazılı konut, yer veya bölge sınırlarına ve zaman dilimlerine uyulması, yasak ve tampon bölgelere girilmemesi, cihaza zarar verilmemesi ve cihazın izleme merkezi bilgilendirilmeden çıkarılmaması. Yükümlü cihazı usulüne uygun kullanmak ve korumak zorundadır (Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.42/2, 101/3).

Elektronik kelepçe şarjı nasıl yapılır, şarj bitince ne olur?

Şarj süresine ve yöntemine dair mevzuatta saat veya gün olarak bir rakam yoktur; bunlar cihazın kullanım kılavuzunda ve takma sırasında verilen yazılı bilgilendirmede yer alır. Hukuki açıdan 6284 kapsamında yükümlünün alıcı cihazı yanında taşımaması veya şarj etmemesi, izleme personelinin yükümlüyle iletişime geçip uyarı yaptığı hâllerden biridir (Yönetmelik m.13/2-b). Mağdur cihazı şarj etmez veya yanında bulundurmazsa ona da gerekli yönlendirme yapılır. Denetimli serbestlikte cihazı kullanılır durumda bulundurmak yükümlünün görevidir ve bu kurala aykırı davranış yükümlülüğün ihlali sayılır (Yönetmelik m.101/3). İzleme teknik sebeplerle kesilirse 6284'te izleme personeli mağduru arar ve güvenli bölgeye geçmesini ister (m.13/6).

Yasak bölge, tampon bölge ve mesafe

6284'te yasak bölge, yükümlünün karara göre mağdura yaklaşmasının yasak olduğu mağdurun konutu, işyeri, okulu gibi yerlerdir. Tampon bölge, mahkeme kararındaki yasak bölgeye ek olarak kolluğun hızlı müdahalesi için izleme merkezi ve uygulama ekibince belirlenen ara bölgedir. Yükümlü tampon bölgeye girerse uyarı alır; uyarıya rağmen yasak bölgeye girmeye devam ederse ihlal prosedürü işler. Asgari mesafe, kararda belirtilmemişse kolluğun önerisiyle ve mağdurla yükümlünün ev, iş ve okul adreslerinin birbirine yakınlığı, şehrin yüzölçümü, trafik durumu ve müdahale süresi gibi ölçütlerle belirlenir (6284 Yönetmeliği m.3, 9, 13). Mesafe için sabit bir metre sınırı mevzuatta yoktur.

Saat aralıkları ve evden çıkma izni

Konutu terk etmeme yükümlülüğünde kişinin evde bulunması gereken saatler karar metninde yazılıdır; Yönetmelik m.103/3-a de "kararda belirtilen zaman dilimi" ifadesini kullanır. Mevzuat sabit bir saat aralığı yazmaz, kapsam karara bağlıdır. Konutunu mazeretsiz veya izinsiz terk etmemek yükümlülüğü söz konusu olduğundan işe gitme, hastaneye gitme, eğitim gibi ihtiyaçlar için kararın bu konuda ne dediğine bakılmalı, karar yetersizse hâkimden yükümlülüğün değiştirilmesi ya da geçici muafiyet istenmelidir. CMK m.110/2'ye göre hâkim yükümlülükleri değiştirebilir veya şüpheliyi bunlardan bazılarına uymaktan geçici olarak muaf tutabilir. Acil sağlık durumlarında mazeretin belgelenmesi, ihlal değerlendirmesinde önem taşır.

Elektronik kelepçeyi çıkarmak veya kurcalamak

Cihaz yalnızca görevlilerce sökülür. Denetimli serbestlikte yükümlülüğün sona ermesi, ihlali, kişinin kuruma alınması veya izlemeden vazgeçilmesi hâlinde cihaz denetimli serbestlik personelince sökülür; izleme merkezi bilgilendirilmeden cihaz sökülmez (Yönetmelik m.102). Kişinin kendi başına çıkarması ihlal sayılır; 6284'te kelepçenin çıkarılması hâlinde izleme personeli 112, 155 ve 156 acil çağrı hatları ile kolluğa yükümlünün ve mağdurun koordinatlarını iletir.

Elektronik Kelepçe Ne Kadar Süre Takılır?

