İstinaf Mahkemesi Nedir? Ne Kadar Sürer, Ne Zaman Sonuçlanır?

İstinaf, ilk derece mahkemelerinin kararlarının hem maddi olgular hem de hukuk kuralları yönünden ikinci kez ve daha derinlikli biçimde incelenmesini sağlayan bir kanun yoludur. Başka bir ifadeyle, “istinaf mahkemesi nedir ne kadar sürer” sorusunun ilk kısmı, kararın hatalı, eksik ya da hukuka aykırı olup olmadığının bölgesel üst mahkeme tarafından kapsamlıca denetlendiği bir süreçtir; ikinci kısmı ise aşağıda ayrıntılandırdığımız süre ve aşamalara ilişkindir.

İstinaf başvurusu, kararın tebliğinden itibaren belirli sürelerde yapılır (hususi kanun yolları saklı kalmak üzere; hukukta çoğunlukla 2 hafta, cezada 7 gün, idari yargıda 30 gün, icrada 2 hafta). İstinaf ne kadar sürer? Dosyanın türüne, kapsamına, delil ihtiyacına ve mahkemenin iş yüküne göre ortalama 6–18 ay aralığında değişebilir; ağır dosyalarda bu süre uzayabilir. İstinaf ne zaman sonuçlanır? Ön inceleme ve esasa ilişkin inceleme tamamlandığında, üst mahkeme onama, düzelterek onama, kaldırma-yeni hüküm, bozma/geri gönderme gibi kararlardan birini verir. Peki tüm ayrıntılar?

İstinaf Nedir?

İstinaf, hataları “temyize gitmeden” önce yakalayıp düzeltmeyi hedefleyen bir ara denetim mekanizmasıdır. Üst mahkeme, sadece kanuna uygunluk denetimi yapmakla kalmaz; maddi vaka ve delilleri de yeniden ele alabilir. Bu sayede:

• Usul yönünden eksiklikler (ör. tebligat hataları, savunma hakkının kısıtlanması) giderilir.
• Esas yönünden yanlış değerlendirmeler (ör. tanık/rapor yorum hataları) düzeltilir.
• Gerekiyorsa duruşma açılarak taraflar dinlenir, yeni delil toplanır.

İpucu: Temyiz, kural olarak sadece hukuki inceleme yaparken; istinaf, hem olay hem hukuk denetimini bir arada barındırır. Bu nedenle ilk düzeltilme fırsatı çoğu dosyada istinaftadır.

Hangi Kararlar İstinafa Gider?

Genel çerçeve şu şekildedir:

• Parasal sınırın üstündeki hukuk ve icra uyuşmazlıkları (kanundaki istisnalar saklı).
• Hapis veya adli para cezası içeren ceza kararları (kanundaki sınırlar ve istisnalar saklı).
• İdari yargıda belirli parasal/konu şartlarını aşan kararlar.

Önemli: Bazı kararlar kanunen kesin olup istinafa kapalıdır (ör. geçici hukuki korumalar gibi). Ayrıca parasal limitler her yıl güncellenir; bu nedenle başvurmadan önce güncel parasal sınırın kontrol edilmesi gerekir.

İstinafa Başvuru Şartları ve Süreler

Süre, istinafın en kritik eşiğidir. Süre kaçırılırsa karar kesinleşir.

Genel Süreler (Özet)

• Hukuk davaları: Tebliğden itibaren 2 hafta.
• Ceza davaları: Tebliğden itibaren 7 gün.
• İdari davalar: Tebliğden itibaren 30 gün.
• İcra hukukundan verilen kararlar: Tebliğden itibaren 2 hafta.

İş Mahkemeleri ve Ceza Mahkemeleri Özelinde

• İş mahkemesi istinaf süresi: Kararın tebliğinden itibaren genellikle 2 haftadır. İş uyuşmazlıkları pratikte hızlı hareket gerektirir; sürenin kısa olması hak kaybı doğurabileceğinden tebliğ tarihini çok dikkatli not etmek gerekir.
• Ağır ceza istinaf süresi: Ceza yargısında başvuru süresi kural olarak 7 gündür. Ağır ceza dosyalarında sanık müdafii veya katılan vekilinin süreye hassasiyet göstermesi hayati önem taşır.

Not: Başvuru, kararı veren mahkemeye verilecek dilekçe ile yapılır; dosya daha sonra ilgili bölgesel üst mahkemeye gönderilir.

İstinaf Aşamaları

1) Başvurunun Yapılması

Kararı alan taraf, süre içinde istinafa başvurur. Dilekçede:

• Kararın hatalı yönleri,
• Usul ve esasa ilişkin itiraz başlıkları,
• Delil talepleri ve gerekiyorsa duruşma talebi,
• Harç ve masraf bilgileri yer alır.

