Sigorta ve Tazminat Hukuku

Hasar Tespit Sorgulama ve İtiraz: Bina ve Araç Rehberi (2026)

Hasar tespit sorgulama e-Devlet ve SBM'den nasıl yapılır? Bina hasar itirazı 30 gün, araçta ağır hasar eşiği %60; iki dilekçe örneği ve Sigorta Tahkim yolu (2026).

11 Eki 2026· Arb. Av. Fatih Tahancı ·~19 dakika okuma
Hasar Tespit Sorgulama ve İtiraz: Bina ve Araç Rehberi (2026)

Hasar tespit sorgulaması iki ayrı sistemde yapılır. Deprem ve afet sonrası bina hasarı e-Devlet'teki "Hasar Tespit Sorgulama ve İtiraz İşlemleri" hizmetinden, araç hasar kaydı ise Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden (SBM) sorgulanır. Bina hasar tespit raporuna itiraz süresi mahallî ilan tarihinden itibaren 30 gündür, acil yıktırılacak binada 3 gündür. Araç hasar kaydı silinmez; yanlış kayıt düzeltilir.

Özet Bilgi

Hasar tespit sorgulaması iki ayrı sistemde yapılır. Deprem ve afet sonrası bina hasarı e-Devlet'teki Hasar Tespit Sorgulama ve İtiraz İşlemleri hizmetinden sorgulanır; rapora itiraz süresi mahallî ilan tarihinden itibaren 30 gündür, acil yıktırılacak binada 3 gündür (7269 s.K. m.13). Araç hasar kaydı SBM'den sorgulanır; SMS 5664 sorgusu 275,00 TL, ağır hasar eşiği onarım masrafının rayiç değerin %60'ını aşmasıdır. Rehber hasar derecelerini, DASK ve Sigorta Tahkim yolunu ve iki dilekçe örneğini içerir.

Bu rehberde önce bina (deprem) hasar tespitini, sonra araç hasar kaydını anlatıyoruz. Sorgulama kanalları, hasar dereceleri, itiraz süreleri, iki örnek dilekçe, DASK ve Sigorta Tahkim yolu tek yerde toplandı. Bilgiler 7269, 5684, 6305, 2918, 6098, 6502 ve 6698 sayılı kanunların mevzuat.gov.tr metinlerinden, 22/6/2025 tarihli Hasar Tespit Yönetmeliğinden (RG 32934), SEDDK Genelgesi 2025/12'den ve SBM ile Sigorta Tahkim Komisyonu'nun resmî sayfalarından alınmıştır.

  • 30 günBina itirazıİlan tarihinden itibaren · 7269 s.K. m.13
  • 3 günAcil yıktırılacak binaİtiraz ve değerlendirme süresi · Yönetmelik m.10-11
  • %60Araçta ağır hasar eşiğiOnarım masrafı, rayiç değerin %60'ını aşarsa · SEDDK 2025/12
  • 275,00 TLSBM SMS sorgusu5664 · sorgu başına

Hasar Tespit Nedir? Bina ve Araç Hasar Tespiti Arasındaki Fark Nedir?

Hasar tespit, bir afetin veya kazanın bina ya da araçta bıraktığı zararın resmî bir işlemle belirlenmesidir. Binada fen ekipleri yalnızca son afetin yol açtığı hasarı dereceler ve sonuç ilan edilir. Araçta levhalı sigorta eksperi hasarı belirler, ödeme yapılınca kayıt SBM'ye işlenir. İki sürecin kurumu, süresi ve itiraz yolu farklıdır.

Araç hasar kaydı ile deprem bina hasar tespiti karşılaştırması: bina itirazı 30 gün, acil yıktırılacak bina 3 gün, araçta ağır hasar eşiği yüzde 60, SMS 5664 sorgu 275 TL
İnfografik 1: Araç hasar kaydı ile bina hasar tespitinin kurumu, dayanağı, süresi ve itiraz yolu.

Arama sonuçlarında "hasar tespit" ve "hasar tespit sorgulama" ifadesi ağırlıklı olarak deprem ve bina hasarını anlatan sayfalarla karşılaşır; "araç hasar sorgulama" ise plaka ve Tramer kaydı sayfalarını getirir. Bu yüzden rehberin ilk yarısı binaya, ikinci yarısı araca ayrıldı. Hasar derecesi, süre ve itiraz mercii karıştırıldığında hak kaybı doğabilir.

Hasar Tespit Sorgulama E-Devlet'ten Nasıl Yapılır? Deprem Hasar Tespit Sorgulama

Bina hasar tespiti e-Devlet Kapısı'nda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın "Hasar Tespit Sorgulama ve İtiraz İşlemleri" hizmetiyle sorgulanır. Girişte e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı veya internet bankacılığı kullanılabilir. Sonuçlar ayrıca muhtarlıkta ilan edilir ve bilişim ortamında yayımlanır (Yönetmelik m.16).