Süre, tedbirin türüne bağlıdır. Adli kontrolde ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde en çok 2 yıl, zorunlu hâllerde gerekçe gösterilerek 1 yıl daha uzatılabilir. 6284'te ilk karar en çok 6 ay için verilir. Denetimli serbestlikle infazda süre, koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısımdır.

6284'te karar süresi bitmeden 15 gün önce komisyon, takibin devamı veya kaldırılması için değerlendirme yapar; devam kanaati oluşursa uzatma talebi süre bitmeden 10 gün önce aile mahkemesine sunulur (Yönetmelik m.15). Kararın süresi dolduğunda veya kaldırıldığında taraflar cihazların teslimi için uygulama ekibine yönlendirilir.

Elektronik kelepçe altında geçen süre cezadan düşülür mü?

Adli kontrol altında geçen süre kural olarak şahsi hürriyeti sınırlama sebebi sayılmaz ve cezadan mahsup edilmez. İstisna yalnızca CMK m.109/3-j bendindeki konutunu terk etmemek yükümlülüğüdür: bu yükümlülük altında geçen her iki gün, cezanın mahsubunda bir gün sayılır (CMK m.109/6, 7331 sayılı Kanunla eklenen cümle). Belirli bölgeyi terk etmemek (k) ve belirli yerlere gitmemek (l) yükümlülüklerinde mahsup yoktur. Denetimli serbestlikte geçen süre zaten cezanın infazı olarak geçer. Konutta infazda özel infaz usulüne göre geçirilen süre, infaz aşamasında mahsup edilir (5275 m.110/7). 6284 tedbirleri ceza olmadığı için mahsup konusu doğmaz.

Elektronik Kelepçe İhlali Nedir, Sonuçları Nelerdir?

İhlal, kararda yazılı yükümlülüğe, cihaz kullanım kurallarına veya yasak bölge sınırına aykırı davranmaktır. Sonuç alana göre değişir: adli kontrolde hâkim tutuklama kararı verebilir, denetimli serbestlikte uyarı sistemi işler ve ısrarlı ihlalde açık kuruma gönderme gündeme gelir, 6284'te hâkim kararıyla 3-10 gün zorlama hapsi uygulanır. Cihaza zarar verilmesi ayrıca suç duyurusuna yol açar.

Adli kontrolde ihlal

CMK m.112/1'e göre adli kontrol hükümlerini isteyerek yerine getirmeyen şüpheli veya sanık hakkında, hükmedilebilecek hapis cezasının süresi ne olursa olsun, yetkili yargı mercii hemen tutuklama kararı verebilir. Yönetmelik m.44/6 ve 57/2 uyarınca mazeretsiz ve kasıtlı ihlalde şüpheli veya sanık uyarılmaz; varsa mazereti komisyonca değerlendirilir ve dosya Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla yargı merciine gönderilir. Madde "verebilir" der; tutuklama zorunlu bir sonuç olarak yazılmamıştır. Tutuklama kararı ve itirazı için tutuklama kararı ve tutuklamaya itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Denetimli serbestlikte ihlal

Yönetmelik m.44'e göre ihlal hâlinde yükümlü komisyonca yazılı olarak uyarılır. Bir yıl içinde mazeretsiz ve kasıtlı üç ihlal, uymada ısrar sayılır; üçüncü ihlalin tespitinde dosyanın kapatılması süreci başlar. 5275 m.105/A(6)'ya göre hükümlünün yükümlülüklere uymakta ısrar etmesi hâlinde denetimli serbestlik müdürlüğünün talebiyle infaz hâkimi koşullu salıverilme tarihine kadar olan cezanın açık ceza infaz kurumunda infazına karar verir. Cihazla izlemede izleme merkezi kuralın ihlalini tespit ederse müdahale ekibi derhal haberdar edilir; vaka sorumlusu davranışı ihlal olarak değerlendirirse konu komisyona iletilir (Yönetmelik m.101/4). Yani her alarm otomatik olarak cezaevine dönüş anlamına gelmez, ancak kararı veren makam ısrarlı ihlali göz önüne alır. Kurum iadesine rağmen iki gün içinde en yakın Cumhuriyet başsavcılığına teslim olmayanlar hakkında TCK m.292 ve 293 hükümleri uygulanır (5275 m.105/A(8)).