2) Dosyanın Gönderilmesi

İlk derece mahkemesi, başvuruyu süre ve şekil yönünden kontrol eder; eksiklik yoksa dosyayı üst mahkemeye yollar. Eksiklik varsa tamamlama için süre verebilir.

3) Ön İnceleme

Üst mahkeme, dosyayı usulden eler:

• Süre geçmiş mi?
• Karar istinafa elverişli mi (kesinlik/limit)?
• Başvuru usule uygun mu?
  Uygun bulunmazsa usulden ret; uygunsa esasa geçiş olur.

4) Esas İncelemesi

Üst mahkeme, kararın isabetini denetler:

• Deliller yeniden değerlendirilir; raporlar, tanıklar tartışılır.
• Eksik inceleme varsa tamamlanır.
• Gerek görürse duruşma açar.

5) Karar Seçenekleri

• Onama: İlk derece kararı yerinde görülür; karar kesinleşebilir veya temyize açık ise yüksek mercie gidilebilir.
• Düzelterek onama: Küçük hatalar düzeltilir; kararın özü korunur.
• Kaldırma ve yeni hüküm: İlk derece kararı kaldırılır, yeni karar kurulur.
• Bozma/geri gönderme: Usul/inceleme eksikliği varsa dosya yeniden görülmek üzere ilk dereceye döner.
• Duruşmalı karar: Taraflar dinlenerek hüküm verilebilir.

İstinaf Süresi Ne Kadar?

Süre, dosyanın niteliğine ve mahkemenin iş yoğunluğuna bağlıdır. Tek bir doğru cevap yoktur. Ancak pratikte şu aralıklar sık görülür:

• Hukuk dosyaları: Ortalama 6–18 ay. Basit nitelikli alacak/tespit gibi dosyalar 6–12 ay bandında sonuçlanabilir.
• İcra kaynaklı hukuk dosyaları: İtirazın iptali/istirdat türleri 4–10 ay aralığında bitebilir.
• İş uyuşmazlıkları: Delil yoğunluğuna göre 6–14 ay arasıdır.
• Ceza dosyaları (basit nitelikli): 8–18 ay; duruşma açılması süreyi artırabilir.
• Ağır nitelikli ceza dosyaları: Uzman bilirkişi, tanık sayısı, keşif ihtiyacı gibi nedenlerle 12–24 ay aralığını bulabilir.

Dolayısıyla istinaf süresi ne kadar? sorusunun cevabı dosyadan dosyaya değişir; ortalama aralıklar 6–18 ay olsa da istinaf kaç ay sürer diye sorulduğunda, ay cinsinden kabaca 6, 9, 12, 15 veya 18+ ay gibi sonuçlarla karşılaşmak mümkündür.

İŞ MAHKEMESİ İSTİNAF SÜRESİ

İş mahkemesi istinaf süresi: Kararın tebliğinden itibaren genellikle 2 haftadır. İş uyuşmazlıkları pratikte hızlı hareket gerektirir; sürenin kısa olması hak kaybı doğurabileceğinden tebliğ tarihini çok dikkatli not etmek gerekir.

Ağır ceza istinaf süresi: Ceza yargısında başvuru süresi kural olarak 7 gündür. Ağır ceza dosyalarında sanık müdafii veya katılan vekilinin süreye hassasiyet göstermesi hayati önem taşır.

Not: Başvuru, kararı veren mahkemeye verilecek dilekçe ile yapılır; dosya daha sonra ilgili bölgesel üst mahkemeye gönderilir.

İSTİNAFTAN SONRA TEMYİZ NE KADAR SÜRESİ

Ceza yargılamalarında temyiz istem süresi hak düşürücü sürelerden olup temyiz başvurusu 15 gün içinde yapılmalıdır. Süre, kararın açıklanmasından itibaren başlar. Karar, temyiz hakkına sahip olanların bulunmadığı durumlarda açıklanmışsa, süre tebliğ tarihinden başlar. Bununla birlikte, sanık bulunmadığı zamanlarda verilen kararlara karşı eski hale getirme istemi de yapılabilir. Eski hale getirme süresi içinde temyiz süresi de işlemeye devam eder. Sanık eski hale getirme isteğinde bulunduğunda, ayrıca temyiz isteğinde de bulunmalıdır. Bu durumda, temyiz isteğiyle ilgili işlemler, eski hale getirme isteğiyle ilgili karar verilene kadar ertelenir. Eski hale getirme talebinde bulunulduğunda dikkat edilmesi gereken en önemli husus, eski hale getirme dilekçesiyle birlikte temyiz dilekçesinin de verilmesidir. Eski hale getirme dilekçesiyle birlikte temyiz dilekçesinin verilmediği durumlarda temyiz süresinin geçtiği kabul edilir.