  1. e-Devlet'e giriş yapınHizmet adresi: turkiye.gov.tr/cevre-ve-sehircilik-hasar-tespit-sorgulama. Kendi kimliğinizle girin.
  2. Binanın hasar derecesini okuyunDereceyi ve kodunu (0, 2, 4, 6, AYB, 8 gibi) not edin. Aynı taşıyıcı sisteme sahip bina veya bağımsız bölümler adresi farklı olsa da tek derece alır (Yönetmelik m.24).
  3. İlan tarihini kaydedinİtiraz süresi listenin mahallî ilan tarihinden işlemeye başlar. Tarihi muhtarlıktan veya kaymakamlıktan öğrenin.
  4. Kayıt çıkmıyorsa araştırınBinanız hiç incelenmemiş olabilir. Bu durumda 30 günlük başvuru süresi hemen başlar; aşağıdaki "hiç hasar tespiti yapılmayan bina" bölümüne bakın.
  5. Sonuç hatalıysa itiraz edinİtiraz başvurusu dilekçeyle yapılabildiği gibi e-Devlet üzerinden de yapılabilir (Yönetmelik m.10/4).

Hasar Tespit Sorgulama Sonucunda Neler Görünür?

Sonuçta binanın veya bağımsız bölümün hasar derecesi, kullanım amacı (konut, ticarethane, ahır gibi) ve taşıyıcı sistem türü yer alır (Yönetmelik m.13). Hasar tespit ekibi maliki belirlemeye yetkili değildir; adres ve mülkiyet bilgisini Tapu ve Kadastro kayıtlarından veya bina sakinlerinin beyanından alır. İsim ve adres hatası kimlik düzeltmesi sayılır, mülkiyet ve kimlik düzeltmeleri hak sahipliği sürecinde değerlendirilir.

Hasar Dereceleri Nelerdir? Hasarsız, Az, Orta, Ağır, Acil Yıktırılacak

Yönetmelik m.6 binaları on derece ile sınıflandırır: hasarsız (0), az hasarlı (2), orta hasarlı (4), ağır hasarlı (6), acil yıktırılacak (AYB), yıkık (8), değerlendirme dışı (DD), girilemeyen (GB), tespit edilemedi (TE) ve kapsam dışı (KD). Derece yalnızca son afetin yol açtığı hasara göre verilir; eskime ve imalat hatası hesaba katılmaz.

Derece (kod)TanımSonuç
Hasarsız (0)Afet kaynaklı hasar gözlenmemiş, bina afet öncesi kapasitesini korumaktadırKullanıma devam edilir
Az hasarlı (2)Onarım gerektirmeyen veya kolay onarılabilen hasarKullanıma devam edilir, onarım yapılır
Orta hasarlı (4)Taşıyıcı elemanlarda güçlendirme gerektiren hasarYapı ruhsatı ve yapı kullanma izni alınarak güçlendirilmeden kullanılamaz; 1 yıl içinde güçlendirilmezse yıktırılır (7269 m.13/b)
Ağır hasarlı (6)Güçlendirme mümkün değil, can ve mal güvenliği için tehlikeBoşaltılır; itiraz süreci bitince 1 yıl içinde yıktırılır (Yönetmelik m.15/5)
Acil yıktırılacak (AYB)Göçme veya kalıcı yer değiştirme gözlenen binaİtiraz 3 gün; süreç bitince 10 gün içinde yıktırılır
Yıkık (8)Taşıyıcı sistem bütünlüğünü kaybetmiş, tamamen göçmüş binaEnkaz kaldırılır, hak sahipliği süreci işler
DD, GB, TE, KDDeğerlendirme dışı, girilemeyen (kilitli), tespit edilemedi (boya, sıva ile hasar kapatılmış), kapsam dışıKilitli bina için ilandan sonra 30 gün içinde başvurulursa yeni inceleme yapılabilir (m.28)

Özel rapor hasar dereceyi belirlemez. Yönetmelik m.19/3, 7269 sayılı Kanun kapsamında görevlendirilen ekipler dışında kurum, kuruluş veya kişilerin hazırladığı hasar tespit raporlarının çalışmada dikkate alınmayacağını söyler. Özel mühendislik raporu derece değişikliği için tek başına yeterli sayılmamalıdır; afet tarihli fotoğraf ve belgeleri itiraz dosyasına ayrıca ekleyin.

Hasar Tespit Raporuna İtiraz Nasıl Yapılır? İtiraz Süresi Kaç Gündür?

Fen kurullarının düzenlediği hasar tespit raporlarına mahallî ilan tarihinden itibaren 30 gün içinde itiraz edilebilir (7269 s.K. m.13). Acil yıktırılacak binada süre 3 gündür. Başvuru, ilçelerde kaymakamlıklara, il merkezlerinde belirlenen talep noktalarına dilekçeyle veya e-Devlet üzerinden yapılır. Süre dışı talepler işleme konmaz (Yönetmelik m.10).