6284 kapsamında ihlal

6284 m.13'e göre tedbir kararına aykırı hareket eden kişi, fiili bir suç oluştursa bile, hâkim kararıyla 3 günden 10 güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur. Her tekrarda süre 15 günden 30 güne kadardır ve toplam süre 6 ayı geçemez. Karar Cumhuriyet başsavcılığınca yerine getirilir. Zorlama hapsinin diğer hapis türlerinden farkı için tazyik hapsi yazımıza bakabilirsiniz.

İzleme merkezi 6284 Yönetmeliği m.13'te iki aşamalı işler: önce uyarı, sonra ihlal prosedürü.

1. UyarıYükümlü tampon bölgeye girer, alıcı cihazı yanında taşımaz veya şarj etmez ya da cihaza zarar verecek biçimde müdahale ederse izleme personeli yükümlüyle iletişime geçer.
2. İhlal tespitiYükümlü uyarıya rağmen yasak bölgeye girmeye devam eder veya cihaza müdahaleyi sürdürürse ihlal prosedürü başlar.
3. Mağdurun korunmasıİzleme personeli mağduru eş zamanlı arar, tehlikeyi bildirir ve güvenli bölgeye geçmesini ister.
4. Kolluk müdahalesiİhlal sürerse veya kelepçe çıkarılırsa 112, 155, 156 ve ilgili kolluk birimine koordinat bilgisi iletilir; kolluk müdahale eder ve savcıyı bilgilendirir.
5. Tutanakİhlal tespit tutanağı Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmek üzere kolluğa ve ŞÖNİM'e ulaştırılır; zorlama hapsi için gerekli işlemler yapılır.

Elektronik kelepçeyi kırmak suç mu?

Cihaza zarar vermek hem karar ihlalidir hem de ayrı bir suçun konusu olabilir. TCK m.151/1'e göre başkasının taşınır malını bozan veya kullanılamaz hâle getiren kişi, mağdurun şikâyeti üzerine 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Malın kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş eşya olması hâlinde nitelikli hâl uygulanır ve ceza 1 yıldan 4 yıla kadar hapistir (TCK m.152/1-a). Cihazın bu kapsamda değerlendirilmesi mahkemenin takdirindedir. 6284'te yükümlü izleme ünitelerine zarar verirse ya da kullanımını hukuka aykırı olarak engellerse durum tutanağa bağlanır, Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ve davranış ayrıca karar ihlali olarak değerlendirilir (Yönetmelik m.18).

Elektronik Kelepçe Kimlere Takılmaz?

Mevzuatta elektronik kelepçeye engel olan, sayılı bir hastalık, yaş veya meslek listesi yoktur. Takılıp takılmayacağı teknik uygunluk değerlendirmesine bağlıdır: denetimli serbestlikte şube müdürlüğü izleme merkezinin kapasitesine, yükümlünün durumuna, karar niteliğine ve infaz kabiliyetine bakar (m.100/3), 6284'te ŞÖNİM komisyonu vakanın teknik takibe elverişli olup olmadığını değerlendirir.

Üç durum öne çıkar. Birincisi, tedbirin türü cihaza elverişli olmayabilir; tedavi, güvence yatırma ya da silah teslimi gibi yükümlülüklerde cihaz anlamlı bir denetim aracı değildir, bu yüzden Yönetmelik yalnızca konut, bölge, yer, düzenli başvuru ve yaklaşmama gibi niteliği itibarıyla izlemeye uygun yükümlülükleri sayar. İkincisi, 6284'te vaka elverişli bulunmazsa ŞÖNİM, vakanın risk durumuna uygun müdahale planı hazırlar ve gerekirse diğer koruyucu ve önleyici tedbirler için aile mahkemesinden talepte bulunur (Yönetmelik m.9/7). Üçüncüsü, sağlık sorunu olanlar için mevzuat ayrı bir yasak koymaz; sağlık raporuyla hâkimden yükümlülüğün değiştirilmesi veya kaldırılması istenebilir (CMK m.110/2, 111/1).

Çocuklar için adli kontrol sürelerinin yarı oranında uygulanması ve çocuklara özgü rehberlik düzenlemeleri vardır (CMK m.110/A(3), Yönetmelik m.57). Cihazın takılması rızaya dayanır: yükümlü cihaz takılmasına ve ünitenin kurulmasına rıza göstermek zorundadır, aykırı davranış ihlal sayılır (Yönetmelik m.101/3). 6284'te yükümlü ünitenin kurulumunu kabul etmezse itiraz prosedürü işler, ancak itiraz uygulamayı durdurmaz (Yönetmelik m.11/2).