Temyiz süresi, istinaf mahkemesi kararının tebliği veya tefhiminden itibaren 15 gün olarak belirlenmiştir. Kararın verildiği gün hesaba katılmaz; son gün tatil gününe denk gelirse, temyiz süresi sonraki iş gününe uzatılır. Davanın tarafları duruşmada hazır bulunursa, karar kendilerine sözlü olarak açıklanır; bu duruma da "tefhim" denir. Kararın hemen öğrenilmesi sebebiyle, tarafların temyiz süresi de duruşma gününü takip eden ilk gün başlar.

İstinaf mahkemesi hukuk dairelerinin temyiz edilebilen kararlarına karşı temyiz başvuru süresi, kararın ilgilisine tebliği tarihinden itibaren iki haftadır. İcra Hukuk Mahkemelerinde ise temyiz süresi tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 10 gündür. Temyiz başvuru süresinin başlaması için kararın taraflara usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmesi gerekir. Usulüne uygun olmayan tebliğ, temyiz başvuru süresinin işlemesini engeller. Temyiz süresini kaçıran taraf, hükmü katılma yoluyla temyiz edebilir. Ancak, katılma yoluyla temyiz halinde asıl temyiz eden kişi temyiz talebinden feragat eder veya talebi Yargıtay tarafından esasa girilmeden reddedilirse, katılma yoluyla başvuranın temyiz talebi de reddedilir.

İlgili: Ceza İstinaf Dilekçesi

İstinaf Ne Zaman Sonuçlanır?

Ön inceleme tamamlanıp dosya esas için bir daireye tevzi edildiğinde ve gerekli görülen işlemler bitirildiğinde. Duruşma yapılmayacaksa inceleme dosya üzerinden; yapılacaksa duruşmalı ilerler. Karar yazıldığında:

• Taraflara tebliğ edilir,
• Kesinlik/temyiz açıklığı belirtilir,
• Gerekiyorsa dosya iade süreçleri işler.

İstinafa giden dosya ne zaman sonuçlanır? Ortalama aralıklara göre yukarıdaki süreler geçerlidir; ancak öncelik sıralaması, eksiklik tamamlama ve bilirkişi takvimleri sonucu etkiler.

İstinaftan Sonra Ne Olur?

Karar türüne göre farklılaşır:

• Onama veya düzelterek onama: İlk derece kararı çoğunlukla uygulanmaya hazır hale gelir. Eğer karar temyize açık ise, süresi içinde yüksek mercie gidilebilir.
• Kaldırma ve yeni hüküm: Yeni karar geçerlidir; temyiz yolu açıksa temyiz edilebilir.
• Bozma/geri gönderme: Dosya ilk dereceye döner; eksikler tamamlanarak yeniden yargılama yapılır.
• Duruşmalı kararlar: Tebliğden sonra yeni hak ve yükümlülükler doğabilir; icra aşaması gündeme gelebilir.

Uygulama Notu: Karar tebliğ edilmeden süreler başlamaz. Bu yüzden tebligat adresi, elektronik tebligat (KEP) ve UYAP kayıtlarının güncel tutulması kritik önemdedir.

İstinaf Yargılaması Hakkında Genel Bilgi

Gerek hukuk yargılaması ve gerekse ceza yargılaması –genel olarak- üç ana safhaya ayrılabilir: İlk derece yargılaması, istinaf yargılaması ve temyiz yargılaması. Bilindiği üzere, yargılama, ilk etapta görevli ve yetkili mahkemede açılmış bulunan bir dava ile başlar, bu davada verilmiş olan kararın ilgililer tarafından istinaf kanun yoluna götürülmesi ile devam eder ve son olarak istinaf mahkemesinde verilmiş olan kararın temyiz mahkemesi (Yargıtay) nezdinde incelenmesi sonucunda kesinleşir. Bu yazımızın konususu istinaf incelemesi oluşturacaktır.

Bölge Adliye Mahkemeleri, 2004 tarihli 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun ile kurulmuştur. Ancak fiilen uygulamaya geçmesi görece yakın bir zamanda olmuştur. Bu tarihe kadar iki aşamalı (ilk derece ve temyiz) olan yargılama sürecimiz böylece –yukarıda anlatıldığı üzere- üç aşamalı bir hâle gelmiştir.

İstinaf mahkemeleri sadece ceza yargılamaları açısından kabul edilmiş olmayıp, aynı zamanda hukuk yargılamaları için de aynen kabul edilmiştir. Bu sebeple bu konuyu her iki yargılama türü için ayrı ayrı ele almakta fayda vardır.

İlgili: BAM: Sigorta Tahkim Komisyonu – İtiraz – İstinaf Sınırı – Araç Değer Kaybı

Ceza Yargılaması:

Ceza yargılamasında istinaf kanun yolu 5271 sayılı CMK’nın 272-285. Maddeleri arasında düzenlenmiştir.