Deprem hasar tespiti ve itiraz akışı: ilk hasar tespiti, 30 gün itiraz, 45 gün içinde itiraz hasar tespiti, 30 gün sonuç ilanı, 60 gün idare mahkemesi
İnfografik 2: İlk tespitten idare mahkemesine kadar bina hasar tespitinde süreler.
  1. İlan tarihini belirleyin30 gün, listenin muhtarlıkta ve bilişim ortamında ilan edildiği günden işler. Size ayrıca tebligat yapılmasını beklemeyin.
  2. İtiraz konusunu seçinHasar derecesine itiraz, hiç hasar tespiti yapılmamış olması veya isim, adres, kullanım amacı gibi teknik bilgilerin düzeltilmesi ayrı taleplerdir. Mülkiyet ve kimlik düzeltmesi hak sahipliği sürecinde ele alınır.
  3. Dilekçeyi veya e-Devlet başvurusunu verinDilekçeyi kaymakamlığa ya da il talep noktasına verip kaşeli kopya alın. E-Devlet başvurusunda sistem kaydını saklayın.
  4. İtiraz hasar tespitini bekleyinÇalışma, ilk tespit ilan süresinin bitiminden itibaren 45 gün içinde tamamlanır. Binayı ilk ekiple aynı teknik personel inceleyemez, aynı binada birden fazla itiraz olsa da tek işlem tesis edilir (m.11).
  5. Sonuç ilanını izleyinİtiraz sonrası listeler 30 gün ilan edilir (m.17). İlk ve itiraz tespitinde farklı derece çıkmışsa nihai sonucu ana çözüm ortağı belirler (m.25).

Hiç Hasar Tespiti Yapılmayan Bina İçin Ne Yapılır?

Gayrimenkulü kesin bir şekilde hasarsız tespit edilenlerin veya hiç hasar tespiti yapılmayanların, yargı yoluna gitmeden önce mahallî ilan tarihinden itibaren 30 gün içinde ilgili idareye başvurması zorunludur (7269 s.K. m.13). Genel hayata etkili afetlerde bu süre geçirilirse sonradan yapılacak başvuruya dayanılarak yeni bir hasar tespit işlemi yapılmaz (Yönetmelik m.29). Bu başvuruyu ihmal etmek en sık görülen hak kaybıdır.

Yürürlük notu: Hasar Tespit Yönetmeliği 22/6/2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve 17/12/2025 tarihli değişiklikle yürürlük tarihi 22/12/2026 olarak belirlendi; metinde "kesin hasar tespit" yerine "ilk hasar tespit" terimi kullanılıyor. Yönetmelik yürürlüğe girmeden önce de 7269 sayılı Kanun'un 30 günlük itiraz süresi geçerlidir. Süreyi kanun metnine göre sayın.

Hasar Tespit İtirazı Reddedilirse Ne Olur? İdare Mahkemesi Yolu

İtiraz hasar tespitinin sonucu yine de hatalıysa idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava açma süresi özel kanunda ayrı süre gösterilmedikçe 60 gündür (2577 s.K. m.7). Anayasa Mahkemesi'nin 30/11/2023 tarihli E.2023/134, K.2023/209 sayılı kararıyla, hasar tespit raporlarının ancak asıl işlemlerle birlikte dava konusu edilebileceği hükmü iptal edilmiştir; rapor artık tek başına dava konusu yapılabilir.

  • Süre başlangıcı: Hasar tespit listeleri ilanla duyurulduğu için kanun metni dava süresinin hangi günden başlayacağını ayrıca yazmaz. Sürenin kaçmaması için ilan tarihinden itibaren 60 günü esas alın.
  • Dava öncesi başvuru: İdareye yapılan başvuru, işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur; idare 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve süre yeniden işler (İYUK m.11).
  • Mahkeme kararı sonrası: Yargı kararıyla hasar derecesi değişirse ayrıca yeni rapor düzenlenmez; karar tapu müdürlüğüne ve il afet ve acil durum müdürlüğüne bildirilir (Yönetmelik m.32).
  • Yıkım bildirimi: Yıkılması gerekenler için bildiriye karşı idare kuruluna 3 gün içinde itiraz edilir, kurul 3 gün içinde karar verir (7269 m.13). Yıkım kararına dava için yıkım kararına itiraz ve iptal davası yazımıza bakın.

İdari dava sürelerinin ayrıntısı için idari dava açma süresi, dilekçe ve mahkeme adımları için idari dava nasıl açılır yazılarımızı okuyabilirsiniz.

Hasar Tespit İtiraz Dilekçesi Örneği Nasıl Yazılır?

Hasar tespit itiraz dilekçesi; binanın adresini, ilan edilen derecesini, itirazın dayanağını ve istenen sonucu içermelidir. Dilekçe ilçelerde kaymakamlığa, il merkezlerinde belirlenen talep noktasına verilir. Aşağıdaki metni hasar derecesine itiraz için kullanabilirsiniz; hiç hasar tespiti yapılmayan binada ikinci açıklamayı değiştirin.

[…] KAYMAKAMLIĞI'NA / […] VALİLİĞİ AFET VE ACİL DURUM İL MÜDÜRLÜĞÜ'NE (İtiraz Talep Noktası)

İTİRAZ EDEN: […] (T.C. Kimlik No: […]) · Adres: […] · Telefon: […]

KONU: […] mahallesi […] ada […] parsel, […] kapı numaralı binanın (bağımsız bölüm: […]) ilk hasar tespit sonucuna itirazımdır.

AÇIKLAMALAR

1. Yukarıda adresi yazılı binada/bağımsız bölümde malikim/kiracıyım/kullanıcıyım. […] tarihinde ilan edilen ilk hasar tespit listesinde binam "[hasarsız / az hasarlı / orta hasarlı / ağır hasarlı / acil yıktırılacak]" olarak derecelendirilmiştir.

2. Bu sonuç doğru değildir. Binada afet tarihinden sonra […] (örnek: taşıyıcı kolon ve kirişlerde çatlak, duvarlarda göçme, katlarda yer değiştirme) hasar oluşmuştur. Afet tarihinde çekilen fotoğraflar ve belgeler ektedir.