Elektronik Kelepçeye Nasıl İtiraz Edilir?

İtiraz yolu karar türüne göre değişir. Adli kontrol kararına öğrenilmesinden itibaren 2 hafta içinde itiraz edilir; soruşturmada sulh ceza hâkimliğinin adli kontrol kararına itirazı asliye ceza hâkimi inceler. 6284 kararlarına tefhim veya tebliğden itibaren 2 hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilir. İtiraz, kural olarak kararın uygulanmasını durdurmaz.

CMK m.269'a göre itiraz, kararın yerine getirilmesinin geri bırakılması sonucunu doğurmaz. Bu yüzden itirazla birlikte, değişen koşulları (iş yeri, sağlık, eğitim) belgeleyerek yükümlülüğün değiştirilmesini ayrıca istemek çoğu zaman daha hızlı sonuç verir.

Elektronik Kelepçe Ücretli mi? Maliyeti Kim Öder?

6284 kapsamında başvurular ile kararların icra ve infazı için yapılan işlemlerden yargılama giderleri, harç, posta gideri ve benzeri hiçbir ad altında masraf alınmaz (6284 m.20). Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinin elektronik izleme maddelerinde (m.97-103) yükümlüye cihaz bedeli veya kira yükleyen bir hüküm bulunmaz. Yükümlünün kendi elektronik cihazıyla izlenmeyi seçtiği hâlde GSM hattı, internet ve gerektiğinde program aboneliği gibi ihtiyaçları kendisi karşılar (m.103/2).

Elektronik Kelepçe Hakkında Sık Yapılan Hatalar

Kelepçe takılan kişi suçludur

Adli kontrol, tutuklama yerine geçen bir tedbirdir; hüküm anlamına gelmez. 6284 tedbirleri de ceza değil, koruma tedbiridir ve tedbir kararı için şiddetin uygulandığı hususunda delil veya belge aranmaz (6284 m.8/3). Cihazın takılması mahkûmiyet doğurmaz.

İstediğim zaman çıkarırım

Cihaz izleme merkezi bilgilendirilmeden sökülmez ve kişinin kendi çıkarması ihlaldir. Çıkarma merkezde alarm üretir; 6284'te kolluğa koordinat bilgisi verilir, adli kontrolde tutuklama ve cihaza zarar verilmişse suç duyurusu gündeme gelir.

Kelepçe takılan evden hiç çıkamaz

Kapsam karara bağlıdır. Kararda konutu terk etmeme yükümlülüğü yoksa kişi yalnızca belirlenen bölge, yer veya mesafe sınırlarına uymak zorundadır. Konutu terk etmeme yükümlülüğünde bile saat aralıkları kararda yazılıdır.

Her ihlal doğrudan cezaevi demektir

Denetimli serbestlikte kademeli uyarı sistemi vardır, 6284'te zorlama hapsi gün sınırlarıyla belirlidir. Adli kontrolde ise mazeretsiz kasıtlı ihlalde uyarı yapılmaz ve hâkim tutuklama kararı verebilir. Sistem alana göre ayrı işler.

Şarjın bitmesi önemli değildir

6284'te şarj etmemek uyarı prosedürünü başlatır, denetimli serbestlikte cihazı kullanılır durumda bulundurmak yükümlülüktür. İzleme teknik sebeplerle kesilirse 6284'te mağdur aranır ve güvenli bölgeye yönlendirilir.

Mağdura da kelepçe takılır

Elektronik kelepçe yükümlüye takılır. Mağdura verilen, yükümlünün yaklaşmasını bildiren alıcı veya koruma ünitesidir.

Eski yönetmelik ve yanlış madde atıfları

Birçok kaynakta 5 Mart 2013 tarihli ve 28578 sayılı Resmî Gazetedeki Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğine atıf yapılır. Bu yönetmelik 10 Kasım 2021 tarihli yeni Yönetmelikle yürürlükten kaldırılmıştır. Ayrıca 5275 m.105/A ve CMK m.109 metninde "elektronik" sözcüğü geçmez, 6284 m.5 tedbir listesinde de elektronik izleme yoktur; doğru dayanaklar 5402 m.15/A, 6284 m.12 ve ilgili yönetmeliklerdir.