Bu sürecin ilk adımı, ilk derece mahkemeleri tarafından verilmiş olan kararlara karşı, tefhim/tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde yapılan istinaf başvurusu ile başlar. Süresi içerisinde yapılmayan başvurular ilk derece mahkemelerince verilen kararın kesinleşmesine sebep olur. Bununla birlikte yasal olarak istinaf kanun yoluna götürülemeyen kararlar da vardır:

1. Hapis cezasından çevrilen adlî para cezaları hariç olmak üzere, sonuç olarak belirlenen üçbin Türk Lirası dâhil adlî para cezasına mahkûmiyet hükümlerine,

2. Üst sınırı beşyüz günü geçmeyen adlî para cezasını gerektiren suçlardan beraat hükümlerine,

3. Kanunlarda kesin olduğu yazılı bulunan hükümlere,

Karşı istinaf yoluna başvurulamaz. Bunun dışındaki kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

İlk derece mahkemesince verilen kararlara karşı Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık, katılan ve suçtan zarar görmüş bulunan kişiler (katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş olsa bile katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olan kişiler) istinaf kanun yoluna başvurma hak ve yetkisine sahiptirler (CMK m. 260).

Bunun yanında gerek katılan vekili ve gerekse sanık müdafii olsun avukatlar da – müvekkilin açık arzusuna aykırı olmamak koşuluyla - müvekkilleri namına kanun yoluna başvurma hak ve yetkisine sahiptirler (CMK m. 261). Ayrıca şüpheli veya sanığın yasal temsilcisi ve eşi de şüpheli veya sanığa açık olan kanun yollarına süresi içinde kendiliklerinden başvurabilme hakkına sahiptirler. (CMK m. 262)

İstinaf kanun yoluna başvurduktan sonra bu talepten vazgeçmek imkânı da mevcuttur. Ancak bu vazgeçme, inceleme mercii tarafından karar verilmeden önce gerçekleşmelidir. Avukatların istinaf başvurundan vazgeçmeleri için bu konuda özel olarak yetkilendirilmiş olmaları şarttır (CMK m. 266).

Bölge Adliye Mahkemesi istinaf incelemesi yaparken hem vaka incelemesi hem de hukukî inceleme yapma yetkisini hâizdir. İnceleme neticesinde “Esastan red”, “Düzelterek esastan red”, “Bozma ve ilk derece mahkemesine gönderme”, “Davanın yeniden görülmesi ve duruşma hazırlığı işlemlerinin başlatılması” kararı verebilir.

İlgili: Araç Değer Kaybı Başvuru Dilekçesi Örneği

Hukuk Yargılaması:

Hukuk yargılamalarında istinaf kanun yolu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 341-361. Maddeleri arasında düzenlenmiştir.

İlk derece mahkemelerinden verilmiş bulunan kararlara karşı tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde istinaf kanun yoluna başvurmak gereklidir (HMK m. 345) Bununla beraber tüm kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulamaz. Sadece:

• Nihai kararlar

• İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlar

• Miktar veya değeri 5.390 Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Ancak manevi tazminat davalarında verilen kararlara karşı, miktar veya değere bakılmaksızın istinaf yoluna başvurulabilir. (HMK, m. 341)

İstinaf başvurusu yapılırken, istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir. (HMK, m. 344)

Ceza yargılamasının aksine istinaf kanun yoluna başvurma, kural olarak kararın icrasını durdurmaz. Ancak kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez. Öte yandan İcra ve İflas Kanununun icranın geri bırakılmasıyla ilgili 36 ncı maddesi hükmü saklıdır. Ancak nafaka kararlarında icranın geri bırakılmasına karar verilemez. (HMK, m. 350)

Güvenlik Soruşturması Olumsuz Sonuç – İptal Davası

Harç, Masraf ve Duruşma

• Harç ve giderler: Dava türüne göre maktu veya nispi olabilir. İstinaf harcı, özellikle para ile ölçülebilen davalarda karar ve ilam harcının belli bir oranı üzerinden hesaplanır. Eksik harç yatırılırsa tamamlama süresi verilir; yatırılmazsa başvuru reddi gündeme gelir.
• Duruşma talebi: Üst mahkeme duruşma açabilir; taraflar sözlü açıklama yapar, tanık/rapor tartışılır. Duruşma, iş yükü ve takvim nedeniyle süreyi etkileyebilir.
• Gider avansı: Dosya gönderimi, tebligatlar ve olası bilirkişi ücretleri için gider avansı istenir; yatırılmaması süreçte aksama yaratır.