3. (Hasar tespiti yapılmadıysa) Binam hakkında hiç hasar tespit işlemi yapılmamıştır. 7269 sayılı Kanun'un 13. maddesi uyarınca hasar tespiti yapılmasını talep ediyorum.

4. İtirazım, 7269 sayılı Kanun'un 13. maddesindeki ve Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yapılmasına İlişkin Genel Kurallar Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesindeki 30 günlük süre içindedir. Liste ilanı […] tarihinde yapılmıştır.

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan nedenlerle, binam için itiraz hasar tespiti yapılmasını, hasar derecesinin yeniden belirlenmesini ve sonucun tarafıma bildirilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. […]/[…]/[…]

İtiraz Eden
[Ad Soyad]
(imza)

EKLER: 1) Kimlik fotokopisi 2) Tapu kaydı veya kira/kullanım belgesi 3) Afet tarihli fotoğraf ve videolar 4) Hasar tespit listesinden örnek (varsa) 5) Varsa özel mühendislik değerlendirmesi

Dilekçeyi Nasıl Doldurmalı ve Nereye Vermeli?

  • Parsel ve ada bilgisini tapudan, kapı numarasını nüfus ve adres kaydından alın; ortak taşıyıcı sistemli binalarda hepsini yazın.
  • Hasar tarifini somut yazın: hangi katta, hangi elemanda, ne tür hasar. "Binam çok hasarlı" ifadesi inceleme ekibine yol göstermez.
  • Fotoğrafların afet tarihli olduğunu gösterin; sonradan yapılan onarım veya sıva hasar derecesini "tespit edilemedi" yapabilir.
  • Dilekçeyi 30 günlük sürenin son gününe bırakmayın, kaşeli kopya veya e-Devlet başvuru numarası alın.
  • İtiraz sonucu olumsuz çıkarsa idare mahkemesi süresi (60 gün, İYUK m.7) ayrıca işler; ilan tarihini baştan not alın.

Deprem Hasar Tespitinden Sonra Hak Sahipliği, DASK ve Kentsel Dönüşüm Nasıl İşler?

Hasar derecesi, devletin konut ve kredi yardımının, DASK tazminatının ve yıkım sürecinin başlangıç noktasıdır. Yıkılan veya ağır hasar gören binalarda oturanlara hak sahibi olmak şartıyla konut yaptırılır veya kredi verilir (7269 m.29). 6 Şubat 2023 depremlerinde hak sahipliği başvurusu ilandan itibaren 2 ay içinde yapılır, kabul edilmeyenler 15 gün içinde itiraz eder (Geçici m.27).

DASK Tazminatı ve Hasar Bildirimi

Zorunlu deprem sigortası kapsamındaki binalarda tazminat, gerekli bilgi ve belgeler ile hasar tespitinin tamamlanmasından sonra en geç 30 gün içinde ödenir (6305 s.K. m.13). Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları, hasarı öğrenmeden itibaren 15 iş günü içinde DASK'a veya sigorta şirketine bildirim yapılmasını ister; yine de bildirimi geciktirmeyin. Sigorta sözleşmesinden doğan talepler sözleşmenin bitiminden itibaren 2 yılda zamanaşımına uğrar.

  • Hasarın tespiti: Genel Şartların B.2 maddesine göre zararın nedeni, niteliği ve miktarı DASK'ın veya yetkili kıldığı kişilerin belirlemelerine göre tespit edilir.
  • Projeye aykırı tadilat: Hasar, taşıyıcı sistemi zayıflatan projeye aykırı tadilattan doğmuşsa malik tazminat hakkını kaybeder (6305 m.12/2).
  • Uyuşmazlık: Genel Şartlar Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuruya imkân tanır; örnek bir bozma kararı için DASK ve Sigorta Tahkim Komisyonu yazımıza bakın.

Riskli Yapı Tespiti Hasar Tespitinden Farklı mıdır?

Evet. Hasar tespit 7269 sayılı Kanun ve AFAD Yönetmeliği kapsamında bir afetin yol açtığı hasarı belirler. Riskli yapı tespiti 6306 sayılı Kanun kapsamındadır, maliklerce lisanslı kuruluşa yaptırılır veya Bakanlıkça yapılır ve 15 gün içinde itiraz edilebilir (m.3). Bu kanunla tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde dava açılır (m.6/9). Ayrıntı için riskli yapı kararına itiraz ve kentsel dönüşüm yasası yazılarımıza bakın.

Araç Hasar Sorgulama Nasıl Yapılır? Plakadan Hasar Kaydı Öğrenme

Araç hasar sorgulaması SBM'nin üç kanalıyla yapılır: web ile sorgulama, SMS 5664 ve üyeliksiz Tramer360 raporu. Adınıza kayıtlı poliçe ve hasarlar için e-Devlet'te SBM hizmetleri de vardır. SMS sorgusu 5664'e plaka yazılarak yapılır ve sorgu başına 275,00 TL'dir. Kayıtlar 2003'ten itibaren sigorta şirketlerinin kasko ve trafik sigortası hasar ödemelerini kapsar.