Elektronik Kelepçe Hakkında Sık Sorulan Sorular

Elektronik kelepçe nedir?

Elektronik kelepçe, kişinin ayak veya kol bileğine takılan ve konumunu izleme merkezine ileten cihazdır. Adli kontrol, denetimli serbestlikle infaz ve 6284 tedbir kararlarında kullanılır. Cihaz tek başına bir tedbir değil, konutu terk etmemek ya da yasak bölgeye girmemek gibi yükümlülüklerin denetim aracıdır.

Elektronik kelepçe kimlere takılır?

Adli kontrol altındaki şüpheli veya sanığa, denetimli serbestlik tedbiriyle cezası infaz edilen hükümlüye ve 6284 kapsamında şiddet uygulayan ya da uygulama tehlikesi bulunan kişiye takılabilir. Konutta infazda toplam cezası on yıldan fazla olan hükümlülerde cihazla takip zorunludur.

Elektronik kelepçe ne kadar süre takılır?

Adli kontrolde ağır ceza dışı işlerde en çok 2 yıl, zorunlu hâllerde 1 yıl daha; ağır cezalık işlerde en çok 3 yıl. 6284'te ilk karar en çok 6 ay için verilir ve uzatılabilir. Denetimli serbestlikte süre koşullu salıverilme tarihine kadardır.

Elektronik kelepçenin şarj süresi kaç saattir?

Şarj süresi mevzuatta yazılı değildir; cihazın kullanım kılavuzuna ve takma sırasında verilen yazılı bilgilendirmeye bağlıdır. Hukuken önemli olan, cihazın kullanılır durumda tutulması ve 6284'te alıcı cihazın şarj edilip yanda taşınmasıdır. Şarjı unutmak uyarı sebebidir.

Elektronik kelepçe çıkarılırsa ne olur?

İzleme merkezine alarm düşer. Adli kontrolde hâkim tutuklama kararı verebilir, denetimli serbestlikte ihlal süreci işler, 6284'te zorlama hapsi gündeme gelir. Cihaza zarar verilmişse ayrıca TCK m.151 ve 152 kapsamında suç duyurusu yapılabilir.

Elektronik kelepçe takılan kişi işe gidebilir mi?

Bu karar metnine bağlıdır. Konutu terk etmeme yükümlülüğü varsa işe gitmek için kararda izin bulunmalı ya da hâkimden yükümlülüğün değiştirilmesi istenmelidir. Yalnızca belirli bölgeye gitme yasağı varsa yasak bölge dışındaki işe gitmek serbesttir. Çalışma saatlerinin izlendiği hâller de vardır (Yönetmelik m.103/3-d).

Elektronik kelepçe adli kontrol mü, ceza mı?

İkisi de değildir. Cihaz, adli kontrol veya denetimli serbestlik gibi bir tedbirin denetim aracıdır. Adli kontrol ceza değildir ve kural olarak cezadan mahsup edilmez; istisna olarak konutunu terk etmemek yükümlülüğünde her iki gün bir gün sayılır (CMK m.109/6).

Elektronik kelepçenin masrafını kim öder?

6284 kapsamında kararların icrası için hiçbir ad altında masraf alınmaz (m.20). Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliğinde yükümlüye cihaz bedeli yükleyen bir hüküm yoktur. Kişi kendi cihazıyla izlenmeyi seçerse GSM hattı ve internet gibi giderleri kendisi karşılar.

Sonuç

Elektronik kelepçe, adli kontrol, denetimli serbestlik ve 6284 tedbirlerinin denetiminde kullanılan bir izleme aracıdır; kuralları, süresi ve ihlalin sonucu bağlı olduğu tedbire göre değişir. Hakkınızda kelepçe kararı verildiyse ya da yükümlülüğün değiştirilmesini, itirazı veya ihlal iddiasına karşı savunmayı düşünüyorsanız, Ankara'daki büromuzla iletişime geçebilirsiniz. İlgili konularda 5275 sayılı Kanun özeti ve şartlı tahliye yazılarımız da işinize yarayabilir.