Sık Yapılan Hatalar

• Süreyi kaçırmak: Tebliğ tarihi netleştirilmeden süre hesabına güvenmeyin; tebellüğ belgesi ve elektronik tebligat kayıtlarını kontrol edin.
• Genel gerekçelerle başvuru: Soyut itirazlar yerine somut hukuki isabet ve delil değerlendirme hataları açıkça yazılmalıdır.
• Harç/makbuz eksikleri: Başvuru anında eksiksiz yatırın; süreç uzamaz.
• Duruşma talebini atlamak: Dosyanın sözlü tartışmadan yararlanacağı hallerde duruşma talebini açıkça yazın. 

İstinaf Mahkemesi Ön İnceleme Ne Kadar Sürer ?

İstinaf mahkemesi ön inceleme ne kadar sürer ? İstinaf başvurusu yapıldıktan sonra Bölge Adliye Mahkemesi’nce işin esası görüşülmeden önce bir “ön inceleme” süreci söz konusu olur. Bu süreç HMK 352’nci maddesinde düzenlenmiştir. Ön inceleme heyet üyelerinden birisi tarafından yapılır ve ön inceleme neticesinde verilen karar heyet tarafından verilir. Eğer ön inceleme neticesinde herhangi bir eksiklik bulunmadığı anlaşılırsa dosya esastan incelemeye alınır. Ön inceleme süreci aşağıda belirtilen hususları kapsar:

1. Bölge Adliye Mahkemesinin ve ilgili dairenin görevi bakımından
2. Kararın kesin nitelikte olup olmadığı yönünden
3. Başvurunun süresi içerisinde yapılıp yapılmadığı yönünden
4. Başvuru şartlarının yerine getirilip getirilmediği yönünden
5. Başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin gösterilip gösterilmediği yönünden

Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istina incelemesine gönderilen dosyaların sayısı oldukça fazladır. Bu sebeple herhangi bir dosyanın ön inceleme aşamasına alınması dahi kimi zaman oldukça uzun sayılabilecek bir süre almaktadır. Bu süre hakkında kesin bir şey söylemek imkânı bu yüzden söz konusu değildir. Ön incelemeye alınan dosyaların da sayısı fazla olduğundan esasen çok da kapsamlı olmayan bu inceleme tahmin edilenden uzun sürebilmektedir. Bu sebeple ön incelemenin ne kadar süreceği, gerek Bölge Adliye Mahkemesi’nin iş yükü, gerekse ilgili dairenin iş yükünün belirleyici olduğu bir husustur.

İSTİNAF ÖN İNCELEME SÜRESİ KAÇ GÜNDÜR?

İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen istinaf yolu açık kararlara karşı istinaf başvurusu yapılmasıyla istinaf kanun yolu süreci başlamış olur. İstinaf kanun yolu sürecinde, önce dosya hakkında ön inceleme yapılır daha sonra dosyanın esasına geçilerek istinaf kanun yolu süreci tamamlanır. 

Dosyanın esasına geçilmeden önce Bölge Adliye Mahkemesi dosya üzerinde bir ön inceleme yapar. Ön inceleme süreciyle ilgili hususlar Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 352’de düzenlenmiştir. Buna göre ön inceleme Daire heyetince veya görevlendirilecek bir üye tarafından yapılır ve ön inceleme sonucunda heyetçe karar verilir. Bölge Adliye Mahkemesi şu hususları ön inceleme konusu yapar:

İncelemenin başka bir Bölge Adliye Mahkemesi veya daire tarafından yapılması gerekip gerekmediği, kararın kesin nitelikte olup olmadığı, başvurunun süresi içinde yapılıp yapılmadığı, başvuru şartlarının yerine getirilip getirilmediği, başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin gösterilip gösterilmediğidir.

Ön inceleme sonucunda yukarıdaki hususlarda eksiklik tespiti halinde Daire heyetince gerekli karar verilir. Herhangi bir eksiklik tespit edilmediği durumlarda ise Daire heyeti dosyanın esasına geçerek karar verir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin iş yükünün her geçen gün arttığı göz önüne alındığında, ön inceleme sürecinin ne kadar süreceği hakkında doğrudan bir tespit yapmak mümkün değildir. Ancak uygulamada, farklılıklar görülmekle beraber Bölge Adliye Mahkemesince ön inceleme sürecinin ortalama olarak 30 gün içinde tamamlandığını söylemek mümkündür.

Ankara İstinaf Mahkemesi Ne Kadar Sürer?

Ankara istinaf mahkemesi ne kadar sürer ? Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin faaliyet raporlarının incelenmesinden (2019 yılı esas alındığında)

Ceza Daireleri için toplamda (devreden ve yeni gelen toplamı) 126.122 dosyanın bulunduğu, bunun 48.696’sının (% 65) çıktığı,

Hukuk Daireleri için toplamda (devreden ve yeni gelen toplamı) 137.976 dosyanın bulunduğu, bunun 66.223’ünün (% 79) çıktığı,

Anlaşılmaktadır.