Araç hasar kaydı süreci: kaza ve ihbar, eksper raporu, SBM kaydı, hasar sorgulama; normal hasar, ağır hasar yüzde 60 eşiği ve tam hasar sonuçları, 15 gün sonra Sigorta Tahkim veya mahkeme
İnfografik 3: Araç hasar kaydının oluşumu, sorgulanması ve hasarın büyüklüğüne göre sonuçları.
KanalNasıl yapılırNe gösterir
SMS 5664Plakayı yazıp 5664'e gönderin. Değişen parça için PARCA, plaka ve hasar tarihi (gg/aa/yyyy) yazılır. Sorgu başına 275,00 TLHasar geçmişi, araç detayı, eksper raporuna göre değişen parça
Web ile sorgulamaSBM sitesinde üye olup sorgu adedi satın alın; plaka veya şasi girinEksper raporu bilgisi, kasko süreleri, plaka ve il değişimi, değişen parça, Tramer360 raporu
Tramer360 (üyeliksiz)Sorgu tipini seçip plaka veya şasi ile telefon doğrulaması yapın, Masterpass ile ödeyinKaza kayıtları, hasar tutarları, kasko ve sahiplik geçmişi, parça ve işçilik detayı
e-Devlet SBM hizmetleriKasko Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama, Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama, Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama, Kaza Tespit Tutanağı SorgulamaAdınıza (veya mirasçısı olduğunuz kişi adına) kayıtlı poliçe, hasar ve eksper bilgileri

SBM Hasar Kaydı Neleri Göstermez?

SBM, hasar geçmişinin cam hasarı, kişisel eşya çalınması, anahtar, far, lastik, stepne, jant ve diğer parçaların çalınması, ses ve görüntü cihazlarının çalınması ile mini onarım ödemelerini içermediğini belirtir. Sigorta şirketi ödemesi olmayan, kasko veya trafik sigortası dışında kalan zararlar da bu kayıtta görünmeyebilir. Sorgu sonucu tek başına "araç hiç hasar görmedi" anlamına gelmez; ekspertiz raporuyla birlikte değerlendirin.

SMS sonucundaki bilgiler sigorta şirketlerince SBM kayıtlarına girildiği için SBM bu bilgilerin içeriğinden hukuki sorumluluk kabul etmediğini ve olası hatalar nedeniyle husumet yöneltilemeyeceğini yazar. Hasarsızlık indirimi için SBM'nin düzenlediği hasar durum belgesi sigortalıya bedelsiz verilir; mini onarımın indirimi bozup bozmadığı için hasarsızlık indirimi ve mini onarım yazımıza bakın.

Ağır Hasarlı ve Pert Araç Ne Demektir? Ağır Hasar Kaydı Nasıl Oluşur?

SEDDK Genelgesi 2025/12'ye göre onarım masrafı (KDV dahil) aracın rayiç değerini aşar ve eksper aracın onarım kabul etmediğini belirlerse araç tam hasarlıdır. Masraf rayiç değerin %60'ını aşarsa veya Genelge'de sayılan kritik parçalar hasar görürse araç ağır hasarlı sayılır. Tespit yalnızca levhalı sigorta eksperince yapılır.

KavramÖlçütAraç ve kayıt sonucu
Hasarlı (normal)Onarım masrafı rayiç değerin %60'ını aşmaz, kritik parça hasarı yokturOnarılır, hasar SBM geçmişinde kalır, değer kaybı talep edilebilir
Ağır hasarlıMasraf rayiç değerin %60'ını aşar veya Genelge'deki kritik parça hasarlıdır; eksper onarılabilir bulur"Trafikten çekilmiştir" işlemi; tescil kaydı kapatılır, plaka iptal edilir
Tam hasarlı (pert)Masraf rayiç değeri aşar ve eksper onarım kabul etmez derHurdaya çıkarılır; hurdaya çıkarılan araç yeniden tescil edilemez
  • Trafikten çekme: Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliğin 31/1/2018 tarihli (RG 30318) metnine göre trafikten çekilen aracın tescil kaydı kapatılır ve tescil belgesine "trafikten çekilerek tescil kaydı kapatılmıştır" şerhi işlenir (m.43).
  • Yeniden trafiğe çıkarma: Noterde yapılır; trafikten çekildiği tarihten sonra alınmış geçerli muayene ve zorunlu mali sorumluluk sigortası gerekir (m.43/2).
  • Hurda: Hurdaya çıkarılmış araç yeniden tescil edilemez; kullanılabilir parçaları başka araçlarda kullanılabilir (m.44/6).
  • SBM takibi: SEDDK, bu araçların hurda tescil belgesi veya trafikten çekilmiştir belgesi alınmadan alım satıma konu edilmesini önlemek için sigorta şirketi ve eksper işlemlerinin SBM üzerinden izlenmesini sağlamıştır.
  • Değer kaybı: Hasar sebebiyle trafikten çekilmiş veya hurdaya çıkarılmış araçların değer kaybı talepleri zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır (2918 s.K. m.92/l). Ayrıntı için araç değer kaybı hesaplama yazımıza bakın.

Yönetmeliğin sonraki değişikliklerini mevzuat.gov.tr'deki güncel metinden kontrol edin. Ağır hasarın tescil belgesine ayrıca hangi şerhle işlendiği resmî metinlerde bu rehber hazırlanırken doğrulanamadığı için burada yazılmadı.