İş yükünün ağırlığı göz önüne alındığında, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri özelinde ön inceleme sürecinin –bu hususta kesin bir şey söyleme imkânı olmasa da- kısmen daha uzun süreceği öngörülebilir.

İş Mahkemesi İstinaf Süresi Ne Kadar Sürer?

İş mahkemesi istinaf süresi ne kadar sürer? Uygulamada sıkça sorulan sorulardan birisi de iş davalarında istinaf sürecinin ne kadar süreceği hususudur. Bu konu mahkemeden mahkemeye değişmektedir. Bununla birlikte uygulamada yaklaşık olarak 2 (iki) yıl kadar sürdüğü söylenebilir.

İşe İade İstinaf Süresi 2026

İşe iade davaları, iş sözleşmesinin işverence haksız veya geçersiz bir nedenle feshedildiği durumlarda iş güvencesine sahip olan işçinin işe iadesi amacıyla açılan bir dava türüdür. İşe iade davaları, fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması ancak arabuluculuk sürecinde anlaşılmaması halinde açılmaktadır. Buna göre, açılan dava ivedilikle yürütülür ve yürütülen dava sonucunda İlk Derece Mahkemesince feshin haksız veya geçersiz olduğu tespit edilirse işçinin işe iadesine karar verileceği gibi boşta geçen süre ve iş güvencesi tazminatına hükmedilir.

İşe iade davalarında İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı kanun yoluna başvurmak mümkündür. İş Kanunu madde 20/3 uyarınca, “İstinaf kanun yoluna başvurulması halinde, bölge adliye mahkemesi ivedilikle ve kesin olarak karar verir.” Buna göre, İlk Derece Mahkemesinin vereceği işe iade kabul veya ret kararlarına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması halinde Bölge Adliye Mahkemesi bu konuda ivedilikle inceleme yapar ve dosya hakkında kesin olarak karar verir.

İşe iade davalarında, istinaf kanun yoluna başvuru, Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 345 uyarınca mahkeme ilamının taraflardan her birine tebliğinden itibaren İşe İade İstinaf Süresi 2026 iki (2) haftalık süreye tabidir. Buna göre, işe iade kabul veya ret kararının tarafların her birine tebliğinden itibaren başlayacak iki haftalık süre içerisinde karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmak mümkündür. Ancak İş Kanunu madde 20/3 hükmünden de anlaşılacağı üzere, istinaf kanun yoluna başvuru sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar kesin olup bu karara karşı temyiz kanun yoluna başvurmak mümkün değildir.

Gaziantep, Adana, Bursa, Kayseri, İzmir, Sakarya, Konya, Erzurum, Samsun, İstanbul, Ankara gibi illerimizde de aynı bilgiler geçerlidir.

SSS: En Çok Sorulan Sorular

İstinaf Mahkemesi Nedir?

İstinaf mahkemesi, adli yargıda Bölge Adliye Mahkemesi adını taşıyan ikinci derece mahkemedir. İlk derece mahkemelerinin kararlarını hem vakıa hem hukuk yönünden denetler; gerekli gördüğünde duruşma açabilir, delil değerlendirmesi yapabilir ve kararı kaldırarak yeniden hüküm kurabilir. Temyizden temel farkı da bu daha geniş inceleme yetkisidir.

İstinafa Giden Dosya Ne Olur?

İstinafa giden dosya, başvuru dilekçesinin kararı veren ilk derece mahkemesine sunulmasıyla hareket kazanır. Başvuru süresinde ve usule uygun bulunursa karşı tarafa tebliğ edilir, cevap alınır, ardından dosya elektronik ve gerektiğinde fiziki evrakla Bölge Adliye Mahkemesine gönderilir. Sonraki aşama ön inceleme ve esas incelemesidir.

• İstinaf dilekçesi ilk derece mahkemesine verilir.
• Karşı tarafa tebliğ yapılır ve cevap süresi işler.
• Eksiklik denetimi tamamlanır.
• Dosya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilir.
• Ön inceleme yapılır.
• Dosya üzerinden veya duruşmalı inceleme ile karar verilir.

UYAP’ta İstinaf Dosyasında Hangi Safhalar Görülür?

Uygulamada taraflar UYAP ekranında dilekçenin kayda alınması, karşı tarafa tebliğ, cevap dilekçesi, dosyanın gönderilmesi, Bölge Adliye Mahkemesi esas kaydı, ön inceleme ve karar aşamalarını görür. Dosyanın sisteme düşmesi ile fiilen daire önüne gelmesi aynı gün olmayabilir; evrak tamamlama işlemleri süreci uzatabilir.