Hasar Kaydı Silinir mi? Hatalı Hasar Kaydı Nasıl Düzeltilir?

Araç hasar kaydı silinmez. SBM, sigorta şirketlerinin bildirdiği hasar ödemelerini 2003'ten itibaren kayıtta tutar. Bu rehberin dayandığı mevzuat ve SBM sayfalarında kaydı silmeyi veya süre sonunda kendiliğinden kaldırmayı öngören bir hüküm bulunmadı. Kayıt hatalıysa, yani yanlış plaka, yanlış tutar ya da hiç yaşanmamış bir hasar yazılmışsa, düzeltme kişisel verilerin düzeltilmesi talebiyle istenir (6698 s.K. m.11/d).

  1. Kaydı belgeleyinHatalı SBM sorgu çıktısını ve doğru bilgiyi gösteren eksper raporu, ödeme belgesi veya ruhsat bilgisini toplayın.
  2. Sigorta şirketine yazılı başvurunKaydı SBM'ye giren sigorta şirketidir (5684 m.31/B/2: üyeler istenen bilgiyi vermekle yükümlüdür). Hatalı veriyi gönderen şirketten düzeltme isteyin.
  3. SBM'ye veri sorumlusu olarak başvurunSBM aydınlatma metninde 6698 sayılı Kanun'daki veri sorumlusu olduğunu belirtir. Başvuru yazılı yapılır ve en geç 30 gün içinde ücretsiz sonuçlandırılır (m.13/2).
  4. Kurul'a şikâyet edinBaşvuru reddedilir veya cevap yetersiz kalırsa cevabı öğrendiğiniz tarihten itibaren 30 gün, her halde başvurudan itibaren 60 gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet edebilirsiniz (m.14).

Hasar kaydının satışta fiyat düşürmesi araç sahibi için ayrı bir sorundur; kusurlu karşı tarafın sigortasından değer kaybı istemek için araç değer kaybı nasıl alınır ve değer kaybı zamanaşımı yazılarına bakın.

Araç Hasar Tutarına ve Ekspertiz Raporuna İtiraz Nasıl Yapılır?

Hasar tutarına veya ekspertiz raporuna itiraz önce sigorta şirketine yazılı yapılır. Şirket başvurudan itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa zarar gören dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir (2918 s.K. m.97; 5684 s.K. m.30/13). Zamanaşımı zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl, kaza gününden itibaren 10 yıldır (m.109).

  1. Eksper raporunu alıne-Devlet'te "Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama" hizmetiyle raporu görebilirsiniz. Hasar kalemi, işçilik ve parça farkını rapordan çıkarın.
  2. Sigortaya yazılı itiraz verinNoter, KEP veya şirketin yazılı başvuru kanalıyla itirazı gönderin, kaza tespit tutanağı, poliçe, onarım faturası ve fotoğrafları ekleyin.
  3. 15 gün bekleyinCevap gelmezse veya yetersizse tahkim ya da dava yolu açılır. Mahkemeye veya Tüketici Hakem Heyeti'ne intikal etmiş uyuşmazlık tahkime götürülemez (5684 m.30/14).
  4. Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurunBaşvuru sigortatahkim.org üzerinden online yapılır; Komisyon dosyayı ilke olarak evrak üzerinden inceler. Hakem, görevlendirmeden itibaren en geç 4 ay içinde karar vermek zorundadır (m.30/16).
  5. Karara itiraz süresini izleyinUyuşmazlık tutarı 35.000 TL ve üzerindeyse hakem kararına karar bildiriminden itibaren 10 gün içinde Komisyon nezdinde itiraz edilebilir; itiraz üzerine verilen karar 383.000 TL üzerindeki uyuşmazlıklarda temyize açıktır.
Uyuşmazlık tutarıBaşvuru ücreti (KDV dahil)
0 - 8.500 TL600 TL
8.501 - 17.000 TL1.200 TL
17.001 - 85.000 TL1.750 TL
85.001 TL ve üzeriUyuşmazlık tutarının %1,8'i, en az 1.750 TL

Tarife 16/7/2026'dan itibaren geçerlidir ve itiraz başvurusunda da aynıdır. Tebligat gideri KEP adresi bildirenler için 75 TL, bildirmeyenler için 325 TL'dir. Parasal sınırlar her yıl artırılır; başvuru tarihindeki tutarları sigortatahkim.org'dan kontrol edin.

Kusur oranına itiraz ayrı bir yoldur: kaza tespit tutanağındaki kusur değerlendirmesi için SBM'de iş günü süreleri işler; ayrıntı kaza tespit tutanağına itiraz yazımızda. Tahkime gitmeden önce araç değer kaybı davası yazımızdaki başvuru adımlarını da inceleyebilirsiniz.

Sigorta Şirketine Hasar Tutarı İtiraz Dilekçesi Örneği

[…] SİGORTA A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ'NE (Hasar Departmanı)

BAŞVURAN: […] (T.C. Kimlik No: […]) · Adres: […] · Telefon: […] · KEP/e-posta: […]

POLİÇE VE HASAR DOSYA NO: […] / […] · ARAÇ PLAKASI: […]

KONU: […] tarihli kazaya ilişkin eksper raporundaki hasar tutarına itiraz ve eksik ödemenin tamamlanması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. […] tarihinde […] plakalı aracım […] plakalı araçla kazaya karışmıştır. Karşı araç sizin […] numaralı zorunlu trafik sigorta poliçeniz kapsamındadır (kasko poliçesi: […]).