İstinafa Cevap Süresi Nedir?

Hukuk yargılamasında karşı taraf, istinaf dilekçesinin tebliğinden itibaren iki hafta içinde cevap verebilir. Cevap verilmemesi dosyanın kendiliğinden reddi anlamına gelmez; mahkeme mevcut dilekçeler ve dosya kapsamı üzerinden incelemeye devam eder. Cevap dilekçesi, özellikle usul itirazları ve karşı açıklamalar bakımından önem taşır.

İstinaf Başvurusu Ne Zaman Sonuçlanır?

İstinaf başvurusu ne zaman sonuçlanır sorusunda sonuçlanan şey dilekçenin kendisi değil, dosyanın tamamıdır. Dilekçe yalnızca üst inceleme sürecini başlatır. Adalet İstatistikleri 2025 verilerine göre bölge adliye mahkemelerinde bir dosyanın ortalama görülme süresi 301 gün, ceza dairelerinde 245 gün ve hukuk dairelerinde 371 gündür. Bu süre dosyanın niteliğine göre kısalabilir veya uzayabilir.

İstinaf Dilekçesi Ne Zaman Sonuçlanır?

İstinaf dilekçesi ne zaman sonuçlanır sorusu çoğu kez dosyanın ne zaman karara bağlanacağı anlamında kullanılır. Dilekçe verildikten sonra tebligat, cevap, gönderme, kayıt, ön inceleme ve esas incelemesi tamamlanmadan karar çıkmaz. Bu nedenle tek başına dilekçeye bağlanan sabit bir sonuç tarihi yoktur; belirleyici olan dosyanın yoğunluğu ve inceleme kapsamıdır.

İstinaf Kararı Ne Zaman Kesinleşir?

İstinaf kararı her zaman verildiği anda kesinleşmez. Karar temyize açık ise Yargıtay aşaması beklenir; temyiz edilmezse kanuni sürenin dolmasıyla kesinleşme gündeme gelir. Temyize kapalı kararlar ise tebliğ ve kesinleşme işlemleri tamamlandıktan sonra infaz ve icra bakımından kesin hüküm etkisini doğurur. Bu nedenle istinaf kararı ne zaman kesinleşir sorusu, dosyanın temyize açık olup olmamasına göre değişir.

İstinaftan Sonra Temyiz Süreci Nasıl İşler?

İstinaftan sonra temyiz süreci, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kanunen Yargıtay denetimine açık olması halinde başlar. Hukuk yargılamasında bazı kararlar parasal sınır ve kanuni istisnalar nedeniyle temyize kapalıdır; HMK sisteminde istinaf ve temyiz sınırları her yıl yeniden değerleme esasına göre güncellenir. Ceza yargılamasında ise Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan hükümleri kural olarak temyiz edilebilir, ancak kanunda sayılan kesin karar istisnaları vardır.

İstinaftan Sonra Temyiz Ne Kadar Sürer?

İstinaftan sonra temyiz ne kadar sürer sorusunun tek bir cevabı yoktur. Yargıtay dairesinin iş yükü, dosyanın hukuki karmaşıklığı, bozma ihtimali ve yeniden yargılama gerekip gerekmediği toplam süreyi etkiler. Uygulamada istinaf sonrası temyiz aşaması, dosyanın niteliğine göre aylar içinde de sonuçlanabilir, bir yılı aşan incelemelere de dönebilir.

İstinaftan Sonra Ne Olur?

İstinaftan sonra ne olur sorusunun cevabı, verilen karar türüne göre değişir. Bölge Adliye Mahkemesi başvuruyu usulden reddedebilir, esastan reddedebilir, ilk derece kararını kaldırıp yeniden karar verebilir veya bazı hallerde dosyayı geri gönderebilir. Kararın temyize açık olması halinde tarafların sonraki adımı Yargıtay başvurusu olur; kapalıysa kesinleşme süreci başlar.

• Başvurunun usulden reddi
• Başvurunun esastan reddi
• İlk derece kararının kaldırılması
• Yeniden hüküm kurulması
• Dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesi
• Temyiz veya kesinleşme aşaması

Ağır Ceza İstinaf Süresi Ne Kadardır?

Ağır ceza istinaf süresi denildiğinde iki ayrı konu vardır. Başvuru süresi, ceza yargılamasında hükmün açıklanmasından itibaren yedi gündür. Sonuçlanma süresi ise suç tipi, tutukluluk durumu, mağdur ve sanık sayısı, delil yoğunluğu, duruşma açılması ve dosyanın kapsamına göre değişir. Özellikle örgütlü suçlar, öldürme ve nitelikli dolandırıcılık dosyaları daha uzun inceleme görebilir.

Ceza Davası İstinaf Ne Kadar Sürer?

Ceza davası istinaf ne kadar sürer sorusunda genel eğilim, hukuk dosyalarına göre daha kısa ama ağır ceza dosyalarına göre daha değişken bir inceleme süresidir. Adalet İstatistikleri 2025 verilerine göre bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinde ortalama görülme süresi 245 gündür. Tutuklu dosyalar ve acil nitelikli işler çoğu zaman daha öncelikli ele alınır.

Tazminat Davası İstinaf Mahkemesi Ne Kadar Sürer?

Tazminat davası istinaf mahkemesi ne kadar sürer sorusuna verilecek cevap, dosyada hesap ve teknik inceleme bulunup bulunmamasına bağlıdır. Trafik kazası, iş kazası, destekten yoksun kalma, maluliyet ve aktüerya hesapları içeren dosyalarda bilirkişi raporları ile çelişki değerlendirmesi süreyi uzatabilir. Bu nedenle tazminat dosyaları, basit alacak uyuşmazlıklarına göre daha geç sonuçlanabilir.

İşe İade Davası İstinaf Ne Kadar Sürer?

İşe iade davası istinaf ne kadar sürer sorusunda iş yargısının nispi sürat amacı öne çıksa da uygulamadaki süre daire yoğunluğuna göre değişir. İşe iade dosyaları çoğu zaman tanık anlatımları, fesih bildirimi, savunma prosedürü ve geçerli neden denetimi üzerinden incelenir. İş kazası ve yüksek tutarlı işçilik alacakları içeren iş dosyaları ise daha fazla inceleme gerektirebilir.

Hukuk, İş ve Ceza Dosyalarında Süre Tahmini Nasıl Yapılır?

Dosyanın ne kadar süreceği, sadece dava türüne bakılarak değil; tebligat hızı, duruşma ihtiyacı, bilirkişi yoğunluğu ve dairenin iş yükü dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Adalet İstatistikleri 2025 ortalamaları genel çerçeve sunar; bireysel dosyada daha kısa veya daha uzun sonuç çıkması mümkündür.

Hangi Kararlar Temyize Kapalı veya Kesin Olabilir?

Her istinaf kararı Yargıtay incelemesine gitmez. Hukuk yargılamasında bazı kararlar parasal sınırın altında kaldığı veya kanunda açıkça kesin sayıldığı için temyize kapalıdır. Ceza yargılamasında da bazı Bölge Adliye Mahkemesi kararları kanunda sayılan haller kapsamında kesin nitelik taşır. İdari yargıda ise istinaf sonrası temyize açık olmayan bölge idare mahkemesi kararları kesindir.

İdari Yargıda İstinaf Süresi ve Kesinlik Nasıl Belirlenir?

İdari yargıda istinaf süresi, kararın tebliğinden itibaren otuz gündür. İYUK sisteminde istinaf, temyizin usulüne tabidir ve bölge idare mahkemelerinin temyize açık olmayan kararları kesin sayılır. Konusu belirli parasal sınırın altında kalan bazı vergi, tam yargı ve iptal davalarında da istinaf yolu kapalı olabilir.

Dava İstinafa Giderse Karar Hemen Uygulanır mı?

Dava istinafa giderse kararın kesinleşmesi çoğu dosyada ertelenir; ancak her karar bakımından sonuç aynı değildir. Bazı ilamlar kanun gereği kesinleşmeden icraya konulabilir, bazıları ise kesinleşme şartına bağlıdır. Bu yüzden istinaf başvurusu yapılmış olması, her durumda icra veya infazın otomatik olarak durduğu anlamına gelmez; kararın türü belirleyicidir.

Güncel Parasal Sınırlar Neden Ayrı Kontrol Edilmelidir?

İstinaf ve temyiz bakımından parasal sınırlar sabit değildir; yeniden değerleme esasına göre her yıl güncellenir. Ayrıca yeni yasal düzenlemeler, kaldırma ve bozma sonrası yeniden verilen kararlarda hangi tarihteki sınırın uygulanacağını da etkileyebilir. Bu nedenle özellikle alacak, tazminat ve ticari dava dosyalarında başvuru öncesi güncel sınırın ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

İlgili Hukuki Konular

• Apostil Nedir, Nasıl Yapılır, Nerede Yapılır ile ilgili detaylı yazımız
• Cimer Nedir? Şikayet Nasıl Yapılır? Başvuru Nasıl Sorgulanır?
• Vasi Tayini Dilekçesi , Vasilik Dilekçesi Örneği , Vasi Tayini İçin Gerekli belgeler konus
• Şikayet Dilekçesi Örneği hakkında hazırladığımız rehber
• 12 Yargı Paketi Maddeleri
• Vekalet Ücreti Hesaplama konusu