2. Eksper raporuna göre hasar tutarı […] TL olarak belirlenmiş ve […] TL ödenmiştir. Oysa onarım faturalarına göre gerçek onarım bedeli […] TL'dir; […] kalemindeki parça ve işçilik farkı raporda eksik gösterilmiştir.

3. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca iş bu başvuru ile sigorta şirketinize yazılı başvuruda bulunuyorum. Başvuru tarihinden itibaren 15 gün içinde yazılı cevap verilmemesi veya cevabın talebimi karşılamaması halinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuracağım.

4. Eksper raporunun gerekçesini, parça ve işçilik hesabını ve ödeme tablosunu tarafıma yazılı olarak bildirmenizi de talep ederim.

SONUÇ VE İSTEM

Eksik ödenen […] TL'nin 15 gün içinde banka hesabıma (IBAN: […]) ödenmesini saygılarımla arz ve talep ederim. […]/[…]/[…]

Başvuran
[Ad Soyad]
(imza)

EKLER: 1) Kaza tespit tutanağı 2) Poliçe 3) Eksper raporu 4) Onarım faturası ve fotoğraflar 5) Ödeme dekontu 6) Ruhsat ve kimlik fotokopisi

Kasko sigortası kapsamında kendi sigortacınıza itiraz ediyorsanız şirket adını ve poliçe numarasını değiştirin; kusurlu karşı tarafın trafik sigortasına yazıyorsanız, kazaya karışan karşı aracın poliçe bilgilerini yazın.

Hasar Kaydı Gizlenerek Satılan Araçta Alıcı Hangi Haklara Sahiptir?

Satıcı aracın kazasız, boyasız veya hasarsız olduğunu bildirmişse ve gerçekte ağır hasar kaydı varsa alıcı Türk Borçlar Kanunu'ndaki ayıp hükümlerine başvurabilir. Satılanda bildirilen niteliğin bulunmaması TBK m.219'a göre ayıptır. Alıcı sözleşmeden dönme, ayıp oranında indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değiştirme haklarından birini seçer (m.227).

  • İhbar: Alıcı aracı olağan gözden geçirmeyle fark edemeyeceği gizli bir ayıp bulursa bunu hemen satıcıya bildirmelidir; bildirmezse araç o ayıpla kabul edilmiş sayılır (TBK m.223).
  • Zamanaşımı: İki yıl; satıcı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurluysa iki yıllık süreden yararlanamaz (m.231). Ağır kusurda sorumluluğu kaldıran anlaşma kesin olarak hükümsüzdür (m.221).
  • Aldatma: Karşı tarafın aldatması sonucu sözleşme yapan taraf, yanılması esaslı olmasa bile sözleşmeyle bağlı değildir (m.36).
  • Ticari satıcı: Galeriden alınan araçta 6502 sayılı Kanun uygulanır. Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıp teslimde var kabul edilir ve ispat yükü satıcıdadır (m.10). Sorumluluk iki yıllık zamanaşımına tabidir (m.12). Tüketici seçimlik haklarına ek olarak tazminat da isteyebilir (m.11). Başvuru yolları için tüketici hakem heyeti yazımıza bakın.
  • Ceza hukuku: Hileli davranışlarla aldatıp zarara yol açarak yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası öngörülür (TCK m.157/1). Somut olayda suç unsurlarının oluşup oluşmadığı değerlendirme gerektirir; ayrıntı için dolandırıcılık suçu yazımıza bakın.

Alıcı olarak satın almadan önce plaka ile SBM veya Tramer360 sorgusu yapmanız hem hasar geçmişini gösterir hem de ispat açısından önem taşır. 6502 sayılı Kanun m.10/2, sözleşme kurulurken ayıptan haberdar olunan veya haberdar olması beklenen hâllerde sözleşmeye aykırılık bulunmadığını söyler.

Hasar Tespitte Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

  • "Sonuç ilan edildi, itiraz edilemez." Hasar tespit raporuna ilan tarihinden itibaren 30 gün içinde itiraz edilebilir; acil yıktırılacak binada süre 3 gündür.
  • Tebligat beklemek. Süre mahallî ilan tarihinden işler; kişisel tebligat beklenmez.
  • Hiç hasar tespiti yapılmayan binada doğrudan dava açmak. Önce 30 gün içinde idareye başvurmak zorunludur (7269 m.13).
  • "Kesin hasar tespit" teriminin hâlâ geçerli olduğunu sanmak. 17/12/2025 tarihli değişiklikle yönetmelik metninde "ilk hasar tespit" terimi kullanılır.
  • DASK'ta "rapora itiraz 15 gün" bilgisi. Böyle bir itiraz süresi kanunda yoktur. 15 iş günü, Genel Şartlardaki hasar bildirimi süresidir; zamanaşımı sözleşmenin bitiminden 2 yıldır.
  • Araçta "ağır hasar %70, pert %40" bilgisi. Güncel ölçüt SEDDK Genelgesi 2025/12'dir: tam hasarda masraf rayiç değeri aşar ve araç onarım kabul etmez; ağır hasarda masraf rayiç değerin %60'ını aşar veya kritik parça hasarlıdır.
  • SMS sorgusu için eski ücret ve numara. SBM sayfasında 5664 numarası ve sorgu başına 275,00 TL yazar.
  • Sorgu sonucunu mutlak kabul etmek. SBM kaydı yalnızca sigorta şirketi ödemelerini yansıtır; cam, mini onarım ve çalıntı parça ödemeleri yoktur.
  • Eski Sigorta Tahkim sınırları. İtiraz yolu 35.000 TL ve üzerinde, temyiz 383.000 TL üzerinde açıktır; eski yazılardaki 5.000, 28.000 ve 300.000 TL rakamları güncel değildir.

Hasar Tespit Sorgulama ve İtiraz Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hasar tespit sorgulama nereden yapılır?

Bina hasar tespiti e-Devlet Kapısı'ndaki "Hasar Tespit Sorgulama ve İtiraz İşlemleri" hizmetinden, liste ilanlarından ve kaymakamlık veya il afet müdürlüğünden öğrenilir. Araç hasar kaydı ise SBM web sitesinden, 5664 SMS hattından, Tramer360'tan ve e-Devlet'teki SBM hizmetlerinden sorgulanır.

Hasar tespit raporuna itiraz süresi kaç gündür?

Bina hasar tespit raporlarına mahallî ilan tarihinden itibaren 30 gün içinde itiraz edilir (7269 m.13). Acil yıktırılacak binalarda süre 3 gündür (Yönetmelik m.10). Araç hasar tutarına itirazda ise sigorta şirketinin yazılı başvuruya 15 gün içinde cevap vermesi beklenir.

Hasar tespiti yapılmayan bina için ne yapılır?

Mahallî ilan tarihinden itibaren 30 gün içinde ilgili idareye başvurmak zorunludur. Süre geçerse sonradan yapılacak başvuruya dayanılarak yeni hasar tespiti yapılmaz. Başvuruda kapı numarası, tapu ve afet tarihli fotoğraflar sunulur.

Araç hasar kaydı kaç yıl görünür?

SBM hasar geçmişi sorgusu 2003 yılından itibaren sigorta şirketlerinin kasko ve trafik sigortası hasar ödemelerini kapsar. Kaydın silinme süresi veya silinmesine ilişkin bir hüküm SBM sayfalarında yer almaz. Yanlış kayıt düzeltme talebiyle ele alınır.

Hasar kaydı olan araç satılabilir mi?

Hasar kaydı satışı kendiliğinden engellemez. Satıcı hasarı doğru bildirmek zorundadır, bildirmezse alıcı ayıp hükümlerine başvurabilir. Hurdaya çıkarılan araç yeniden tescil edilemez; trafikten çekilen araç ise ancak yeni muayene ve zorunlu sigortayla noterde yeniden trafiğe çıkarılabilir.

SBM SMS hasar sorgulama ücreti nedir?

SBM sayfasına göre 5664 SMS sorgulama hizmeti ücretlidir ve tüm operatörlerde sorgulama başına 275,00 TL'dir. Plakayı yazıp Turkcell, Türk Telekom veya Vodafone hatlarından 5664'e göndermeniz yeterlidir. Güncel tutarı sorgudan önce SBM sayfasından kontrol edin.

Hasar tespit itirazı reddedilirse ne olur?

İtiraz hasar tespiti sonucu hatalıysa idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava süresi 60 gündür (2577 s.K. m.7). Anayasa Mahkemesi'nin E.2023/134 sayılı kararıyla hasar tespit raporu tek başına dava konusu yapılabilir; idareye başvuru süreyi durdurur.

DASK tazminatı ne zaman ödenir?

Zorunlu deprem sigortası kapsamındaki binalarda tazminat, gerekli bilgi ve belgeler ile hasar tespitinin tamamlanmasından sonra en geç 30 gün içinde ödenir (6305 m.13/2). Zamanaşımı sözleşmenin bitiminden itibaren iki yıldır; uyuşmazlıkta Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir.

Sonuç

Bina hasar tespitinde en önemli iş ilan tarihini öğrenip 30 günlük itiraz süresini, acil yıktırılacak binada 3 günlük süreyi kaçırmamaktır; araçta ise sigortaya yazılı başvuru, Sigorta Tahkim Komisyonu ve ayıp hükümleri sırasıyla devreye girer. İki alanda da kaynağı resmî metin olan süreleri esas alın ve belgeleri saklayın. Dosyanızı birlikte değerlendirmek isterseniz Ankara'daki büromuzla iletişime geçebilirsiniz. Mevzuat metinleri için 7269 sayılı Kanun ve 22 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete sayfalarına bakabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için hukuki danışmanlık almak üzere bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Hukuki Denetim

Arb. Av. Fatih Tahancı · Denetlenme Tarihi: 11 Ekim 2026

A

Yazar

Arb. Av. Fatih Tahancı

Danışmanlık için arayın →

0 Yorum

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz bırakın.

Yorum Bırakın

Sorunuz veya görüşünüz için aşağıdaki formu kullanabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmaz.

Yorumunuz moderasyon sonrası yayınlanır. Bilgileriniz üçüncü taraflarla paylaşılmaz.

İletişim

Hukuki desteğe mi
ihtiyacınız var?

Vakanızın detaylarını birlikte değerlendirelim.

Bizi Arayın Whatsapp
WhatsApp